Przejdź do treści

„Nie chodzi o to, żeby ośmiolatkowi pokazywać, jak zakłada się prezerwatywę”. O tym jak rozmawiać z dzieckiem o seksie, wyjaśniają edukatorki seksualne

Rodzice z dzieckiem
zdjęcie: iStockphoto,com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Autyzm – wystarczy zrozumieć”. Ucz się tolerancji w najnowszej kampanii mówiącej o spektrum autyzmu
Chrup, chrup pora!
„Konsekwencje pracoholizmu to wyczerpanie fizyczne i emocjonalne”. Kiedy za bardzo kochasz swoją pracę?
Doskwiera ci ciągłe zmęczenie? To może być objaw poważnej dolegliwości. Zbadaj się
Zdrowe śniadanie do szkoły: orkiszowy omlet plus sok marchwiowy

Temat, który z dzieckiem poruszyć po prostu trzeba. O tym, jak rozmawiać wprost o seksie, aby obie strony nie czuły się skrępowane, o lękach, wstydach i blokadach rozmawiamy z Anką Grzywacz z Grupy Edukatorów Seksualnych „Ponton”.

Zacznijmy od najprostszego pytania: kiedy warto zacząć rozmawiać z dziećmi na temat seksu?

Edukacja zaczyna się, jeszcze zanim dziecko zacznie mówić. Uczy się przez modelowanie, obserwując rodziców, sposób, w jaki się do siebie odnoszą. Ale ważny jest moment, w którym dziecko samo zaczyna pytać. Wtedy powinno uzyskać odpowiedź. Na pewno nie należy mówić nieprawdy albo powiedzieć: „będziesz starszy/a, to porozmawiamy”, bo w tym czasie dowie się wszystkiego od rówieśników. Niedobrze czekać z rozmową o seksie, aż dziecko będzie miało np. 16 lat. Wtedy już jest zwykle za późno na takie rozmowy.

Nie chodzi o to, żeby ośmiolatkowi pokazywać na fantomie penisa, jak się zakłada prezerwatywę. Rozmawiając z dzieckiem, uczmy je też umiejętności rozmowy o seksualności

Są jakieś sytuacje szczególnie sprzyjające rozpoczęciu takiej rozmowy?

Najlepiej, gdy kontekst pojawi się sam – naturalnie. Przykładowo, oglądamy wspólnie z dzieckiem w telewizji całującą się parę i widzimy, że dziecko zdradza tym zainteresowanie. Wszystko łącznie ze słownictwem należy dopasować do wieku. Nie chodzi o to, żeby ośmiolatkowi pokazywać na fantomie penisa, jak się zakłada prezerwatywę. Rozmawiając z dzieckiem, uczmy je też umiejętności rozmowy o seksualności. I to jest bardzo ważne. Dlatego oczywiście nie używamy wulgaryzmów, ale nie powinniśmy się bać takich sformułowań jak pochwa czy penis.

A wracając do sposobu rozpoczęcia rozmowy: można wykorzystać np. medialne dyskusje o związkach partnerskich i poruszyć temat różnych orientacji seksualnych czy tożsamości płciowych. Ale to już oczywiście wyższa szkoła jazdy – bo aby dać dziecku pozytywny przekaz, że zaakceptujemy je, nawet gdy okaże się gejem czy lesbijką, musimy sami przepracować ze sobą ten temat i tkwiące w nas często głęboko uprzedzenia.

Czyli oglądanie telewizji to sprzyjająca okoliczność? A przecież u wielu rodziców pierwszym odruchem, gdy pojawia się scena erotyczna w obecności dziecka, jest przełączenie kanału lub zasłonięcie oczu. 

Wyłączanie telewizora czy zmiana kanału nie ma sensu, bo wtedy wysyłamy dziecku informację, że jest to obszar tabu. Pamiętajmy, że to przed niczym nie chroni, bo współczesne dzieci, a już nastolatki tym bardziej, nie będą miały problemu z dotarciem do interesujących je tematów. Wystarczy, że w wyszukiwarce internetowej wpiszą słowo seks. Lepiej, żeby dziecko zobaczyło scenę seksu w romansie, gdy my możemy przy okazji o tym z nim porozmawiać, niż gdyby miało zobaczyć po raz pierwszy seks w wersji pornograficznej.

Na forach internetowych można natrafić na wątki przerażonych rodziców, którzy odkryli, że historia w komputerze ich dziecka zawiera adresy stron porno. Zwykle kompletnie nie wiedzą, jak wtedy zareagować.

Przede wszystkim wcześniej warto sobie odpowiedzieć na pytanie, na ile chcemy kontrolować nasze dziecko, czy chcemy wchodzić w jego prywatność. Ta sytuacja jest już konsekwencją złamania zasady zaufania. Tu już za bardzo nie ma miejsca na rozmowę. Lepiej z nastolatkiem zbudować relację opartą na wzajemnym zaufaniu, wtedy on sam chętniej nam powie, gdy będzie miał jakiś problem. Należy pamiętać, że młodzież sięga po pornografię, bo nie ma skąd czerpać rzetelnej wiedzy o seksualności.

