Przejdź do treści

Czego nie łączyć na talerzu? Dowiedz się, które produkty nie powinny występować w parach

Czego nie łączyć na talerzu? pomidor ogórek
Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kaya Szulczewska: „Włosy pod pachami mogą być równie zadbane, piękne i pożądane, co te na głowie”
Kobieta stoi i trzyma się ręką za głowę
Spójrz na zdjęcie i sprawdź, czy twoja postawa ciała jest prawidłowa. Jak ją poprawić i na co zwrócić uwagę? Wyjaśnia fizjoterapeutka
lekarz myjący dłonie przed operacją
Lekarka wyjawia, jak doszło do tak szybkiego rozprzestrzeniania się koronawirusa we Włoszech. I podpowiada, co robić, jeśli podejrzewasz u siebie chorobę
ćwiczenia za biurkiem - kobieta w biurze
Ćwiczenia w pracy. Męczy cię ból karku? Sprawdź, jak sobie pomóc
Paweł Królikowski
Paweł Królikowski nie żyje. Aktor zmarł po długiej walce z chorobą

Każdego dnia musimy dostarczyć sobie właściwą ilość energii w postaci białka, tłuszczy i węglowodanów, a także witaminy i minerały. Jednak czasem nieprawidłowe zestawienie powoduje, że nawet zdrowe produkty tracą swoje cenne właściwości.

O tym, jakie składniki należy ze sobą łączyć, a jakich połączeń unikać, krąży mnóstwo mitów. Jedno z założeń głosi na przykład, że nie należy spożywać jednocześnie białek i węglowodanów. „Aby strawić białko, żołądek produkuje ptialinę wytwarzającą zasadowe środowisko uniemożliwiające trawienie cukrów” – podaje jedna z anglojęzycznych stron. Brzmi wiarygodnie? Nie dla tych, którzy uważali na biologii. Ptialina jest bowiem wytwarzana nie w żołądku, lecz w jamie ustnej (przez ślinianki przyuszną i podżuchwową), służy trawieniu cukrów (skrobi i glikogenu), a nie białek. Tymczasem wiele bardzo zdrowych produktów, na przykład kasze, jogurty czy ryż, zawiera i białka, i węglowodany, a ludzki organizm bez problemu radzi sobie z ich trawieniem.

‒ Trawienie węglowodanów zapoczątkowane jest już w jamie ustnej przez enzym amylazę ślinową (inaczej ptialinę). Kęs pokarmu trafia następnie do żołądka, gdzie po wymieszaniu z kwaśnym sokiem żołądkowym amylaza traci swoją aktywność. Tu zaczyna się trawienie białek. Następnie treść pokarmowa przechodzi do dwunastnicy, gdzie dostarczany jest sok trzustkowy zawierający w składzie zarówno enzymy trawiące białka, jak i węglowodany. Białka i węglowodany są więc trawione w tych samych warunkach. Dlatego nie ma mowy o tym, by łącząc białka i węglowodany, zaburzać trawienie któregoś ze składników. Powiem więcej: białka wręcz należy łączyć z węglowodanami. Insulina, która wytwarzana jest po posiłku bogatym w węglowodany, pozwala nie tylko na wykorzystanie przez komórkę cukru we krwi, ale również zwiększa transport aminokwasów do wnętrza komórki i pobudza syntezę białek ‒ wyjaśnia dietetyczka Małgorzata Różańska z Poradni Dietetycznej „Foodarea”.

Pomidory tak, byle nie z ogórkami

Są jednak składniki, których (choć z zupełnie innych przyczyn) łączyć na talerzu faktycznie się nie powinno. Zjadając sałatkę z pomidorem, papryką i ogórkiem, jesteśmy przekonani, że dostarczyliśmy sobie zapasów witaminy C na cały dzień. Tymczasem do sałatki lepiej użyć pikli lub ogórków kiszonych. W przeciwieństwie do świeżych ogórków nie zawierają bowiem askorbinazy, enzymu niszczącego witaminę C (bogate w nią są m.in. pomidory, natka i papryka). Świeży ogórek sprawdzi się w mizerii czy na kanapce z wędliną. Pamiętajmy też, że askorbinaza występuje także w innych warzywach dyniowatych, m.in. cukinii i kabaczku.

