Przejdź do treści

IBS – gdy jelito jest zbyt wrażliwe. Wszystko co powinnaś wiedzieć!

kobieta z bólem brzucha
IBS – gdy jelito jest zbyt wrażliwe/Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Pielęgniarka w maseczce - polski test na koronawirusa
Polski test na koronawirusa już gotowy. „Uratuje życie wielu z nas i pozwoli szybciej uruchomić polską gospodarkę”
Jaglany mazurek lekko tropikalny
Wielkanocny mazurek z kokosem, mango i limonką
nastolatka gra na perusji
„Zakaz wychodzenia z domu dla osób poniżej 18 lat to łamanie ich praw” – twierdzą przedstawiciele Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę
Nietrzymanie moczu u kobiet / rawpixel
Fizjoterapeutka Katarzyna Piotrowska: „wiele kobiet słysząc szum wody, nawet myśląc o odkręconym kranie, może odczuwać parcie na pęcherz”. Od czego to zależy?
Kobieta wśród słoneczników - kalendarz pyleń 2020
Kalendarz pyleń 2020. Sprawdź, jakie rośliny pylą w poszczególnych miesiącach

Choruje na to nawet 20‒30% ludzi a 80% z nich to kobiety. Nie można tego wyleczyć, ale można skutecznie łagodzić objawy. Skąd się bierze i jak radzić sobie z zespołem jelita nadwrażliwego?

Co wiadomo o zespole jelita nadwrażliwego (ZJN, ang. IBS)? Na pewno to, że utrudnia życie i to czasami bardzo skutecznie. A jaka jest pierwotna przyczyna bólu brzucha, nieprzyjemnych wzdęć, bulgotania w jelitach, częstego odwiedzania łazienki? Tego jeszcze nikt nie odkrył. Pocieszać się można, że choroba ta nie prowadzi do wyniszczenia organizmu, nie uszkadza jelit. I ‒ jak podkreślają lekarze – ma charakter łagodny, choć przewlekły.

Dlaczego jelito staje się „zbyt nerwowe”?

Na to pytanie niestety nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Dr Lin Chang z Center for Neurobiology of Stress, Division of Digestive Diseases, David Geffen School of Medicine na UCLA w Los Angeles specjalizująca się w leczeniu zespołu jelita nadwrażliwego w swojej pracy z 2012 roku na temat zaburzeń czynnościowych układu pokarmowego stwierdza, że symptomy choroby są „wynikiem deregulacji osi mózg ‒ jelito, co manifestuje się zaburzeniami czucia trzewnego”. Czyli po prostu jelita reagują na czynniki, na które nie powinny. Albo ich reakcja jest mocno przesadzona. U osób z „nerwowym układem pokarmowym” nieprzyjemne objawy mogą wyzwolić jedzenie, stres, zatrucie pokarmowe. Z kolei rozmaite bodźce jelitowe (np. lekkie wzdęcie po zjedzeniu kalafiora), na które normalnie mózg nie zwraca za bardzo uwagi, u ludzi z ZJN mózg interpretuje jako ból ‒ czasami nie do zniesienia ‒ a to wywołuje niepokój i nasila zaburzenia jelitowe (i kończy się np. biegunką albo odwiedzaniem toalety co godzinę). ZJN nie da się pozbyć raz na zawsze, można jedynie łagodzić dokuczliwe dolegliwości.

Co z tym robić? Jak leczyć zespół jelita nadwrażliwego?

Najważniejsze, by znaleźć dobrego lekarza, który zależnie od występujących dolegliwości ustali odpowiednią terapię. Na pewno warto wyrzucić z diety produkty powodujące wzdęcia oraz te, po których pojawiają się męczące objawy. To wymaga pewnej dyscypliny i prowadzenia dzienniczka z notatkami. Po jakimś czasie widać, co szkodzi, co nie. Lekarz może także zapisać leki regulujące perystaltykę jelit, rozkurczowe, przeciw zaparciom lub przeciw biegunce. Jeśli podejrzewa przerost flory bakteryjnej jelita cienkiego, może zalecić specjalny antybiotyk. Niektórzy badacze twierdzą, że w terapii ważne są też probiotyki, które wzmacniają barierę ochronną nabłonka jelit oraz działają przeciwzapalnie ‒ szczególnie szczep Bifidobacterium. W niektórych przypadkach pomocne są leki przeciwdepresyjne w małych dawkach ‒ ale nie dlatego, że ZJN jest chorobą psychiczną, tylko dlatego, że takie leki zmieniają percepcję bólu.

Nowa skuteczna dieta na zestresowany brzuch

 

Diagnozowanie, badania i leczenie zespołu jelita nadwrażliwego pochłaniają ogromne pieniądze. To ‒ oprócz oczywiście cierpienia prawie 30 proc. populacji ‒ daje naukowcom dodatkową motywację do działania. Jednym z ostatnich bardzo ważnych odkryć jest dieta FODMAP (fermentabe oligisaccharides, disaccharides, monosaccharides and polyols), czyli dieta o małej zawartości fermentujących węglowodanów i alkoholi polihydroksylowych. Stworzyli ją australijscy naukowcy z Monash University. Ich badania wykazały, że węglowodany łatwo fermentujące, słabo wchłanialne i o wysokim ciśnieniu osmotycznym (laktoza, fruktoza, fruktany i alkohole polihydroksylowe, np. sorbitol, mannitol, ksylitol i maltitol) potęgują objawy zespołu jelita nadwrażliwego. Co to oznacza? Produkty z dużą ilością FODMAP powodują nagromadzenie płynów w jelitach, przez co przyspiesza motoryka jelit, nasila się fermentacja w jelicie grubym oraz produkcja gazów i mamy winnych bolesnych wzdęć, dyskomfortu w dole brzucha, zaparć i biegunek.

Jelito nadwrażliwe – jakich produktów unikać?

Należy unikać następujących rzeczy:

WARZYWA: por, cebula, szparagi, karczochy, brokuły, kalafior, patisony, brukselka, soczewica, groszek zielony, groszek cukrowy, buraki, kapusta, grzyby, koper włoski, czosnek.

OWOCE: jabłko, gruszka, mango, gruszka chińska, arbuz, nektarynka, brzoskwinie, morele, śliwki.

PRODUKTY MLECZNE: twaróg, delikatne sery (mascarpone, ricotta), mleko skondensowane, jogurty, maślanka, mleko (krowie, owcze, kozie), kwaśna śmietana, bita śmietana, mleko sojowe.

BIAŁKO: rośliny strączkowe: soczewica, ciecierzyca, fasola, soja.

PRODUKTY ZBOŻOWE: produkty pszenne, pieczywo pszenne, płatki śniadaniowe pszenne z suszonymi owocami, makaron pszenny, żyto, produkty żytnie.

ORZECHY, NASIONA: orzechy nerkowca, pistacje.

SUBSTANCJE SŁODZĄCE: syrop z agawy, miód, syrop glukozowo-fruktozowy, słodziki (sorbitol, mannitol, maltitol, ksylitol).

Jelito nadwrażliwe – co spożywać?

Ta lista jest bezpieczna dla wrażliwych jelit:

WARZYWA: marchew, pomidory, ogórki, papryka o wydłużonych strąkach, kapusta chińska, kiełki bambusa, seler, kukurydza, bakłażan, sałata, dynia, kabaczek, słodkie ziemniaki, szczypior.

OWOCE: banany, winogrona, kiwi, mandarynki, pomarańcze, ananasy, grejpfruty, cytryny, jagody, truskawki.

PRODUKTY MLECZNE: sery tzw. ciężkie (szwajcarski, cheddar, parmezan, mozzarella, camembert, brie), mleko migdałowe, mleko ryżowe, masło, masło orzechowe, margaryna.

BIAŁKO: mięso, ryby, drób, jaja, tofu.

PRODUKTY ZBOŻOWE: pieczywo bezglutenowe, mąka orkiszowa, chleb orkiszowy na zakwasie, płatki ryżowe, mąka owsiana, płatki owsiane, makaron bezglutenowy, ryż, komosa ryżowa.

