Przejdź do treści

Smog. Jest się czego bać?

Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobiety z pomalowaną górną częścią ciała
„Żyję pełną piersią. Nie dam się rakowi”. Bodypaintingowa kampania społeczna, zobacz niesamowite malunki
Monika Krzywkowska na jesiennej ramówce TVN
Monika Krzywkowska o walce z rakiem: czerniak jest czymś okropnym, ale można przez to przejść, a można go też nie przeżyć
Mikołaj Roznerski wspiera Krótką Instrukcję Obsługi Raka Piersi
Mikołaj Roznerski wspiera Krótką Instrukcję Obsługi Raka Piersi
Mołek, Rozenek, Młynarska i Jabłczyńska znikają z Instagrama. Znane Polki biorą "Dzień na U"
Mołek, Rozenek, Młynarska i Jabłczyńska znikają z Instagrama. Znane Polki biorą „Dzień na U”, ty też weź!
Badania piersi – w jakim dniu cyklu je robić?
Badania piersi – w jakim dniu cyklu je robić?

Kiedy Polska odkryła, że smog jest nie tylko w Krakowie, ale też w Warszawie, Wrocławiu, Łodzi i Otwocku, to krakus musi Polsce pospieszyć z kilkoma radami i pomocą. Wiemy, z której strony i jak go podejść.

Hasło smog króluje już w całej Polsce. Wróg u bram! W Krakowie jest od dawna. Dlatego dzielę się z wami wiedzą. Oto smogowa ściągawka z odpowiedziami na najczęściej zadawane pytania.

Czy smog naprawdę szkodzi zdrowiu?

Smog szkodzi zdrowiu. Światowa Organizacja Zdrowia ostrzega, że: „zanieczyszczenie powietrza to jedno z najważniejszych środowiskowych zagrożeń dla zdrowia, które dotyka wszystkich”. Oddychanie zanieczyszczonym powietrzem, w pewnym przynajmniej sensie, przypomina oddychanie dymem papierosowym.

Szczególnie w Polsce, gdzie jest w nim wyjątkowo dużo (bezpieczne poziomy przekraczamy mniej więcej siedmiokrotnie) benzo(a)pirenu i innych rakotwórczych węglowodorów aromatycznych. Tak dużo, że Krakowski Alarm Smogowy przygotował nawet specjalny kalkulator, który pozwala sprawdzić, ile papierosów „wypalamy” w ciągu roku, oddychając smogiem. Wartości zależą od miasta. Warszawa? 1307 papierosów rocznie. Wrocław? 1667. Zakopane? 4331.

Ale oprócz węglowodorów aromatycznych w smogowym powietrzu da się znaleźć inne rzeczy, które szkodzą. Tlenki azotu i drobniejsze oraz grubsze pyły zawieszone – tzw. PM2,5 i PM10. Groźniejsze są te pierwsze, bo niewielki rozmiar pozwala im łatwo przenikać do krwi. Dzięki temu potrafią rozchodzić się po organizmie i trafiać do ważnych organów, wywołując stany zapalne.

Jak szkodzi smog?

Wbrew powszechnemu przekonaniu smog szkodzi nie tylko górnym drogom oddechowym, ale też wielu innym narządom – w tym sercu i mózgowi. Na liście chorób, które są z nim związane, WHO wymienia między innymi choroby krążenia. Ciągle przybywa też badań, które wiążą go z rosnącym ryzykiem wylewu oraz pojawienia się demencji.

Bardzo silnie na wyobraźnię działają badania, które wraz z amerykańskim Yale prowadzono pod kierunkiem prof. Wiesława Jędrychowskiego w Klinice Epidemiologii i Medycyny Zapobiegawczej Collegium Medicum UJ. W ich trakcie 500 ciężarnych kobiet nosiło pyłomierze, które pozwalały określić, jak bardzo były narażone na smog. Przez kolejne lata monitorowano ich dzieci oraz to, jak się rozwijały. Ustalono, że matki, które w czasie ciąży były narażone na najwięcej zanieczyszczeń powietrza, rodziły dzieci mniejsze, o mniejszym obwodzie główki, które w późniejszym życiu miały gorsze wyniki badań pojemności płuc, a nawet poziomu inteligencji.

