Niniejszy serwis korzysta z plików cookies celem realizacji usług zgodnie z Polityką Plików Cookies.
Informujemy, iż istnieje możliwość określenia warunków przechowywania lub dostępu do plików cookies za pomocą przeglądarki. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w plikach cookies wybierz opcję Zamknij. W przypadku, gdy nie wyrażasz zgody, zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Zamknij Polityka plików cookies
HelloZdrowie HelloZdrowie HelloZdrowie

Zdrowy organizm

Dieta dla zdrowych stawów

Dieta dla zdrowych stawów
Zdjęcie: shutterstock
W leczeniu najczęstszych schorzeń układu ruchu ‒ reumatoidalnego zapalenia stawów i choroby zwyrodnieniowej ‒ istotne są trzy elementy: farmakoterapia, ruch oraz odpowiednia dieta. Co jeść, by stawy nie stawiały oporu?

Chorobie zwyrodnieniowej stawów sprzyja nadwaga, bo to dodatkowe kilogramy nadmiernie obciążają stawy, które pod wpływem ciężaru ulegają zniekształceniu. Z kolei wśród przyczyn ryzyka wystąpienia reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) oprócz czynników genetycznych specjaliści wymieniają te środowiskowe, w tym właśnie dietę. W tym przypadku związek między tym, co jemy, a zachorowaniem przebiega w dwóch kierunkach. Z jednej strony: w odpowiednio dobranej żywności możemy znaleźć składniki, które budują stawy i pozwalają zachować je w dobrej formie. Tym samym opóźniają proces chorobowy lub łagodzą towarzyszące mu dolegliwości. Z drugiej: istnieją produkty, które nasilają dolegliwości bólowe, i tych w przebiegu chorób reumatycznych należy się wystrzegać. Które składniki diety wspomagają więc zdrowie stawów, a które ją osłabiają?

Kwasy omega-3 – hamują proces zapalny

W diecie osób borykających się z bólami stawów bardzo ważnym składnikiem są wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3, które wpływają korzystnie na błony komórkowe, hamują też procesy zapalne w organizmie. Co ważne – kwasów tych powinniśmy dostarczać sobie w odpowiednich proporcjach, pamiętając, że nasza dieta obfituje w kwasy omega-6, gdy omega-3 przyjmujemy za mało. Dlatego warto wzbogacić menu (2‒3 razy w tygodniu) o produkty bogate w ten ostatni składnik, np. olej rybny czy tłuste ryby morskie (makrela, łosoś, śledź, sardynki, tuńczyk), i rozważyć suplementację. Udowodniono, że spożywanie kwasów tłuszczowych omega-3 z ryb nie dość, że wzmacnia serce (a chorzy na RZS ze względu na przyjmowane leki są bardziej narażeni na chorobę niedokrwienną serca), to dodatkowo wpływa na zmniejszenie dolegliwości bólowych i dokuczającą rano sztywność stawów. Chorzy mogą więc zmniejszyć dawki NLPZ-ów (niesteroidowych leków przeciwzapalnych) i równocześnie ograniczyć ryzyko wystąpienia ewentualnych działań niepożądanych związanych z nadmiernym przyjmowaniem leków z tej grupy. Pozytywne efekty przynosi też wzbogacenie diety o siemię lniane, orzechy włoskie, a także oliwę. Tłuszcz pozyskany z tych składników działa przeciwzapalnie i jest dobrym zamiennikiem dla niekorzystnie działających tłuszczów nasyconych.

Antyoksydanty – chronią błony lipidowe

Procesy zapalne w organizmie nasilają również wolne rodniki, nazywane inaczej oksydantami. To atomy, które zamiast jądra i krążących wokół niego par elektronów mają jeden elektron bez pary. Taki atom za wszelką cenę chce oddać swój samotny elektron lub pobrać brakujący z sąsiadujących komórek. Gdy mu się to uda, sam odzyskuje stabilność, ale jednocześnie uszkadza sąsiednie tkanki. Wolne rodniki są niezwykle aktywne: przemieszczają się po całym organizmie i uszkadzają wszystko, co napotkają po drodze: ściany komórek, białka, lipidy, geny. Proces ten jest nieuchronny i nie możemy nad nim zapanować, możemy się jednak starać mu przeciwdziałać przyswajając dużo antyoksydantów, czyli witamin A, C i E, a także cynku i żelaza. Chorzy na RZS powinni wyjątkowo zadbać o ich podaż, bo w ich surowicy krwi jest mniejsze stężenie tych składników niż u osób zdrowych. Źródłem witaminy A pochodzenia zwierzęcego są podroby, niektóre gatunki ryb, jaja. W produktach roślinnych znajdziemy ją w postaci karotenoidów, wśród których najważniejszą rolę odgrywa beta-karoten znajdujący się marchwi, szpinaku, czerwonej papryce, morelach, brzoskwiniach, wiśniach. Z kolei witaminy C powinniśmy szukać w papryce, czarnej porzeczce, jagodach, żurawinie, aronii, a witaminy E m.in. w olejach, margarynach i kiełkach pszenicy. Cynk i żelazo – które są składnikami enzymów przeciwutleniających uczestniczących w likwidacji wolnych rodników – znajdziemy w mięsie i podrobach. Roślinnym źródłem cynku będą pełnoziarniste produkty zbożowe, także kiełki pszenicy i pestki dyni.

Błonnik i ruch – pomagają w utrzymaniu wagi w ryzach

Warzywno-owocowa dieta wzbogacona o pełnoziarniste produkty zbożowe (razowe pieczywo, razowe makarony, brązowy ryż, kasza gryczana, płatki owsiane) zapewnia też odpowiednią ilość dostarczanego błonnika, który wspomaga walkę z nadwagą. To bardzo ważne, bo każdy dodatkowy kilogram stanowi niepotrzebne obciążenie dla stawów. U osób otyłych częściej niż u szczupłych występują zmiany zwyrodnieniowe, szczególnie stawów kolanowych i biodrowych, ale większy jest też stopień nasilenia procesu zapalnego.

Dobroczynne działanie ma też ruch. Pod wpływem wysiłku fizycznego zwiększa się ukrwienie i odżywienie stawów, pobudzane są kaletki maziowe, wzmacniane mięśnie okołostawowe, następuje też poprawa ruchomości w stawach. Wysiłek osób ze schorzeniami układu kostno-stawowego musi być jednak dopasowany do ogólnego stanu zdrowia i wieku. Najlepiej więc, by o rodzaju i intensywności ćwiczeń zadecydował specjalista. 

Zapytaj i podziel się wiedzą

Aby zadać pytanie musisz się zalogować
Wyślij