Przejdź do treści

Lustrzany mózg, czyli zachowania zaraźliwe

lustrzane neurony
Lustrzany mózg, czyli zachowania zaraźliwe Noah Buscher/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Babka płesznik / istockphoto
Babka płesznik na jelita? Nie tylko! Poznaj cenne właściwości tej rośliny
kobieta smażąca jedzenie
Najlepsze i najgorsze oleje. Gdzie się znajdują?
Depresja dotyka 350 mln osób. O swoich doświadczeniach z tą chorobą opowiada Justyna Nagłowska
Odchudzanie to nie wszystko. Dietetyczka Anna Reguła tłumaczy, dlaczego w traceniu kilogramów ważny jest umysł
Kobieta skacze na skakance
Skakanka na 3 sposoby. Jak trenować skutecznie?

Niby jesteśmy różni, ale jednak nieustannie się do siebie upodabniamy. Na uśmiech odpowiadamy uśmiechem, czyjś ból na naszej twarzy maluje grymas współczucia. I wszystko to robimy nieświadomie. Ziewanie i płacz też są zaraźliwe, ale kichanie – już nie. Dlaczego? Odpowiedź tkwi w mózgu.

Kto z kim przestaje, takim się staje…

Powiedzenie to jest jak najbardziej trafne i – uwaga – neurobiologicznie usprawiedliwione! Były wczesne lata 90., kiedy zespół włoskich uczonych, z Giacomo Rizzolattim na czele, badał reakcje komórek nerwowych kory ruchowej mózgu makaków podczas wykonywania przez nie danej czynności, np. jedzenia orzeszków. Kora ruchowa mózgu jest dość wąskim fragmentem podzielonym na grupy funkcjonalne przyporządkowane różnym częściom ciała. Kiedy małpa sięgała po orzeszek, pobudzała się grupa neuronów związana z ruchem ręki. Oprócz tego pobudzała się również druga grupa neuronów, innej części mózgu – kory przedruchowej, związanej z celowością wykonania ruchu. Wydaje się to zupełnie logiczne – cel i ruch. Ale pewnego dnia badany makak spojrzał na jednego z badaczy, który chwytał orzeszek, i wtedy… neurony małpy dosłownie małpowały czynność drugiej postaci, choć małpa obserwator ruchu w ogóle nie wykonywała. Oczywiście małpa nie uruchomiła swoich neuronów celowo. Okazuje się, że obserwowanie wykonywanej czynności uaktywnia te same grupy neuronów co podczas samego wykonywania ruchu. Nie dochodzi do realnego ruchu, lecz jedynie do kodowania czynności abstrakcyjnej.

Trening mindfulness

Tak właśnie odkryto lustrzaną funkcję neuronów mózgu. W ten sposób mózg potrafi nieświadomie aktywować swoje różne obszary, przez co my – również zupełnie nieświadomie – zaczynamy kogoś naśladować. A naśladować można wiele – ruch, mimikę, a nawet ton głosu drugiej osoby. Ale to też coś więcej niż nieświadome kopiowanie. Na tej zasadzie neurony lustrzane pozwalają także bezwiednie uczyć się nowych umiejętności. Mózg nieświadomie przygląda się nowym czynnościom. Jeśli wie, po co są wykonywane, delikatnie uruchamia drogi neuronalnych pobudzeń, aby je zapamiętać. Na przykład mózg musi wiedzieć, po co ktoś w konkretny sposób wyciąga rękę do przodu. Czy ma ona chwycić piłkę, kubek, a może się przywitać? Gdy nadejdzie już moment wykonania danego ruchu, uaktywni on jedną z zapisanych wcześniej dróg i nie będzie się zastanawiał, jak poskładać ręce, żeby napić się herbaty. W ten właśnie intuicyjny sposób uczą się przede wszystkim dzieci, zdobywając umiejętności fundamentalne dla ich rozwoju. Zatem zwykłe naśladownictwo nie jest wyrazem braku kreatywności mózgu, tylko jego sprytnym sposobem na przetrwanie.

Wiem, co czujesz

Spoglądając jednak przez pryzmat ewolucji, naśladownictwo ruchów wydaje się dość prostą umiejętnością neuronalną. Na przestrzeni tysiącleci możliwość „wchodzenia” w czyjąś skórę rozwinęła się w zdolność „wchodzenia” w czyjś umysł. Brzmi kosmicznie? Ale przecież doskonale wiesz, co odczuwa ktoś, komu jest smutno. No właśnie! To empatia, współodczuwanie emocji – podstawowa kompetencja społeczna. Psychologia nazywa to współbrzmieniem emocjonalnym. Im bardziej rozwinięta jest lustrzana funkcja neuronów, tym bardziej my jesteśmy zdolni do rozumienia emocji innych. Tylko zależy jeszcze których neuronów. Dlatego niektórzy szybciej łapią radość, inni melancholię, ale… ziewanie każdy. Dlaczego więc kichanie już nie? Ziewanie jest reakcją organizmu na niedostatek tlenu w mózgu. Zatem widok ziewającego mówi drugiemu mózgowi: u mnie jest mało tlenu, u ciebie pewnie też – chwyć więcej, ziewnij sobie. Impuls biegnie z mózgu do narządu wykonawczego. Natomiast z kichaniem jest odwrotnie. Choć także jest odruchem, który ma cel – oczyszczenie – to tutaj impuls biegnie w przeciwnym kierunku – z dołu, tj. od receptora w jamie nosowej do mózgu. Po prostu nie da się zarazić podrażnieniem receptorów. Można jednak… współodczuwać obcy ból we własnym mózgu. Badacze z Uniwersytetu w Toronto pokazali, że nawet gdy tylko słuchamy o wbijaniu igły w ramię, nie widząc tej sytuacji, aktywują się neurony związane z czuciem bólu. Dzięki temu potrafimy dokonać wspaniałej mentalizacji, czyli wyobrazić sobie, co siedzi w głowie drugiego człowieka. Co więcej, potrafimy także spojrzeć na samych siebie z boku.

System neuronów lustrzanych, niezwykle prosty w mózgowej obsłudze, bo spontaniczny i niezależny od naszej woli, pozwala nam odczytywać skomplikowaną codzienność. Gdyby nie umiejętność dostrajania się do drugiego człowieka, nie moglibyśmy się zrozumieć, a gdybyśmy nie mogli się zrozumieć, nie moglibyśmy trwać. Neurony lustrzane to nic innego jak nasze „żyć i przeżyć” w społeczeństwie.

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta ma orgazm

Orgazm – szczytowanie mózgu. Dlaczego warto w życiu mieć setki orgazmów?

„Uważam, że stres wywołał to wszystko, co mnie spotkało. Wyhodowałam sobie guza na własne życzenie” – mówi Ina Dźwierzyńska od trzech lat żyjąca z guzem mózgu

pizza

6 produktów najgorszych dla mózgu

„To, że przeżyłam, to cud, ale to, że urodziłam syna, to kilka cudów. Medycyna nie brała tego pod uwagę. Dziecko jest najpotężniejszą motywacją do życia” – mówi Iwona Mazur, która 25 lat temu doznała stłuczenia pnia mózgu

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

kobieta ogląda tv

Co telewizja robi z naszym mózgiem? Od jej oglądania stajemy się głupsi?

pączek

Co cukier robi z twoim mózgiem? Nie będziesz zadowolona

szklanki z wodą

Dlaczego zimą szybciej się odwadniamy?

Lateralizacja — dowiedz się, dlaczego organizm ludzki nie jest symetryczny i jak przebiega proces lateralizacji

Lateralizacja – dlaczego organizm ludzki nie jest symetryczny?

Kinaza kreatynowa — definicja, działanie, wskazania do badania i dolegliwości

Kinaza kreatynowa – czym jest, działanie, wskazania do badania i dolegliwości

Uśmiech i jego wpływ na mózg oraz samopoczucie

Uśmiech sposobem na atrakcyjność i zdrowie

Czekolada poprawia koncentrację, obniża stres i ciśnienie krwi

Czekolada poprawia koncentrację. Ale nie każda

Kobieta w kapeluszu i kręconych włosach stoi na targu,patrzy się na nas,, w jednej ręce ma kubek z pomidorami, w drugiej trzyma jednego pomidora zakrywając sobie nim oko

Dieta na lepszą pamięć i koncentrację. Co powinno znaleźć się w naszym menu? Wymieniają dietetycy

Co się dzieje w twoim mózgu, gdy uprawiasz seks

Seks a mózg. Oto 7 rzeczy, które dzieją się w twoim mózgu, gdy uprawiasz seks

Jak wygląda życie po udarze

„Potwornie bolało mnie dosłownie wszystko. Potem mąż mi opowiadał, że nie dawałam się dotknąć, bo dosłownie wyłam z cierpienia” – mówi 30-letnia Natalia, która przeszła udar mózgu

Serotonina - co to jest? Czym grozi jej niedobór?

Serotonina – co to jest? Czym grozi jej niedobór?

migrena

„Zdrowie zaczyna się w głowie”. Neurolożka zachęca kobiety do dbania o zdrowie mózgu

Chodzenie boso – naładuj się prosto z natury

Najlepsza pozycja do spania. Jak spać, by się wyspać?

„Kosmos dla dziewczynek” – przeczytaj wywiad z Barbarą Pietruszczak, jedną z twórczyń magazynu

Po czterdziestce seks jest najlepszy! Poznaj 5 niezwykłych faktów dotyczących kobiecego ciała

seniorzy siedzą na ławce

Demencja dotyczy tylko seniorów? Zadbaj o swój mózg już teraz. Sprawdź, co radzi lekarka Magdalena Jutrzenka

W ciąży mózg kobiety się… kurczy. Poznaj 5 zaskakujących faktów dotyczących kobiecego ciała

Po co urozmaicać dietę?

Po co urozmaicać dietę?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?

8 sposobów na podniesienie libido

insulinooporność

Dieta w insulinooporności