Przejdź do treści

Domowa piekarnia – dwa przepisy na chleb, który zrobisz sama w domu!

istockphoto.com
istockphoto.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
8 rzeczy, których organizm mężczyzny nie wybacza po 30-tce
Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język
Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?
Paznokcie
Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?
Kobieta w lesie
Kleszczowe zapalenie mózgu – jak się objawia, czym jest spowodowane, jak wygląda leczenie?
Trąd – jakie są objawy tej zapomnianej choroby?

Chleb był znany już 12 tysięcy lat temu. I chociaż z roku na rok spożywamy go coraz mniej (w 2012 roku – ok. 55 kg), to nadal na tyle dużo, aby martwić się o jego jakość.

 

Domowy vs sklepowy

Domowy chleb zawiera mnóstwo składników potrzebnych do dobrego funkcjonowania organizmu: żelazo, potas, witaminy z grupy B, fosfor, cynk czy wapń. Najzdrowszy jest chleb na zakwasie, szczególnie żytni razowy. Albo orkiszowy, bogaty w kwasy tłuszczowe zmniejszające poziom złego cholesterolu, polecany osobom z chorobami nerek i wątroby. Chleby na zakwasie zawierają dobroczynny błonnik, który oprócz tego, że zmniejsza wchłanianie cholesterolu i trójglicerydów, to jeszcze poprawia przemianę materii, dlatego wbrew powszechnym opiniom nie tuczą.

A sklepowy? To już inna historia. Z raportu rocznego Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) wynika, że prawie 40 proc. skontrolowanych partii pieczywa miało nieprawidłowości. „Chleb orkiszowy” zawierał np. zaledwie kilka procent mąki orkiszowej. Producenci nie informują też o użyciu gotowej mieszanki i o dodanych polepszaczach.

Wśród nich stosuje się konserwanty, spulchniacze, wybielacze, sztuczne kwasy, środki przeciw pleśni i emulgatory. W sklepowych chlebach jest również dużo soli. A do barwienia, tak by przypominały razowe, używa się karmelu. Stosowany jest nawet groźny karmel amoniakalny, który szkodliwie wpływa na wątrobę i żołądek oraz może powodować problemy z potencją. Raporty IJHARS mówią też o przeterminowanych surowcach używanych do produkcji pieczywa, zagrzybionych ścianach pomieszczeń, gdzie produkuje się pieczywo, obecności żywych i martwych szkodników (w tym myszy i szczurów) oraz odchodów zwierzęcych.

A co z chlebem wypiekanym na miejscu w markecie? To tylko chwyt marketingowy. Jest to produkt wcześniej mrożony, dostarczany do sklepów z dużych zakładów wytwórczych. Na miejscu dodaje się E-dodatki, wrzuca do pieca i dalej na półki sklepowe. Przedstawiciele związków piekarniczych i cukierniczych domagają się, by takie produkty nosiły nazwę „chlebopodobnych”, gdyż z prawdziwym chlebem mają niewiele wspólnego.

Pieczemy!

Domowa piekarnia

Zdjęcie: archiwum własne

Produkowanie chleba w domu dla własnych potrzeb nie jest oszczędniejsze niż kupienie go w sklepie. Zajmuje też więcej czasu. Ale w zdrowie warto zainwestować – i czas, i pieniądze.

Aby wyczarować zdrowy chleb, trzeba trzymać się kilku ważnych zasad… Używamy drożdży lub zakwasu, w każdym przypadku będzie potrzeba trochę cukru, którym żywią się drożdże. Bez tego ciasto nie wyrośnie. Drożdże najbardziej pasują do pieczywa pszennego, zaś zakwas do żytniego. Ciasto chlebowe nie lubi metalu. Lepiej przygotowywać je w naczyniu z drewna lub tworzywa sztucznego.

