Przejdź do treści

Polska „sportowość” w kadrze

Polska „sportowość” w kadrze
Zdjęcie: Radom. Ludowy dzień sportu | Narodowe Archiwum Cyfrowe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ewa Chodakowska
Ewa Chodakowska zachęca do badań piersi
Lizi Jackson-Barrett
Łysa Lizi Jackson-Barrett: Rok temu płakałam. Teraz czuję się świetnie
Masaż blizn. Mama Kosmetolog pokazuje jak go wykonywać prawidłowo
Zadbaj o własne piersi. Ruszyła kampania Fundacji Rak’n’Roll
doktor michał lipa przodem
Czy USG jest bezpieczne? Dr Michał Lipa uspokaja

Kultura fizyczna to pojęcie stare jak świat. Jego początki znajdziemy już w renesansowym traktacie De Arte Gymnastica, w którym Girolamo Mercuriale zastanawiał się nad korzystnym wpływem diety, ruchu i higieny na nasze życie. Nie chodzi tu o sport, którym to słowem określa się dziś wszelką aktywność ruchową, bo sport z definicji polega na rywalizacji, ale o ruch rekreacyjny, codzienną gimnastykę.

Gimnastykę połączoną z rozrywką, mającą zapewnić nam higienę fizyczną i psychiczną. Niestety, dzisiejsza percepcja „kultury fizycznej” została wypaczona w czasach PRL-u. Jak wszystko co dobre pojęcie to zostało przywłaszczone przez naszych radzieckich „przyjaciół” i wykorzystane w celach propagandowych. Dziś słysząc „kultura fizyczna”, mamy przed oczami dzieci w granatowych spodenkach i juniorkach zmuszane do zmagań z piłką lekarską, a nasza wiedza o rekreacji uprawianej przez naszych dziadków i rodziców pochodzi głównie ze starych rodzinnych albumów, w których czasem trafiają się zdjęcia z wakacji. Pora na weryfikację. Oto nasz krótki, subiektywny przewodnik po polskiej sportowości – zapisanej na taśmie filmowej, zamkniętej w wideoklipach, zarejestrowanej na kliszy.

Szalone lata międzywojenne

Polska „sportowość” w kadrze

Zdjęcie: Aktorka Maria Andergast w kostiumie kąpielowym skacząca na skakance podczas wakacji nad jeziorem w nieznanym miejscu. | Narodowe Archiwum Cyfrowe

Świat otrząsnął się po wojnie, połączona po rozbiorach Polska wybucha entuzjazmem we wszystkich dziedzinach życia. Nowe możliwości i otwarte granice sprzyjają rywalizacji sportowej, co powoduje modę na aktywny odpoczynek.

Rodacy spędzają wolne chwile na łonie natury, żeglując, kopiąc piłkę, pływając kajakiem, a zimą jeżdżąc na sankach, nartach i łatwo dostępnych łyżwach.

Zapomniana melodia (1938) – Ach jak przyjemnie

Polski sport w okresie międzywojennym ma charakter wyłącznie amatorski, ale najlepsi trafiają na arenę. Szansę, żeby się tam znaleźć, ma każdy…

Piosenka z filmu „Sportowiec mimo woli”

Mieszkańcy Warszawy każdą wolną chwilę spędzają nad Wisłą. Czysta wtedy rzeka jest idealnym miejscem do uprawiania żeglarstwa, narciarstwa wodnego, a także orzeźwiającej kąpieli.

Zdjęcie: Kraków. Plaża nad Wisłą | Narodowe Archiwum Cyfrowe

Również zimą nikomu nie brakuje energii do zabaw na świeżym powietrzu.

Zdjęcie: Widok na Lipki – jedno z miejsc do uprawiania sportów zimowych. Widoczni amatorzy jazdy na sankach

Narodowe Archiwum Cyfrowe

II wojna światowa

Polska „sportowość” w kadrze

Zdjęcie: Rzut granatem. Ludowe święto sportu w Generalnym Gubernatorstwie | Narodowe Archiwum Cyfrowe

Dramaty wojenne, głód i strach o przyszłość przytłaczają polski naród. Ale instynkt przetrwania działa. Nawet w najtrudniejszych warunkach remedium na ten koszmar stanowi sport. Endorfiny pomagają przetrwać i wywołać uśmiech na twarzy nawet u bram wojennego piekła.

Zdjęcie: Fragment meczu pomiędzy reprezentacją wojsk lotniczych a reprezentacją wojsk lądowych
Narodowe Archiwum Cyfrowe

Potrzeba ruchu i rywalizacji sportowej nie opuszczała też więźniów w obozach koncentracyjnych. Organizowano nawet obozowe igrzyska.

Zdjęcie: Janusz Kusociński, mistrz olimpijski w biegu na 1000m,
który trenował również po osadzeniu w obozie | Narodowe Archiwum Cyfrowe

Mimo że niosło to ze sobą ogromne ryzyko, rywalizacja sportowa kontra Niemcy dawała szansę na pozorne zwycięstwo i podnosiła morale. Choć straty wynikające z zemsty były przerażające.

Film promujący wystawę „Herosi w pasiakach”

Okres powojenny i lata 50.

Polska „sportowość” w kadrze

Zdjęcie: kadr z Polskiej Kroniki Filmowej

Po zakończeniu wojny czas na odbudowę zrujnowanej ojczyzny. Nowe władze „motywują” naród do pracy ponad siły. Promowany jest zdrowy tryb życia odwołujący się do kondycji fizycznej. „W zdrowym ciele zdrowy duch”.

Polska Kronika Filmowa – Bierut otwiera Yacht Klub

Nagłaśniane sukcesy polskich sportowców mają motywować naród do uprawiania sportu.

Polska Kronika Filmowa – sukcesy sportowców (kompilacja)

Nawet sport amatorski odbywa się kolektywnie – wszystko musi być pod kontrolą.

Lata 60. i 70.

Polska „sportowość” w kadrze

Zdjęcie: Sporty wodne na Wiśle w Warszawie. fot. Siemaszko Zbyszko | Narodowe Archiwum Cyfrowe

Przemęczony powojenną odbudową naród potrzebuje wypoczynku. Troskliwe władze zadbały o organizację czasu wolnego w nowo powstałych Ośrodkach Funduszu Wczasów Pracowniczych. Górnicy mają swoje kluby żeglarskie. Na wodzie dostaną odpowiednią dawkę słońca i świeżego powietrza, która wystarczy na długie miesiące pod ziemią. Zimą jeszcze krótki urlop na nartach.

Woda ma ogromny potencjał. Sporty wodne, na co dzień niedostępne, relaksują, chłodna toń orzeźwia w czasie upałów. Piękne widoki wywołują romantyzm w duszy klasy robotniczej.

Piosenka: Białe Żagle, Czerwone Gitary

Pozostali spędzą urlop nad jeziorami i rzekami w ośrodkach FWP – dla każdego starczy sprzętu sportowego. Wieczorami naturalnie integracja podczas „potańcówki”. Oczywiście wczasy nie mogą odbyć się bez udziału KaO’wca, który dba o intelektualny i sprawnościowy rozwój wczasowiczów.

Wybrane fragmenty filmu Rejs o włączaniu sportu w ideę programu rozrywkowego

Bardziej zaradni sami organizują sobie czas wolny. Jeśli udało się poza kolejką nabyć „trzewiki narciarskie zjazdowe” produkcji Polsportu, urlop na nartach w Szczyrku na pewno będzie udany.

Zdjęcie: archiwum własne

Lata 80.

Polska „sportowość” w kadrze

Zdjęcie: Gra w tenisa stołowego na sali gimnastycznej, fot. Rutowska Grażyna | a href=”http://www.nac.gov.pl/”>Narodowe Archiwum Cyfrowe

Gdyby w latach 80. pojawił się Chuck Norris, wszyscy z pewnością wsiedliby na konie lub trenowali na strzelnicach. Tymczasem idolem młodzieży stał się Bruce Lee. To oczywiste, że po szkole każdy przywdziewał białe kimono i pędził trenować judo albo karate.

Piosenka: King Bruce Lee Karate Mistrz, Franek Kimono

Spektakularne sukcesy Andrzeja Grubby (ping-pong) i Wojciecha Fibaka (tenis) popularyzują tenisa ziemnego i stołowego. W ping-ponga gra się wszędzie, nawet w szkole na przerwach. Elity spotykają się na kortach.

Lata 90.

Polska „sportowość” w kadrze

Zdjęcie: archiwum własne

Wreszcie jesteśmy wolni. Nikt nam nie będzie narzucał tego, co ma nam sprawiać przyjemność. Oswobodzone umysły zachłystują się coraz łatwiej dostępnymi nowinkami zza muru berlińskiego. Sprowadzamy do kraju deski surfingowe, skutery wodne. Popularne wrotki zastępują rolki, a na osiedlowych chodnikach królują skateboardy.

Wśród mieszkańców miast króluje disco i mocno związany z tą muzyką aerobik. Moda ta wykracza poza dziedzinę sportu i kultury fizycznej, jej elementy przenikają do życia codziennego.

Piosenka: Hi Fi, Banda i Wanda

Powstają pierwsze kluby fitness (www.olimpus.pl – pierwszy klub w Warszawie). Wysportowana sylwetka staje się obowiązkowa.

Siostry Winiarskie, Aerobik

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Zainteresują cię również:

Angelina Jolie najpierw szokowała, teraz ratuje życie

Strach przed bólem gorszy niż ból

Strach przed bólem gorszy niż ból

6 badań, dzięki którym diagnozujemy nowotwory

Nie odkrywaj swojej pasji – stwórz ją

Zdenerwowany? Zjedz coś

Fitness na zdrowe jelita

Owoce i warzywa bez przemycania

Owoce i warzywa bez przemycania

Pies kontra upał. Jak pomóc zwierzakowi?

10 ekokosmetyków idealnych na lato

10 rzeczy, które czyścisz źle, za rzadko lub wcale

Mamo, mam coś w oku!

Tarta z pomidorami, ricottą i parmezanem