Jak błędy popełniają rodzice, rozmawiając o seksie z nastolatkami?

Często wychodzą z błędnego założenia, że ich dziecko jeszcze się tymi sprawami nie interesuje, że to za wcześnie. Albo przeciwnie – zbyt optymistycznie podchodzą do poziomu wiedzy dziecka. Wtedy na przykład ojciec mówi do córki: „Pilnuj się, bo zajdziesz w ciążę”, a ona nie wie do końca, jak ma się pilnować. Wielu rodziców zakłada, że szkoła wyedukuje dziecko za nich w zakresie seksu. Na ogół jednak na szkołę w tym zakresie lepiej nie liczyć.

Rodzice często wychodzą z błędnego założenia, że ich dziecko jeszcze się tymi sprawami nie interesuje, że to za wcześnie. Albo przeciwnie – zbyt optymistycznie podchodzą do poziomu wiedzy dziecka. Wtedy na przykład ojciec mówi do córki: „Pilnuj się, bo zajdziesz w ciążę”, a ona nie wie do końca, jak ma się pilnować

Zainteresowanie sferą seksu w okresie dojrzewania wiąże się często z masturbacją. Czy rodzice powinni w ogóle reagować, a jeżeli tak, to w jakich sytuacjach?

Masturbacja jest naturalną aktywnością w całym życiu człowieka, a w okresie dojrzewania jest normalnym procesem poznawania swego ciała. Rodzice powinni zareagować, gdy podejrzewają, że ma ona charakter nerwicowy, to znaczy służy już nie tylko rozładowaniu seksualnemu, ale pojawia się na przykład w sytuacjach stresowych. Wtedy warto zgłosić się do specjalisty. Wiele zamieszania dotyczącego masturbacji bierze się też z tego, co dzieci słyszą na lekcjach religii, już samo nazewnictwo, jakie tam się pojawia – samogwałt – jest nacechowane bardzo negatywnie. Rodzice powinni zachować czujność.

To znaczy?

To, co dzieci wynoszą z lekcji religii, ma wpływ na ich stosunek do seksu, antykoncepcji. Jako rodzice powinniśmy pytać dzieci, co im jest przekazywane w szkole. Przykładem może być swoisty kult dziewictwa. Dziewczynki ośmioletnie dostają na I komunię pierścienie czystości i nie bardzo wiedzą, o jaką czystość chodzi, wiele z nich myśli, że musi się częściej myć.

Dr Małgorzata Andrzejewska

No dobrze, a jeżeli już o tym mówimy. Co ma zrobić rodzic, który podejrzewa, że jego córka lub syn ma za sobą albo za chwilę będzie miał inicjację seksualną?

Tu rozmowa ma jeszcze większe znaczenie, bo jako rodzice powinniśmy uświadomić naszym dzieciom, że zawsze mają prawo powiedzieć „nie”, jeżeli nie czują się jeszcze gotowe. Jeżeli wiemy, że nastolatek zamierza podjąć współżycie, warto porozmawiać o antykoncepcji, która będzie chroniła nie tylko przed ciążą, ale też przed chorobami. Jeżeli dziewczynka miesiączkuje, powinniśmy udać się z nią do ginekologa.

Lepiej, żeby dziecko zobaczyło scenę seksu w romansie, gdy my możemy przy okazji o tym z nim porozmawiać, niż gdyby miało zobaczyć po raz pierwszy seks w wersji pornograficznej

A jakie zachowania nastolatka powinny być sygnałem, że warto poszukać pomocy u specjalisty?

Niepokoić powinny zachowania na tle nerwicowym, ale też na przykład nagła poprawa statusu materialnego, bo może być efektem prostytuowania się albo tak zwanego sponsoringu. Warto zapytać o to dziecko, a jeżeli uzyskamy potwierdzenie naszych obaw, wtedy należy udać się do specjalisty.

O co najczęściej pytają młodzi ludzie edukatorów seksualnych, co jest najczęściej dla nich problemem?

Najwięcej pytań dotyczy antykoncepcji: jak zdobyć środki, które są na recepty, jak uprawiać seks bez antykoncepcji, ale tak, aby nie zajść w ciążę. Młodzi ludzie świetnie znają pozycje seksualne i rozmaite techniki, ale nie mają podstawowej wiedzy na temat antykoncepcji i jej prawidłowego stosowania. Pytania dotyczą też częstotliwości masturbacji, np. „czy jeżeli robię to kilka razy dziennie, to czy jestem uzależniony/a”.

Dziewczyny pytają, co mają zrobić, bo chłopak nalega na rozpoczęcie współżycia i boją się, że w przypadku odmowy poszuka sobie innej. Generalnie brak asertywności jest dużym problemem wśród dziewczyn, ale coraz częściej też wśród chłopców. Wśród dziewczyn jest paniczny lęk przed ciążą. Wynika to z braku edukacji seksualnej oraz obowiązującej ustawy zakazującej aborcji. Wiele dziewczyn odbiera ciążę jak koniec świata.

