Przejdź do treści

W drodze do siebie. Psychoterapia czy spotkania z coachem?

W drodze do siebie. Psychoterapia czy spotkania z coachem?
Zdjęcie: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Małgorzata Kożuchowska
„Moja ciąża była trudna”. Małgorzata Kożuchowska szczerze o macierzyństwie po czterdziestce
WHO zaleca przekładanie wizyt kontrolnych u dentysty. Powodem pandemia koronawirusa
Krople
GIF wycofał krople uspokajające. Stwierdzono wadę jakościową
Kobieta w maseczce
Nowa lista „czerwonych” i „żółtych” powiatów. Co się zmieniło?
Szczepienia dla seniorów
Darmowe szczepienia na grypę? Hello Zdrowie interweniuje

Polacy coraz chętniej korzystają z psychoterapii. Bycie w terapii rzadziej jest postrzegane jako temat wstydliwy. Modniejszy staje się także coaching. Jaki problem pomoże rozwikłać nam terapeuta, a jaki rozpracuje z nami coach? Jak wybrać, aby pracować z profesjonalistą? Z psychoterapeutą i coachem Pawłem Pilichem rozmawia Katarzyna Siedlik.

Katarzyna Siedlik: Z jakimi problemami najczęściej przychodzą do pana pacjenci?

Paweł Pilich: Z problemami w nawiązywaniu bliskich relacji, samotnością, trudnością w przeżywaniu i wyrażaniu uczuć, szczególnie złości. Część pacjentów zgłasza się w związku z różnego rodzaju objawami, np. obniżonym nastrojem, wzmożonym lękiem czy dolegliwościami psychosomatycznymi. Również w tych sytuacjach zazwyczaj okazuje się, że źródła tych stanów tkwią w konkretnej relacji lub jej braku.

Co wybierają chętniej – psychoterapię czy coaching?

Nasz ośrodek jest kojarzony przede wszystkim z psychoterapią. Mniej osób wie, że oferujemy też coaching. Z tego powodu zdecydowana większość osób zgłasza się na terapię. Wybór między psychoterapią a coachingiem nie jest sprawą oczywistą. Wynika to z tego, że dla wielu osób nie jest jasne, nad czym można pracować w coachingu, a co bezwzględnie wymaga terapii. W wielu środowiskach, szczególnie biznesowych, korzystanie z pomocy psychoterapeuty jest oznaką słabości. Można usłyszeć: „Chodzisz na terapię? Sam sobie nie potrafisz pomóc? Chyba coś z tobą nie tak”. Za to coaching postrzegany jest jako coś dopuszczalnego lub wręcz pożądanego – forma rozwoju czy doskonalenia.

Podobno to właśnie w słabości leży największa siła. Co możemy zyskać dzięki psychoterapii, a co dzięki coachingowi?

Czynnikiem leczącym w terapii jest relacja między pacjentem a terapeutą. To w niej pacjent odkrywa swoje wyparte uczucia, doświadcza ich i uczy się wyrażać je bez lęku, że zostanie odrzucony lub ukarany. Może mówić o swoich impulsach i pragnieniach bez konieczności realizowania ich. Zyskuje wgląd w to, co dotychczas było dla niego nieświadome. Dzięki tej wiedzy i nowym umiejętnościom może budować lepsze relacje, zaspokajać swoje potrzeby bez poczucia winy, a także odważnie realizować własne plany. W relacji z terapeutą pacjent może przeżyć nieuświadamiane lub tłumione dotychczas uczucia. Może je wyrazić wobec terapeuty i doświadczyć, że one, inaczej niż w dzieciństwie, nie niszczą relacji, lecz sprawiają, że staje się ona bliższa.

