Przejdź do treści

Czarny bez – przepisy z owoców czarnego bzu na nalewkę, sok i dżem

Czarny bez - przepisy z owoców czarnego bzu na nalewkę, sok i dżem. Poznaj trzy wyjątkowe propozycje/ Zdjęcie: Małgorzata Dzięgielewska
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak sobie poradzić z diagnozą o raku? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Jak sobie poradzić z diagnozą o raku? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz
Testy na nietolerancje pokarmowe IgG – marketing czy wiarygodna diagnostyka?
Testy na nietolerancje pokarmowe IgG – marketing czy wiarygodna diagnostyka?
Zatkany kanalik – kiedy może się pojawić taki problem i jak temu zaradzić? Odpowiada Hafija
Zatkany kanalik – kiedy może się pojawić taki problem i jak temu zaradzić? Odpowiada Hafija
"Czy naprawdę ryzyko zakażenia przewyższa ryzyko łamania praw rodziców?". Centrum Nauki o Laktacji apeluje o złagodzenie przepisów dotyczących izolowania dzieci od matek po porodzie
„Czy naprawdę ryzyko zakażenia przewyższa ryzyko łamania praw rodziców?”. Centrum Nauki o Laktacji apeluje o złagodzenie przepisów dotyczących izolowania dzieci od matek po porodzie
Noworodek ze spiralą w ręku / Facebook.com
„W Wietnamie urodził się chłopczyk ze spiralą w rączce” – piszą media. Czy to możliwe? Mamy odpowiedź ginekologa

Przepisów na przetwory z owoców czarnego bzu jest mnóstwo. Można m.in. zrobić sok do herbaty, wzmacniająca nalewka, a także dżem. Oto nasze trzy propozycje, dzięki którym te wyjątkowo zdrowe owoce zagoszczą w waszych spiżarniach.

Czarny bez – kiedy kwitnie?

Krzewy bzu czarnego (łac. Sambuca nigra) rosną pospolicie, głównie dziko i mam wrażenie, że niemal wszędzie. Nawet w środku miasta spotykam je na każdym kroku. Na przełomie wiosny i lata kwitną białokremowym, drobniutkim kwieciem, silnie pachnącym i zebranym w charakterystyczne baldachy. Latem krzewy obsypują się owocowymi gronami, które aż do jesieni będą dojrzewać i nabierać koloru. Za jadalne uważa się zarówno kwiaty, jak i owoce – i po oba warto sięgać. Zrobić z nich można bowiem pyszne przetwory.

syrop z aronii

Właściwości lecznicze owoców czarnego bzu

Wiadomo, że owoce wykazują działania:

  • przeciwwirusowe,
  • przeciwbakteryjne,
  • antyoksydacyjne.
  • są dość bogate w witaminę C, witaminy z grupy B oraz potas.

Spożyte w zbyt dużych ilościach mogą zadziałać przeczyszczająco.

Chyba nie ma takiej mamy, która w swojej rodzicielskiej karierze chociaż raz w okresach zwiększonego ryzyka przeziębieniowego nie wyszła z apteki z buteleczką bzowego syropu. Pediatrzy i farmaceuci chętnie go polecają małym pacjentom. I dobrze, bo to naturalny środek wzmacniający odporność i wspomagający leczenie w stanach grypowych. Warto więc, śladem naszych babć, tanim sposobem przygotować kilka buteleczek dobroczynnego soku. Nie tylko z myślą o naszych pociechach – nam, dorosłym, też dobrze zrobi bzowa kuracja. A to dopiero początek domowego przetwórstwa, bo oprócz soku (i syropu) możemy pokusić się o przygotowanie dżemów i galaretek, a nawet nastawić nalewkę czy wino.

Kiedy zbierać owoce czarnego bzu?

Najlepszy czas na owocobranie przypada na wrzesień, więc czym prędzej rozejrzyjmy się po okolicy w poszukiwaniu krzewów uginających się od lśniących, czarnych jagód (wybierajmy jednak miejsca z dala od wielkomiejskiego ruchu drogowego). Zrywamy tylko dojrzałe baldachy. Jeśli wśród nich znajdują się pojedyncze czerwone lub zielone owoce, należy bezwzględnie je usunąć.

Czy czarny bez jest trujący?

Trzeba mieć świadomość, że pestki owoców zawierają sambunigrynę, która po spożyciu uwalnia toksyczny kwas pruski, dając objawy ostrego zatrucia. Co prawda wraz z dojrzewaniem jagód ilość toksycznego związku ulega zmniejszeniu, niemniej pamiętajmy: owoców czarnego bzu nie jadamy w stanie surowym (zasada ta dotyczy również kwiatów). Wystarczy jednak poddać je wysokiej temperaturze (np. podgrzanie lub suszenie), a niektóre źródła mówią także o mrożeniu (ale z kolei konieczne będzie przetarcie w celu usunięcia pestek) – by całkowicie zneutralizować sambunigrynę.

