Przejdź do treści

Angela Davis – buntowniczka z wyboru

Angela Davis, Toronto 2012 (Photo by Matt Carr/Getty Images)
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Moja znajoma też miała takie objawy i nic jej nie było”, „Weź się w garść”, „Nie dzwoń do niego”. Zastanów się, zanim udzielisz komuś rady
Emilia Clarke
„Byłam przekonana, że nie przeżyję”. Emilia Clarke z „Gry o tron” przeszła dwie operacje mózgu
Mocno czekoladowe brownie z batatów i awokado – moc witamin i składników mineralnych
Jurek Owsiak i Aleksander Baron
Polacy w walce z hejtem. Jurek Owsiak organizuje „grupę wsparcia”, Tomson i Baron ambasadorami kampanii społecznej #JestNasWięcej
Wskaźniki śmiertelności z powodu nowotworów maleją. „Jesteśmy w stanie wyleczyć ok. 60 proc. przypadków” – mówi onkolog

Kiedy trafiła do więzienia, John Lennon i Rolling Stones napisali o niej piosenki a plakaty nawołujące do jej uwolnienia bardzo szybko zyskały rangę dzieł sztuki. Działając w partii komunistycznej i Czarnych  Panterach stała się wrogiem numer jeden amerykańskiej administracji i przyjaciółką Fidela Castro. Przez całe życie Angela Davis pozostała wierna walce o prawa czarnoskórych obywateli Ameryki.

Angela Davis na wiecu w Raleigh, data nieznana, źródło: Getty Images

Urodziła się 26 stycznia 1944 roku w Birmingham, w stanie Alabama. W latach jej dzieciństwa był to rejon intensywnych działań Ku Klux Klanu. Lata edukacji przypadły na czas segregacji rasowej – razem z braćmi uczyła się w szkole dla czarnych a jej matka, Sallye, nauczycielka w szkole podstawowej, była zaangażowana w ruchy komunistyczne zrzeszające czarnoskórych Amerykanów.  Miało to silny wpływ na późniejsze życie Davis.

Zobacz także

„Ludzie biedni i kolorowi mają większą szansę wylądować w więzieniu niż na wyższych uczelniach” – mówiła w swoich późniejszych wystąpieniach.

Podczas studiów na Brandeis University, Massechussets, i Uniwersytecie Kalifornijskim, Angela Davis zaangażowała się w ruchy komunistyczny i działalność organizacji związanych z równością ras, m.in. Czarnych Panter i Che-Lumumb. Po 1965 roku była także studentką Uniwersytetu Frankfurckiego w Niemczech, gdzie uczestniczyła w wydarzeniach organizowanych przez grupy socjalistyczne, zrobiła magisterium i doktorat z filozofii w  szkole Humboldta położonej po wschodniej stronie Berlina.

Po powrocie do kraju przyjęła propozycję pracy jako wykładowczyni na Uniwersytecie Kalifornijskim,  ale ze względu na poglądy próbowano ją zwolnić. Zaangażowany był w to m.in. prezydent Ronald Reagan, który widział w niej zagrożenie dla stabilności państwa. Davis walczyła w sądzie o możliwość dalszej pracy i choć ostatecznie wygrała rozprawę, niedługo później opuściła uniwersytet.

W 1969 roku w ramach swojej komunistycznej działalności odwiedziła Kubę i poznała Fidela Castro. Od tego czasu, przez wiele lat miała w nim wielkiego sojusznika. W kolejnych latach głośno protestowała przeciwko wojnie w Wietnamie, rasizmowi oraz kwestiom nierówności płci. Działała też na rzecz sytuacji czarnoskórych osób w więzieniach.

„Trzynasta Poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych, która zlikwidowała  instytucję niewolnictwa, nie zrobiła tego dla osób, które zostały oskarżone o przestępstwa” – alarmowała w swoich wystąpieniach.

