Niniejszy serwis korzysta z plików cookies celem realizacji usług zgodnie z Polityką Plików Cookies.
Informujemy, iż istnieje możliwość określenia warunków przechowywania lub dostępu do plików cookies za pomocą przeglądarki. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w plikach cookies wybierz opcję Zamknij. W przypadku, gdy nie wyrażasz zgody, zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Zamknij Polityka plików cookies
HelloZdrowie HelloZdrowie HelloZdrowie

Zdrowy organizm

Węch do zadań specjalnych

Węch do zadań specjalnych
Ludzki węch jest zdolny rozróżnić aż 10 tysięcy zapachów, zdjęcie: shutterstock

Spaghetti czy sałatka? Róże czy białe tulipany? Czy ta randka ma sens? W odpowiedzi na takie pytania codziennie pomaga nam zmysł węchu. To właśnie węch decyduje o tym, co, a nawet kogo wybieramy. Bo najpierw węszymy, a potem… doznajemy.

Zmysł węchu człowieka zaczyna funkcjonować już w trzecim trymestrze życia płodowego. Od tego momentu zapach staje się komunikatem. Noworodek potrafi już odróżnić zapach przyjemny od nieprzyjemnego, przy czym ten ostatni nieświadomie kojarzy z zagrożeniem. Ta wrodzona intuicja zapachowa jest ewolucyjną adaptacją w walce o przetrwanie. Rzecz się ma podobnie podczas jedzenia. W kwestii rozpoznawania smaku to właśnie węch gra pierwsze skrzypce. W zasadzie gdyby nie węch właśnie, pewnie szybko byśmy się otruli. Jego skuteczność szacuje się na 90 proc., podczas gdy kubkom smakowym jamy ustnej przypada jedyne 10 proc. Nasza sprawność węchowa, która odpowiada za gust kulinarny, zależna jest od genów węchowych. Tych mamy mnóstwo, bo aż 2–3 proc. całego zestawu genowego. Jest to największa funkcjonalnie podobna grupa genowa człowieka, nawet mimo że w drodze ewolucji prawie połowa z nich stała się nieczynna. One są zabezpieczeniem na gorsze czasy.

Aktywne geny odpowiedzialne są za rodzaj receptora komórek węchowych. To do niego przyłącza się dana cząstka zapachowa. Człowiek, posiadając 1000 rodzajów takich receptorów, przy liczbie 40–50 milionów komórek węchowych, jest zdolny rozróżnić aż 10 tysięcy zapachów. Komórki te, wraz z innymi swoimi koleżankami, rozsiane są w nabłonku węchowym. Rozłożony jest on w postaci dwóch listków, po obu stronach nosa, po wewnętrznej stronie czaszki. Stąd informacja zapachowa biegnie – uwaga! – bezpośrednio do mózgu, do tzw. opuszki węchowej. Dzięki temu impuls błyskawicznie dociera do dalszych rejonów jego oceny – do węchomózgowia. Jest ono silnie powiązane z częściami mózgu odpowiedzialnymi za reakcje emocjonalne, motywację i pamięć. Dlatego analiza zapachu jest natychmiastowa, a więc mózg może szybko reagować, np. odrzucić zepsute pożywienie albo… się zauroczyć.

Tagi: węch

Zapytaj i podziel się wiedzą

Aby zadać pytanie musisz się zalogować
Wyślij