Przejdź do treści

Anna Makowska, czyli Doktor Ania: śmieszy mnie napis „bez konserwantów” na serku, który nigdy wcześniej ich nie zawierał

Zdrowo dla odmiany - Ania Makowska / x-news
Zdrowo dla odmiany - Ania Makowska / x-news
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kierowca karetki w pandemii koronawirusa
Covidetki. Lekarz ze Śląska ma świetny pomysł na walkę z koronawirusem
Tomek Rożek / archiwum prywatne
„To jest model matematyczny, nie informacja z przyszłości”. Tomasz Rożek o możliwościach przewidzenia, kiedy skończy się epidemia koronawirusa
Zioła, których nie może zabraknąć w żadnej kuchni
Zioła, których nie powinno zabraknąć w twojej kuchni
Śniadaniowe ciastka jaglane
Red flag: ból pleców
Ból pleców. Kiedy niegroźna dolegliwość zamienia się w poważną chorobę?

„Bardzo dużo osób myśli, że tyje od tłuszczu albo od cukru. A tak naprawdę tyjemy od nadmiaru… codziennego nadmiaru kalorii” – mówi dr n. farm. Anna Makowska, znana jako „Doktor Ania”. Prowadząca program „Zdrowo dla odmiany” wyjaśnia także, czy faktycznie jemy tak źle i odpowiada na pytanie: co zdrowego kupić, gdy mamy w sklepie tylko 5 minut? 

Magdalena Bury: Jemy źle?

Anna Makowska, znana jako Doktor Ania: Wiele osób je naprawdę za dużo w porównaniu do naszego zapotrzebowania kalorycznego. Z tym związane są różne mity. Przykład? Bardzo dużo osób myśli, że tyje od tłuszczu albo od cukru. A tak naprawdę tyjemy od nadmiaru… codziennego nadmiaru kalorii.

Skąd mam mieć pewność, że dostarczam organizmowi optymalną ilość kalorii?

Normy powinny być indywidualnie dopasowane. Mamy tzw. widełki, ale gdy ktoś chce dbać o przestrzeganie tych norm, dobrze byłoby udać się do wykwalifikowanego specjalisty, czyli dietetyka po studiach, a nie do takiego, który gdzieś w weekend zrobił sobie szkolenie.

Dietetyk na pewno zapyta o wyniki badań, o aktywność sportową, o pracę. Na normy wpływa wiele różnych rzeczy. Dopiero wtedy możemy sprawdzić, czy np. ilość białka, tłuszczu czy węglowodanów się zgadza. Przecież każdy z nas ma inną pracę, inną aktywność i przede wszystkim – co innego lubi.

To co jeść?

Gdy nie mamy za dużo czasu, a chcemy kupić coś na szybko, warto po prostu rzucić okiem na długość składu produktu. Zwykle im mniej składników, tym lepiej. Jeżeli więc kupujemy prosty produkt, a jest w nim 10-15 składników, powinna nam się zapalić czerwona lampka. Taki produkt od razu budzi wątpliwości. I nie mówię o takim pieczywie, które ma w składzie 5 rodzajów mąki czy 3 rodzaje ziarna. Prosty chleb to woda, mąka, sól.

Inny przykład? Jeżeli chcemy kupić zwykłe ciasto drożdżowe, a w składzie mamy 10 linijek tekstu, to chyba coś jest z nim nie tak. Ciasto drożdżowe składa się z kilku składników.

Agnieszka Pocztarska / Czytamy Etykiety

To jedyne takie wyjątki?

To nie wyjątki, to smutny standard. Są produkty, gdzie długi skład jest uzasadniony, np. musli czy mleko modyfikowane. Tam musi być dużo składników, ponieważ taka jest ich specyfika. W musli mamy np. 5 typów płatków, 3 rodzaje orzechów, owoców, pestki, itd. W takim opakowaniu może być więc z 20 różnych składników i nie ma żadnej niespodzianki, żadnej podpuchy (śmiech). Po prostu musimy wiedzieć, co kupujemy.

A co z tabelą wartości odżywczych?

Tu też na szybko można np. porównać dwa produkty w podobnej cenie. Jeżeli nie wiemy, który wybrać, warto sprawdzić rubrykę „cukry”. I tak np. z jogurtami – są owocowe z większą ilością cukru dosypanego i mniejszą. Chyba każdy jogurt owocowy zawiera cukier dodany, więc lepiej częściej kupować jogurt naturalny.

Jak interpretować cukry w tabelach na etykietach?

Często produkt zawiera cukier pochodzenia naturalnego oraz ten dodany, np. w jogurcie owocowym część cukrów będzie pochodzenia naturalnego. Średnio jest to 5 gramów, w jogurtach śmietankowych – nawet powyżej 6 gramów na 100 gramów produktu. W przeciętnym jogurcie owocowym jest 12 gramów cukru na 100 gramów produktu.

