Przejdź do treści

Cholesterol – obalamy mity

Cholesterol – obalamy mity
Cholesterol - nawet ośmiolatki mogą mieć miażdżycę, ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
7 rzeczy, które ułatwią poranne wstawanie
Chora kobieta leży na kanapie
Masz zimowy atak alergii? Alergolog wyjaśnia przyczyny i radzi, co zrobić
Kobieta / unsplash
4 pomysły na to, jak ułatwić przyswajanie leków i suplementów diety
Co na prezent dla dziewczynki? Oto 7 pomysłów na prezenty, które uczą niezależności i samoakceptacji!
Stosowanie probiotyków / istock
Kiedy przyjmować probiotyk – przed czy po jedzeniu? Internistka odpowiada

Na temat cholesterolu od lat krążą mity. Że jest sprawcą zawałów, że jego poziom wzrasta od nadmiaru tłuszczu, że to domena staruszków itp. Te przesądy całkiem niedawno zweryfikowała nauka.

To prawda, że wysoki poziom cholesterolu jest sprawcą wielu chorób. Jednak jeśli myślimy, że na zamartwianie się nim jesteśmy zbyt młodzi albo że ratunkiem jest tylko przejście na weganizm, dowiedzmy się, jak to z tym cholesterolem jest naprawdę.

MIT 1: Cholesterol = samo zło
FAKT:
Istnieje „dobry” i „zły” cholesterol

Cholesterol cholesterolowi nierówny! Należy rozróżniać dwie jego postacie: LDL (z ang. low density lipoprotein), czyli tak zwany „zły” cholesterol, oraz HDL (high density lipoprotein) określany jako „dobry” cholesterol.

To właśnie gęstsza odmiana cholesterolu, LDL, odpowiada za choroby serca. Za to ten drugi, HDL, transportuje nadmiar złego cholesterolu ze ścian tętnic do wątroby, by go… usunąć. Dlatego należy dbać, by poziom cholesterolu HDL we krwi był wysoki!

MIT 2: Im mniej cholesterolu, tym lepiej
FAKT: Zbyt mało cholesterolu to zagrożenie dla zdrowia

Optymalny poziom cholesterolu to poniżej 200 mg/dl. Jednak nie jest dobrze, gdy jest go zbyt mało. Jak pokazują badania, niedobory cholesterolu szkodzą zdrowiu. Kobiety w ciąży o niskim (poniżej 160 mg/dl) poziomie cholesterolu mogą urodzić przedwcześnie. Eksperci wiążą także niski poziom cholesterolu ze stanami lękowymi i depresją.

MIT 3: Dzieci i młodzi ludzie nie mają problemu z cholesterolem
FAKT: Nawet ośmiolatki mogą mieć miażdżycę

Badania wykazały, że na wysoki cholesterol i miażdżycę są narażone już ośmiolatki. Dlatego Amerykańska Akademia Pediatryczna (American Academy of Pediatrics) zaleca, by poziom cholesterolu badać już u dwulatków. Zalecenie to dotyczy tych dzieci, które cierpią na nadwagę, nadciśnienie oraz pochodzą z rodzin, których członkowie chorują na serce.

MIT 4: Wysoki poziom cholesterolu jest przyczyną miażdżycy
FAKT:
Źródłem miażdżycy są uszkodzenia wyściółki tętnic, w czym nie ma żadnej winy cholesterolu. Wysoki cholesterol jest tylko pośrednim winowajcą, do tego jednym z wielu

Oto, co dzieje się w organizmie, gdy rozwija się miażdżyca: w wyniku braku niezbędnych minerałów, aminokwasów oraz witamin w wyściółce tętnic powstają drobne uszkodzenia (obwinia się za nie także bakterie Chlamydia). Wówczas do tych niewielkich ranek dostają się malutkie komórki złego cholesterolu LDL i lipidy. Tak naprawdę wykonują one dobrą robotę: uzupełniają powstałe ubytki i odbudowują ścianki naczyń krwionośnych. Ale potem dochodzi do ich zwapnienia. I do miażdżycy. Jednak według amerykańskich naukowców dochodzi do niej dopiero, gdy w tych ubytkach tętnic powstaje stan zapalny. Uniewinniają także wysoki cholesterol: ich zdaniem za miażdżycę odpowiadają nie wszystkie cząsteczki LDL. Winne są tylko te uszkodzone w procesie oksydacyjnym.

