Przejdź do treści

Oporni na przyjemność

Oporni na przyjemność
CAPOTE, Philip Seymour Hoffman. Zdjęcie: East News | Sony Pictures/Courtesy Everett Collection
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Flower photo created by freepik - www.freepik.com
Zastanawiałaś się kiedyś, jak to jest wybierać między ciepłym posiłkiem a komfortem podczas okresu? One tak. I postanowiły coś z tym zrobić!
łóżko para nóg
Jak wywabić plamy po seksie z pościeli? Poznaj kilka przydatnych trików
Które ćwiczenia na macie najlepiej wyrzeźbią twoje ciało? Odpowiada fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk
Dieta a choroba tarczycy. O najczęściej popełnianych błędach pisze dietetyczka Anna Reguła
Zadbaj o układ odpornościowy. Pomocna będzie Lactobacillus rhamnosus – bakteria potrzebna naszej florze jelitowej

Ludzki mózg to doskonałe narzędzie do uzależniania się. Problem pojawia się wtedy, gdy nasza tolerancja na dostępne przyjemności się zwiększa, a reakcje słabną. Na długiej liście sławnych i podziwianych, którzy przegrali z własnym mózgiem, nazwisk wciąż przybywa. Ostatnie to Philip Seymour Hoffman.

Przed nim, i to tylko w ostatnich latach, podobne porażki z heroiną, kokainą, barbituranami, alkoholem i lekami ponieśli Amy Winehouse, Whitney Houston, Jeff Hanneman. A jeszcze wcześniej: nasz Rysiek Riedel, Jim Morrison, Jimi Hendrix, Judy Garland itd., itp. Coś chyba musi być w tym, że w świecie gwiazd jest wielu ludzi, o których nie sposób pisać inaczej, niż Boy pisał o Przybyszewskim. Czyli tak: „Istotnie, mówić o oddziaływaniu Przybyszewskiego, nie mówiąc o alkoholu, to byłoby tyle, co pisać dzieje Napoleona, a nie wspomnieć o wojsku”.

Więcej, bardziej, mocniej

Jest takie modne, bowynoszone ze szkoły przekonanie, że zwykle chodzi o artystyczną wrażliwość i o to, że artysta musi być rozpity, bo inaczej nie byłby artystą. Tymczasem bohema często za bohemę jedynie uchodzi, bo w rzeczywistości bywa wzorowym drobnomieszczaństwem. Wszak talent buduje się nie piciem, lecz pracą. Jest po prostu tak, że w tym świecie – tak jak w każdym innym – obok wzorowych mieszczan żyją wzorowi nałogowcy i jest ich wielu. To dlatego, że nasz mózg i współczesny świat to połączenie niebezpieczne i dla mózgu, i dla współczesnego świata.

To już wprawdzie truizm, ale wart kolejnego powtórzenia. Homo sapiens i jego najważniejszy organ ewoluowały w świecie wiecznego braku. Stąd mamy układ nagrody, który każe nam szukać przyjemności i dostarcza jej, kiedy jemy, uprawiamy seks lub sięgamy po cukierki. Nie ma jednak układów doskonałych. I ten też taki nie jest. Zwłaszcza że świat wiecznego braku zmienił się w świat, który może zapewnić wszystko.

Nasz gatunek zmienia się jednak wolniej i wciąż dajemy się otumanić kolorom, zapachom i innym obietnicom przyjemności. Okazji jest dużo, więc je kolekcjonujemy. Z czasem jednak może przyjść przesyt. Nasza tolerancja na dostępne przyjemności się zwiększa, a reakcje słabną. To, co cieszyło – nudzi. To, co dawało mnóstwo radości – daje jej tylko trochę. Jest tak jak z piciem. Z czasem trzeba pić coraz więcej, żeby być tak samo pijanym.

Kiedy już niewiele cieszy, to układ nagrody trzeba oszukać. Najłatwiej zrobić to za pomocą środków psychoaktywnych, ale z nimi jest tak samo. Zyskujemy tolerancję i potrzebujemy ich coraz więcej albo innych. Zwykle dostęp do innych mamy ograniczony lub utrudniony, ale gwiazdy i bogacze nie mają. A ze środkami psychoaktywnymi jest też tak, że mają różny tzw. potencjał uzależniający.

Do tego podatność na uzależnienie jest różna u różnych osób. Nie każdy uzależni się od wszystkiego, ale wszyscy uzależnimy się od czegoś. Dlatego nie każdy, kto pije, zostaje alkoholikiem, ale są tacy, którzy wypiją kilka razy i już nie mogą przestać. Są wreszcie tacy, którzy sięgają po jeden narkotyk i się od niego wcale nie uzależnią. Za to od innego uzależnią się od razu. Gdy ktoś próbuje różnych, w końcu „coś” go złapie. Nie alkohol, to kokaina. Nie kokaina, to amfetamina. Albo heroina.

Efekt Wertera

Gwiazda niczym się tutaj nie różni od Kowalskiego. Jej układ nagrody, tak samo jak u każdego innego, wpada w pułapkę i każe szukać alkoholu/heroiny/kokainy etc. Człowiek to robi, a kiedy znajdzie, to po nią sięga. Jak już sięga, to zawsze jest ryzyko, że przedawkuje. I dopiero wtedy pojawia się różnica. Kiedy umiera ktoś nieznany – wzruszamy ramionami. Gdy dotyczy to osoby sławnej, konsekwencje są większe. Pojawia się odmiana tzw. efektu Wertera, który polega na tym, że medialne doniesienia o samobójstwie znanej osoby wywołują falę samobójstw w całej populacji. Skoro ona nie mogła znieść życia, to kto może? Przedawkowanie to rodzaj samobójstwa i komunikat jest bardzo podobny.

Tymczasem nie chodzi o „ból świata”. To nie on decyduje o śmierci takiej osoby. Decyduje choroba, bo uzależnienie to właśnie ciężka, a czasami śmiertelna choroba, i przedawkowanie można odczytywać jedynie jako przypomnienie, że nie chronią przed nią ani sława, ani bogactwo, a z jej leczeniem wciąż nie radzimy sobie zbyt dobrze. Choć, i to pozytyw, za sprawą neurobiologii rokowania wyglądają coraz lepiej.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Dr Katarzyna Pogoda

„Wielką radość sprawia mi obserwowanie, jak kobiety po leczeniu świetnie się realizują, zmieniają podejście do życia, nabierają sił i energii do działania” – mówi dr Katarzyna Pogoda, onkolog kliniczny

„Nie polecam grup wsparcia, forów internetowych. Mam bardzo przykre doświadczenia z pacjentami, którzy zostali tam dotkliwie skrytykowani” – mówi Kamila Urbaniak, dietetyk i autorka bloga kreatorniazmian.pl

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

Zainteresują cię również:

dwie dziewczyny rozmawiają

Sukces wpędza cię w zakłopotanie? Nie umiesz się nim chwalić? Skorzystaj z rad psychologa

Zerwij z „Czy zasługuję?” i ciesz się życiem. Jesteś tego warta!

Unikaj psychologicznej pułapki 90:10 a twój dzień będzie lepszy

nuda

Kiepska pogoda pokrzyżowała twoje plany urlopowe? Zobacz, jak nudzić się w kreatywny sposób

5 razy TAK dla wakacji solo

Zastanawiasz się, czy wakacje solo to oby na pewno dobry pomysł? Poznaj 5 korzyści płynących z takiego urlopu

kobieta z laptopem

„Język przemocy jest stosowany przez jednostki pragnące poklasku, władzy, podziwu”. Psycholożka o mowie nienawiści w internecie

https://www.istockphoto.com/

Czy wegetarianie żyją dłużej?

Warsztaty milczenia. Kasia Bem tłumaczy, jak działa potęga ciszy

Shinrin yoku. Japońska kąpiel, która koi człowieka

Odebrali milion dwieście tysięcy połączeń. Wielu młodych ludzi uratowali przed samobójstwem. Teraz sami liczą na pomoc

„Odłącz się”, nie wszystko jest online. Mądra kampania we wrocławskim MPK

„Pary homoseksualne są rodzicami bardzo odpowiedzialnymi. Ich miłość jest taka sama jak heteroseksualnych rodziców. Ale mają więcej niepokoju” – mówi psychoterapeutka Agnieszka Gudzowaty

kobiety plotkują

Użalasz się nad sobą? Robisz sobie krzywdę…

Portret matki borykającej się z uzależnieniem. Projekt "Letter to My Mother"

„Uzależnienie to nie słabość, lecz choroba”. Zobacz poruszające zdjęcia z projektu „Letter to My Mother”

Toksyczne związki

„Jeśli masz swoje przekonania, inne poglądy, to ta inność przez osobę toksyczną będzie odbierana jako zdrada”. Toksyczne związki okiem psychoterapeuty

dziewczyna zwiedza Włochy

Drobiazgi uszczęśliwiają. Mają większy wpływ na jakość życia, niż nam się wydaje

para rozmawia ze sobą

Rozstanie z klasą, kulturalne odejście z pracy. Eksperci podpowiadają, jak zamykać sprawy

Stoicyzm dziś, czyli jak być szczęśliwą

Niedotykalscy. Dlaczego niektórzy ludzie nie chcą się przytulać?

babcia, córka i wnuczka przytulają się

„Widzimy to, czego nam brak, zamiast być zadowolone z tego, co już mamy”. Kasia Bem o praktyce wdzięczności

„Robią to często normalni ludzie, których nikt by o to nie podejrzewał, bo starannie się z tym ukrywają”. Dlaczego dorośli i nastolatki się samookaleczają?

Jak reagować na złośliwość? Oto kilka rad od psychologa

dwie z dziewczyny wracają z zakupów

Idąc do sklepu po jedną rzecz, wracasz z torbami? Sprawdź, czy to znak, że jesteś zakupoholiczką

Patenty na zdrową przerwę w pracy

Idziesz na kawę czy szybki spacer? Poznaj patenty na zdrową przerwę w pracy