Do mieszania też należy użyć drewnianej łyżki. Temperatura wody, którą dodajemy do ciasta, powinna mieć między 35 a 38 stopni – woda cieplejsza lub chłodniejsza może zahamować rozwój drożdży. Ciasto powinno wyrastać w temperaturze 25–30 stopni Celsjusza, w miejscu bez przeciągów. Zimą można położyć je w pobliżu grzejnika.

Przyprawy świetnie komponujące się z pieczywem to kminek, kolendra, czarnuszka, koper włoski, majeranek, oregano. Można dodać też: orzechy, pestki dyni/słonecznika, siemię lniane, soję, otręby.

Aby sprawdzić, czy chleb jest upieczony, robimy tradycyjnie „test suchego patyczka”, możemy też postukać w formę od dołu – głuchy dźwięk oznacza, że chleb jest gotowy. Po pieczeniu chleb musi odparować. Drożdżowy stygnie około 4 godz., na zakwasie 12 godz. Zostawiamy go na kratce piekarnika. Zaletą domowego chleba jest długi okres świeżości, nawet do tygodnia! Można przechowywać go w chlebaku lub w koszyku przykrytym materiałem.

Chleb ekspresowy na drożdżach

Domowa piekarnia

Zdjęcie: archiwum własne

  • 0,5 kg mąki (np. pszenna razowa lub pszenna pełnoziarnista, można zmieszać z orkiszową)
  • 20 g świeżych drożdży
  • ok. 1,5 szklanki letniej wody
  • pół łyżeczki cukru
  • łyżeczka soli

Opcjonalnie: łyżeczka kminku, łyżka siemienia lnianego i pestek słonecznika.

Do miski wsypujemy mąkę, robimy w niej wgłębienie. W ok. ¼ szklanki wody rozpuszczamy drożdże z cukrem, mieszamy i wlewamy do wgłębienia, dodajemy do tego łyżkę mąki, delikatnie mieszamy, aż uzyskamy konsystencję gęstej śmietany. Przykrywamy miskę ściereczką i odstawiamy w ciepłe miejsce. W tym czasie keksówkę (20–30 cm) smarujemy tłuszczem i obsypujemy mąką (ewentualnie otrębami).

Po ok. 15–20 minutach, kiedy zaczyn w mące się rozszerzy, dodajemy resztę składników i stopniowo wodę, wyrabiając ciasto. Dodajemy tyle wody, aż ciasto będzie nie za gęste i dość elastyczne. Powinno odklejać się od miski i ręki – wtedy jest dobrze wyrobione. Przekładamy do przygotowanej formy, wygładzamy zwilżoną ręką. Można posypać siemieniem albo kminkiem/słonecznikiem/pestkami dyni… wedle uznania. Formę napełniamy do połowy.

Przykrywamy ściereczką, odstawiamy w ciepłe miejsce, czekamy przynajmniej godzinę, aż ciasto podwoi swoją objętość. Naczynie z wyrośniętym ciastem wkładamy do nagrzanego do 200–210 stopni piekarnika, pieczemy około 25–30 minut.

Chleb żytnio-orkiszowy na zakwasie

Domowa piekarnia

Zdjęcie: archiwum własne

Zaczyn:

  • 150 ml zakwasu
  • 20 dag mąki żytniej
  • 200 ml ciepłej wody

Aby przygotować zakwas, mieszamy 10 dag mąki żytniej razowej typ 2000 z wodą (temp. 35–38 st.). Otrzymana mikstura powinna mieć konsystencję gęstej śmietany. Przykrywamy ją ściereczką i odstawiamy w ciepłe miejsce. Co 12 godzin mieszamy i raz dziennie „dokarmiamy”, czyli dodajemy 2–3 łyżki tej samej mąki i wodę. Po pięciu dniach zakwas jest gotowy. Do pieczenia chleba nie wykorzystujemy całego zakwasu, zostawiamy przynajmniej trzy łyżki i powtarzamy cały proces. Za każdym razem zakwas będzie coraz mocniejszy. Można także odkładać część ciasta chlebowego (przed dodaniem cukru i soli) i schować do lodówki do następnego pieczenia.