I co dalej?

Odliczamy 5 gramów tego cukru pochodzenia naturalnego i wychodzi nam, że mamy 7 gramów cukru dosypanego. Mały kubeczek jogurtu nie ma 100 gramów, a np. 150, więc tego cukru będzie jeszcze więcej. W czekoladzie mlecznej część cukru pochodzi z mleka w proszku, ale w przypadku innych słodyczy często cały cukier jest dodany, np. w ciastkach. Jeśli na raz zjadamy paczkę ciastek, która waży 100 gramów i zawiera 30 gramów cukru na 100 gramów produktu, możemy sobie policzyć, że jest to 6 łyżeczek cukru. Jedna łyżeczka cukru to 5 gramów.

Pod jakimi innymi nazwami kryje się cukier?

Jest tego trochę. Często jest tak, że w składzie producent umieszcza kilka różnych źródeł cukrów prostych. To pozwala mu nie wstawiać cukru na drugiej czy trzeciej pozycji w składzie. Przypuśćmy, że dodalibyśmy samą sacharozę, która jest właśnie synonimem cukru. Wtedy będzie ona np. na drugim miejscu w składzie. Jeżeli jednak źródło cukrów prostych rozbijemy np. na 5 substancji, to może uda się ten cukier umieścić na kolejnych miejscach, co wygląda lepiej.

Większość osób wie, że syrop glukozowo-fruktozowy, syrop fruktozowy, sacharoza, glukoza to właśnie źródło cukru. I tu warto wspomnieć, że fruktoza nie jest dobrym zamiennikiem cukru! Moje wątpliwości zawsze budzi też słowo „syrop”, zwykle nie kupuję produktów z jakimkolwiek syropem w składzie.

Jessica Meinhard, autorka książki "Jak jeść słodycze i nie tyć"

Istnieją zamienniki cukru, które są zdrowe?

Ja nie przepadam za „żonglowaniem” zamiennikami cukru. Wiele z nas posiłkuje się zamiennikami typu ksylitol czy stewia, ale problem nadal nie znika. Dla mnie to jest półśrodek. Często jest tak, że człowiek przychodzi do kuchni, otwiera szafkę, a tam ma pięć rodzajów słodzideł.

To ma do herbaty, to do ciasta, a tamto do naleśników, itd. Jeśli ktoś jest uzależniony od słodkiego smaku i potrzebuje go od rana do wieczora, zamienianie jednego syropu na drugi często mija się z celem. Tak samo jak zamiana jednego słodzika na drugi.

A batony, o których producenci mówią, że są zdrowe?

Zamiast zjeść kanapkę z pieczywem pełnoziarnistym, serem, hummusem czy pastą warzywną, nadal idziemy w batony. Jeżeli mamy w nim 70 proc. daktyli plus inne owoce, jest to przejście z jednych cukrów prostych na drugie. Owszem, mniej tłuszczu, więcej błonnika, ale nadal nie jest to pełnowartościowy posiłek.

Jak to jest z tym uzależnieniem od słodkiego smaku?

Musimy się zastanowić, czy jeśli mamy ochotę na coś słodkiego, to faktycznie chcemy zjeść coś słodkiego, czy może nagradzamy siebie za coś, poprawiamy sobie humor albo jemy z nudów. A może sięgamy po jedzenie wtedy, kiedy chce nam się pić?

Zrobiłabym bardziej krok wstecz i zastanowiła się, kiedy i dlaczego sięgamy po te słodycze? A dopiero później zadała sobie pytanie, które słodycze warto jeść.

Jest też tak, że gdy jesteśmy przyzwyczajeni do podjadania słodyczy podczas oglądania telewizji, czy zjedzenia czegoś słodkiego do kawy, to z automatu po to sięgamy. Ta realna chęć na słodycze występuje rzadziej, niż myślimy.

Co wybrać w sklepie, jeżeli nie chcemy kanapek?

Każdy z nas ma takie sytuacje – brak obiadu, brak czasu, musimy zjeść coś na szybko. I bardzo dobrze, że producenci to widzą. Teraz w każdym sklepie mamy niezłe gotowce, np. kaszę z warzywami, którą możemy podgrzać. Gdybym miała 5 minut na kupienie i zjedzenie czegoś to zamiast „nieśmiertelnego” batona albo drożdżówki i energetyka, kupiłabym sobie kaszę z warzywami i/lub falafela z hummusem.

