Przejdź do treści

Domowa piekarnia – dwa przepisy na chleb, który zrobisz sama w domu!

istockphoto.com
istockphoto.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czy operacje plastyczne są refundowane?
Operacje plastyczne. Ile kosztują operacje plastyczne?
Człowiek w masce siedzi na kanapie, na stole ma rolki papieru toaletowego
Koronawirus. WHO obala najpopularniejsze mity, które krążą wokół SARS-CoV-2
Choroby serca a koronawirus / freepik
„Miejmy świadomość, że koronawirus uszkadza serce” – mówi prof. Adam Witkowski, kardiolog. Kto jest najbardziej narażony?
Mężczyzna na wózku
Czy osoba na wózku może uprawiać seks i czerpać z niego przyjemność? Odpowiada Łukasz Wala z kanału „Keep Wheel”
Tyrozyna – jakie ma działanie? Czy odpowiednie dawkowanie zmniejsza stres?
Tyrozyna – jakie ma działanie? Czy odpowiednie dawkowanie zmniejsza stres?

Chleb był znany już 12 tysięcy lat temu. I chociaż z roku na rok spożywamy go coraz mniej (w 2012 roku – ok. 55 kg), to nadal na tyle dużo, aby martwić się o jego jakość.

 

Domowy vs sklepowy

Domowy chleb zawiera mnóstwo składników potrzebnych do dobrego funkcjonowania organizmu: żelazo, potas, witaminy z grupy B, fosfor, cynk czy wapń. Najzdrowszy jest chleb na zakwasie, szczególnie żytni razowy. Albo orkiszowy, bogaty w kwasy tłuszczowe zmniejszające poziom złego cholesterolu, polecany osobom z chorobami nerek i wątroby. Chleby na zakwasie zawierają dobroczynny błonnik, który oprócz tego, że zmniejsza wchłanianie cholesterolu i trójglicerydów, to jeszcze poprawia przemianę materii, dlatego wbrew powszechnym opiniom nie tuczą.

A sklepowy? To już inna historia. Z raportu rocznego Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) wynika, że prawie 40 proc. skontrolowanych partii pieczywa miało nieprawidłowości. „Chleb orkiszowy” zawierał np. zaledwie kilka procent mąki orkiszowej. Producenci nie informują też o użyciu gotowej mieszanki i o dodanych polepszaczach.

Wśród nich stosuje się konserwanty, spulchniacze, wybielacze, sztuczne kwasy, środki przeciw pleśni i emulgatory. W sklepowych chlebach jest również dużo soli. A do barwienia, tak by przypominały razowe, używa się karmelu. Stosowany jest nawet groźny karmel amoniakalny, który szkodliwie wpływa na wątrobę i żołądek oraz może powodować problemy z potencją. Raporty IJHARS mówią też o przeterminowanych surowcach używanych do produkcji pieczywa, zagrzybionych ścianach pomieszczeń, gdzie produkuje się pieczywo, obecności żywych i martwych szkodników (w tym myszy i szczurów) oraz odchodów zwierzęcych.

A co z chlebem wypiekanym na miejscu w markecie? To tylko chwyt marketingowy. Jest to produkt wcześniej mrożony, dostarczany do sklepów z dużych zakładów wytwórczych. Na miejscu dodaje się E-dodatki, wrzuca do pieca i dalej na półki sklepowe. Przedstawiciele związków piekarniczych i cukierniczych domagają się, by takie produkty nosiły nazwę „chlebopodobnych”, gdyż z prawdziwym chlebem mają niewiele wspólnego.

Pieczemy!

Domowa piekarnia

Zdjęcie: archiwum własne

Produkowanie chleba w domu dla własnych potrzeb nie jest oszczędniejsze niż kupienie go w sklepie. Zajmuje też więcej czasu. Ale w zdrowie warto zainwestować – i czas, i pieniądze.

Aby wyczarować zdrowy chleb, trzeba trzymać się kilku ważnych zasad… Używamy drożdży lub zakwasu, w każdym przypadku będzie potrzeba trochę cukru, którym żywią się drożdże. Bez tego ciasto nie wyrośnie. Drożdże najbardziej pasują do pieczywa pszennego, zaś zakwas do żytniego. Ciasto chlebowe nie lubi metalu. Lepiej przygotowywać je w naczyniu z drewna lub tworzywa sztucznego.

