Przejdź do treści

Na jakim tłuszczu smażyć?

Na jakim tłuszczu smażyć?
Zdjęcie: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Żeń szeń / istockphoto.com
Żeń-szeń – król ziół
kobieta w trakcie szczepienia
Powinniśmy znać kalendarz szczepień dla dorosłych!
Tabletki na stole spadają z góry
Jak odpowiednio brać antybiotyki? Insta Pediatra: jeśli nie będziemy tego dobrze robić, to antybiotyki przestaną być skuteczne, a my zostaniemy bez broni w walce z bakteriami
Trzy pomarańcze i nóż leżą na talerzy pokrytym ścierką
Nie jedz skórki z cytrusów! Może zawierać niebezpieczne substancje! Ostrzega Mama Chemik
Dr Michał Czapla / Instagram.com
Dr Michał Czapla: regularna aktywność fizyczna jest podstawą skutecznej profilaktyki chorób serca

Szczerze mówiąc, najlepiej byłoby w ogóle zrezygnować ze smażenia na tłuszczu. Ale, bądźmy szczerzy, niektórym osobom trudno się rozstać z jajecznicą na śniadanie czy schabowym podczas niedzielnego obiadu. Jaki tłuszcz zatem wybrać do smażenia? Podpowiadamy.

Na początku o zasadzie, którą należy się kierować przy wyborze tłuszczu do smażenia. Najlepszy tłuszcz do smażenia to taki, który ma wysoki punkt dymienia ‒ powyżej 180°C, a najlepiej powyżej 200°C. Punkt dymienia to temperatura, w której tłuszcz zaczyna ulegać rozpadowi i niekorzystnym przemianom. Im wyższa, tym lepiej.

Po drugie, ważny jest rodzaj tłuszczu. Tłuszcz używany do smażenia powinien mieć jak najmniej wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Tak, tak, dobrze przeczytałeś: wielonienasyconych – czyli tych, które ze względu na swoje dobroczynne właściwości zalecane są w codziennej diecie. Ale nie do smażenia! Bo to właśnie wielonienasycone kwasy tłuszczowe są najbardziej wrażliwe na wysoką temperaturę. Produkty powstające podczas ich ogrzewania są najbardziej niebezpieczne dla naszego zdrowia, mają właściwości mutagenne i rakotwórcze. Najbardziej oporne na działanie wysokich temperatur są takie tłuszcze, w których składzie przeważają kwasy tłuszczowe nasycone i jednonienasycone.

Kolejna zasada, której należy się trzymać, wybierając tłuszcz do smażenia: nie powinien być tłoczony „na zimno”. To znaczy, że wybierać należałoby tłuszcze rafinowane. Rafinacja to proces oczyszczania oleju, którego celem jest otrzymanie tłuszczu trwałego, przezroczystego i bez zapachu. Tym samym pozbawia się go wielu składników, które są nieodporne na działanie wysokich temperatur. Dzięki rafinacji oleje roślinne mają wyższy punkt dymienia niż oleje nierafinowane. Wszystko pięknie, ale takie oleje też mają i minusy. W zasadzie najważniejszy to taki, że proces rafinacji przebiega w wysokiej temperaturze, a to znaczy, że wrażliwe na to działanie wielonienasycone kwasy tłuszczowe przemieniają się w szkodliwe dla zdrowia izomery trans kwasów tłuszczowych. Więc… coś za coś. Z jednej strony oleje rafinowane mają wyższą temperaturę dymienia, z drugiej mogą zawierać tłuszcze trans, które powinniśmy w diecie ograniczać.

I oto ranking popularnych tłuszczów – które powinny mieć zielone światło w twojej kuchni, a których do smażenia nie używać?

Czerwone światło ‒ nie nadają się do smażenia

Olej słonecznikowy – w jego składzie przeważają wielonienasycone kwasy tłuszczowe

Olej z pestek winogron – w jego składzie przeważają wielonienasycone kwasy tłuszczowe

Oleje nierafinowane: rzepakowy, arachidowy, lniany, sojowy, kukurydziany, z pestek dyni, z orzecha włoskiego – te oleje mają znakomite właściwości, ale niski punkt dymienia. Świetnie sprawdzą się jedzone na surowo, np. jako dodatek do sałatek lub do polewania potrawy bezpośrednio na talerzu. Oleje te trzeba przechowywać w ciemnej butelce, w lodówce i nigdy nie jeść po terminie przydatności do spożycia

Zielone światło ‒ nadają się do smażenia

Olej rzepakowy rafinowany – ma wysoką temperaturę dymienia (205°C), a w jego składzie przeważają jednonienasycone kwasy tłuszczowe, które są bardziej odporne na działanie wysokich temperatur aniżeli wielonienasycone kwasy tłuszczowe. Minus: obecne izomery trans kwasów tłuszczowych

Olej ryżowy – przeważają jednonienasycone kwasy tłuszczowe, a jego temperatura dymienia jest wysoka, bo 250°C

Oliwa z oliwek rafinowana – w jej składzie przeważają jednonienasycone kwasy tłuszczowe, a jej punt dymienia to 225°C

Oliwa z oliwek nierafinowana – w jej składzie przeważają jednonienasycone kwasy tłuszczowe, ale ma niższą niż 200°C temperaturę dymienia. Nadaje się jednak do tzw. krótkiego smażenia (np. szybkiego podgrzania pokrojonych warzyw czy zeszklenia cebulki)

Olej arachidowy rafinowany – w jego składzie przeważają jednonienasycone kwasy tłuszczowe i punt dymienia jest wysoki ‒ 250°C

Smalec – w jego składzie przeważają tłuszcze nasycone, więc jest bardzo dobrym wyborem jako tłuszcz do smażenia. Jednak ze względu na wysoką zawartość tłuszczów nasyconych, które przyczyniają się do chorób układu sercowo-naczyniowego, powinien być jedzony jak najrzadziej

Masło – plusy: w składzie przeważają tłuszcze nasycone. Minusy: ma niski punkt dymienia, zawiera także krótko- i średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które pod wpływem wysokiej temperatury szybko ulegają przemianie w toksyczną akroleinę. Dlaczego znalazło się na liście z zielonym światłem? Bo można go użyć do szybkiego smażenia np. jajecznicy – jajko ścina się w niższej temperaturze niż masło

Masło klarowane (Ghee) – klarowanie pozbawia masło białka i innych substancji, dzięki czemu ma wyższy punkt dymienia niż masło nieklarowane. Nie ma tłuszczów trans, bo to tłuszcz nasycony

Olej kokosowy i palmowy – w składzie przeważają nasycone kwasy tłuszczowe, oba mają wysokie temperatury dymienia. Nie należy obawiać się tłuszczów nasyconych z oleju kokosowego, bo jak wskazują badania, nie wpływa on negatywnie na profil lipidowy we krwi

Podsumowując: najlepszymi tłuszczami do smażenia są olej kokosowy oraz masło klarowane. Do smażenia nadają się także smalec i olej palmowy, ale ze względu na rodzaj kwasów tłuszczowych powinniśmy ograniczać je w diecie. Dobrze sprawdzą się niektóre rafinowane oleje roślinne, ale te z kolei zawierają niezdrowe tłuszcze trans. Do krótkiego smażenia sprawdzą się masło oraz oliwa z oliwek.

 

Małgorzata Różańska  dietetyczka z wykształcenia i zamiłowania. Jest właścicielką Poradni Dietetycznej „Foodarea, w której uczy, jak dbać o siebie przez zdrowe odżywianie. Prowadzi bloga „Alicja w krainie diety, czyli o macierzyństwie okiem dietetyka”.

 

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Masło wcale nie jest takie złe, jak wszyscy o nim mówią. Lek. Katarzyna Świątkowska wyjaśnia, dlaczego

Unsplash

Węglowodany i tłuszcze są złe? Robisz wszystko, by ich unikać? Specjalistka ds. żywienia obaliła dietetyczne mity

Unsplash

Dlaczego warto jeść tłuste ryby? Specjaliści z „Czytamy etykiety” wyjaśniają

3 pomysły na olej kokosowy. Do czego warto go wykorzystać?

insulinooporność

5 faktów o insulinooporności, które powinnaś znać

Dieta Dukana. Zdrowa czy nie?

Dieta Dukana. Zdrowa? Niekoniecznie. Co o niej mówi dietetyczka?

5 nieoczywistych zastosowań oleju kokosowego

Przydatny nawet w sypialni. Oto 5 nieoczywistych zastosowań oleju kokosowego

Dieta ketogeniczna – czy jest bezpieczna? Wyjaśnia dietetyczka

Tłuszcz cię usypia

Olej kokosowy – kosmetyk, lek i suplement

Olej kokosowy – kosmetyk, lek i suplement

4 noworoczne postanowienia kosmetyczne

Stres powoduje nadwagę!

Stres powoduje nadwagę!

Dieta odchudzająca – węglowodany vs. tłuszcze

Tłuszcze: zła transformacja

Gotowanie: temperatura najzdrowsza dla serca

4 zasady bezpiecznego smażenia

40 pielęgnacyjnych zastosowań oleju kokosowego

40 pielęgnacyjnych zastosowań oleju kokosowego

Tłuszcze czy węglowodany – co nas usypia?

Jak kupować mleko?

Jak kupować mleko?

Tłuszcze na dzień dobry

Dieta, która daje moc

Dieta, która daje moc

Olejki mogą wszystko

Olejki do twarzy, włosów i ciała

Jak kupować olej kokosowy?

Jak kupować olej kokosowy?

7 rzeczy, które rujnują nasz intelekt

7 rzeczy, które rujnują nasz intelekt

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.