Przepisy na przetwory z czarnego bzu

Przepisów na przetwory z czarnego bzu jest mnóstwo. Przetwarzanie owoców czarnego bzu nie nastręcza większych kłopotów, o ile nie liczyć żmudnego obrywania jagódek z baldachów. Ale i na to znajdzie się rada – zwykły widelec przyspieszy pracę. A jeśli zdecydujesz się najpierw zamrozić owoce – praktycznie same odpadną z gałązek. Po przetwory z czarnego bzu warto sięgnąć w szczególności w sezonie przeziębieniowym, ponieważ wykazują działanie przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne i antyoksydacyjne. Będą więc skuteczną ochroną przed wirusami.

Teraz pozostaje już tylko zdecydować… Dżem, sok czy nalewka? Najlepiej wszystko naraz!

Miska z aronią

Przepis na dżem z owoców czarnego bzu i jabłek

Składniki:

– 500 g dojrzałych owoców czarnego bzu (waga po obraniu, bez łodyżek)
– 500 g jabłek (najlepiej kwaskowych, np. antonówka)
– 200 g cukru trzcinowego
– sok z 1 cytryny

Przygotowanie:

Baldachy owocowe dokładnie opłucz wodą (należy pozbyć się wszelkich zanieczyszczeń i owadów), następnie odsącz na sicie lub papierowym ręczniku. Oberwij owoce z łodyżek (pójdzie szybciej, jeśli użyjesz widelca), usuń wszystkie niedojrzałe jagody (zielone i czerwone). Umieść w garnku opłukane i obrane z łodyżek jagody bzu (tylko czarne, mocno dojrzałe; zielone i czerwone wyrzuć), skrop sokiem z cytryny. Zagotuj.

W międzyczasie wydrąż z jabłek gniazda nasienne i wraz ze skórką pokrój owoce w kostkę. Razem z cukrem dodaj jabłka do bzu i ponownie doprowadź do wrzenia. Zmniejsz płomień i wolno gotuj (mieszając od czasu do czasu), aż owoce się rozpadną i całość zgęstnieje (ok. 45 min).

Gotowy dżem można przetrzeć przez gęste sito, aby pozbyć się pesteczek (jest ich naprawdę dużo i niektórym mogą przeszkadzać w konsumpcji).

Przełóż dżem do czystych, wyparzonych słoików. Pasteryzuj (np. metodą suchą w piekarniku, ok. 15 min w 120 st. C). Po otwarciu słoika przechowuj w lodówce.

Żurawina w misce. obok leży butelka z żurawiną

Przepis na sok z czarnego bzu z imbirem

Składniki:

– 1 kg dojrzałych owoców czarnego bzu (waga po oddzieleniu od łodyżek)
– 500 ml wody
– 250 g cukru
– sok z 1 cytryny
– ok. 3-cm kawałek imbiru

Przygotowanie:

Umyte i obrane z gałązek jagody bzu (tylko bardzo dojrzałe, czarne owoce) umieścić w garnku. Dodaj pokrojony w plasterki imbir i całość zalej wodą. Doprowadź do wrzenia i gotuj 10-15 min, aż owoce bzu porządnie popękają i puszczą sok. Zdejmij z płomienia i przelej zawartość do drugiego garnka przez bardzo gęste sito (ewentualnie przez kilka warstw dużego kawałka gazy). Pozostaw do samoistnego ocieknięcia (wtedy sok powinien pozostać w miarę klarowny) lub ugnieć i wyciśnij popękane owoce (będzie szybciej, ale sok zmętnieje od miąższu).

Do odzyskanego płynu dodaj sok z cytryny i cukier, i ponownie zagotuj. Gorący sok przelej do czystych, wyparzonych butelek lub słoików. Można zapasteryzować albo ustawić naczynia do góry dnem i pozostawić do całkowitego wystygnięcia.

* Jeśli posiadasz sokownik (trójpiętrowy garnek), możesz przygotować w nim sok bzowy w tradycyjny sposób.

* Niemal identyczną metodą przygotujesz gęsty bzowy syrop. Różnica polega na użyciu znacznie większej ilości cukru (ok. 1 kg cukru na każdy litr owocowego soku).

Czereśnie na talerzu

Przepis na  nalewkę z owoców czarnego bzu

Składniki:

– 1 kg owoców czarnego bzu (waga po obraniu)
– 1 l spirytusu 70%
– kawałek kory cynamonu
– 3-4 goździki
– 0,5 l wody (najlepiej źródlanej)
– 200 g cukru

Przygotowanie:

Do nalewki najlepiej zebrać mocno dojrzałe (czarne), przemarznięte owoce bzu (możemy sami przemrozić owoce w zamrażalniku).