Do mieszania też należy użyć drewnianej łyżki. Temperatura wody, którą dodajemy do ciasta, powinna mieć między 35 a 38 stopni – woda cieplejsza lub chłodniejsza może zahamować rozwój drożdży. Ciasto powinno wyrastać w temperaturze 25–30 stopni Celsjusza, w miejscu bez przeciągów. Zimą można położyć je w pobliżu grzejnika.

Przyprawy świetnie komponujące się z pieczywem to kminek, kolendra, czarnuszka, koper włoski, majeranek, oregano. Można dodać też: orzechy, pestki dyni/słonecznika, siemię lniane, soję, otręby.

Aby sprawdzić, czy chleb jest upieczony, robimy tradycyjnie „test suchego patyczka”, możemy też postukać w formę od dołu – głuchy dźwięk oznacza, że chleb jest gotowy. Po pieczeniu chleb musi odparować. Drożdżowy stygnie około 4 godz., na zakwasie 12 godz. Zostawiamy go na kratce piekarnika. Zaletą domowego chleba jest długi okres świeżości, nawet do tygodnia! Można przechowywać go w chlebaku lub w koszyku przykrytym materiałem.

Chleb ekspresowy na drożdżach

Domowa piekarnia

Zdjęcie: archiwum własne

  • 0,5 kg mąki (np. pszenna razowa lub pszenna pełnoziarnista, można zmieszać z orkiszową)
  • 20 g świeżych drożdży
  • ok. 1,5 szklanki letniej wody
  • pół łyżeczki cukru
  • łyżeczka soli

Opcjonalnie: łyżeczka kminku, łyżka siemienia lnianego i pestek słonecznika.

Do miski wsypujemy mąkę, robimy w niej wgłębienie. W ok. ¼ szklanki wody rozpuszczamy drożdże z cukrem, mieszamy i wlewamy do wgłębienia, dodajemy do tego łyżkę mąki, delikatnie mieszamy, aż uzyskamy konsystencję gęstej śmietany. Przykrywamy miskę ściereczką i odstawiamy w ciepłe miejsce. W tym czasie keksówkę (20–30 cm) smarujemy tłuszczem i obsypujemy mąką (ewentualnie otrębami).

Po ok. 15–20 minutach, kiedy zaczyn w mące się rozszerzy, dodajemy resztę składników i stopniowo wodę, wyrabiając ciasto. Dodajemy tyle wody, aż ciasto będzie nie za gęste i dość elastyczne. Powinno odklejać się od miski i ręki – wtedy jest dobrze wyrobione. Przekładamy do przygotowanej formy, wygładzamy zwilżoną ręką. Można posypać siemieniem albo kminkiem/słonecznikiem/pestkami dyni… wedle uznania. Formę napełniamy do połowy.

Przykrywamy ściereczką, odstawiamy w ciepłe miejsce, czekamy przynajmniej godzinę, aż ciasto podwoi swoją objętość. Naczynie z wyrośniętym ciastem wkładamy do nagrzanego do 200–210 stopni piekarnika, pieczemy około 25–30 minut.

Chleb żytnio-orkiszowy na zakwasie

Domowa piekarnia

Zdjęcie: archiwum własne

Zaczyn:

  • 150 ml zakwasu
  • 20 dag mąki żytniej
  • 200 ml ciepłej wody

Aby przygotować zakwas, mieszamy 10 dag mąki żytniej razowej typ 2000 z wodą (temp. 35–38 st.). Otrzymana mikstura powinna mieć konsystencję gęstej śmietany. Przykrywamy ją ściereczką i odstawiamy w ciepłe miejsce. Co 12 godzin mieszamy i raz dziennie „dokarmiamy”, czyli dodajemy 2–3 łyżki tej samej mąki i wodę. Po pięciu dniach zakwas jest gotowy. Do pieczenia chleba nie wykorzystujemy całego zakwasu, zostawiamy przynajmniej trzy łyżki i powtarzamy cały proces. Za każdym razem zakwas będzie coraz mocniejszy. Można także odkładać część ciasta chlebowego (przed dodaniem cukru i soli) i schować do lodówki do następnego pieczenia.