‒ Jednak po taką sałatkę można sięgać bez obaw, jeśli pozostałe posiłki są bogate w warzywa i owoce będące źródłami witaminy C – mówi Małgorzata Różańska.

Aby zadbać o zdrowie tarczycy, jedzmy ryby, bo są dobrym źródłem jodu niezbędnego dla jej dobrej kondycji. Ale nie łączmy ich z roślinami z rodziny krzyżowych (kapustą, brukselką, kalafiorem, brokułami). Te zdrowe warzywa zawierają bowiem goitrogeny ograniczające przyswajalność tego pierwiastka.

Uwaga na kwas szczawiowy

Jeśli gotując botwinkę lub zupę szczawiową, dodamy do niej śmietanę, organizm nie wykorzysta zawartego w niej wapnia. Zawarty w botwinie i szczawiu (a także m.in. w szpinaku, kawie i burakach) kwas szczawiowy wiąże bowiem wapń i magnez, utrudniając ich wchłanianie z przewodu pokarmowego. Nie dajmy się jednak zwariować – czekolada na przykład zawiera zarówno kwas szczawiowy, jak i magnez, ale w takich proporcjach, że duża część magnezu z ziaren kakao zostaje przyswojona (dlatego oczywiście lepiej wybierać czekoladę gorzką).

Z kwasem szczawiowym nie warto jednak przesadzać, gdyż spożywany w dużych ilościach może doprowadzić do artretyzmu i sprzyjać rozwojowi szczawianowych kamieni nerkowych. Tu trzeba wspomnieć o drugiej stronie medalu – kiedy kwas szczawiowy połączy się z wapniem, też nie zostanie wchłonięty przez organizm, a więc dodawanie śmietany do botwinki czy mleka do kawy chroni nas przed szkodliwym wpływem tego związku. I o tyle takie połączenie ma sens.

Słodkie konfiguracje

– Jeśli wino, to do obiadu, nie do deseru – radzi dr Shah, dyrektor medyczny nowojorskiej kliniki Amari Medical. Alkohol podnosi bowiem poziom insuliny we krwi, co powoduje, że zawarty w deserze cukier zamienia się w tłuszcz i odkłada tam, gdzie sobie tego najmniej życzymy. Inaczej działa połączenie ziemniaków z masłem.

‒ Ziemniaki mają wysoki indeks glikemiczny, więc po ich zjedzeniu wytwarza się dużo insuliny, co z kolei powoduje, że tłuszcz z masła, zamiast zostać wykorzystany jako źródło energii, jest natychmiast magazynowany. Insulina, której poziom wzrasta po zjedzeniu węglowodanów, ma na celu ułatwienie wychwytu przez komórkę cukru z krwi, żeby został wykorzystany na energię. Inne działanie insuliny to włączanie kwasów tłuszczowych do tkanki tłuszczowej i hamowanie lipolizy – tłumaczy dietetyczka.

Z kolei herbatę i kawę lepiej pić między posiłkami niż w trakcie jedzenia. Im mocniejsze, tym więcej zawierają tanin zmniejszających przyswajanie wapnia, żelaza i witaminy B1. Aby zadbać o właściwy poziom cukru w ciągu dnia, a więc m.in. uniknąć pułapki podjadania, lepiej zastąpić śniadanie na słodko produktami zawierającymi więcej białka (np. jajko), nieco zdrowego tłuszczu (awokado lub masło orzechowe bez cukru) i błonnik (owsianka czy pieczywo pełnoziarniste). Ciastka, dżem i inne słodkości podniosą szybko poziom cukru we krwi. Stężenie to równie gwałtownie zmaleje, prowokując nas do sięgnięcia po kolejne bomby kaloryczne. 

Pułapki kinomanów

Niektóre połączenia wywołują przykre konsekwencje dopiero po dłuższym czasie stosowania. Nie warto zaprzyjaźniać się z pizzą ze śmietaną i boczkiem czy z salami i kiełbasą. Te dania są bogate w nasycone kwasy tłuszczowe i sód – oba składniki obciążają układ krążenia. W dodatku najedzeni np. pizzą nie sięgniemy już po surówkę i owoce.

