Przejdź do treści

Zadbaj o stawy. Sprawdź, które produkty im sprzyjają, a które szkodzą

Dieta dla zdrowych stawów
Zdjęcie: iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
istockphoto.com
Jak jest w końcu z tym sikaniem? Fizjoterapeutka Gosia Włodarczyk postanowiła to wyjaśnić
Pułapki diety wegetariańskiej
Pułapki diety wegetariańskiej
Pieczemy kasztany pod zdrową kruszonką
Domowy ketchup
Przepis na domowy ketchup. Pyszny i bez dodatku sztucznych barwników!
istockphoto.com
Jedzenie nabiału powoduje trądzik? Modne Farmaceutki wyjaśniają

W leczeniu najczęstszych schorzeń układu ruchu ‒ reumatoidalnego zapalenia stawów i choroby zwyrodnieniowej ‒ istotne są trzy elementy: farmakoterapia, ruch oraz odpowiednia dieta. Co jeść, by stawy nie stawiały oporu?

Chorobie zwyrodnieniowej stawów sprzyja nadwaga, bo to dodatkowe kilogramy nadmiernie obciążają stawy, które pod wpływem ciężaru ulegają zniekształceniu. Z kolei wśród przyczyn ryzyka wystąpienia reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) oprócz czynników genetycznych specjaliści wymieniają te środowiskowe, w tym właśnie dietę. W tym przypadku związek między tym, co jemy, a zachorowaniem przebiega w dwóch kierunkach. Z jednej strony: w odpowiednio dobranej żywności możemy znaleźć składniki, które budują stawy i pozwalają zachować je w dobrej formie. Tym samym opóźniają proces chorobowy lub łagodzą towarzyszące mu dolegliwości. Z drugiej: istnieją produkty, które nasilają dolegliwości bólowe, i tych w przebiegu chorób reumatycznych należy się wystrzegać. Które składniki diety wspomagają więc zdrowie stawów, a które ją osłabiają?

Kwasy omega-3 – hamują proces zapalny

W diecie osób borykających się z bólami stawów bardzo ważnym składnikiem są wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3, które wpływają korzystnie na błony komórkowe, hamują też procesy zapalne w organizmie. Co ważne – kwasów tych powinniśmy dostarczać sobie w odpowiednich proporcjach, pamiętając, że nasza dieta obfituje w kwasy omega-6, gdy omega-3 przyjmujemy za mało. Dlatego warto wzbogacić menu (2‒3 razy w tygodniu) o produkty bogate w ten ostatni składnik, np. olej rybny czy tłuste ryby morskie (makrela, łosoś, śledź, sardynki, tuńczyk), i rozważyć suplementację. Udowodniono, że spożywanie kwasów tłuszczowych omega-3 z ryb nie dość, że wzmacnia serce (a chorzy na RZS ze względu na przyjmowane leki są bardziej narażeni na chorobę niedokrwienną serca), to dodatkowo wpływa na zmniejszenie dolegliwości bólowych i dokuczającą rano sztywność stawów.

Chorzy mogą więc zmniejszyć dawki NLPZ-ów (niesteroidowych leków przeciwzapalnych) i równocześnie ograniczyć ryzyko wystąpienia ewentualnych działań niepożądanych związanych z nadmiernym przyjmowaniem leków z tej grupy. Pozytywne efekty przynosi też wzbogacenie diety o siemię lniane, orzechy włoskie, a także oliwę. Tłuszcz pozyskany z tych składników działa przeciwzapalnie i jest dobrym zamiennikiem dla niekorzystnie działających tłuszczów nasyconych.

Chcesz lepszej ochrony organizmu?

Dobre bakterie są naszymi małymi sojusznikami. Sprawdź jak WIMIN może wesprzeć ochronę Twojego organizmu.

Sprawdź

Antyoksydanty – chronią błony lipidowe

Procesy zapalne w organizmie nasilają również wolne rodniki, nazywane inaczej oksydantami. To atomy, które zamiast jądra i krążących wokół niego par elektronów mają jeden elektron bez pary. Taki atom za wszelką cenę chce oddać swój samotny elektron lub pobrać brakujący z sąsiadujących komórek. Gdy mu się to uda, sam odzyskuje stabilność, ale jednocześnie uszkadza sąsiednie tkanki. Wolne rodniki są niezwykle aktywne: przemieszczają się po całym organizmie i uszkadzają wszystko, co napotkają po drodze: ściany komórek, białka, lipidy, geny. Proces ten jest nieuchronny i nie możemy nad nim zapanować, możemy się jednak starać mu przeciwdziałać przyswajając dużo antyoksydantów, czyli witamin A, C i E, a także cynku i żelaza.

