Przejdź do treści

Część 1: Dojrzewanie – co to takiego?

Część 1: Dojrzewanie – co to takiego?
Ilustracja: Aleksandra Niepsuj | www.aleksandraniepsuj.blogspot.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kiszona kapusta w niebieskiej miseczce
4 problemy, na które pomoże ci kiszona kapusta. Wymieniają eksperci z Zielone Koktajle
Wizyta u lekarza / istock
Prof. Ryszard Gellert: „Pacjenci chodzą po lekarzach, bo źle się czują, ale nikt nie wpadnie na pomysł zbadania nerek.” W Polsce co najmniej 4,2 mln osób ma chorobę nerek
dłonie
Odmrożenia – sprawdź, czy popełniasz te błędy
Kampania Pantene / materiały prasowe
Osoby LGBT+ boją się wrócić na święta do swoich rodzinnych domów. Nowa kampania Pantene wzrusza!
talerz z rosołem
Rosół – czy naprawdę pomaga na przeziębienie? Odpowiada dietetyczka kliniczna

Nastolatki przechodzą okres gwałtownych zmian w ich ciele i równocześnie szukają swojego miejsca w świecie, którego jeszcze nie rozumieją. Do dorosłych za to dociera, że dotychczasowa instrukcja obsługi ich dziecka właśnie przestała działać, a nowej nie otrzymali.

Okres dorastania jest jak tornado, potrafi powywracać dotychczasowe porządki i stosunki. W niejednym domu dochodzi wtedy do ostrych konfliktów międzypokoleniowych. Niestety, często także do przemocy psychicznej i fizycznej. Nawet kochający i troskliwi rodzice przyznają, że czasem czują zupełną bezradność, bo przecież „próbowali już niemal wszystkiego i nic na ich dziecko nie działa”. Wielu specjalistów podkreśla, że rodzicom w Polsce brakuje często zupełnie elementarnej wiedzy o tym, jak rozmawiać z dojrzewającym nastolatkiem, zamiast tego wolą sięgać po repertuar kar i zakazów – znany zwykle z własnego dzieciństwa. Tyle że w przypadku nastolatka on już nie działa. Jak zatem dogadać się z nastolatkiem? Najpierw trzeba się dowiedzieć, czym zmiany w jego zachowaniu są spowodowane. Czyli zrozumieć, czym naprawdę jest dojrzewanie – skomplikowany proces, który odbywa się na kilku poziomach: biologicznym, psychologicznym i społecznym.

Hormony w akcji

Generalizując, można powiedzieć, że za całe zamieszanie odpowiadają przede wszystkim zmiany fizjologiczne i hormonalne zachodzące w ciele młodego człowieka. Proces ten zaczyna się szybciej u dziewcząt, w naszym klimacie geograficznym ma swój początek w wieku 10–12 lat. Naukowcy zauważyli też generalną tendencję do szybszego wchodzenia w okres dojrzewania współczesnych nastolatków, niż miało to miejsce jedno czy dwa pokolenia wstecz. Ciało nastolatka skokowo przybiera na masie i wzroście. Pojawia się owłosienie w pachwinach i na narządach płciowych, ale też zmora wielu nastolatków – trądzik młodzieńczy. Dziewczęta zaczynają miesiączkować, rozrasta się miednica, piersi, zmienia obwód talii. U chłopców powiększają się jądra i penis, pojawiają się pierwsze polucje. Ich głos przechodzi mutację, pojawia się zarost na twarzy, z wiekiem coraz gęstszy. Intensywne zmiany biologiczne zachodzą mniej więcej do 16. roku życia, choć u niektórych mogą trwać nawet jeszcze kilka lat.

Co z tymi uczuciami?

Część 1: Dojrzewanie – co to takiego?

Ilustracja: Aleksandra Niepsuj | www.aleksandraniepsuj.blogspot.com

Młodzi ludzie wraz ze zmianami hormonalnymi przechodzą również intensywne zmiany psychiczne. Uczucia, jakie przeżywają, są często skrajne i gwałtowne. Radość może szybko przechodzić w rozpacz i odwrotnie. Warto wiedzieć, że wtedy mogą pojawić się nerwice i lęki, z czasem mogące przechodzić w depresje połączone z myślami samobójczymi. Na te zagrożenia narażone są osoby o niskim poczuciu własnej wartości i mające problemy z akceptacją w grupie rówieśniczej. Często można też dostrzec wówczas nieadekwatność uczuć. Młody człowiek często nie potrafi wytłumaczyć, dlaczego jest mu smutno albo czemu wpadł we wściekłość. Odpowiedzialne za to są hormony wpływające na funkcjonowanie układu nerwowego.

Wraz z pokwitaniem w mózgu gwałtownie przybywa szarych komórek, choć dopiero z czasem będą one odpowiednio wykorzystane. Naukowcy odkryli, że w przypadku niezadowolenia w mózgach nastolatków silniej niż u dorosłych aktywowane jest ciało migdałowate. Odpowiada ono za takie emocje jak strach i złość. Agresja młodych ludzi ma szansę zmaleć, gdy bardziej rozwinie się kora przedczołowa i nieco wyhamuje aktywność ciała migdałowatego. Rozwija się ona jednak dopiero w późniejszym etapie dojrzewania, a szkoda, bo jest odpowiedzialna m.in. za empatię i umiejętność oceny ryzyka, czyli – inaczej mówiąc – za rozsądek. To tłumaczy skłonność nastolatków do popełniania wszelakich głupstw i przeprowadzania eksperymentów groźnych dla ich zdrowia, a nawet życia.