Finansowo wychodzi podobnie, a takie szybkie danie jest bardziej sycące. Mamy tu węglowodany złożone i tłuszcz, trochę witamin i błonnik. W sklepach są też zupy. Niektóre z nich mają prosty skład – same warzywa. Można dodać kaszę i to jest całkiem niezły pomysł na szybki obiad.

Na co jeszcze zwracać uwagę na produktach?

Śmieszą mnie napisy na niektórych produktach, np. „bez konserwantów” – na serku, który nigdy wcześniej nie zawierał konserwantów (śmiech).

Widziałam też ostatnio w sklepie ze zdrową żywnością „pianki bio”. I ludzie je kupują, bo przecież ekologiczne, a tam w składzie jest 97 proc. cukru. To czysty cukier z żelatyną, ale „bio”, a skoro „bio” to zdrowe.

Wyeliminowałabym z koszyka produkty zawierające tłuszcze częściowo utwardzone (uwodornione), a z substancji dodatkowych wystrzegałabym się też azotynu sodu. Mamy to szczęście, że w Polsce prawie wszędzie są produkty, które go nie zawierają. Jeśli jesteś w hipermarkecie, gdzie wędliny są pakowane i trzymane w lodówce, warto szukać takich bez konserwantów.

Siarczyny też nie są najszczęśliwszym wyborem. Jeżeli kupujemy suszone owoce czy warzywa, np. suszone morele, szukajmy takich bez siarczynów w składzie.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Drożdże - czym je zastąpić? / istock

Drożdże to towar deficytowy w czasach pandemii. Dietetyczka wyjaśnia, czy możemy je czymś zastąpić

Sok z aronii - jak go zrobić i jakie ma właściwości?

Sok z aronii – jak go zrobić i jakie ma właściwości?

Weganizm a wegetarianizm - na czym polegają różnice?

Weganizm a wegetarianizm – na czym polegają różnice?

Ewa Chodakowska / Purella

Ewa Chodakowska: ważne, aby określić realny cel, a w jego realizacji podążać małymi krokami

Agnieszka Pocztarska / Czytamy Etykiety

Agnieszka Pocztarska z „Czytamy Etykiety”: jeśli nie zaczniemy świadomie zmniejszać ilości „produkowanych” przez nas śmieci, to zalejemy nimi cały świat

Spermidyna w jabłkach / istock

Spermidyna pomoże ci zachować długowieczność. Czym jest substancja, o której wszyscy mówią?

Ania Starmach / Purella

Ania Starmach o superfoods: Kraj pochodzenia jest gwarancją jakości. Jeśli produkty nie posiadają informacji o pochodzeniu surowca to znaczy, że są z Chin, a takich powinniśmy się wystrzegać

Owsianka w insulinooporności / istock

7 produktów, które warto spożywać w insulinooporności

Adele / gettyimages

Dieta Adele. Adele schudła kilkadziesiąt kilogramów dzięki specjalnej diecie. Chodzi o dietę sirtfood. Jakie są jej zasady?

miska z jedzeniem

Dieta wolumeryczna – przeciwieństwo powszechnych wyobrażeń na temat diet. Na czym polega?

Maja Bohosiewicz / Instagram

Maja Bohosiewicz podzieliła się z fankami sekretem swojej szczupłej sylwetki. „Stara, cudów nie ma…” – pisze aktorka

Dieta a płodność / freepik.com

Płodność – czy da się wspierać ją zdrowym odżywianiem? Dietetyczka odpowiada

Dzień pod znakiem selera

Dzień pod znakiem selera

mięso

Dieta karniwora – jakie daje efekty? Co mówi o niej ekspert?

Mama i dziecko w kuchni

Dieta po porodzie. Co powinno znaleźć się w menu młodej mamy? Wyjaśnia Pani Fizjotrener

zakupy

Dietetyczka kontra rodzina na zakupach

schabowy

10 ciężkostrawnych potraw, które można uczynić lżejszymi dla naszego żołądka

Alkohol w diecie cukrzyka / istock

7 produktów, których powinny wystrzegać się osoby z cukrzycą typu 2

Dieta

Dieta Dukana okiem dietetyczki Elizy Szyszko. Jak wyglądają zasady? Dla kogo jest wskazana, a kto nie może?

Co jeść na śniadanie? / istock

7 rzeczy, których nie powinniśmy jeść na śniadanie

Marchewki / rawpixel

Marchewka to samo dobro dla naszej skóry! Czy pamiętasz o niej w codziennej diecie?

Dieta śródziemnomorska – jakie są zasady? Dietę śródziemnomorską ocenia ekspert

malina

Jak kupować sok malinowy?

Co jeść, żeby nie zachorować zimą? Jak wesprzeć swoją dietę, tłumaczy dietetyczka Katarzyna Stachurska

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

Kobieta z grypą hiszpanką leży w łóżku

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.