Niniejszy serwis korzysta z plików cookies celem realizacji usług zgodnie z Polityką Plików Cookies.
Informujemy, iż istnieje możliwość określenia warunków przechowywania lub dostępu do plików cookies za pomocą przeglądarki. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w plikach cookies wybierz opcję Zamknij. W przypadku, gdy nie wyrażasz zgody, zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Zamknij Polityka plików cookies
HelloZdrowie HelloZdrowie HelloZdrowie

Zdrowy organizm

Co jeść, gdy ma się niedokrwistość?

Co jeść, gdy ma się niedokrwistość?
shutterstock.com
Trudności w koncentracji, ciągłe zmęczenie, bladość skóry, łamliwość włosów i paznokci, częste bóle głowy. To tylko niektóre objawy niedokrwistości. Jeśli jesteś jedną z tych osób, które usłyszały diagnozę „niedokrwistość” – koniecznie zmień swoją dietę. Podpowiadamy, jak to zrobić.

Zdecydowanie częściej występuje niedokrwistość z powodu niedoboru żelaza. Nazywa się ją niedokrwistością mikrocytarną i niedobarwliwą, bo wtedy czerwone krwinki są małe i mają małą zawartość hemoglobiny. Przyczyna? Może ich być kilka, np. zbyt mała ilość żelaza w diecie. Powód może być jednak poważniejszy: zaburzenia jego wchłaniania (np. w zespole złego wchłaniania) albo przewlekłe krwawienie (np. z wrzodów w chorobie wrzodowej lub z innych narządów). I z tych przyczyn konieczne jest zgłoszenie się do lekarza. Często spotkać się można z opinią, że w przypadku niedokrwistości sama zmiana diety wystarczy. Niestety, nie zawsze. Gdy przyczyną jest przewlekłe krwawienie, sama dieta nic nie wskóra. Konieczne jest leczenie pod kontrolą lekarza.

Rzadziej dotyka nas niedokrwistość z niedoboru witaminy B12 i kwasu foliowego. Tutaj także przyczyną może być zbyt mała ilość tych witamin w diecie, ale też upośledzenie ich wchłaniania lub zaburzenia w przemianie w organizmie.

Zarówno w niedokrwistości z powodu niedoboru żelaza, jak i witaminy B12 i kwasu foliowego, konieczne jest leczenie pod kontrolą lekarza oraz znalezienie i usunięcie przyczyny choroby. Dlatego pamiętaj: sama zmiana diety może nie dać oczekiwanych skutków. Ale przy każdym typie niedokrwistości zmiana diety może bardzo wspomóc leczenie i jest nieunikniona.

Co jeść, by sobie pomóc?

Mięso, drób, ryby

Szczególnie mięso czerwone: wołowina, cielęcina i podroby (wątroba!). Dostarczają żelaza o najlepszej przyswajalności. Co prawda są produkty roślinne, które zawierają większe ilości żelaza niż mięso (np. zarodki pszenne, fasola, soja, kasza jaglana), ale jest ono znacznie mniej przyswajalne. Dlaczego? Zawierają składniki takie jak: białko roślinne, fityniany, polifenole, które znacznie obniżają przyswajanie żelaza. Oczywiście to nie znaczy, że masz codziennie zajadać się mięsem i wszyscy wegetarianie cierpią na anemię. Jeśli nie jadasz mięsa, postaraj się, by ze źródłami roślinnymi żelaza zjadać dużą porcję surówki ze świeżych warzyw (o tym w następnym akapicie). Mięso to również najlepsze źródło witaminy B12 oraz bardzo dobre kwasu foliowego. Mięso czerwone i wątroba bogate są także w miedź, której przemiany są ściśle związane z przemianami żelaza. Gdy w organizmie brakuje miedzi, spada stężenie hemoglobiny. Innymi źródłami miedzi są m.in.: płatki owsiane, orzechy i nasiona słonecznika.

Świeże warzywa i owoce bogate w witaminę C

Witamina C zwiększa przyswajanie żelaza. Dlatego od dziś na twoim talerzu powinny lądować papryka, kalafior, brukselka, pomidory i kapusta. Nie zapomnij o owocach sezonowych: porzeczki (szczególnie czarna!), truskawki, maliny, żurawina są doskonałymi źródłami witaminy C. Korzystaj też z owoców cytrusowych: możesz wycisnąć z nich sok. Ale wypij go od razu. Długie przechowywanie skutecznie zmniejsza ilość witaminy C. To samo z surówkami. Najlepiej zrobisz, jeśli zjesz je od razu po przygotowaniu.

Warzywa krzyżowe i zielone warzywa liściaste

Kalafior, brokuły, brukselka, kapusta, natka pietruszki, sałaty są doskonałym źródłem folianów. Ale uwaga: najwięcej kwasu foliowego zawierają świeże warzywa. Gotowanie w dużej ilości wody może powodować stratę nawet 90 proc. tej witaminy! Dlatego ogranicz gotowane i pieczone warzywa na rzecz świeżych sałatek. Zamiast długo gotować brokuły czy kalafiora, zalej je wrzątkiem na kilka minut.

Czego unikać?

Produkty zawierające wapń, np. mleko i produkty mleczne, zmniejszają przyswajanie żelaza. Dlatego ostrożnie podchodź do łączenia ich ze źródłami żelaza.

Innym czynnikiem ograniczającym wykorzystanie żelaza z diety jest wysoka zawartość tłuszczów w diecie. Dlatego wybieraj chude mięso. Zamiast smażenia wybierz grillowanie oraz pieczenie bez tłuszczu. Wyeliminuj tłuste przekąski.

Kolejny składnik diety, za którym nie przepada żelazo, to taniny, które są w herbacie. Zarówno czarnej, jak i białej. Z tego powodu nie popijaj nią posiłków. A z mocnych naparów lepiej w ogóle zrezygnuj. Z żelazem nie lubią się też kawa i wino!

Ten artykuł może pomóc ci zmodyfikować dietę, ale nie zastąpi wizyty u dietetyka. Pamiętaj, że niedokrwistość powinna być leczona pod kontrolą lekarza. Leczenie dietetyczne w przypadku wykrytej niedokrwistości jest, choć niezbędnym, to nie jedynym w tej chorobie.

 

Małgorzata Różańska - dietetyczka z wykształcenia i zamiłowania. Jest właścicielką Poradni Dietetycznej „Foodarea, w której uczy, jak dbać o siebie przez zdrowe odżywianie. Prowadzi bloga „Alicja w krainie diety, czyli o macierzyństwie okiem dietetyka”.

 

Zapytaj i podziel się wiedzą

Aby zadać pytanie musisz się zalogować
Wyślij