Człowiek – zwierzę społeczne

Rozwój społeczny – w okresie dorastania młode osoby starają się też zrozumieć otaczający świat i swoje w nim miejsce. Wtedy też budzą się rozmaite zainteresowania i pasje. Młodzi ludzie starają się określić swoje przekonania i poglądy. Wraz z rosnącym krytycyzmem wobec świata dorosłych rośnie znaczenie grup rówieśniczych, w tym także subkulturowych. Potrzeba nawiązywania nowych relacji społecznych łączy się z potrzebą akceptacji i przynależności. Dlatego właśnie wtedy pojawiają się intensywne przyjaźnie zarówno pomiędzy osobami tej samej, jak i przeciwnej płci. Pojawiają się pierwsze miłości.

Kim w tym wszystkim mają być rodzice? Wsparciem. Przewodnikami po zupełnie nowej rzeczywistości. To niełatwe, ale naprawdę można się do tej roli przygotować. W kolejnych artykułach z cyklu „Bycie (z) nastolatkiem” będziemy wraz ze specjalistami zajmować się poszczególnymi aspektami dojrzewania, szukać odpowiedzi na mnożące się pytania. Tak aby zarówno dorośli, jak i same nastolatki mogli nauczyć się sensownie reagować w nowych sytuacjach.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

ludzie w maskach

Masz problem z byciem sobą? Psycholodzy tłumaczą dlaczego, sama sobie szkodzisz

katar u dzieci

Katar i kaszel nie chcą zniknąć? Może to nie przeziębienie, ale alergia?

Mum and the city

„Obraz macierzyństwa był lukrowany. Teraz coraz więcej matek nie boi się mówić, że nie zawsze jest kolorowo i cudownie” – mówi Ilona Kostecka z bloga „Mum and the city”

mama podaje lek dziecku

Jak bezpiecznie podawać lekarstwa dzieciom?

7 kroków by pokonać atak paniki

7 kroków by pokonać atak paniki. Jak się zachować, kiedy spotyka dziecko albo kogoś bliskiego?

zegar

5 porad, dzięki którym będziesz zarządzać swoim czasem jak mistrz

Zespół zastępczy Munchausena – co to za choroba? Czym się różni od hipochondrii? Wyjaśnia Jolanta Zmarzlik, specjalistka ds. ochrony dzieci przed krzywdzeniem

Dzieci śmieją się i krzyczą, leżąc w łózku

Spodziewam się psa, oddam dzieci do adopcji! Rodzicielska prowokacja w ważnej sprawie. „Nie będzie dla nich już ani czasu ani miejsca, a chcemy się zachować odpowiedzialnie”

Monika Jagaciak / Instagram

„Tak, spałam w tym i chodzę tak nadal, a mamy południe” – Monika Jagaciak pokazała na Instagramie, jak wygląda jej prawdziwe życie po urodzeniu dziecka

dziewczynka myjąca zęby

Pierwsza wizyta u dentysty – jak przygotować dziecko?

Kobieta stoi przed drzwiamy. Trzyma się za brzuch ciążowy

Trzeci trymestr ciąży – co dzieje się w organizmie ciężarnej? Tłumaczy Katarzyna Piotrowska, fizjoterapeutka uroginekologiczna

Dzieci siedzą na krzesełkach na scenie teatralnej. Mówi do nich Tomasz Kot, który kuca przed nimi

Święta to czas (u)dawania – niezwykłe lekcje aktorstwa Tomasza Kota dla osieroconych dzieci

Czy dwulatek powinien już mówić? Kiedy powinnaś iść z dzieckiem do logopedy? Na te pytania odpowiada dr Anna Zając

Kąpiel noworodka — postępowanie krok po kroku

Kąpiel noworodka krok po kroku

Chłopiec lezy na oparciu kanapy. Na kanapie lezy tablet. Chłopiec wygląda na znudzonego i bez sił

Nie posądzaj swojego dziecka o lenistwo. To może być depresja! Ostrzega psycholożka Ewa Sękowska-Molga

Raczkowanie - kiedy się zaczyna?

Raczkowanie – kiedy się zaczyna?

Ząbkowanie — sprawdź, jakich objawów należy się spodziewać przy ząbkowaniu dziecka, a jakie mogą Cię zaskoczyć!

Ząbkowanie – pierwsze objawy. Jak ulżyć dziecku?

Czkawka u noworodka — Czym jest? Jak na nią reagować?

Czkawka u noworodka? Czy powinna nas martwić? Jak pomóc dziecku?

Czy zielona kupka u niemowlaka to coś poważnego?

Czy zielona kupka u niemowlaka oznacza coś poważnego?

Biały szum

Czy biały szum rzeczywiście jest skuteczny?

Jak rozpoznać ząbkowanie u dziecka?

Jak rozpoznać ząbkowanie u dziecka?

Szczepionka 6w1 - czym jest i dlaczego wiele osób ją wybiera?

Szczepionka 6w1 – czym jest i dlaczego tak wiele osób się na nią decyduje?

Odruch moro — czym jest i na czym polega?

Odruch moro – czym jest i na czym polega?

Aspirator do nosa — Dowiedz się czym jest następca “gruszki” przy pielęgnacji nosa dziecka

Aspirator do nosa – następca „gruszki” w pielęgnacji noska dziecka

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?