Chorzy na RZS powinni wyjątkowo zadbać o ich podaż, bo w ich surowicy krwi jest mniejsze stężenie tych składników niż u osób zdrowych. Źródłem witaminy A pochodzenia zwierzęcego są podroby, niektóre gatunki ryb, jaja. W produktach roślinnych znajdziemy ją w postaci karotenoidów, wśród których najważniejszą rolę odgrywa beta-karoten znajdujący się marchwi, szpinaku, czerwonej papryce, morelach, brzoskwiniach, wiśniach. Z kolei witaminy C powinniśmy szukać w papryce, czarnej porzeczce, jagodach, żurawinie, aronii, a witaminy E m.in. w olejach, margarynach i kiełkach pszenicy. Cynk i żelazo – które są składnikami enzymów przeciwutleniających uczestniczących w likwidacji wolnych rodników – znajdziemy w mięsie i podrobach. Roślinnym źródłem cynku będą pełnoziarniste produkty zbożowe, także kiełki pszenicy i pestki dyni.

 

5 produktów, które pomogą przetrwać upały

Błonnik i ruch – pomagają w utrzymaniu wagi w ryzach

Warzywno-owocowa dieta wzbogacona o pełnoziarniste produkty zbożowe (razowe pieczywo, razowe makarony, brązowy ryż, kasza gryczana, płatki owsiane) zapewnia też odpowiednią ilość dostarczanego błonnika, który wspomaga walkę z nadwagą. To bardzo ważne, bo każdy dodatkowy kilogram stanowi niepotrzebne obciążenie dla stawów. U osób otyłych częściej niż u szczupłych występują zmiany zwyrodnieniowe, szczególnie stawów kolanowych i biodrowych, ale większy jest też stopień nasilenia procesu zapalnego.

Dobroczynne działanie ma też ruch. Pod wpływem wysiłku fizycznego zwiększa się ukrwienie i odżywienie stawów, pobudzane są kaletki maziowe, wzmacniane mięśnie okołostawowe, następuje też poprawa ruchomości w stawach. Wysiłek osób ze schorzeniami układu kostno-stawowego musi być jednak dopasowany do ogólnego stanu zdrowia i wieku. Najlepiej więc, by o rodzaju i intensywności ćwiczeń zadecydował specjalista.

Suplementacja – dodatkowe wsparcie diety

We wspomaganiu leczenia chorób stawów stosuje się m.in. siarczan glukozaminy, sproszkowaną chrząstkę rekina lub preparaty zawierające bioaktywny kolagen. Glukozamina to naturalna substancja wytwarzana w organizmie, stanowiąca substrat do biosyntezy elementów substancji międzykomórkowej chrząstki. Niestety, jej produkcja spada z wiekiem. A ponieważ glukozamina nie występuje w żadnym z podstawowych produktów będących składnikiem naszej diety (choć znajdziemy ją np. w krewetkach), jedynym sposobem jej dostarczenia jest suplementacja.

Warto jednak pamiętać, że glukozamina obecna w preparat aptecznych dostępna jest w trzech formach: siarczanu, chlorowodorku oraz jako N-acetyloglukozamina, a działanie lecznicze udowodniono tylko wobec siarczanu. Poza tym efekt terapeutyczny w postaci zmniejszenia dolegliwości bólowych odczuwany jest po minimum 3 miesiącach systematycznego stosowania – stąd zalecana jest cierpliwość w suplementacji. Z kolei sproszkowana chrząstka rekina stanowi źródło wapnia i fosforu w korzystnych dla zdrowia stawów proporcjach, a hydrolizat kolagenu może chronić stawy przed uszkodzeniami, wzmocnić je oraz zmniejszyć ból towarzyszący stanowi zapalnemu, ponieważ zawiera bioaktywne peptydy i aminokwasy, które łatwo się wchłaniają do krwiobiegu i dostają do tkanek.

Które z produktów nasilają dolegliwości ze strony stawów?