Matka mnie zabije, jak dowie się, że współżyję z chłopakiem

Myślę, że paniczny lęk przed ciążą może być akurat niektórym rodzicom na rękę. Jak dorośli mogą najlepiej pomóc swoim dzieciom przejść przez okres dojrzewania seksualnego?

Ważne, aby zbudować atmosferę opartą na otwartości i wzajemnym zaufaniu. Bez tego dziecko nie przyjdzie do nas, gdy wpadnie w tarapaty. Dziewczyny mówią nam często: „Matka mnie zabije, jak dowie się, że współżyję z chłopakiem”. Nastolatkom najbardziej potrzeba kogoś, kto bez oceniania pomoże przejść przez ten trudny okres. Jeżeli młody człowiek dostanie od nas pełny zestaw informacji, będzie w stanie podjąć rozsądną decyzję.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Barbara Falenta z książką "Mamy dla Mamy"

„Nie musisz gotować trzydaniowych obiadów, ani chodzić po domu w sukience i w szpilkach”. Barbara Falenta o macierzyństwie z dystansem i książce „Mamy dla Mamy”

„Nie kąp dziecka codziennie, bo będzie miało za cienką skórę”, „Nie obcinaj mu włosów, bo szybko wyłysieje”. Jak młode mamy powinny reagować na takie porady, wyjaśnia socjolożka

„Jak to możliwe, że nie mam rąk i nogi, a mam chłopaka i pracę, kiedy ona jest zdrowa i ładna, a tego nie ma” – mówi w rozmowie z Hello Zdrowie Aldona Plewińska, modelka inna niż wszystkie

„Miednica to nasze kobiece centrum dowodzenia”. Mięśnie Kegla potrzebują treningu, fizjoterapeutka wyjaśnia jak to robić i w jaki sposób ciało nam się odwdzięczy

Zainteresują cię również:

Para odbywa stosunek seksualny

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

kobieta i mężczyzna

Czy aseksualność to wolność od seksu? Tłumaczy edukatorka seksualna Alicja Długołęcka

kobieta

Ból pochwy po stosunku – z czego wynika i jak mu zapobiec?

kobieta w ciąży

Uprawianie seksu w ciąży – kiedy jest bezpieczny, a kiedy lepiej z niego zrezygnować?

mama i córka

A ty, jako dorastająca dziewczyna, czego nie usłyszałaś od swojej mamy na temat cielesności, okresu czy seksu?

Pamiętasz stres przed pierwszym razem? Kilka słów o tym, jak powinniśmy zacząć przygodę z seksem

seks

Seks was nie odchudzi. I bardzo dobrze!

Żeby nasz seks był udany. Kogo należy wyprosić z sypialni?

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń

„Kobiety powinny cieszyć się seksem i zapewnić sobie jak najwięcej satysfakcji”. Nowa kampania #Vulvalution edukuje i uświadamia

Męski pigułki antykoncepcyjne?

Pigułki antykoncepcyjne dla mężczyzn? „Nie zaufałabym, no, poza wazektomią, bo to jest jednak dość pewna i stała metoda”

Para w łóżku seks

Mity – najwięksi wrogowie dobrego seksu. Obalamy wszystkie!

smutna kobieta problem w związku

8 kobiecych chorób, których objawem jest bolesny seks

Kobieta z blistrem tabletek antykoncepcyjnych

„Wyglądałam jak spuchnięty prosiak”. O objawach źle dobranych tabletek antykoncepcyjnych

Fantazje seksualne to zdrada partnera? A może wyraz naszej miłości?

Orgazmy są różne, podobnie jak ludzie. Sprawdź, jak to z nimi naprawdę jest

„Kochanie, muszę ci coś powiedzieć…”. Jak rozmawiać z partnerem o seksie?

kobieta trzymająca tabliczkę na wysokości pasa

Metody antykoncepcji dla mężczyzn: mechaniczne, chirurgiczne, hormonalne. Co wybrać?

kobieta na wizycie u ginekologa

Wkładka domaciczna – miedziana, hormonalna. Cena założenia, rodzaje, działanie i skutki uboczne wkładki domacicznej

Podczas ostatniego stosunku czułaś szczypanie, napięcie, bolesność albo skurcze? Sprawdź jakie mogą być przyczyny bólu podczas seksu

para na wizycie u seksuologa

Seksuolog – kim jest i czym się zajmuje? Dlaczego nie warto bać się pierwszej wizyty?

Mężczyzna i kobieta uprawiają seks, mężczyzna leży na kobiecie

Pochwica – zaburzenie, które dotyka kobiet. Przyczyny, objawy oraz sposoby radzenia sobie z pochwicą

załamany mężczyzna na skraju łóżka

Impotencja – jak znaleźć jej przyczynę i jakie leczenie wdrożyć? Czy impotencja przekreśla szansę na normalny stosunek?

Kobieta trzyma w rękach maleńkie dziecko

Aborcja w Polsce – czy jest zgodna z prawem? O czym mówi ustawa antyaborcyjna?