Przejdź do treści

Smog. Jest się czego bać?

Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Facebook.com
„Jesteś piękna! Nieważne, czy masz po ciąży wystający brzuch, bliznę po cesarce czy bardziej wiszące cycki” – młoda mama pokazała prawdziwe zdjęcie po porodzie
Unsplash
Dlaczego warto jeść tłuste ryby? Specjaliści z „Czytamy etykiety” wyjaśniają
Chcesz podkręcić swój seksualny apetyt? Sprawdź, czy twoja dieta jest bogata w tę witaminę
5 sygnałów, że należy zbadać cukier we krwi
istockphoto
„Że Niby Fit” na Instagramie: 5 kroków, jak nie przytyć w wakacje

Kiedy Polska odkryła, że smog jest nie tylko w Krakowie, ale też w Warszawie, Wrocławiu, Łodzi i Otwocku, to krakus musi Polsce pospieszyć z kilkoma radami i pomocą. Wiemy, z której strony i jak go podejść.

Hasło smog króluje już w całej Polsce. Wróg u bram! W Krakowie jest od dawna. Dlatego dzielę się z wami wiedzą. Oto smogowa ściągawka z odpowiedziami na najczęściej zadawane pytania.

Czy smog naprawdę szkodzi zdrowiu?

Smog szkodzi zdrowiu. Światowa Organizacja Zdrowia ostrzega, że: „zanieczyszczenie powietrza to jedno z najważniejszych środowiskowych zagrożeń dla zdrowia, które dotyka wszystkich”. Oddychanie zanieczyszczonym powietrzem, w pewnym przynajmniej sensie, przypomina oddychanie dymem papierosowym.

Szczególnie w Polsce, gdzie jest w nim wyjątkowo dużo (bezpieczne poziomy przekraczamy mniej więcej siedmiokrotnie) benzo(a)pirenu i innych rakotwórczych węglowodorów aromatycznych. Tak dużo, że Krakowski Alarm Smogowy przygotował nawet specjalny kalkulator, który pozwala sprawdzić, ile papierosów „wypalamy” w ciągu roku, oddychając smogiem. Wartości zależą od miasta. Warszawa? 1307 papierosów rocznie. Wrocław? 1667. Zakopane? 4331.

Ale oprócz węglowodorów aromatycznych w smogowym powietrzu da się znaleźć inne rzeczy, które szkodzą. Tlenki azotu i drobniejsze oraz grubsze pyły zawieszone – tzw. PM2,5 i PM10. Groźniejsze są te pierwsze, bo niewielki rozmiar pozwala im łatwo przenikać do krwi. Dzięki temu potrafią rozchodzić się po organizmie i trafiać do ważnych organów, wywołując stany zapalne.

Jak szkodzi smog?

Wbrew powszechnemu przekonaniu smog szkodzi nie tylko górnym drogom oddechowym, ale też wielu innym narządom – w tym sercu i mózgowi. Na liście chorób, które są z nim związane, WHO wymienia między innymi choroby krążenia. Ciągle przybywa też badań, które wiążą go z rosnącym ryzykiem wylewu oraz pojawienia się demencji.

Bardzo silnie na wyobraźnię działają badania, które wraz z amerykańskim Yale prowadzono pod kierunkiem prof. Wiesława Jędrychowskiego w Klinice Epidemiologii i Medycyny Zapobiegawczej Collegium Medicum UJ. W ich trakcie 500 ciężarnych kobiet nosiło pyłomierze, które pozwalały określić, jak bardzo były narażone na smog. Przez kolejne lata monitorowano ich dzieci oraz to, jak się rozwijały. Ustalono, że matki, które w czasie ciąży były narażone na najwięcej zanieczyszczeń powietrza, rodziły dzieci mniejsze, o mniejszym obwodzie główki, które w późniejszym życiu miały gorsze wyniki badań pojemności płuc, a nawet poziomu inteligencji.

Z jednej strony smog powiązano ze zwiększoną zachorowalnością na alergie i astmę. Z drugiej ‒ substancje, zwłaszcza pyły zawieszone, znajdujące się w powietrzu mają zdolność wywoływania stanów zapalnych. Między innymi spojówek, ale też górnych dróg oddechowych: gardła, tchawicy, krtani. Rzadko wiążemy je z powietrzem, bo łatwo pomylić to z przeziębieniem lub grypą. Jednak bywa tak, że potrzebne są nie antybiotyki, ale głęboki wdech, bo winny wcale nie jest mróz lub chorobotwórcze mikroby, tylko wisząca w powietrzu tablica Mendelejewa. A kiedy stany zapalne stają się przewlekłe, są mylone także z refluksem, bo objawy są tutaj bliźniaczo podobne.

W czasie smogu także gorzej myślimy, częściej narzekamy na migreny i łatwiej się męczymy.

Czego nie robić i co robić, kiedy jest smog?

W czasie wysiłku fizycznego oddychamy głębiej i szybciej, wchłaniając więcej zanieczyszczeń. Dlatego kiedy jest smog, zdecydowanie należy unikać aktywności fizycznej na zewnątrz i zamiast ścieżki przy ruchliwej alei lub w parku wybrać trening na siłowni. A skąd wiedzieć, kiedy jest smog? W tym pomoże jedna z wielu aplikacji na telefony komórkowe, które informują o jakości powietrza.

Warto pamiętać, że w Polsce stosuje się inną skalę do jego opisu niż np. w Europie Zachodniej. Kiedy u nas aplikacje pokazują kolor żółty, czyli stan powietrza: umiarkowany, to jest to często poziom, który w Paryżu spowodowałby ogłoszenie alarmu smogowego, bo według tamtejszej, lepszej skali jest „niezdrowy”. Oprócz tego w czasie, kiedy powietrze jest złe, za mniej więcej bezpieczny uchodzi poziom 50ug/m3 pyłu PM10 w powietrzu (to jego najczęściej pokazują aplikacje) ‒ szczególnie powinni na siebie uważać ludzie należący do grup ryzyka. Czyli seniorzy, dzieci, kobiety w ciąży i osoby przewlekle chore. Jeśli mogą, lepiej, żeby zostali w domach.

A kiedy jest bardzo źle, czyli słupki aplikacji zaczynają wpadać w pomarańcze i czerwienie, zaś komunikaty donoszą, że powietrze jest dostateczne lub złe, to samo powinni zrobić wszyscy. Dodając do tego jeszcze to, że lepiej nie wietrzyć mieszkań i biur. Można się wspomóc oczyszczaczem powietrza, a wychodząc z domu, założyć maskę antysmogową – jednak nie chirurgiczną z marketu, ale profesjonalną, przeznaczoną na przykład dla miejskich rowerzystów.

Nie warto wpadać w  panikę. Smog jest niestety częścią naszej cywilizacji. Ale zawsze warto uważać i być czujnym. Dla zdrowia.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Hello my Hero. Dominika Jeżewska, Pani Łuska: zaczęłam widzieć więcej szczęścia w łuszczycy, bawić się nią i doceniać, że dzięki niej dbam o wiele bardziej o swój organizm

lady pasztet

„Jestem w ciąży, więc dla mnie najbardziej palące jest to, żeby kobiety wyszły z domów, a żeby do tych domów przyszli faceci” – mówi Katarzyna Barczyk, autorka bloga Lady Pasztet

Judith Butler

Judith Butler: słowo „lesbijka” pojawiło się w mojej głowie w wieku 14 lat, gdy zakochałam się w dziewczynie

„Kiedy szłam z kimś do łóżka, zasłaniałam swoje rozstępy. Dopiero po długim czasie zrozumiałam, że moi partnerzy i partnerki nie zwracają na to żadnej uwagi” – mówi Katarzyna, która polubiła swoje niedoskonałości

Zainteresują cię również:

pexels.com

Groźne interakcje leków z jedzeniem. Znasz je?

https://www.istockphoto.com/

Czy wegetarianie żyją dłużej?

Shinrin yoku. Japońska kąpiel, która koi człowieka

Dlaczego nie warto się przejadać? I nie chodzi o kilogramy!

Nie możesz sobie poradzić z nieświeżym oddechem? Poznaj możliwe przyczyny tej dolegliwości

Zgaga – jak jej uniknąć? Poznaj kilka sposobów

5 dolegliwości, które nie pozwalają się wyspać

kobieta ze zgagą

Zgaga – przyczyny powstawania. Oto 5 sytuacji gwarantujących palenie w przełyku

kobieta na plaży

Lek na kompleksy? Rozbierz się!

pył saharyjski

Zasłaniaj oczy i gardło przed pyłem znad Sahary. Wpływa na nasze zdrowie podobnie jak smog

Refluks żołądkowo-przełykowy: objawy i dieta

Refluks żołądkowo-przełykowy: jakie są objawy? Czego powinnaś unikać?

matka zmęczona dzieci

Jej deficyt może być przyczyną ciągłego zmęczenia. Poznaj 7 sygnałów niedoboru witaminy B12

Zgaga? Refluks? Wzdęcia? Poznaj 5 produktów, których nie lubi twój żołądek

Po co mężczyźnie sutki?

Pozwolisz swojemu dziecku pójść na wagary? W piątek odbędzie się Młodzieżowy Strajk Klimatyczny. „Nasza przyszłość decyduje się właśnie teraz” – piszą organizatorzy

Smog i Warszawa w tle. Beauty&theSmog to niezwykły projekt polskiego fotografa zwracający uwagę na zanieczyszczenie powietrza

Kobieta jadąca na rowerze w masce antysmogowej

„Połowa masek nie chroni przed smogiem”. Sprawdź oznaczenie swojej półmaski filtrującej

Gdy pali i piecze, czy po co nie sięgać, jak masz refluks

Jak uchronić dziecko przed smogiem? Oto kilka sprawdzonych sposobów

Grażyna Wolszczak w czarnym sweterku

Grażyna Wolszczak pozwała za smog i wygrała. Skarb Państwa musi wypłacić odszkodowanie

Chusta antysmogowa

Typowa maska antysmogowa ci się nie podoba? Pojawiła się alternatywa. Chroni przed szkodliwym pyłem i wygląda jak chusta

Wstążka symbolizująca hiv na dłoniach

Oto lista największych zagrożeń dla naszego zdrowia i życia. Myślisz, że ciebie nie dotyczy?

dyspepsja - ból nad brzuchem

Dyspepsja – charakterystyka schorzenia, przyczyny i objawy. Jak przebiega leczenie dyspepsji?

Chodnik antysmogowy w Warszawie. Są pierwsze efekty