MIT 5: Wysoki poziom cholesterolu zwiększa ryzyko zawału serca
FAKT: Na zawał serca jesteśmy narażeni nie wtedy, gdy mamy wysoki cholesterol, lecz wtedy, gdy mamy jednocześnie niski poziom dobrego cholesterolu

Zależność poziomu cholesterolu i ryzyka zawału serca okazuje się fikcją. Badania są jednoznaczne: ponad połowa osób przyjętych do szpitali z chorobami układu krążenia ma normalny poziom cholesterolu, a wiele osób z wysokim cholesterolem ma idealnie zdrowe serca. Tak naprawdę o wiele lepiej oceniać ryzyko zawału na podstawie innego obliczenia: stosunku trójglicerydów (czyli cholesterolu ogólnego) do HDL (za najlepszą uznawana jest proporcja 2 lub niższa).

Jedno z badań Uniwersytetu Harvarda, opublikowane w czasopiśmie „Circulation”, wykazało, że osoby z najwyższym stosunkiem trójglicerydów do HDL miały 16 razy wyższe ryzyko zawału serca niż osoby o najniższym wskaźniku. Jak twierdzą naukowcy z Harvardu, proporcja trójglicerydów i HDL okazuje się wręcz dokładniejszym miernikiem ryzyka zawału serca niż stosunek LDL do HDL („złego” do „dobrego” cholesterolu).

 

Produkty bogate w błonnik

MIT 6: Tłusta dieta podwyższa poziom cholesterolu
FAKT: Za wysoki cholesterol odpowiadają tłuszcze nasycone

By obniżyć poziom cholesterolu, nie musimy przechodzić na dietę złożoną z surowych marchewek. Bo nie każdy tłuszcz jest zły. Co więcej, niektóre tłuszcze mogą podwyższyć poziom dobrego cholesterolu.

Z pewnością należy zrezygnować ze schabowych, tłustych serów, masła, smalcu i wędlin – to one są źródłem „złych” nasyconych kwasów tłuszczowych, które podwyższają poziom cholesterolu LDL. Natomiast jedząc zdrowe tłuszcze nienasycone (w rybach, olejach roślinnych, orzechach), możemy zwiększyć poziom dobrego cholesterolu. Nie rezygnujmy zwłaszcza z tłustych ryb morskich: makreli, tuńczyka i łososia – to w nich znajdziemy nieocenione dla serca kwasy tłuszczowe omega-3.

MIT 7: „Cholesterol – 0” i „Fat free” na etykiecie produktu spożywczego = bezpieczny
FAKT: Jedzenie z oznaczeniem „bez cholesterolu” lub „bez tłuszczu” może podwyższać jego poziom

Nie ufajmy etykietom. Nawet tym uczciwym! Na etykiecie niektórych produktów znajdziemy informację: „Cholesterol free”, „Cholesterol – 0” lub „Fat free”. Informacja ta dotyczy jednak tylko tłuszczów pochodzenia zwierzęcego. Jest to mylące, bo w wielu produktach żywnościowych (np. chipsach, ciastkach, wypiekach oraz pieczywie) używa się tzw. tłuszczów trans. Wprawdzie są one pochodzenia roślinnego, ale zachowują się podobnie jak nasycone tłuszcze pochodzenia zwierzęcego: w takim samym stopniu zwiększają we krwi stężenie LDL i zmniejszają poziom „dobrego” cholesterolu HDL. Ale ponieważ są pochodzenia roślinnego, to przez producentów nie są już traktowane jako źródło cholesterolu, a na etykiecie widnieje dumne „Cholesterol free”!

MIT 8: Jajka to czysty cholesterol
FAKT: Jedzenie 1 jajka dziennie jest OK

To prawda, że jaja mają dużo cholesterolu – każde zawiera ponad 200 mg. A zalecana dzienna dawka to 300 mg cholesterolu. Jeśli zatem lubimy jajka, a nie chcemy przesadzić, po porannym sadzonym uważajmy na to, co jemy, i ograniczajmy jedzenie mięsa i jego przetworów przez resztę dnia. Ponadto jaja zawierają zdrowe, nienasycone kwasy tłuszczowe, które podwyższają poziom zdrowego HDL.