ORZECHY, NASIONA: orzechy włoskie, migdały, orzeszki ziemne, orzechy pekan, orzeszki piniowe, orzechy makadamia, ziarna sezamu, pestki dyni, nasiona słonecznika (w ilościach do jednej garstki)

SUBSTANCJE SŁODZĄCE: cukier kryształ, syrop klonowy, aspartam, stewia.

Dieta australijskich naukowców co prawda nie leczy zespołu jelita nadwrażliwego, ale za to skutecznie zmniejsza jego objawy.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

jelita

6 rzeczy, które pomogą zadbać o zdrowe jelita

awokado

SIBO – gdy bakterie są tam, gdzie nie powinny. Co powinnaś jeść, jeśli się z nim zmagasz?

Dieta FODMAP / pexels

„Jestem idealnym przykładem na to, że z IBS można wygrać…” – dietetyczka Roksana Środa wyjaśnia, czym jest IBS (zespół jelita nadwrażliwego) i jak z nim walczyć

Jelita a stres / istock

Jelita a stres – czy mają ze sobą coś wspólnego? Psycholożka i gastroenterolog wyjaśniają

Ankieta dla dawców mikrobioty / istock

Homofobiczne kryteria dla dawców mikrobioty? Mamy odpowiedź Human Biome Institute

brzuch

Młodość tkwi w jelitach. Chcesz być zdrowa i zdrowo (oraz powoli) się starzeć? Zadbaj o jelita!

kiszonki

Top 10 produktów na leniwe jelita

świąteczne jedzenie

Hanna Stolińska-Fiedorowicz: warto odejść od tradycji nakazującej zjedzenie 12 potraw wigilijnych

ból brzucha

Czy grypa żołądkowa jest grypą? Jak ją leczyć?

Pełzak czerwonki i pełzak okrężnicy – charakterystyka, objawy i leczenie

Pełzak czerwonki i pełzak okrężnicy – charakterystyka, objawy i leczenie

kobieta z kubkiem kawy

Zdrowe jelita to zdrowsze piersi

Nieswoiste zapalenie jelit — przyczyny, objawy, leczenie

Nieswoiste zapalenie jelit – przyczyny, objawy, leczenie

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego - czym jest i jakie są jego objawy?

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie

Proktolog — kim jest i za co odpowiada?

Proktolog – kim jest i za co odpowiada?

Szczelina odbytu - Dowiedz się, czym jest ta uciążliwa dolegliwość i jak sobie z nią poradzić

Szczelina odbytu – przyczyny, objawy i leczenie

Jak oczyścić jelita? - poznaj kilka skutecznych sposobów na usunięcie z nich niepotrzebnych i szkodliwych substancji

Jak oczyścić jelita? Poznaj skuteczne sposoby

Słoiki z kiszonymi ogórkami. Ręka wkłada ogórka do słoika

Kiszonki idealne na wzmocnienie odporności. Poznaj korzyści płynące z jedzenia kiszonych warzyw

Joanna Brejecka-Pamungkas / arch. prywatne

Pasożyty w naszym organizmie. Jak się ich pozbyć? Wyjaśnia Joanna Brejecka-Pamungkas, naturoterapeutka i dietetyczka holistyczna

Paweł Grzesiowski

Przeszczep flory bakteryjnej – na czym to polega i kiedy się stosuje? Wyjaśnia dr med. Paweł Grzesiowski

Twarz kobiety / istockphoto.com

Jelita i zatoki – co mają wspólnego?

Depresja – choroba mózgu czy jelit? Co mówi specjalista?

Depresja – choroba mózgu czy jelit?

„Żaden inny narząd tak mocno, jak narząd bakteryjny, nie wpływa na funkcjonowanie każdej komórki w naszym organizmie” – mówi doktor nauk biologicznych Patrycja Szachta

Stomia (źródło - www.gettyimages.com)

Stomia – czym jest i czy da się z tym żyć?

Jak prawidłowo robić kupę? Poznaj kilka wskazówek od pani doktor

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images

Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.