Niniejszy serwis korzysta z plików cookies celem realizacji usług zgodnie z Polityką Plików Cookies.
Informujemy, iż istnieje możliwość określenia warunków przechowywania lub dostępu do plików cookies za pomocą przeglądarki. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w plikach cookies wybierz opcję Zamknij. W przypadku, gdy nie wyrażasz zgody, zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Zamknij Polityka plików cookies
HelloZdrowie HelloZdrowie HelloZdrowie

Zdrowy organizm

Badania profilaktyczne – po prostu je zrób!

Badania profilaktyczne – po prostu je zrób!
Ilustracja: shutterstock

Niezależnie od tego, jak się czujesz, ile masz lat, czy jesteś kobietą, czy mężczyzną – badania profilaktyczne raz na jakiś czas zrobić trzeba. I kropka. Jakie, kiedy i po co? Oto konkretna ściągawka.

Niby nasza świadomość zdrowotna wzrasta. A jednak wciąż zbyt wielu Polaków stroni od wizyt u lekarza i zgłasza się do niego dopiero wtedy, gdy już coś naprawdę złego się z nimi dzieje. A przecież wczesne wykrycie wielu chorób jest gwarancją całkowitego wyleczenia. Chodzi o to, żeby regularnie kontrolować stan zdrowia i od razu reagować. Złapiesz się pewnie teraz za głowę. Tyle tego jest, że nic, tylko siedziałbyś u lekarza? Nic podobnego. Zrobienie raz w roku badań krwi czy zgłoszenie się na USG raz na dwa lata nie jest aż takim utrapieniem. W zależności od płci i wieku kalendarz badań profilaktycznych wygląda inaczej. Tu w jednym miejscu zgromadziliśmy listę badań, które zrobić po prostu trzeba. Każdy znajdzie dla siebie plan działania.  

Kobiety, wiek: 20 plus

– Ogólne badanie u internisty z mierzeniem ciśnienia tętniczego – raz w roku.

Książkowy wynik ciśnienia to 120/80 (120 ciśnienia skurczowego i 80 rozkurczowego). Możemy mieć złe ciśnienie i nawet o tym nie wiedzieć, bo wartości odstające od normy często nie dają odczuwalnych objawów. A nadciśnienie może być bardzo groźne. Wynik powyżej 140/90 powinien już zaniepokoić. Nieleczone nadciśnienie zwiększa ryzyko niewydolności serca, zawału, chorób nerek, udaru mózgu. Dlatego tak ważna jest profilaktyka.

– Morfologia, OB (odczyn Biernackiego), stężenie glukozy we krwi, badanie ogólne moczu – raz na dwa lata.

W ciele mamy 5‒5,5 litra krwi. Ma ona wiele zadań do wykonania – rozprowadza tlen i odprowadza dwutlenek węgla, rozprowadza substancje odżywcze, hormony i witaminy, odprowadza do narządów wydalniczych substancje niepotrzebne lub szkodliwe, bierze udział w obronie organizmu przed bakteriami i wirusami, utrzymuje stałą temperaturę ciała. Trochę tego jest. Wystarczy proste, podstawowe badanie krwi, czyli morfologia, żeby ocenić nasz stan zdrowia. Zakresy norm w wynikach danych wskaźników są zwykle podawane na karcie razem z naszymi wynikami, ale ich interpretacji zawsze powinien dokonać lekarz.

OB daje nam ogląd, czy w organizmie jest jakiś stan zapalny. A dlaczego warto badać poziom glukozy (cukru) we krwi? W celu wykrycia hiper- i hipoglikemii (podwyższony lub obniżony poziom glukozy), cukrzycy i stanu przedcukrzycowego.

Poza krwią trzeba badać też mocz. Pozwala to rozpoznać choroby dróg moczowych, ale nie tylko – również nerek i wątroby. Pomaga też w diagnostyce cukrzycy, żółtaczki i zapalenia trzustki. 

– Badanie ginekologiczne i cytologia – raz do roku.

Kobiety powinny mieć w standardzie odwiedzanie ginekologa regularnie, a nie tylko wtedy, gdy coś zaczyna się dziać. – Polska jest liderem w liczbie kobiet leczonych z powodu raka szyjki macicy i niestety nie jest to powód do chwały, ale wstydu – mówi internista z Grupy LUX MED lek. med. Katarzyna Bukol-Krawczyk. Lekarz, wykonując już podstawowe badanie, może ocenić stan narządów rodnych i wykryć niektóre schorzenia (nadżerkę czy mięśniaki). Podczas USG dopochwowego może wykryć nowotwory jajników, trzonu macicy oraz torbiele. Badanie cytologiczne natomiast jest bardzo ważne, bo pozwala wykryć na wczesnym etapie (czyli gdy jest jeszcze wyleczalny) raka szyjki macicy. 

Samobadanie piersi (między 6. a 9. dniem cyklu lub w dowolnym jego dniu, jeśli przyjmujesz środki antykoncepcyjne).

Badanie wystarczy wykonać raz w miesiącu, najlepiej w trakcie kąpieli, dokładnie miejsce po miejscu obmacując piersi. To podstawowe badanie pozwala wykryć bardzo wczesne zmiany w piersiach, zarówno łagodne, jak i złośliwe – zachęca lek. med. Katarzyna Bukol-Krawczyk. Jak badać piersi? Zobaczcie tutaj. (http://www.hellozdrowie.pl/medycyna/jak-dobrze-badac-piersi).

– USG piersi – raz na dwa lata.

Badanie umożliwia wykrycie zmian w piersiach, takich jak rak, torbiele, łagodne guzki. Mammografia wykrywa te same zmiany, ale u starszych kobiet, u których tkanka gruczołowa piersi nie jest już tak gęsta i przeważa utkanie tłuszczowe piersi.

– Kontrola u dentysty i usuwanie kamienia nazębnego – raz na pół roku.

Tu sprawa jest prosta – chyba lepiej wykryć próchnicę, gdy jest mała, i wyleczyć bezboleśnie dla nas i naszego portfela, niż odkryć duże ubytki i w czarnym scenariuszu stracić ząb. Czyszczenie zębów, czyli usuwanie kamienia, ułatwia z kolei zachowanie higieny jamy ustnej i wyeliminowanie ewentualnego brzydkiego zapachu z ust.

– Rentgen klatki piersiowej – raz na pięć lat.

Prześwietlenie klatki piersiowej jest pomocne w diagnostyce zapalenia płuc, chorób serca, rozedmy i raka płuc. Osoby palące powinny wykonywać RTG częściej – co dwa lata. 

– Cholesterol – raz na pięć lat.

Oznaczenie poziomu całkowitego cholesterolu to wstępne badanie. W przepadku podwyższonego poziomu lub dużych obciążeń rodzinnych wykonuje się badanie z podziałem na frakcje HDL i LDL oraz stężenie triglicerydów. Zaburzone stężenie cholesterolu może prowadzić do chorób układu krążenia (miażdżycy, zawału serca, udaru mózgu).  

Kobiety, wiek: 30 plus

– Ogólne badanie u internisty z mierzeniem ciśnienia tętniczego – raz w roku.

– Morfologia, OB (odczyn Biernackiego), stężenie glukozy we krwi, badanie ogólne moczu – raz na rok.

– Badanie ginekologiczne i cytologia – raz do roku.

– Samobadanie piersi – raz na miesiąc.

– USG piersi – raz na dwa lata.

– Kontrola u dentysty i usuwanie kamienia nazębnego – raz na pół roku.

– Rentgen klatki piersiowej – raz na pięć lat.

– Cholesterol – raz na pięć lat.

– Kontrola wzroku u okulisty i badanie dna oka – raz na pięć lat.

Dowiemy się, w jakiej kondycji są nasze oczy – okulista będzie w stanie wyeliminować choroby siatkówki, błony naczyniowej i nerwu wzrokowego.

– Badanie ciśnienia śródgałkowego – raz na dwa lata.

Oftalmoskopia, czyli badanie dna oka, pomaga zdiagnozować nadciśnienie tętnicze, cukrzycę oraz miażdżycę. 

Kobiety, wiek: 40 plus

– Ogólne badanie u internisty z mierzeniem ciśnienia tętniczego – raz w roku.

– Morfologia, OB (odczyn Biernackiego), stężenie glukozy we krwi, badanie ogólne moczu oraz lipidogram – raz na rok.

– Badanie ginekologiczne i cytologia – raz do roku.

– Samobadanie piersi (między 6. a 9. dniem cyklu) – raz na miesiąc.

– USG piersi – raz na dwa lata.

– Mammografia (najważniejsze badanie w profilaktyce nowotworu piersi) – raz na dwa lata.

– Kontrola u dentysty i usuwanie kamienia nazębnego – raz na pół roku.

– Kontrola wzroku u okulisty i badanie dna oka – raz na dwa lata.

– Badanie ciśnienia śródgałkowego – raz na rok.

– EKG – raz na trzy lata.

Badanie EKG polega na rejestracji czynności bioelektrycznej serca – w tym rytmu i przewodnictwa. W sposób nieinwazyjny pomaga wykryć choroby serca.

– Rentgen klatki piersiowej – raz na pięć lat.

– Gastroskopia – raz na pięć lat.

Jeśli nie cierpisz na zgagę, bóle brzucha albo nie masz wskazań od lekarza, to nie musisz robić tego badania częściej. Gastroskopia pozwala ocenić przełyk, żołądek i opuszkę dwunastnicy. 

– Test na krew utajoną w kale – jednorazowo.

Nie jest to badanie inwazyjne. Wykrywa obecność krwi w stolcu niewidocznej „gołym okiem”. Krew może pochodzić z jednego z odcinków przewodu pokarmowego. Jest jednym z najczęstszych sygnałów ostrzegających o raku jelita grubego.

Poza tym bez względu na wiek:

– Jeśli w szybkim tempie zaczynasz tyć lub chudnąć, zaczynają ci wypadać włosy, masz przesuszoną skórę – zrób badanie poziomu hormonów tarczycy.

– Jeśli palisz papierosy – RTG klatki piersiowej rób co rok.

– Jeśli regularnie odczuwasz bóle w klatce piersiowej – zrób EKG.

– Jeśli masz pieprzyki i znamiona – zgłoś się na ich obejrzenie do dermatologa.

Zapytaj i podziel się wiedzą

Aby zadać pytanie musisz się zalogować
Wyślij