Przejdź do treści

Elastyczni są szczęśliwsi. Filozofia „kontroli” nie zawsze się opłaca

Elastyczni są szczęśliwsi. Filozofia "kontroli" nie zawsze się opłaca
Elastyczni są szczęśliwsi. Filozofia "kontroli" nie zawsze się opłaca Rawpixel.xom
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Hipercholesterolemia nie boli. Zrób lipidogram!
Hipercholesterolemia nie boli. Zrób lipidogram!
Madonna
61-letnia Madonna zapozowała topless. „Jesteś za stara na takie zdjęcia”
Wizyta u seksuologa / istock
Kiedy udać się do seksuolożki bądź seksuologa? Eksperci fundacji #SEXEDpl odpowiadają
Ronnie i Donnie Galyon / getty
Ronnie i Donnie Galyon, najstarsze bliźniaki syjamskie, nie żyją. Mężczyźni zmarli w wieku 68 lat
Zespół cieśni nadgarstka. Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Zespół cieśni nadgarstka. Jak może pomóc osteopatia? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury

Uporczywe poszukiwanie szczęścia nie uszczęśliwia. Tym, co przynosi najwięcej radości i satysfakcji z życia, jest stałość w realizowaniu wyznawanych wartości i elastyczność w reagowaniu na okoliczności życiowe.

Szczęścia zdefiniować nie sposób, można jednak określić kierunki jego poszukiwań. W najbardziej  zgrubnym zarysie mówi się o dwóch podejściach.

Pierwsze ma charakter epikurejsko-hedonistyczny, związany z „kolekcjonowaniem” przyjemnych doznań. Drugie – eudajmoniczny, związany z właściwym postępowaniem, spokojem wewnętrznym i równowagą emocjonalną. To ostatnie wydaje się bardziej dojrzałe. Nie tylko dlatego, że sprzyja rozwojowi osobistemu na wielu płaszczyznach, ale również dlatego, że chroni przed negatywnymi konsekwencjami zbytniego polegania na przeżyciach zmysłowych.

Bo w życiu tak już jest, że trzeba odcierpieć swoje – a zdaniem niektórych psychologów kluczem do szczęścia jest to, jak odnajdujemy się w trudnych sytuacjach.

Światowy Dzień Empatii

Zbyt statyczny przepis na szczęście

Jednym z takich psychologów jest prof. Todd Kashdan, mówca publiczny, wykładowca na George Mason University i dyrektor Laboratorium Dobrego Samopoczucia (Well-Being Laboratory). W swojej działalności naukowej Kashdan poszukuje m.in. odpowiedzi na pytania: „dlaczego cierpimy?” i „jak być szczęśliwym?”.

Przedstawiciele psychologii pozytywnej – nurtu, z którego Kashdan się wywodzi – uważają, że szczęście opiera się na połączeniu pozytywnych emocji z poczuciem sensu i celowości działań. Kashdan wskazuje na dodatkowy czynnik niezbędny do osiągnięcia długotrwałego szczęścia: elastyczność psychologiczną.

W pracy opublikowanej na łamach czasopisma „Clinical Psychology Review” przekonuje on, że mankamentem wielu współczesnych „przepisów” na zdrowie psychiczne i dobre samopoczucie jest ich statyczny charakter. Dają one sztywne wskazówki, nie uwzględniając dynamiki życia i zmienności wyzwań, przed którymi stajemy.

Niektórzy badacze posuwają się do tego, że podają recepty zgoła matematyczne. Przykładowo, autorzy Barbara Fredrickson i Marcial Losada wywodzą, że dobrostan psychiczny zapewnia odpowiedni stosunek przeżyć w proporcjach trzech pozytywnych do jednego negatywnego – podczas gdy jedno przeżycie pozytywne na jedenaście negatywnych świadczy o poważnych problemach emocjonalnych.

Koncepcje innych autorów są bardziej intuicyjne. Wskazują na potrzebę utrzymywania więzi międzyludzkich, posiadanie wiary we własne umiejętności, samodzielnie obranych wartości i celów. Zdaniem Kashdana – to wszystko prawda. Ale idealna recepta na zdrowie psychiczne i szczęście wymaga co najmniej jeszcze jednego czynnika.

Czym jest elastyczność psychologiczna?

Podobnie jak samo szczęście, elastyczność psychologiczna nie posiada precyzyjnej definicji. Pojęcie to odnosi się do szeregu umiejętności, procesów i działań. Częściowo pokrywa się z tzw. rezyliencją – cechą związaną ze zdolnościami adaptacyjnymi i plastycznością umysłu.

Elastyczność obejmuje m.in. umiejętność odnajdywania się w różnorodnych sytuacjach, sprawnego posługiwania się swoimi zasobami umysłowymi, ocenienia sytuacji z różnych perspektyw, odnajdywania równowagi między sprzecznymi popędami i potrzebami. Wszystko to w kontekście interakcji, w jakie człowiek wchodzi ze swoim zmiennym otoczeniem.

Kim jest wysoko wrażliwa osobowość?

Jak elastyczność wdrażać w praktyce?

Przede wszystkim przez otwartość i akceptację. Nie tylko dla świata zewnętrznego i innych ludzi, ale również własnych przeżyć i doświadczeń. Oznacza to m.in. akceptację dla sytuacji przykrych lub trudności, z jakimi stykamy się po drodze do obranego celu bądź w obronie wyznawanych wartości.

Kashdan podkreśla, że to nastawienie kontrastuje z filozofią „kontroli” – próbą ujarzmienia niechcianych myśli, emocji, doznań. Przeznaczanie ograniczonych zasobów umysłowych i energetycznych na próbę uregulowania życia wewnętrznego to marnotrawstwo sił, które można przeznaczyć na działania pozytywne.

„Paradoksalnie, elastyczność psychologiczna i wierność swoim najgłębszym wartościom, zamiast uporczywego skupiania się na osiąganiu szczęścia, może dostarczyć nam częstszych radości i poczucia sensu życia oraz mniejszej liczby utrapień” – pisze Kashdan.

Warto podkreślić, że nie są to wyłącznie „książkowe” spekulacje. Stanowisko psychologa potwierdzają badania. Kilka lat temu zespół naukowców z Kanady i Francji postanowił sprawdzić, jaki wpływ na przeżywanie pozytywnych doświadczeń wywierają traumy. W eksperymencie opisanym później na łamach „Social Psychological and Personality Science” wzięło udział ok. 15 tys. osób.

Okazało się, że ci z uczestników, którzy doświadczyli traum związanych ze stratą bliskich osób lub rozwodem, wykazują większą zdolność cieszenia się chwilą, np. czerpania radości z wędrówki czy obserwowania pięknych widoków. A umiejętność cieszenia się z drobiazgów sprzyja długotrwałemu poczuciu szczęścia. W końcu drobnych spraw w życiu jest znacznie więcej niż tych wielkich.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta siedzi przed namalowanym obrazem i na niego patrzy

Perfekcjonizm. Czy da się go przezwyciężyć? Wyjaśnia psycholożka

Dwie minuty do szczęścia - czyli jak to na co patrzysz, może poprawić ci nastrój

Dwie minuty do szczęścia – czyli jak to na co patrzysz, może poprawić ci nastrój

Czujesz, że dopada cię jesienna chandra? Poznaj proste triki na poprawienie nastroju

Zwalcz negatywne przekonania!

Dlaczego nie potrafisz być szczęśliwa? Tłumaczy psychoterapeutka

pomaganie

Pomaganie jest zdrowe!

dziewczyna zwiedza Włochy

Drobiazgi uszczęśliwiają. Mają większy wpływ na jakość życia, niż nam się wydaje

Stoicyzm dziś, czyli jak być szczęśliwą

Kiedy czekamy na miłość, awans i lepszą wersję nas samych, wiele tracimy. Kasia Bem radzi, jak żyć tu i teraz

Jak zmienić sposób, w jaki patrzymy na życie? Kasia Bem podaje klucz do szczęścia

Zachwyć się tym, co jest teraz. Potrafisz to zrobić? Kasia Bem uważa, że to proste

Szczęścia nie da się łatwo zdefiniować. Ale można znaleźć kilka cech, którymi wyróżniają się szczęśliwi ludzie

Strach jest wrogiem szczęśliwego życia. Dlaczego się boimy?

Naucz się „odpuszczać” – joga ci w tym pomoże

„Odpuść sobie”. Ale jak to zrobić? Kasia Bem zapewnia, że joga może w tym pomóc

Szczęśliwi czasu nie liczą – jak samopoczucie wpływa na długość życia?

6 nawyków szczęśliwych ludzi

6 nawyków szczęśliwych ludzi. Kasia Bem pisze, jak zachować optymizm

Śmiejące się dziewczyny

Pozbądź się lęku! Żyj tu i teraz, nie na wszystko masz wpływ

Endorfiny – co to za hormony i co je wytwarza?

Jak kupić szczęście?

Jak kupić szczęście?

Patrz na rybki - bądź szczęśliwy!

Patrz na rybki – bądź szczęśliwy!

Medytacja działa na mózg i geny

Medytacja działa na mózg i geny

Szczęście – w mózgu czy poza nim?

Szczęście – w mózgu czy poza nim?

Miejscy emigranci: Epilog

Miejscy emigranci: Epilog

Miejscy emigranci: Scena druga

Miejscy emigranci: Scena druga

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?