Umyte i przebrane jagody (tylko czarne, bez szypułek) umieść w garnku, dodaj cynamon, goździki i 250 ml wody. Doprowadź do wrzenia, zdejmij z płomienia. Ostudź, przelej całość do dużego, wyparzonego słoja i dodaj spirytus. Odstaw na 1 miesiąc w ciepłe, ciemne miejsce.

Zagotuj 250 ml wody z cukrem (cukier powinien się całkowicie rozpuścić), ostudź i przelej do odcedzonego nastawu, wymieszaj. Odstaw na kolejny miesiąc.

Po tym czasie przelej nastaw przez gęste sito i dokładnie odsącz z owoców (już nie będą potrzebne). Przefiltruj nastaw ponownie, tym razem przez papierowy filtr do kawy (albo specjalne worki do filtrowania nalewek).

Odstaw słój z nastawem w ciemne i tym razem chłodne miejsce na minimum 3-4 miesiące. Im dłużej nalewka leżakuje, tym głębszego smaku nabiera. Jeśli przypomnisz sobie o niej za rok, będzie jeszcze smaczniejsza. Pij nalewkę w ilościach aptekarskich.

 

Małgorzata Dzięgielewska – zakochana w swoim mieście gdańszczanka, miłośniczka lodów, kaszubskiej truskawki, toskańskich wzgórz i pięknych książek. Gotuje sezonowo. Z zawodu architekt, z zamiłowania fotograf kulinarny. Współpracuje z magazynami kulinarnymi. Jej blog Pieprz czy Wanilia odzwierciedla pasję i drobne (słodkie i wytrawne) przyjemności życia. 

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

czereśnie

Zjadłaś robaczywe czereśnie i zastanawiasz się, czy to mogło ci zaszkodzić? Sprawdź, co mówi dietetyczka w tej sprawie

Owoce i warzywa

Czy dieta witariańska jest zdrowa? Wyjaśniają żywieniowcy z profilu „Dietetyka nie na żarty”

Mango i jego zaskakujące właściwości zdrowotne

Podgrzewasz wszystko w mikrofalówce? Sprawdź, które produkty nie powinny do niej trafić

Kobieta w basenie z arbuzem

Nawadnianie organizmu. Które owoce i warzywa mają najwięcej wody? Warto je jeść!

Krojenie granatów zawsze kończy się katastrofą? Wypróbuj tę metodę

Świeże jabłka są zdrowe, spleśniałych unikaj

Jabłka mają… termin przydatności do spożycia? Kiedy lepiej ich nie jeść?

Balsam kapucyński - dawne panaceum. Poznaj jego skład i działanie

Balsam kapucyński – poznaj skład i właściwości dawnego panaceum

Mrożonki - czy są zdrowe? Co warto wiedzieć o mrożonej żywności?

Mrożonki – czy są zdrowe? Co warto wiedzieć o mrożonej żywności?

Dieta bananowa - zasady i efekty

Dieta bananowa – zasady i efekty

Czereśnie na talerzu

„Czysta 15-stka” i „Brudna 12-stka”. Które owoce i warzywa są najbardziej, a które najmniej zanieczyszczone? Mamy najnowsze listy na 2020 rok!

Sok z granatu - właściwości i przeciwwskazania

Sok z granatu – właściwości i przeciwwskazania

Jabłka, dlaczego warto uwzględnić je w diecie?

Jabłka, dlaczego warto uwzględnić je w diecie?

Głóg, krzew

Głóg – sprawdź jego działanie i właściwości

Koktajl z jagód

Jagody açaí – nowa nadzieja w walce z rakiem?

Żelki – pyszne, zdrowe, bo domowe! I tak niewiele potrzeba, żeby je zrobić

Naturalne źródła cukru / istock

Cukru nie znajdziesz tylko w cukierniczce. Jego źródłem jest wiele innych produktów spożywczych

Dlaczego warto jeść pomelo?

Pomelo – jakie właściwości zdrowotne ma ten owoc? Jak obrać pomelo?

Gruszki na stole

Szukasz zimą witamin, dzięki którym będziesz mieć zdrową skórę? Znajdziesz je w gruszce i pietruszce!

figi

Nalewki – dobre przez cały rok! Idealne na ból gardła i trawienie!

Pieczone zimowe owoce

Cytryna wpada do wody

Jak myć cytrusy, aby pozbyć się toksycznej substancji ze skórki? Tłumaczy Mama Chemik

Trzy pomarańcze i nóż leżą na talerzy pokrytym ścierką

Nie jedz skórki z cytrusów! Może zawierać niebezpieczne substancje! Ostrzega Mama Chemik

8 błędów w jedzeniu warzyw i owoców

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę