Przejdź do treści

IBS – gdy jelito jest zbyt wrażliwe. Wszystko co powinnaś wiedzieć!

kobieta z bólem brzucha
IBS – gdy jelito jest zbyt wrażliwe/Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Małgorzata Kożuchowska
„Moja ciąża była trudna”. Małgorzata Kożuchowska szczerze o macierzyństwie po czterdziestce
WHO zaleca przekładanie wizyt kontrolnych u dentysty. Powodem pandemia koronawirusa
Krople
GIF wycofał krople uspokajające. Stwierdzono wadę jakościową
Kobieta w maseczce
Nowa lista „czerwonych” i „żółtych” powiatów. Co się zmieniło?
Szczepienia dla seniorów
Darmowe szczepienia na grypę? Hello Zdrowie interweniuje

Choruje na to nawet 20‒30% ludzi a 80% z nich to kobiety. Nie można tego wyleczyć, ale można skutecznie łagodzić objawy. Skąd się bierze i jak radzić sobie z zespołem jelita nadwrażliwego?

Co wiadomo o zespole jelita nadwrażliwego (ZJN, ang. IBS)? Na pewno to, że utrudnia życie i to czasami bardzo skutecznie. A jaka jest pierwotna przyczyna bólu brzucha, nieprzyjemnych wzdęć, bulgotania w jelitach, częstego odwiedzania łazienki? Tego jeszcze nikt nie odkrył. Pocieszać się można, że choroba ta nie prowadzi do wyniszczenia organizmu, nie uszkadza jelit. I ‒ jak podkreślają lekarze – ma charakter łagodny, choć przewlekły.

Dlaczego jelito staje się „zbyt nerwowe”?

Na to pytanie niestety nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Dr Lin Chang z Center for Neurobiology of Stress, Division of Digestive Diseases, David Geffen School of Medicine na UCLA w Los Angeles specjalizująca się w leczeniu zespołu jelita nadwrażliwego w swojej pracy z 2012 roku na temat zaburzeń czynnościowych układu pokarmowego stwierdza, że symptomy choroby są „wynikiem deregulacji osi mózg ‒ jelito, co manifestuje się zaburzeniami czucia trzewnego”. Czyli po prostu jelita reagują na czynniki, na które nie powinny. Albo ich reakcja jest mocno przesadzona. U osób z „nerwowym układem pokarmowym” nieprzyjemne objawy mogą wyzwolić jedzenie, stres, zatrucie pokarmowe. Z kolei rozmaite bodźce jelitowe (np. lekkie wzdęcie po zjedzeniu kalafiora), na które normalnie mózg nie zwraca za bardzo uwagi, u ludzi z ZJN mózg interpretuje jako ból ‒ czasami nie do zniesienia ‒ a to wywołuje niepokój i nasila zaburzenia jelitowe (i kończy się np. biegunką albo odwiedzaniem toalety co godzinę). ZJN nie da się pozbyć raz na zawsze, można jedynie łagodzić dokuczliwe dolegliwości.

Co z tym robić? Jak leczyć zespół jelita nadwrażliwego?

Najważniejsze, by znaleźć dobrego lekarza, który zależnie od występujących dolegliwości ustali odpowiednią terapię. Na pewno warto wyrzucić z diety produkty powodujące wzdęcia oraz te, po których pojawiają się męczące objawy. To wymaga pewnej dyscypliny i prowadzenia dzienniczka z notatkami. Po jakimś czasie widać, co szkodzi, co nie. Lekarz może także zapisać leki regulujące perystaltykę jelit, rozkurczowe, przeciw zaparciom lub przeciw biegunce. Jeśli podejrzewa przerost flory bakteryjnej jelita cienkiego, może zalecić specjalny antybiotyk. Niektórzy badacze twierdzą, że w terapii ważne są też probiotyki, które wzmacniają barierę ochronną nabłonka jelit oraz działają przeciwzapalnie ‒ szczególnie szczep Bifidobacterium. W niektórych przypadkach pomocne są leki przeciwdepresyjne w małych dawkach ‒ ale nie dlatego, że ZJN jest chorobą psychiczną, tylko dlatego, że takie leki zmieniają percepcję bólu.

Nowa skuteczna dieta na zestresowany brzuch

 

Diagnozowanie, badania i leczenie zespołu jelita nadwrażliwego pochłaniają ogromne pieniądze. To ‒ oprócz oczywiście cierpienia prawie 30 proc. populacji ‒ daje naukowcom dodatkową motywację do działania. Jednym z ostatnich bardzo ważnych odkryć jest dieta FODMAP (fermentabe oligisaccharides, disaccharides, monosaccharides and polyols), czyli dieta o małej zawartości fermentujących węglowodanów i alkoholi polihydroksylowych. Stworzyli ją australijscy naukowcy z Monash University. Ich badania wykazały, że węglowodany łatwo fermentujące, słabo wchłanialne i o wysokim ciśnieniu osmotycznym (laktoza, fruktoza, fruktany i alkohole polihydroksylowe, np. sorbitol, mannitol, ksylitol i maltitol) potęgują objawy zespołu jelita nadwrażliwego. Co to oznacza? Produkty z dużą ilością FODMAP powodują nagromadzenie płynów w jelitach, przez co przyspiesza motoryka jelit, nasila się fermentacja w jelicie grubym oraz produkcja gazów i mamy winnych bolesnych wzdęć, dyskomfortu w dole brzucha, zaparć i biegunek.

Jelito nadwrażliwe – jakich produktów unikać?

Należy unikać następujących rzeczy:

WARZYWA: por, cebula, szparagi, karczochy, brokuły, kalafior, patisony, brukselka, soczewica, groszek zielony, groszek cukrowy, buraki, kapusta, grzyby, koper włoski, czosnek.

OWOCE: jabłko, gruszka, mango, gruszka chińska, arbuz, nektarynka, brzoskwinie, morele, śliwki.

PRODUKTY MLECZNE: twaróg, delikatne sery (mascarpone, ricotta), mleko skondensowane, jogurty, maślanka, mleko (krowie, owcze, kozie), kwaśna śmietana, bita śmietana, mleko sojowe.

BIAŁKO: rośliny strączkowe: soczewica, ciecierzyca, fasola, soja.

PRODUKTY ZBOŻOWE: produkty pszenne, pieczywo pszenne, płatki śniadaniowe pszenne z suszonymi owocami, makaron pszenny, żyto, produkty żytnie.

ORZECHY, NASIONA: orzechy nerkowca, pistacje.

SUBSTANCJE SŁODZĄCE: syrop z agawy, miód, syrop glukozowo-fruktozowy, słodziki (sorbitol, mannitol, maltitol, ksylitol).

Jelito nadwrażliwe – co spożywać?

Ta lista jest bezpieczna dla wrażliwych jelit:

WARZYWA: marchew, pomidory, ogórki, papryka o wydłużonych strąkach, kapusta chińska, kiełki bambusa, seler, kukurydza, bakłażan, sałata, dynia, kabaczek, słodkie ziemniaki, szczypior.

OWOCE: banany, winogrona, kiwi, mandarynki, pomarańcze, ananasy, grejpfruty, cytryny, jagody, truskawki.

PRODUKTY MLECZNE: sery tzw. ciężkie (szwajcarski, cheddar, parmezan, mozzarella, camembert, brie), mleko migdałowe, mleko ryżowe, masło, masło orzechowe, margaryna.

BIAŁKO: mięso, ryby, drób, jaja, tofu.

PRODUKTY ZBOŻOWE: pieczywo bezglutenowe, mąka orkiszowa, chleb orkiszowy na zakwasie, płatki ryżowe, mąka owsiana, płatki owsiane, makaron bezglutenowy, ryż, komosa ryżowa.

ORZECHY, NASIONA: orzechy włoskie, migdały, orzeszki ziemne, orzechy pekan, orzeszki piniowe, orzechy makadamia, ziarna sezamu, pestki dyni, nasiona słonecznika (w ilościach do jednej garstki)

SUBSTANCJE SŁODZĄCE: cukier kryształ, syrop klonowy, aspartam, stewia.

Dieta australijskich naukowców co prawda nie leczy zespołu jelita nadwrażliwego, ale za to skutecznie zmniejsza jego objawy.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Choroba Whipple’a – na czym polega? Jakie są objawy choroby?

Choroba Whipple’a – na czym polega? Jakie są objawy choroby?

Zawał jelita – ciężkie schorzenie, które może prowadzić do śmierci. Jakie objawy powinny cię zaniepokoić?

Zespół jelita drażliwego / istock

Zespół jelita drażliwego – jak żyć z tą chorobą? Gastroenterolog wyjaśnia

Dr n. med. Jarosław Biliński o mikrobiocie

Dr n. med. Jarosław Biliński o mikrobiocie jelitowej: „Każdy z nas ma w jelitach 2 kilogramy bakterii. To nie jest obojętne dla naszego organizmu”

Chcesz mieć zdrowe jelita? Siedem rzeczy o których musisz pamiętać

Chcesz mieć zdrowe jelita? 7 rzeczy, o których musisz pamiętać

Kawa nie dla wszystkich. Komu może zaszkodzić? Wyjaśnia dietetyczka Paulina Ihnatowicz

Kawa nie dla wszystkich. Komu może zaszkodzić? Wyjaśnia dietetyczka Paulina Ihnatowicz

Paweł Grzesiowski o przeszczepie flory bakteryjnej jelita

Przeszczep kału (przeszczep flory bakteryjnej jelita) w Polsce

Dieta przed kolonoskopią – co jeść, by wyniki badania były wiarygodne?

Imbir jest pomocny w przeziębieniu, ale nie tylko. Sprawia, że żyjemy dłużej

wyttrzewienie jelit

„Przyszłam na świat z wytrzewieniem jelit. Ta blizna uratowała mi życie. Jestem z niej dumna” – wyznaje Oliwia

Jakie objawy daje wrzodziejące zapalenie jelita grubego?

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – objawy, leczenie i dieta

kolonoskopia - lekarka przy urządzeniu do kolonoskopii

Kolonoskopia – jakie są wskazania, jak przygotować się do badania?

Choroby układu pokarmowego - najczęstsze dolegliwości bakteryjne i wirusowe

Choroby układu pokarmowego – najczęstsze dolegliwości bakteryjne i wirusowe

Dieta na trądzik / pexels

Czym powodowane są problemy z trądzikiem? Dietetyczka Paulina Ihnatowicz ma dla nas odpowiedź

6 najgorszych rzeczy dla twoich jelit

6 najgorszych rzeczy dla twoich jelit

5 sposobów na poprawę pracy jelit

5 sposobów na poprawę pracy jelit

Okrężnica – rola, budowa i choroby z nią związane

Okrężnica – rola, budowa i choroby z nią związane

kobieta podczas joggingu

Notuje się coraz większą relację między obiegiem estrogenami, a działaniem mikrobioty jelitowej. To estrobolom

lekarz trzyma urządzenie do rektoskopii

Rektoskopia – czy boli? Wskazania i przygotowanie do badania odbytnicy

Dieta FODMAP - na czym polega, produkty, tabela, przepisy

Dieta FODMAP – na czym polega? Czy każdy może skorzystać?

jelita

6 rzeczy, które pomogą zadbać o zdrowe jelita

awokado

SIBO, czyli przerost flory bakteryjnej jelita cienkiego. Jaka dieta może pomóc?

Dieta FODMAP / pexels

„Jestem idealnym przykładem na to, że z IBS można wygrać…” – dietetyczka Roksana Środa wyjaśnia, czym jest IBS (zespół jelita nadwrażliwego) i jak z nim walczyć

Jelita a stres / istock

Jelita a stres – czy mają ze sobą coś wspólnego? Psycholożka i gastroenterolog wyjaśniają

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Krwawię w różnych odcieniach czerwieni. Czy to powinno mnie niepokoić?