W 1970 roku głośno wypowiadała się w sprawie tzw. Soledad Brohters, trzech więźniów w Soledad Prison, którzy padli ofiarą wewnętrznych rozgrywek i zostali oskarżeni o zamordowanie strażnika po śmierci innych czarnoskórych osób w ośrodku. W czasie procesu jednego z więźniów wybuchły zamieszki zakończone strzelaniną i śmiercią kilku osób. Angela Davis została oskarżona o udział w morderstwie, ponieważ broń z której oddano strzały była zarejestrowana na jej nazwisko. Choć Davis wielokrotnie powtarzała, że jest niewinna, ostatecznie została skazana na półtora roku więzienia.

Wydarzenia te zainspirowały tysiące ludzi w Stanach Zjednoczonych i na świecie do zorganizowania ruchu na jej rzecz.  John Lennon i Yoko Ono napisali o niej piosenkę zatytułowaną „Angela”, a Rolling Stones zadedykowali jej „Sweet Black Angel”. Zgodnie z danymi CIA, w 1971 roku 5% działań sowieckiej propagandy było wymierzone we wspieranie ruchu związanego z Angelą. W 1972 roku dostała możliwość opuszczenia więzienia po zapłaceniu 100 tys. dolarów kaucji. Jej sprzymierzeńcy błyskawicznie zebrali potrzebną kwotę.

Plakat z Angelą Davis na Kubie, lata 70.
(Photo by John van Hasselt/Corbis via Getty Images)

 Plakaty przedstawiające czarnoskórą kobietę z ogromnym afro stały się najbardziej charakterystycznym narzędziem propagandy politycznej ery przed Internetem i do dziś uważane są za dzieła sztuki.

Po opuszczeniu więzienia Angela Davis odwiedziła Kubę, gdzie ponownie spotkała się z Fidelem Castro.  Skorzystała także z zaproszenia do Związku Radzieckiego. Pobyt w Moskwie utwierdził ją w przekonaniu, że socjalizm pozwala na stworzenie społeczeństwa pozbawionego rasizmu.  Otrzymała honorowy tytuł Uniwersytetu Moskiewskiego a w 1979 roku Pokojową Nagrodę Lenina.  

W kolejnych latach Davis wróciła do pracy na uczelni, tym razem w San Francisco i Santa Cruz, gdzie pracowała do emerytury w 2008 roku. W 1991 roku, po upadku Muru Berlińskiego, opuściła szeregi partii komunistycznej ze względu na wewnętrzne różnice w poglądach. W 1997 roku podczas wywiadu dla magazynu „Out” Davis publicznie przyznała, że jest lesbijką. W 2001 roku potępiła wojnę, którą Stany Zjednoczone rozpętały po atakach z 9 września.

„Jako czarna kobieta, moje poglądy i afiliacje polityczne są związane z udziałem w walce o wolność moich ludzi na całym świecie i przeciwko amerykańskiemu imperializmowi” – przyznaje 74-letnia aktywistka.

Obecnie Davis jest zaangażowana w ruchy komunistyczne, feministyczne i wszelkie działania wymierzone przeciwko administracji Donalda Trumpa. W 2017 roku podczas Marszu Kobiet w Waszyngtonie wygłosiła przemówienie w którym wezwała do „kolektywnego oporu”.

Shola Lynch, Will Smith, Angela Davis oraz Jada Pinkett Smith na premierze filmu „Free Angela; All Political Prisoners” 2012 Toronto (Photo by Michael Tran/FilmMagic)

Angela Davis dużo publikuje, głównie na tematy związane z kwestią ras i systemu więziennego Stanów Zjednoczonych. Poza autobiografią, która powstała niedługo po pobycie w więzieniu, napisała także szereg publikacji związanych z rasą, feminizmem, wolnością i ruchem abolicjonistycznym. W 1983 wydała „Women, Race&Class”, a 7 lat później kontynuację, „Women, Culture&Politics”. W 2019 roku ma zostać wydana jej książka poświęcona Herbertowi Marcusowi – „Philosopher of Utopia”.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Nie kąp dziecka codziennie, bo będzie miało za cienką skórę”, „Nie obcinaj mu włosów, bo szybko wyłysieje”. Jak młode mamy powinny reagować na takie porady, wyjaśnia socjolożka