MIT 9: Im więcej cholesterolu, tym krótsze życie
FAKT: Osoby z wysokim poziomem cholesterolu żyją najdłużej

Po pierwsze, im wyższy poziom HDL, tym lepiej. Niektórzy szczęśliwcy mają we krwi więcej dobrego cholesterolu niż inni (ponad 70 mg/dl). Właśnie oni, jeśli ogólny poziom cholesterolu i jego „złej” odmiany jest u nich w normie, należą do ludzi długowiecznych. Czas życia mężczyzny wydłuża się średnio o pięć lat, a kobiety – o siedem.

Jedno z badań opublikowanych w czasopiśmie Amerykańskiego Towarzystwa Geriatrycznego stwierdza, że osoby z poziomem „złego” cholesterolu niższym niż 189mg/dl były znacznie bardziej narażone na śmierć niż te z najgorszymi „cholesterolowymi” wynikami.

MIT 10: Uprawianie sportu obniża poziom cholesterolu
FAKT:
Tylko u kobiet

Lekarze zalecają aktywność fizyczną jako sposób na szybkie „zbicie” cholesterolu. Jednak ostatnie badania opublikowane przez „Journal of Lipid Research” pokazały tę sprawę w nieco innym świetle. Okazało się, że sport pomaga, owszem, bo… podwyższa poziom cholesterolu „dobrego”, czyli HDL. Niestety, sport nie miał żadnego wpływu na poziom złego cholesterolu u mężczyzn – wskaźniki LDL spadły tylko u kobiet. Zaś poziom cholesterolu całkowitego zmniejszył się pod wpływem ćwiczeń tylko u badanych… Afroamerykanek!

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kawa / istockphoto.com

Kawa i cholesterol. Koniec z espresso i „sypaną”?

oliwa

Wysoki cholesterol? Oto 6 produktów obniżających cholesterol

Statyny — Dowiedz się czym jest substancja pomagająca obniżyć cholesterol we krwi

Statyny – w walce o niższy poziom cholesterolu we krwi

kobieta w ciąży przy oknie

Cholesterol w ciąży – kiedy powinnaś go zbadać?

jajka

Cholesterol – wróg czy przyjaciel? Jak interpretować wyniki i jakie wartości są właściwe?

10 produktów łagodzących objawy menopauzy

toast kieliszkami z winem

Wino – jakie przynosi korzyści dla zdrowia?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

Im mniej, tym lepiej – czego zdrowa dieta zawierać nie powinna

istockphoto.com

Co jeść, by obniżyć poziom cholesterolu we krwi? Okazuje się, że nie wiemy wszystkiego

Czosnek – serce go pokocha

Chrom (źródło - unsplash.com)

Chrom, a odchudzanie. Jakie są skutki przedawkowania chromu?

„Czarci pazur, czyli diabelsko skuteczna roślina. Doskonale sprawdza się w leczeniu kręgosłupa, uśmierza bóle mięśni i kości” – mówi dietetyczka dr Grażyna Pająk

Z cholesterolem walcz dietą

Z cholesterolem walcz dietą

Afrodyzjaki - by żądz moc móc wzmóc

Afrodyzjaki – by żądz moc móc wzmóc

Wino – wiesz, ile możesz wypić? Sprawdź, zanim sięgniesz po kieliszek

Unsplash

Czego nie wiesz o cholesterolu?

Chcesz obniżyć poziom złego cholesterolu? Pokochaj białe owoce i warzywa!

papierosy

Co papierosy robią z układem krążenia?

mama cholesterol

Twoja mama ma za wysoki cholesterol? Wraz z kardiologiem podpowiadamy, jak możesz jej pomóc

Unsplash

Podwyższony cholesterol? Włącz do diety te rośliny!

Młoda dziewczyna siedzi za biurkiem. Ma okulary, trzyma się za klatkę piersiową. Prawdopodobnie boli ją serce

Odczuwasz lęk, niepokój i nierówne bicie serca? Sprawdź, jakie są tego przyczyny

20 produktów, które zmniejszają ryzyko zawału serca

Kobieta ma wykonywane badanie żył na nogach

Etymologia choroby Buergera – objawy, leczenie, dieta

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Zbliżenie oka z wadą wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku