Przejdź do treści

Hałas da się oswoić

Hałas da się oswoić
Poziom hałasu miejskiego wynosi średnio 80–90 decybeli, podczas gdy według Światowej Organizacji Zdrowia powinno być to 55 dB w dzień i 45 dB nocą. Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Marka Obagi ma nową ambasadorkę. To Grace Strobel, modelka z zespołem Downa
Dziecko w czapce
Dlaczego noworodkom w szpitalu podaje się witaminę K? Można odmówić jej podania?
koronawirus, Mediolan
„Lombardia się poddaje i wywiesza białą flagę”. Włoskie media o lawinowym wzroście zakażeń i nowych obostrzeniach w regionie
Niemowlęta przyjmują przeciętnie 1,6 miliona cząstek mikroplastiku dziennie. Wszystko przez butelki
Makijaż permanentny zabójczy dla oczu? Optyczka Justyna Mater ostrzega
Makijaż permanentny zabójczy dla oczu? Optyczka Justyna Mater ostrzega

Nieustannie jesteśmy świadkami różnorodnych dźwięków – rozmów, trzasków, wrzasków, pisków i piosenek. Gdzieś w tym wszystkim zaplątane są jeszcze odgłosy przyrody. To sonosfera – publiczna przestrzeń dźwiękowa, w której żyjemy. Czyli, mówiąc wprost, po prostu hałas…

Mimo że dźwięk jest tak powszechny w naszym otoczeniu, nadal pozostaje niedoceniany. Traktowany jest jako dodatek. Zmysł słuchu pozostaje w cieniu. W toku ewolucji centralne przywództwo wzrokowe dosłownie zepchnęło nasze uszy na bok. Jednak pełnią one bardzo ważną funkcję – zbierają sygnały krążące wokół naszej głowy. Fale akustyczne docierają do naszej błony bębenkowej, by dalej łańcuszkiem kosteczek słuchowych przedostać się do ślimaka. W nim drgania mechaniczne zmieniane są na impulsy nerwowe, które nerwem słuchowym biegną do mózgu, by tam w płacie skroniowym wybuchnąć feerią dźwięków. Słuch informuje nas o tym, co się dzieje w naszym otoczeniu. A dzieje się wiele, szczególnie w centrach miejskich arterii. Tutaj „wiele” oznacza zwykle hałas, czyli zbyt dużo bodźców.

Najbardziej irytują nas dźwięki nowe, nieoswojone, dlatego tak bardzo złości nas nagły hałas. To przystosowawcze ostrzeżenie przed uszkodzeniem układu słuchowego. Jednak po pewnym czasie nasz mózg przyzwyczaja się do nadmiaru bodźców. Takie mózgowe przestrojenie ma zadanie ochronne, ale także sprawia, że stajemy się głusi na dźwięki, które są przewidywalne, czyli takie, których się spodziewamy. Wówczas całe tło dźwiękowe odbieramy jako jednostajny hałas.

Hałas lepszy niż cisza

Nasz mózg działa bardzo efektywnie – przyzwyczaja się do szumu i nie zwraca na niego uwagi, ale mimo to nieuświadamiany hałas męczy go i, co gorsza, niszczy. Miejski gwar wwierca się w naszą przestrzeń prywatną, zaczepia ze wszystkich stron. Potrafi niezwykle irytować. Stajemy się rozdrażnieni i podenerwowani. Nie możemy skupić się na wykonywanym zadaniu, a często po prostu… pęka nam głowa. Zatem jak sobie poradzić, skoro dziś hałas jest wszędzie?

Pewnie pierwsze, co większości z was przyszło na myśl, to drugi biegun, czyli cisza. Ale przecież nawet gdy naszym uszom zablokujemy dostęp bodźców słuchowych, słyszymy swoje tętno, oddech czy drapanie w głowę… Taka „cisza” też bywa drażniąca. Naukowcy przypuszczają nawet, że w ciszy absolutnej (jeśli udałoby się taką wytworzyć) człowiek oszalałby od odgłosu wody kapiącej na jego czaszkę. Lepiej coś słyszeć. Muzyka w słuchawkach, tak popularne rozwiązanie, też nie jest zdrowa dla naszego układu słuchowego. Więc jeśli spacer, to bez słuchawek. Ale tutaj poziom hałasu miejskiego wynosi średnio 80–90 decybeli, podczas gdy według Światowej Organizacji Zdrowia powinno być to 55 dB w dzień i 45 dB nocą.

Hałas – mądrze go wykorzystaj!

Hałas da się oswoić

Ilustracja: shutterstock

Niektóre miasta starają się nam nieco pomóc, tworząc mapy hałasu, które pozwalają uniknąć miejsc wyjątkowo silnie przeciążonych. Ale to tylko środek prewencyjny – zapobiega skutkom, nie likwidując przyczyn. Prawda jest taka, że jeśli nie wyprowadzimy się w zaciszne miejsce, hałas miejski będzie nam towarzyszył zawsze. Skoro nie możemy od niego zupełnie uciec, najlepiej jest go… wykorzystać. John Cage – amerykański kompozytor muzyki współczesnej – nie potrzebował kupować płyt, wystarczyło mu, że otworzył okno przy Szóstej Alei w Nowym Jorku, a wtedy pejzaż dźwiękowy (brzmi lepiej niż hałas, prawda?) stawał przed nim otworem. Naprawdę dobrze jest nauczyć się czerpać z tego, co słyszymy za oknem. Wychwytując dźwięki z akustycznej otchłani, stosujemy alternatywną technikę psychicznej samoobrony przed dźwiękowym nadmiarem. Taka pozorna zabawa w wyłapywanie dźwięków to porządne ćwiczenie dla mózgu – sposób na koncentrację. Wydaje się, że zmysł słuchu nie jest selektywny i nie możemy decydować o tym, które bodźce słuchowe przyjmujemy. W rzeczywistości mózg potrafi odruchowo wychwytywać pojedyncze ważne dla nas dźwięki spośród ogromu innych. To tzw. efekt cocktail party. Możemy celowo stosować go na co dzień, podczas akustycznego spaceru. Mózg, skupiając się na tym, czego słucha, nie zwraca już uwagi na pozostałe współdźwięki. Bernie Krauze – amerykański muzyk i przyrodnik – poleca field recording, czyli nagrywanie dźwięków. Ale uwaga! Repertuar dobieramy sami. To nie tylko tworzenie własnej kolekcji, ale przy okazji inne spojrzenie na środowisko – z bliska. W ten sposób możemy stać się twórcami własnej kultury słuchania.

A wszystko dlatego, że to, co słyszymy, jest kwestią odbioru – budowaniem przez nasz umysł indywidualnej konstelacji dźwięków. Tylko pamiętajmy, nie dajmy zagłuszyć się nadmiarem, bo od nadmiaru boli głowa!

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Zainteresują cię również:

Lek. Bartosz Fiałek o zmianach w powoływaniu personelu medycznego: „Zaczyna się łapanka jak na ulicach Mińska”

Maja Staśko: „żart” to nie jest wytłumaczenie seksistowskich zachowań

Maja Staśko: „Żart” to nie jest wytłumaczenie seksistowskich zachowań. Dotknięcie piersi bez zgody to zawsze molestowanie

Rząd łagodzi zapowiedzi restrykcji w siłowniach i na basenach. Kto może odetchnąć z ulgą?

Rząd łagodzi zapowiedzi restrykcji w siłowniach i na basenach. Kto może odetchnąć z ulgą?

Jak przechowywać warzywa i owoce latem oraz na zimę?

Jakub Krawiec, psycholog, SWPS

Jakub Krawiec: „Szczepienie” na poziomie informacyjnym pomoże nam łatwiej zdecydować, czy wziąć medyczną szczepionkę, gdy już będzie na rynku

„Pokażmy, jak to jest cały dzień pić kawę, machać klapkiem i czekać, aż ktoś zapuka kijem w parapet”. Pracownicy ochrony zdrowia odpowiadają Jackowi Sasinowi wymownymi zdjęciami

Wracają godziny dla seniorów w sklepach spożywczych, drogeriach, aptekach i na poczcie. Ograniczenia wchodzą w życie 15 października

Niedopałki papierosów wyrzucone na ziemię

Paulina Górska: 4,5 biliona niedopałków rocznie trafia do ekosystemu – na ziemię w miastach, lasach, plażach

Karolina Cwalina-Stępniak

„Samoakceptacja nie ogranicza się jedynie do wyglądu” – mówi coach i mentorka Karolina Cwalina-Stępniak

Lekarka w kombinezonie ochronnym stoi w szpitalu

Lek. med. Tomasz Siegel: w całym kraju nie ma już dawno miejsc dla chorych z COVID-19. Podawane statystyki są fikcją

Globus w dłoni

Nowa lista krajów z zakazem lotów do Polski. Nie ma na niej krajów UE, Strefy Schengen i Ukrainy

Dyskryminacja medyczna. Prof. Płatek: Kobieta ma być dzielna, a mężczyzna przecież gorzej znosi ból [WIDEO]

Dyskryminacja medyczna. Prof. Płatek: Kobieta ma być dzielna, a mężczyzna przecież gorzej znosi ból [WIDEO]

Aktywistka o filmie, który otrzymała: Jestem człowiekiem, nie świnią. Dlaczego ludzie nie potrafią uszanować tego, że ktoś jest chudy, szczupły lub gruby?

„Najbardziej bolesne nie są rany fizyczne” – mówi Agnieszka Zwiefka, reżyserka filmu „Blizny”

Noworodek ściąga lekarzowi maseczkę ochronną z twarzy

Zdjęcie noworodka, który ściągnął maseczkę ochronną lekarzowi, podbija internet!

"Jestem porównywany do SSmana". Młody Ratownik mówi "dość" antycovidowcom

„Jestem porównywany do SS-mana”. Młody Ratownik mówi „dość” antycovidowcom

Cubii – trenowanie przy biurku. Czy warto ćwiczyć z Cubii?

Świadomy sen

Świadomy sen – jak kontrolować sen, jak świadomie śnić?

Uczennica

„Plakat jest wulgarny i przekracza granice prywatności”. Uczennica LO skrytykowana za normalizowanie menstruacji. Skandaliczna reakcja dyrektorki

Joanna Piotrowska, Feminoteka: „Potrzeb kobiet, które doświadczyły gwałtu, polskie instytucje nie są w stanie zaspokoić”

Joanna Piotrowska: Potrzeb kobiet, które doświadczyły gwałtu, polskie instytucje nie są w stanie zaspokoić

„Mądrej matki nędzne bywa dziecię”. Przeglądamy „Muchę”, czasopismo satyryczne sprzed stu lat

Wpływ kofeiny na organizm człowieka. Kofeina w sporcie

Trening w wodzie – postaw na pływanie lub aqua fitness

Nerw kulszowy – przebieg, funkcje i przyczyny bólu

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Kobieta leży na łóżku

Seks analny to czysta przyjemność! Jak wzbogacić swój erotyczny repertuar?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.