Pułapkę stanowi też kinowy zestaw obowiązkowy: popcorn i cola. Oba produkty są bowiem bombami kalorycznymi, a jak wiemy z doświadczenia, gdybyśmy kupili tylko jeden z nich, spożylibyśmy najwyżej połowę porcji. Podobnie dzieje się z zestawem chipsy i piwo. Trzeba też uważać na sieciówkowe i mrożone hamburgery z frytkami. Połączenie przesmażonego, nafaszerowanego tłuszczem i konserwantami mięsa z cukrem z frytek prowadzi do powstania sprzyjających zapaleniom cytokin – wyjaśnia dr Shah.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Sól w diecie / Emmy Smith / Unsplash

1,3 kg pomidorów ma tyle sodu co jedna łyżka ketchupu. Sól szkodzi twojemu zdrowiu. Czy wiesz, jak bardzo?

minipizze z żurawiną

Minipizze z żurawiną i camembertem. Domownicy będą prosili o dokładkę

ziemniaki

Kadm w żywności – to trzeba wiedzieć!

Masz ochotę na burgera? Spróbuj pieczarkowego

kobieta je ciastko

O zajadaniu stresu, czyli dlaczego sięgamy po słodycze a nie warzywa, kiedy się denerwujemy

Sylwia Majcher / Arch. prywatne S. Majcher

Sylwia Majcher: statystyczna polska rodzina wyrzuca do kosza co roku jedzenie warte 2500 złotych

Świąteczne resztki - co z nimi zrobić?

Co zrobić z resztkami po świętach? Znana blogerka zdradza sprawdzone patenty

śwęta

10 patentów na zdrowe święta. Wypróbuj i zapomnij o dodatkowych kilogramach!

Dziecko przesypuje płatki śniadaniowe z torebki do słoika. Na stole leżą zakupy i słoiki.

Przechowywanie żywności – jak robić to dobrze, aby dłużej utrzymać świeżość i nie wyrzucać jedzenia?

jedzenie nocą

Jedzenie na noc – fatalny nawyk

Metoda BLW (Baby Led Weaning), czyli samodzielne jedzenie przez niemowlęta

Metoda BLW (Baby Led Weaning), czyli samodzielne jedzenie przez niemowlęta

Dziewczyny jedzą słodycze i owoce na łóżku

Masz wrażenie, że jesteś więźniem zachcianek? Psychodietetyczka podpowiada, jak możesz to zmienić

pomidorki koktajlowe

Pomidory dostarczają mnóstwo dobra. Jaki jest twój ulubiony gatunek?

żurawina

Polskie superfoods: nie gorsze, a często tańsze niż ich egotyczne odpowiedniki

„Oprócz dbałości o to, by dieta była sycąca, zachęcam, by była smaczna i swobodna, a przy tym oczywiście skuteczna w osiąganiu celów” – mówi psycholog żywienia, dr Anna Januszewicz

Jedzenie na mieście / istockphoto.com

Jadasz na mieście? Dietetyczka przestrzega przed złymi decyzjami, które mogą zrujnować twoją sylwetkę

Pomidor czy przetwory pomidorowe? Co jest zdrowsze?

Pizza z dynią

Podwójnie dyniowa jesienna pizza. Zachwyca nie tylko kolorem, ale również delikatnością!

8 rzeczy, które trzeba wiedzieć o fast foodach

8 rzeczy, które powinnaś wiedzieć o fast foodach

Zwracasz uwagę na to, co je twoje dziecko? Te zdjęcia pokazują, co jedzą dzieci z całego świata. Różnorodność jest niesamowita!

chleb

Jedzenie, które udaje zdrowe. Poznaj listę 10 spożywczych kameleonów

nalewka cytrynówka

Nalewki – zdrowe procenty. Oczywiście pite z umiarem!

Ciasto na pizzę – zdrowe, bo razowe

Ciasto na pizzę – zdrowe, bo razowe

owsianka z bananami

Jak łączyć produkty na talerzu?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

8 sposobów na podniesienie libido

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?