Niniejszy serwis korzysta z plików cookies celem realizacji usług zgodnie z Polityką Plików Cookies.
Informujemy, iż istnieje możliwość określenia warunków przechowywania lub dostępu do plików cookies za pomocą przeglądarki. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w plikach cookies wybierz opcję Zamknij. W przypadku, gdy nie wyrażasz zgody, zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Zamknij Polityka plików cookies
HelloZdrowie HelloZdrowie HelloZdrowie

Zdrowe emocje

Co ty wiesz o móżdżku?

Co ty wiesz o móżdżku?
Ilustracja: shutterstock

Móżdżek to bardzo specyficzna struktura mózgowia, bez której – dosłownie – ani rusz. Fakt, jest mały, ale nie przeszkadza mu to odgrywać bardzo odpowiedzialnej roli… agenta zombi. Czy wiesz, jak działa twój móżdżek?

Naukę pływania kraulem rozpoczynamy ruchem ręki od łokcia, maksymalnie do przodu, kończąc palcami dłoni. Ruch nogi ma wychodzić z biodra, noga w kolanie powinna być zgięta, ale minimalnie. Ręce powinny pracować naprzemiennie, a nogi rotacyjnie. Ciało pozostaje w skręcie od pasa w górę, biodra sztywno, bark ponad wodą. Aha, przed ruchem ręki bierzemy głęboki wdech… No i jak? Wszystko gra? Niech zgadnę ‒ nic nie składa się w całość. To zupełnie zrozumiałe, bo żeby nauczyć się pływać – trzeba wejść do wody. Nic na sucho. I tak jest z każdą czynnością – trzeba ją poczuć.

Dobry program

Nabywanie nowych umiejętności ma jeden zasadniczy warunek ‒ musi być namacalne, czyli zachodzić poprzez aktywne uczestnictwo ciała. Zaczyna się właśnie od słownej instrukcji, takiej jak powyższa. Jej zadaniem jest opisanie sposobu wykonania danej czynności. To świadome zrozumienie poszczególnych etapów danej operacji. Zdobywana wiedza opisowa nazywana jest deklaratywną i analizowana wielorako, głównie przez korę nową mózgu. Następnie nadchodzi czas na próbę ciała – w tę grę wchodzą już mięśnie, stawy i ścięgna. Uczymy się metodą prób i błędów. Zachodzące nieustannie procesy kojarzeniowe pozwalają na coraz większą sprawność wykonawczą danej umiejętności. Jest coraz lepiej i łatwiej, dzięki częściowej automatyzacji ruchów. Wiedza deklaratywna stopniowo zostaje przekształcona w wiedzę proceduralną – wykonawczą. Trenujemy dalej, aż w końcu docieramy do etapu ostatniego, w którym to nowa umiejętność jest już w pełni ukształtowana. I tak potrafimy płynąć kraulem, nie myśląc o wykonywaniu kolejnych ruchów. Czynność jest wykonywana odruchowo, bez udziału kory nowej mózgu. Procesy poznawcze, jak koncentracja i uwaga, są wyeliminowane i dlatego trudno jest nawet dokładnie opisać słownie cały proces. Nie mamy świadomości wykonywanych operacji, bo działa za nas ‒ ukształtowany w procesie nauki - program motoryczny. Możliwość nabywania umiejętności zawdzięczamy właśnie móżdżkowi – mniejszemu koledze naszego mózgu.

Mniej znaczy więcej

Cerebellum, czyli móżdżek ‒ upraszczając, można powiedzieć, że ulokowany jest w tylnej części jamy czaszki, pod mózgiem. Przez wielu nazywany mniejszym mózgiem, ale niesłusznie, bo nawet faktycznych podobieństw jest niewiele. Anatomicznie złożony jest co prawda z dwóch półkul o pofałdowanej powierzchni, ale chyba na tym podobieństwa się kończą. Powierzchnia móżdżku jest mocno pomarszczona, jakby pocięta mnóstwem równoległych, wąskich szczelin. Gdyby ją rozprasować, dałaby ok. 1128 cm kw., czyli prostokąt o bokach mniej-więcej 35x32 cm. Oczywiście, powierzchnia mózgu jest większa, ale – jak mówi powiedzenie ‒ liczy się także wnętrze. Objętościowo móżdżek jest dziesięć razy mniejszy od mózgowia, lecz mieści w sobie nawet do 80 proc. jego neuronów! Oznacza to, że neurony w korze móżdżku upakowane są bardzo ciasno. W przeciwieństwie do sześciowarstwowej kory mózgu kora móżdżku liczy tylko trzy warstwy neuronów. Wszystkie są jednak bardzo wyspecjalizowane i tworzą specyficzny schemat przekazywania informacji. Do tego jeden neuron móżdżkowy może wytworzyć kilkaset tysięcy połączeń z innymi neuronami. Liczbę wszystkich móżdżkowych połączeń szacuje się na mniej więcej 3 biliony ‒ to trójka i 12 zer! To daje naprawdę ogromną moc.

Zapytaj i podziel się wiedzą

Aby zadać pytanie musisz się zalogować
Wyślij