„Jak to możliwe, że nie mam rąk i nogi, a mam chłopaka i pracę, kiedy ona jest zdrowa i ładna, a tego nie ma” – mówi w rozmowie z Hello Zdrowie Aldona Plewińska, modelka inna niż wszystkie

„Miednica to nasze kobiece centrum dowodzenia”. Mięśnie Kegla potrzebują treningu, fizjoterapeutka wyjaśnia jak to robić i w jaki sposób ciało nam się odwdzięczy

„Nie bójmy się negatywnych emocji, nie ukrywajmy ich, pokażmy dziecku, że one też są w porządku”. Psycholog Ewa Sękowska-Molga o depresji wśród dzieci

Zainteresują cię również:

Książka "Feminist Fight Club"

Bądź fighterką, zawalcz o swoje miejsce w pracy! „Feminist Fight Club” – to książka dla każdej kobiety [RECENZJA]

Jameela Jamil: To, jak społeczeństwo sprawiło, że nienawidzimy każdego kawałka naszych ciał, to zbrodnia

reklama budweiser

Kobieta w jeansach pijąca piwo z facetem, kobieta relaksująca się po pracy. Kultowa marka piwa zmieniła swoje seksistowskie reklamy

Kamala Harris: chciałam siedzieć przy stole, przy którym podejmowano decyzje

Janelle Monae – Ci, którzy ważą się nas uciszać, niech usłyszą tylko te trzy słowa: czas na was

Patrisse Cullors: poszukiwanie duchowości miało wiele wspólnego ze zrozumieniem warunków w jakich żyję i walką o moje życie

Mae C. Jemison: Kiedy ostatnio patrzyłaś w niebo? Jeśli naprawdę zaczniesz je kontemplować, zmieni cię

Lily Tomlin: kobiety przyjaźniące się z innymi kobietami żyją dłużej

Jodie Foster: zrobiłam swoje coming out w epoce kamienia łupanego

Ellen Page – jestem tutaj, ponieważ jestem lesbijką

Whoopi Goldberg: połowa planety miesiączkuje, a oni mówili mi, że to zbyt niszowe!

Sandra Od odbierająca statuetkę - Złote Globy 2019

Sandra Oh – pierwsza Azjatka, która poprowadziła galę wręczenia Złotych Globów

Ruth Bader Ginsburg – kobieta instytucja

Jane Fonda: Wyrzucić doskonałość z naszego życia

„Miejsce kobiety jest w domu”. Udana kampania czy żenująca gra na stereotypach?

Przesilenie wiosenne zmęczenie

Przesilenie wiosenne to nie fanaberia, tylko realny problem. Psycholog wyjaśnia, jak sobie z nim radzić

akcja jestem, badam się

„Jestem, badam się” – akcja, która ma przypominać kobietom o badaniach profilaktycznych

drzemka

Drzemka dobra na wszystko. Dlaczego warto ją sobie uciąć i ile powinna trwać?

kobieta i mężczyzna

Czy aseksualność to wolność od seksu? Tłumaczy edukatorka seksualna Alicja Długołęcka

Mówią na ciebie „kobieta guma”, bo jesteś wygimnastykowana od dziecka? Skonsultuj się z fizjoterapeutą, to może być hipermobilność

Jak ćwiczyć mięśnie brzucha w ciąży?

Kobieta jest w gabinecie lekarskim, widac jej plecy. Na przeciwko siedzi młoda lekarka, która słucha pacjentki.

„Niektórzy pacjenci w sposób celowy zatajają informacje. Może chcą się przedstawić w lepszym świetle”. Skąd lekarz wie, że pacjent kłamie? Tłumaczy psycholog Milena Marczak

„Wiele kobiet zaczyna trenować, rzucając się na głęboką wodę. Ich psychika nie jest na to przygotowana”.

„Wiele kobiet zaczyna trenować, rzucając się na głęboką wodę. Ich psychika nie jest na to przygotowana”. Rozmawiamy z fizjoterapeutką o kontuzjach

Kobieta pracuje

Jak budować poczucie własnej wartości i nie być „tą gorszą” w korpo? Fragment książki „Feminist Fight Club”