Ciasto:

  • zaczyn
  • 20 dag mąki żytniej
  • 40 dag mąki orkiszowej razowej
  • 1 łyżeczka soli
  • 1 łyżeczka cukruwoda

Przygotowujemy zaczyn z podanych wyżej składników. Odstawiamy przykryty ściereczką w ciepłe miejsce na kilka godzin, aż wyrośnie (można zostawić też na noc). Następnie do zaczynu dodajemy pozostałe składniki i tyle ciepłej wody, aby uzyskać elastyczne ciasto, które odchodzi od rąk i naczynia. Z niego formujemy bochenki. Bochenki możemy zostawić w koszykach do wyrastania chleba lub na posypanej mąką blasze.

Ponownie przykrywamy i odstawiamy na kilka godzin do wyrośnięcia (przynajmniej 5 godz.). Gdy chleb już wyrośnie, wkładamy go do nagrzanego do 190 stopni piekarnika i pieczemy 25–30 minut. Jeśli chleb wyrastał w koszyku, wykładamy na blachę posypaną mąką albo wyłożoną papierem do pieczenia. Gotowy chleb studzimy na kratce.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Zdrowa pizza – przepis na ciasto. Jak zrobić razową pizzę?

Kalafior – przepisy na potrawy. Stek, sałatka i inne pomysły

Wegański chłodnik z botwinką. Bez mleka i jajek, ale z zaskakującymi dodatkami

Jak upiec chleb bezglutenowy? Sprawdzony przepis na chleb bez glutenu

Czarna soczewica to samo zdrowie. Wypróbuj przepis z pomidorami

Ogórki kiszone - właściwości zdrowotne i 3 niezawodne przepisy

Ogórki kiszone – właściwości zdrowotne i 3 niezawodne przepisy

wafle ryżowe / istock

Czy pieczywo chrupkie jest zdrowe? Które wybrać?

3 przepisy na wrapy. Dla tych, którym znudziły się kanapki

Jesz owsiankę, aby schudnąć? Dobrze, ale musisz uniknąć tych błędów

Jajecznica to banalna potrawa? Możesz sprawić, że będzie idealna

3 desery z awokado

Carpaccio, trufle, pudding. Przepisy na 3 desery z awokado

Domowy chleb na zakwasie – na co zwrócić uwagę podczas przygotowywania?

Domowy chleb na zakwasie – na co zwrócić uwagę podczas przygotowywania?

Chleb

Dlaczego chleb nie sprawia, że tyjesz? Mamy prosty przykład od „Moja dietetyka”

Śniadanie białkowo-tłuszczowe

„Zmiana, która pozwoliła mi osiągnąć sytość i zmniejszyć ochotę na słodkie”. Dietetyczka o zaletach śniadań białkowo-tłuszczowych

Guacamole

Guacamole – poznaj 3 proste przepisy na pastę z awokado

Jogurt domowy

Domowy jogurt – jak zrobić. Przepisy na domowy jogurt

Mleko roślinne z kartonu vs. mleko roślinne domowe

Mleko roślinne z kartonu vs. mleko roślinne domowe

Rzeżucha: życie po życiu

Rzeżucha: życie po życiu

Jajka faszerowane aioli i chorizo. Tradycja doprawiona szczyptą nowoczesności

Wielkanoc dla dzieciaków – ciasteczkowe jajeczka dla zabawy

Wielkanocna baba orkiszowa. Znacznie zdrowsza niż klasyczna

Wielkanocna baba orkiszowa. Znacznie zdrowsza niż klasyczna

Trzy razy jajka! Sprawdzone przepisy na jajeczne przysmaki

Trzy razy jajka! Sprawdzone przepisy na jajeczne przysmaki

Pasta bezjajeczna na kanapce

Wegańska pasta bezjajeczna. Zdrowe urozmaicenie wielkanocnego jadłospisu

Wegańskie foie gras. Wielkanoc pod znakiem roślinnych potraw

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę