Niniejszy serwis korzysta z plików cookies celem realizacji usług zgodnie z Polityką Plików Cookies.
Informujemy, iż istnieje możliwość określenia warunków przechowywania lub dostępu do plików cookies za pomocą przeglądarki. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w plikach cookies wybierz opcję Zamknij. W przypadku, gdy nie wyrażasz zgody, zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Zamknij Polityka plików cookies
HelloZdrowie HelloZdrowie HelloZdrowie

Zdrowe emocje

Jak powstaje nowy nawyk?

Jak powstaje nowy nawyk?
Ilustracja: shutterstock
„Będę się bardziej wysypiał”. „Zrzucę kilka kilogramów”. „Znajdę czas na dodatkowy kurs”. Robisz podobne postanowienia noworoczne? Ich realizacja to nic innego jak tylko zmiana nawyków. Żeby się powiodła, musisz wiedzieć, czym nawyk tak naprawdę jest.

„Łatwo mną kierować – musisz po prostu sprawować nade mną kontrolę. To ja uczyniłem wielkich ludzi wielkimi. Zlekceważ mnie, a zniszczę cię. Wiesz, kim jestem? Jestem twoim nawykiem”. Takim wyznaniem rozpoczyna się książka „7 nawyków skutecznego działania”. Zauważ, że o nawykach mówi się dużo. Zwykle nawet bez używania tego słowa. Psychologowie szacują, że niemal połowa naszych codziennych zachowań wynika z rutyny. „Routine” to po angielsku nawyk. A amerykański psycholog William James ponad sto lat temu napisał, że nasze życie to po prostu zbiór nawyków.

Dietetycy przekonują, że stracimy na wadze, gdy zaczniemy jeść pięć posiłków dziennie w regularnych odstępach. Co to jest? Nic innego jak wyrobienie nowego nawyku. Nie wysypiasz się? Recepta jest prosta: przyzwyczaj się do tego, że na dłuższą chwilę przed snem wyłączasz laptopa i telewizor, a do łóżka wchodzisz co najmniej siedem godzin przed poranną pobudką. I już. Na początku będzie ci z tym pewnie dziwnie, ale po kilku lub kilkunastu dniach zaczniesz traktować to jak naturalne zachowanie. Jakbyś robił to od zawsze. Tego typu porady to jasna zachęta do zmiany nawyków.

Jak długo powstaje nawyk?

Phillippa Lally, psycholog z University College London, obserwowała ludzi, którzy wprowadzali w życie nowe nawyki: zaczynali systematycznie uprawiać jogging albo pić co najmniej dwa litry wody dziennie. Badaczka regularnie pytała ich, czy nową czynność wykonują już automatycznie. Według wyników jej badania na wykształcenie nawyku potrzeba było od dwóch do nawet ośmiu miesięcy. Ale przecież są przyzwyczajenia, które wyrabiamy w sobie dużo szybciej. Niemal z dnia na dzień.

Przypomnij sobie swoje wakacje. Pojawiłeś się w hotelu lub pensjonacie. Wszystko było nowe. Pokój, okolica, sąsiedzi, droga do najbliższego sklepu. Wszystko inne niż na co dzień. Co wydarzyło się dalej? Poszedłeś coś zjeść. A potem na spacer na plażę. I w drodze powrotnej do sklepu z owocami. Następnego dnia, idąc na zakupy, do kawiarni lub na plażę, wybierasz pewnie podobną trasę. Pijąc kawę przy tym samym stoliku co poprzedniego dnia, czujesz, że przestrzeń dookoła ciebie jest oswojona. – Nawyki i związana z nimi powtarzalność dają nam poczucie bezpieczeństwa. I właśnie dlatego są przydatne. Mamy dzięki nim wrażenie przewidywalności. Myślimy: „Gdy zrobię A, to przyjdzie B. Dodatkowo po zrobieniu A będę czuł się tak i tak” – mówi psycholog Tomasz Wojtoń.

W czasie pobytu w miejscu, które dopiero poznajemy, nawyki powstają bardzo szybko. – Możemy to odczuć, gdy rozpoczynamy nową pracę. Przyjeżdżamy do niej codziennie tym samym autobusem, w którym widzimy tych samych ludzi. Chodzimy o tej samej porze na przerwę, stawiamy torbę w tym samym miejscu. Te niby drobiazgi dają nam komfort w nowym miejscu, w którym nie czujemy się zwykle jeszcze pewnie – dodaje. Od czego zależy więc tempo wykształcania nawyku?

Zmniejsz pole wyboru!

– Podejmowanie powtarzalnych decyzji bardzo ułatwia nam życie. Mam pacjentkę, która przychodzi do mnie ubrana zawsze w białą bluzkę i czarne dżinsy. Po kilku spotkaniach odważyłem się zapytać ją o jej strój. Okazało się, że w jej szafie jest kilkanaście identycznych jasnych bluzek i kilka takich samych par spodni – mówi Tomasz Wojtoń. – Ten styl ubierania stał się jej nawykiem. Który ona tłumaczyła tym, że nie musi tracić codziennie rano dużej porcji energii i czasu na podejmowanie decyzji, w co się ubrać – dodaje. Żeby nawyk mógł pojawić się szybko, potrzebujemy więc gotowego schematu. Zamierzasz zacząć biegać? Opracuj sobie trasę niedaleko domu, która będzie sprzyjała joggingowi niezależnie od pogody. Chcesz zdrowiej się odżywiać? Miej w pogotowiu listę zdrowych produktów, które możesz łatwo kupić i które ci smakują. 

Zapytaj i podziel się wiedzą

Aby zadać pytanie musisz się zalogować
Wyślij