Osoby borykające się z problemami stawowymi powinny wystrzegać się żywności z dużą zawartością konserwantów (a więc m.in. kupnych wędlin, żywności typu fast food) oraz bardzo tłustego nabiału, który zawiera kwas arachidonowy ułatwiający wytwarzanie hormonów prozapalnych. Ograniczyć muszą spożycie soli, bo zatrzymuje ona wodę w organizmie i sprzyja nadwadze (można ją zastąpić solą o obniżonej zawartości sodu, za to wzbogaconą w potas i magnez, a najlepiej ziołami). Profilaktycznie warto też odstawić mocną kawę i herbatę, które m.in. utrudniają przyswajanie wapnia, choć nie ma jednoznacznych badań wskazujących na to, że wyeliminowanie tych produktów z diety hamuje rozwój RZS. Niektórzy chorzy pozytywnie reagują na drastyczne zmiany dietetyczne, np. czasowe głodówki. Kontrolowane posty mają działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne, mogą więc hamować rozwój reakcji zapalnych w organizmie. Jak pokazały badania, poprawa samopoczucia jest jednak w tym przypadku chwilowa i po powrocie do normalnego sposobu odżywiania ból powraca.

Diety wegetariańskie i wegańskie a ból stawów

Badania na populacji chorych z RZS pokazują, że o ile czasowe głodówki nie dają trwałego efektu zmniejszenia dolegliwości bólowych stawów, o tyle można go zauważyć po wprowadzeniu długoterminowej diety wegetariańskiej lub wegańskiej. Prawdopodobnie dzieje się tak dlatego, że ten sposób odżywiania zakłada spożycie dużej ilości witamin pochodzących ze świeżych warzyw i owoców przy jednoczesnym wykluczeniu tłuszczów zwierzęcych i konserwantów. Jednocześnie autorzy badań donoszą, że poprawa ta dla znacznej części chorych była tak nieznaczna, że pacjenci nieprzekonani do tego typu odżywiania po czasie powrócili do diety mięsnej. Jednocześnie warto przypomnieć, że każda dieta wspomagająca standardową terapię leczniczą powinna być tak skomponowana, by dostarczać wszystkich ważnych dla zdrowia składników.

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Gorączka u dziecka – jeśli nie leki, to co?

9 sposobów, by uniknąć infekcji tej jesieni

hashimoto tarczyca

Problem z Hashimoto – wszystko, co musisz wiedzieć

Jak radzić sobie z nerwobólem?

Doskwierają ci „strzelające” stawy? Sprawdź, co może być przyczyną

probiotyki brzuch

Jak wybrać dobry probiotyk?

Jak wzmocnić odporność przed sezonem infekcyjnym? Wyjaśnia farmaceutka, Zofia Winczewska

miód

5 najlepszych zamienników cukru

Mleko – pić czy nie pić? Rozwiewamy wątpliwości

Wino – wiesz, ile możesz wypić? Sprawdź, zanim sięgniesz po kieliszek

istockphoto.com

6 par chorób, które łatwo ze sobą pomylić

Chodzenie boso – naładuj się prosto z natury

Stopy na wakacjach. Nosisz lekkie klapki i sandałki? Fizjoterapeuta ostrzega!

Nasz mózg nie jest więc w stanie zablokować tego, co narozrabialiśmy w jelicie, a przez to spada nasza odporność

„Prawidłowo funkcjonujący układ odpornościowy dla kobiet w okresie rozrodczym to prawdziwy skarb” – o naszej odporności mówi dr Anna Romaniuk, mikrobiolog, immunolog, psychodietetyk

Wybierz najlepszy sport najlepszy dla twoich stawów. Fizjoterapeuta podpowiada

Błędy młodości, które mogą skutkować reumatyzmem

Zadbaj o układ odpornościowy. Pomocna będzie Lactobacillus rhamnosus – bakteria potrzebna naszej florze jelitowej

Zimnem czy ciepłem – jak pokonać częste dolegliwości?

Chcesz obniżyć poziom złego cholesterolu? Pokochaj białe owoce i warzywa!

Jak zniszczyć sobie odporność latem? To wcale nie takie trudne

Zielona herbata - właściwości i przeciwwskazania

Zielona herbata – właściwości, działanie i skutki uboczne

odporność

„Zaniedbujemy nasze zdrowie, nie korzystając z dobrodziejstw, jakie daje nam współczesna medycyna” – o naszej odporności mówi Barbara Joanna Bałan, immunolog i internista

Kiedy bolą kolana

Bolą cię kolana podczas treningu? Oto kilka sposobów aby zapobiegać problemom

Chora kobieta leży w łóżku

Dlaczego niektóre z nas chorują częściej?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Kobieta trzyma w ręce miniaturę nienarodzonego dziecka

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

ucho kobiety

Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą? Skuteczne domowe sposoby na zatkane ucho

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

dłonie

Drętwienie palców u rąk – skąd się bierze i co oznacza?

https://www.istockphoto.com

To, co wydalamy, wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o… kupie

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.