Ciasto:

  • zaczyn
  • 20 dag mąki żytniej
  • 40 dag mąki orkiszowej razowej
  • 1 łyżeczka soli
  • 1 łyżeczka cukruwoda

Przygotowujemy zaczyn z podanych wyżej składników. Odstawiamy przykryty ściereczką w ciepłe miejsce na kilka godzin, aż wyrośnie (można zostawić też na noc). Następnie do zaczynu dodajemy pozostałe składniki i tyle ciepłej wody, aby uzyskać elastyczne ciasto, które odchodzi od rąk i naczynia. Z niego formujemy bochenki. Bochenki możemy zostawić w koszykach do wyrastania chleba lub na posypanej mąką blasze.

Ponownie przykrywamy i odstawiamy na kilka godzin do wyrośnięcia (przynajmniej 5 godz.). Gdy chleb już wyrośnie, wkładamy go do nagrzanego do 190 stopni piekarnika i pieczemy 25–30 minut. Jeśli chleb wyrastał w koszyku, wykładamy na blachę posypaną mąką albo wyłożoną papierem do pieczenia. Gotowy chleb studzimy na kratce.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Śniadaniowe ciastka jaglane

Pieczywo / istock

Czy koronawirusem można się zarazić, kupując pieczywo luzem? Główny Inspektor Sanitarny wyjaśnia

Złote mleko (z kurkumą)

Złote mleko – sprawdź przepisy na mleko z kurkumą i ich właściwości

Miksujemy superfoods! Koktajl z guaraną

Miksujemy superfoods! Koktajl z guaraną

Przepisy z dżemem w roli głównej. Wykorzystajcie zapasy!

Co zjeść przed treningiem? Makaron gryczany z indykiem

Co zjeść przed treningiem? Makaron gryczany z indykiem dostarczy ci wszystko, czego potrzebujesz

Domowa musztarda na lepsze trawienie

Przepis na domową musztardę na lepsze trawienie

placki jaglane

Placki jaglane – delikatne i puszyste. Zobacz, jak je zrobić

Podwyższenie ciśnienie od temperatury w domu. Jak to się dzieje?

Zupa kalafiorowa z kokosową nutą. Inne podejście do polskiego klasyka

Mamy przepis na pączki nietłuściochy!

Tłusty czwartek. Mamy przepis na pączki nietłuściochy!

Chipsy z pomidorków koktajlowych. Zdrowa alternatywa dla niezdrowych przekąsek

Dzień pod znakiem selera

Dzień pod znakiem selera

Bombonierka na walentynki – brzmi banalnie? Nie wtedy, gdy zrobicie ją sami

zupa w słoiku na białym stole

Zupa cebulowa to zimowy hit. Rozgrzej się jedną w wybranych przez nas wersji!

Sadzone jajka na patelni

Śniadanie to najważniejszy posiłek w ciągu dnia? Niekoniecznie. Takich mitów jest więcej

minipizze z żurawiną

Minipizze z żurawiną i camembertem. Domownicy będą prosili o dokładkę

Owsianka w wersji wytrawnej

Owsianka w wersji wytrawnej. Wypróbuj ten przepis i odmień swoje śniadanie!

Pomarańczowe fit ciasto z mąki kokosowej

Śniadaniowa miska zdrowia

Smoothie bowl, czyli śniadaniowa miska zdrowia. Bogactwo witamin na początek dnia

Pieczona brukselka z żurawiną i orzechami. Efekt na pewno cię zaskoczy!

Pasta kanapkowa na zimne dni – z pieczonej papryki

Natka pietruszki dostarczy ci mnóstwa witaminy C. Poznaj przepis na zdrowy koktajl

Żelki – pyszne, zdrowe, bo domowe! I tak niewiele potrzeba, żeby je zrobić

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

Kobieta z grypą hiszpanką leży w łóżku

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości