Przejdź do treści

Smog. Jest się czego bać?

Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta patrzy w lustro
Trądzik kosmetyczny – przyczyny, objawy i leczenie
Ze sprzedaży wycofano suszone kiełbasy. GIS ostrzega: wykryto w nich salmonellę
Suszone kiełbasy wycofane ze sprzedaży. GIS ostrzega: wykryto w nich salmonellę
Kobieta ćwiczy
Twoje biodra są zbyt mało elastyczne? Oto zestaw ćwiczeń, które pomogą je rozruszać
Śniadanie na ciepło. Trzy proste przepisy na sobotni poranek!
Galerie handlowe znów otwarte. Na jakich warunkach?
Galerie handlowe znów otwarte. Na jakich warunkach?

Kiedy Polska odkryła, że smog jest nie tylko w Krakowie, ale też w Warszawie, Wrocławiu, Łodzi i Otwocku, to krakus musi Polsce pospieszyć z kilkoma radami i pomocą. Wiemy, z której strony i jak go podejść.

Hasło smog króluje już w całej Polsce. Wróg u bram! W Krakowie jest od dawna. Dlatego dzielę się z wami wiedzą. Oto smogowa ściągawka z odpowiedziami na najczęściej zadawane pytania.

Czy smog naprawdę szkodzi zdrowiu?

Smog szkodzi zdrowiu. Światowa Organizacja Zdrowia ostrzega, że: „zanieczyszczenie powietrza to jedno z najważniejszych środowiskowych zagrożeń dla zdrowia, które dotyka wszystkich”. Oddychanie zanieczyszczonym powietrzem, w pewnym przynajmniej sensie, przypomina oddychanie dymem papierosowym.

Szczególnie w Polsce, gdzie jest w nim wyjątkowo dużo (bezpieczne poziomy przekraczamy mniej więcej siedmiokrotnie) benzo(a)pirenu i innych rakotwórczych węglowodorów aromatycznych. Tak dużo, że Krakowski Alarm Smogowy przygotował nawet specjalny kalkulator, który pozwala sprawdzić, ile papierosów „wypalamy” w ciągu roku, oddychając smogiem. Wartości zależą od miasta. Warszawa? 1307 papierosów rocznie. Wrocław? 1667. Zakopane? 4331.

Ale oprócz węglowodorów aromatycznych w smogowym powietrzu da się znaleźć inne rzeczy, które szkodzą. Tlenki azotu i drobniejsze oraz grubsze pyły zawieszone – tzw. PM2,5 i PM10. Groźniejsze są te pierwsze, bo niewielki rozmiar pozwala im łatwo przenikać do krwi. Dzięki temu potrafią rozchodzić się po organizmie i trafiać do ważnych organów, wywołując stany zapalne.

Jak szkodzi smog?

Wbrew powszechnemu przekonaniu smog szkodzi nie tylko górnym drogom oddechowym, ale też wielu innym narządom – w tym sercu i mózgowi. Na liście chorób, które są z nim związane, WHO wymienia między innymi choroby krążenia. Ciągle przybywa też badań, które wiążą go z rosnącym ryzykiem wylewu oraz pojawienia się demencji.

Bardzo silnie na wyobraźnię działają badania, które wraz z amerykańskim Yale prowadzono pod kierunkiem prof. Wiesława Jędrychowskiego w Klinice Epidemiologii i Medycyny Zapobiegawczej Collegium Medicum UJ. W ich trakcie 500 ciężarnych kobiet nosiło pyłomierze, które pozwalały określić, jak bardzo były narażone na smog. Przez kolejne lata monitorowano ich dzieci oraz to, jak się rozwijały. Ustalono, że matki, które w czasie ciąży były narażone na najwięcej zanieczyszczeń powietrza, rodziły dzieci mniejsze, o mniejszym obwodzie główki, które w późniejszym życiu miały gorsze wyniki badań pojemności płuc, a nawet poziomu inteligencji.

Z jednej strony smog powiązano ze zwiększoną zachorowalnością na alergie i astmę. Z drugiej ‒ substancje, zwłaszcza pyły zawieszone, znajdujące się w powietrzu mają zdolność wywoływania stanów zapalnych. Między innymi spojówek, ale też górnych dróg oddechowych: gardła, tchawicy, krtani. Rzadko wiążemy je z powietrzem, bo łatwo pomylić to z przeziębieniem lub grypą. Jednak bywa tak, że potrzebne są nie antybiotyki, ale głęboki wdech, bo winny wcale nie jest mróz lub chorobotwórcze mikroby, tylko wisząca w powietrzu tablica Mendelejewa. A kiedy stany zapalne stają się przewlekłe, są mylone także z refluksem, bo objawy są tutaj bliźniaczo podobne.

W czasie smogu także gorzej myślimy, częściej narzekamy na migreny i łatwiej się męczymy.

Czego nie robić i co robić, kiedy jest smog?

W czasie wysiłku fizycznego oddychamy głębiej i szybciej, wchłaniając więcej zanieczyszczeń. Dlatego kiedy jest smog, zdecydowanie należy unikać aktywności fizycznej na zewnątrz i zamiast ścieżki przy ruchliwej alei lub w parku wybrać trening na siłowni. A skąd wiedzieć, kiedy jest smog? W tym pomoże jedna z wielu aplikacji na telefony komórkowe, które informują o jakości powietrza.

Warto pamiętać, że w Polsce stosuje się inną skalę do jego opisu niż np. w Europie Zachodniej. Kiedy u nas aplikacje pokazują kolor żółty, czyli stan powietrza: umiarkowany, to jest to często poziom, który w Paryżu spowodowałby ogłoszenie alarmu smogowego, bo według tamtejszej, lepszej skali jest „niezdrowy”. Oprócz tego w czasie, kiedy powietrze jest złe, za mniej więcej bezpieczny uchodzi poziom 50ug/m3 pyłu PM10 w powietrzu (to jego najczęściej pokazują aplikacje) ‒ szczególnie powinni na siebie uważać ludzie należący do grup ryzyka. Czyli seniorzy, dzieci, kobiety w ciąży i osoby przewlekle chore. Jeśli mogą, lepiej, żeby zostali w domach.

A kiedy jest bardzo źle, czyli słupki aplikacji zaczynają wpadać w pomarańcze i czerwienie, zaś komunikaty donoszą, że powietrze jest dostateczne lub złe, to samo powinni zrobić wszyscy. Dodając do tego jeszcze to, że lepiej nie wietrzyć mieszkań i biur. Można się wspomóc oczyszczaczem powietrza, a wychodząc z domu, założyć maskę antysmogową – jednak nie chirurgiczną z marketu, ale profesjonalną, przeznaczoną na przykład dla miejskich rowerzystów.

Nie warto wpadać w  panikę. Smog jest niestety częścią naszej cywilizacji. Ale zawsze warto uważać i być czujnym. Dla zdrowia.

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Powietrze w domach jest gorsze niż smog? Mama Chemik tłumaczy

Wuhan objete kwarantanną przez epidemię koronawirusa

Jest jeden widoczny pozytyw kwarantanny w Wuhan spowodowanej epidemią koronawirusa. Widać go na zdjęciach satelitarnych

Smog – co to, przyczyny, skutki, wpływ na ciążę i na płód. Jak walczyć ze smogiem

Oczyszczacz powietrza – niezbędny sprzęt czy chwilowa moda? Dr n.med. Piotr Dąbrowiecki mówi, komu rzeczywiście jest potrzebny

Chłopiec w masce antysmogowej

Smog w polskich miastach – dokąd przed nim uciec?

Kobieta w łóżku / istock

Po czym poznać, że zatrułaś się smogiem?

Smog i zanieczyszczenia powietrza / istockphoto

Rocznie ok. 12,6 mln osób umiera z powodu złego stanu środowiska. W jaki sposób zanieczyszczenia powietrza wpływają na nasz organizm?

dr Izabela Zawisza / fot. Luka Lukasiak

Dr Izabela Zawisza: jeżeli skóra jest szczelna i nawilżona, może spełniać swoje funkcje i chroni nas przed przedostawaniem się elementów smogu

kobieta i smog

Smog: jak powstaje i z czego się składa?

śmiejąca się kobieta

Jak zabezpieczyć cerę przed smogiem?

matka z dzieckiem

Nie dajcie się smogowi. Jak możesz zabezpieczyć swoje dziecko przed smogiem?

Smog w mieście / istockphoto.com

Smog i zanieczyszczenia powietrza pogarszają stan skóry i nasilają trądzik. Czy możemy coś z tym zrobić?

Wpływ smogu na skórę / unsplash

Smog a skóra. Kto w tej konkurencji jest na straconej pozycji?

pył saharyjski

Zasłaniaj oczy i gardło przed pyłem znad Sahary. Wpływa na nasze zdrowie podobnie jak smog

Pozwolisz swojemu dziecku pójść na wagary? W piątek odbędzie się Młodzieżowy Strajk Klimatyczny. „Nasza przyszłość decyduje się właśnie teraz” – piszą organizatorzy

Smog i Warszawa w tle. Beauty&theSmog to niezwykły projekt polskiego fotografa zwracający uwagę na zanieczyszczenie powietrza

Kobieta jadąca na rowerze w masce antysmogowej

„Połowa masek nie chroni przed smogiem”. Sprawdź oznaczenie swojej półmaski filtrującej

Jak uchronić dziecko przed smogiem? Oto kilka sprawdzonych sposobów

Grażyna Wolszczak w czarnym sweterku

Grażyna Wolszczak pozwała za smog i wygrała. Skarb Państwa musi wypłacić odszkodowanie

Chusta antysmogowa

Typowa maska antysmogowa ci się nie podoba? Pojawiła się alternatywa. Chroni przed szkodliwym pyłem i wygląda jak chusta

Wstążka symbolizująca hiv na dłoniach

Oto lista największych zagrożeń dla naszego zdrowia i życia. Myślisz, że ciebie nie dotyczy?

Chodnik antysmogowy w Warszawie. Są pierwsze efekty

kobieta w masce antysmogowej

„Rząd nadal przegrywa walkę ze smogiem”

Akcja „Rysuj dla ziemi” w trosce o ekologię. Zobacz najlepsze ilustracje

Najpopularniejsze

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?