Z jednej strony smog powiązano ze zwiększoną zachorowalnością na alergie i astmę. Z drugiej ‒ substancje, zwłaszcza pyły zawieszone, znajdujące się w powietrzu mają zdolność wywoływania stanów zapalnych. Między innymi spojówek, ale też górnych dróg oddechowych: gardła, tchawicy, krtani. Rzadko wiążemy je z powietrzem, bo łatwo pomylić to z przeziębieniem lub grypą. Jednak bywa tak, że potrzebne są nie antybiotyki, ale głęboki wdech, bo winny wcale nie jest mróz lub chorobotwórcze mikroby, tylko wisząca w powietrzu tablica Mendelejewa. A kiedy stany zapalne stają się przewlekłe, są mylone także z refluksem, bo objawy są tutaj bliźniaczo podobne.

W czasie smogu także gorzej myślimy, częściej narzekamy na migreny i łatwiej się męczymy.

Czego nie robić i co robić, kiedy jest smog?

W czasie wysiłku fizycznego oddychamy głębiej i szybciej, wchłaniając więcej zanieczyszczeń. Dlatego kiedy jest smog, zdecydowanie należy unikać aktywności fizycznej na zewnątrz i zamiast ścieżki przy ruchliwej alei lub w parku wybrać trening na siłowni. A skąd wiedzieć, kiedy jest smog? W tym pomoże jedna z wielu aplikacji na telefony komórkowe, które informują o jakości powietrza.

Warto pamiętać, że w Polsce stosuje się inną skalę do jego opisu niż np. w Europie Zachodniej. Kiedy u nas aplikacje pokazują kolor żółty, czyli stan powietrza: umiarkowany, to jest to często poziom, który w Paryżu spowodowałby ogłoszenie alarmu smogowego, bo według tamtejszej, lepszej skali jest „niezdrowy”. Oprócz tego w czasie, kiedy powietrze jest złe, za mniej więcej bezpieczny uchodzi poziom 50ug/m3 pyłu PM10 w powietrzu (to jego najczęściej pokazują aplikacje) ‒ szczególnie powinni na siebie uważać ludzie należący do grup ryzyka. Czyli seniorzy, dzieci, kobiety w ciąży i osoby przewlekle chore. Jeśli mogą, lepiej, żeby zostali w domach.

A kiedy jest bardzo źle, czyli słupki aplikacji zaczynają wpadać w pomarańcze i czerwienie, zaś komunikaty donoszą, że powietrze jest dostateczne lub złe, to samo powinni zrobić wszyscy. Dodając do tego jeszcze to, że lepiej nie wietrzyć mieszkań i biur. Można się wspomóc oczyszczaczem powietrza, a wychodząc z domu, założyć maskę antysmogową – jednak nie chirurgiczną z marketu, ale profesjonalną, przeznaczoną na przykład dla miejskich rowerzystów.

Nie warto wpadać w  panikę. Smog jest niestety częścią naszej cywilizacji. Ale zawsze warto uważać i być czujnym. Dla zdrowia.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Kim jest wysoko wrażliwa osobowość?

„Osoby wysoko wrażliwe (WWO) wchłaniają nastroje ludzi dookoła, silniej przeżywają stres, mają żywsze sny, bogatszą wyobraźnię i błyskotliwe poczucie humoru” – mówi dr psychologii Monika Baryła-Matejczuk

Bergamotka jest skarbnicą witaminy A i C

„Bergamotka jest prawdziwą skarbnicą witaminy A i C, pomaga przy przeziębieniach, ma pozytywny wpływ na psychikę, pomaga w stresie, ułatwia zasypianie oraz pogłębia sen” – mówi dr Grażyna Pająk

Joga powięziowa

„Na zajęciach jogi powięziowej masz czas, żeby zastanowić się, co się dzieje w twoim ciele, a ciało jest nośnikiem tego, co w głowie i w sercu” – mówi Patrycja Adaszewska, trenerka jogi powięziowej.

„Udowodniono, że kawa wykazuje szereg prozdrowotnych działań na pracę organizmu, dlatego znalazła się piramidzie prawidłowego żywienia”- mówi dr Agnieszka Jarosz

Zainteresują cię również:

Chciałbyś przybrać na wadze, ale nie wiesz, co jeść? Dietetyczka podpowiada, jak przytyć skutecznie i zdrowo

Pszeniczny brzuch – masz go?

pexels.com

Groźne interakcje leków z jedzeniem. Znasz je?

Dlaczego nie warto się przejadać? I nie chodzi o kilogramy!

Nie możesz sobie poradzić z nieświeżym oddechem? Poznaj możliwe przyczyny tej dolegliwości

Zgaga – jak jej uniknąć? Poznaj kilka sposobów

5 dolegliwości, które nie pozwalają się wyspać

kobieta ze zgagą

Zgaga – przyczyny powstawania. Oto 5 sytuacji gwarantujących palenie w przełyku

pył saharyjski

Zasłaniaj oczy i gardło przed pyłem znad Sahary. Wpływa na nasze zdrowie podobnie jak smog

Refluks żołądkowo-przełykowy: objawy i dieta

Refluks żołądkowo-przełykowy: jakie są objawy? Czego powinnaś unikać?

matka zmęczona dzieci

Jej deficyt może być przyczyną ciągłego zmęczenia. Poznaj 7 sygnałów niedoboru witaminy B12

Zgaga? Refluks? Wzdęcia? Poznaj 5 produktów, których nie lubi twój żołądek

Pozwolisz swojemu dziecku pójść na wagary? W piątek odbędzie się Młodzieżowy Strajk Klimatyczny. „Nasza przyszłość decyduje się właśnie teraz” – piszą organizatorzy

Smog i Warszawa w tle. Beauty&theSmog to niezwykły projekt polskiego fotografa zwracający uwagę na zanieczyszczenie powietrza

Kobieta jadąca na rowerze w masce antysmogowej

„Połowa masek nie chroni przed smogiem”. Sprawdź oznaczenie swojej półmaski filtrującej

Gdy pali i piecze, czy po co nie sięgać, jak masz refluks

Jak uchronić dziecko przed smogiem? Oto kilka sprawdzonych sposobów

Grażyna Wolszczak w czarnym sweterku

Grażyna Wolszczak pozwała za smog i wygrała. Skarb Państwa musi wypłacić odszkodowanie

Chusta antysmogowa

Typowa maska antysmogowa ci się nie podoba? Pojawiła się alternatywa. Chroni przed szkodliwym pyłem i wygląda jak chusta

Wstążka symbolizująca hiv na dłoniach

Oto lista największych zagrożeń dla naszego zdrowia i życia. Myślisz, że ciebie nie dotyczy?

dyspepsja - ból nad brzuchem

Dyspepsja – charakterystyka schorzenia, przyczyny i objawy. Jak przebiega leczenie dyspepsji?

Chodnik antysmogowy w Warszawie. Są pierwsze efekty

kobieta w masce antysmogowej

„Rząd nadal przegrywa walkę ze smogiem”

Akcja „Rysuj dla ziemi” w trosce o ekologię. Zobacz najlepsze ilustracje

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

https://www.istockphoto.com

To, co wydalamy, wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o… kupie

dłonie

Drętwienie palców u rąk – skąd się bierze i co oznacza?

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Chora trzustka – gdzie boli? Przyczyny i objawy chorób trzustki