Coaching, choć czerpie z psychoterapii, psychoterapią nie jest. Korzysta głównie z dorobku psychologii pozytywnej, która koncentruje się na zasobach i możliwościach. Bierze pod uwagę przede wszystkim to, co świadome. Najkrócej mówiąc, jest procesem, w którym klient podczas pracy z coachem uświadamia sobie własne możliwości, wartości i przekonania. Zaczyna z nich świadomie korzystać dla realizacji swoich celów. Coaching też jest relacją, tyle że płytszą. I ona, inaczej, niż to się dzieje w terapii, nie jest przedmiotem analizy. Pełni funkcję wspierającą i motywującą do działania. Coaching jest skoncentrowany na celu, dlatego przynosi szybkie i konkretne rezultaty. Jednak nie gwarantuje trwałości zmian. Terapia jest dłuższym i głębszym procesem, pozwalającym dokonywać trwałych zmian w wielu obszarach życia.

Jak zatem wybrać dobrze właściwą ścieżkę rozwoju? Kiedy skonsultować się
z psychoterapeutą? A dla kogo korzystniejsza będzie praca z coachem?

Psychoterapia pozwala zrozumieć nieświadome motywy kierujące naszymi działaniami. Ta wiedza daje nam możliwość dokonywania głębszych zmian w swoim życiu. Upraszczając, terapeuta będzie pomocny, gdy mamy do czynienia z jakimś rodzajem cierpienia. Coaching będzie odpowiedni, kiedy chcemy przekuć pomysł czy marzenie na konkretne działania. Kiedy zależy nam np. na zmianie pracy, wyznaczeniu kierunku rozwoju zawodowego czy schudnięciu. Będzie też dobrym wyborem, jeśli chcemy pracować bardziej efektywnie, sprawniej zarządzać zespołem, lepiej gospodarować czasem albo podjąć nową aktywność życiową.

W drodze do siebie. Psychoterapia czy spotkania z coachem?

Pokażmy to na przykładzie.

Spróbujmy. Pani Katarzyna, lat 42, od kilku miesięcy przeżywa silny stres, ma kłopoty ze snem, częściej wybucha złością, ma znacznie mniejszą ochotę na seks. Wiąże to z pracą, którą zmieniła pół roku temu. Jest dyrektorem marketingu w firmie kosmetycznej. Od kilku miesięcy ma wrażenie, że ilość obowiązków przerasta jej możliwości. Zmieniając pracę, liczyła na to, że wreszcie będzie miała więcej czasu dla siebie. Tak się jednak nie dzieje. Znów zostaje po godzinach, przynosi pracę do domu, w którym też wypełnia obowiązki. Czuje, że dalej tak nie da rady. Postanawia udać się po pomoc do specjalisty.

Co zyska pani Katarzyna w procesie coachingu?

Mówiąc najkrócej – może rozwiązać bieżący problem. Po pierwsze, pani Katarzyna będzie mogła się zająć równowagą między pracą a życiem. Z pewnością dostrzeże, jak dużo czasu i energii poświęca firmie kosztem życia prywatnego. Prawdopodobnie uświadomi sobie, jakie wartości i przekonania stoją za jej dotychczasowymi wyborami. Po drugie, pod lupę zapewne pójdą relacje z mężem i dziećmi, zainteresowania i pasje. Pewnie zacznie robić więcej dla siebie, np. raz w tygodniu zacznie uprawiać jakiś sport, od czasu do czasu spotka się ze znajomymi. Po trzecie, kwestia pracy – zastanowi się, dlaczego zmieniła firmę, co sprawia, że ma tyle obowiązków, co w tej pracy lubi, w czym czuje się kompetentna, na ile jest zadowolona ze swojego wynagrodzenia, relacji z ludźmi. Czy rozwija się w tym, co robi? Czy ma poczucie sensu? Odpowiedzi na te i inne pytania pozwolą jej przeorganizować bieżące życie.

To już dużo. Mam jednak wrażenie, że to jej nie uwolni od kłopotów.

Z pewnością jest to krok ku zmianie. Ryzyko jest jednak takie, że pani Katarzyna, co prawda, rozwiąże w jakiejś mierze swoje bieżące problemy, jednak nie uchroni jej to w przyszłości przed podobnymi sytuacjami, np. braniem na siebie nadmiaru obowiązków, wybieraniem pracy kosztem przyjemności, a na skutek tego przeciążeniem i poczuciem osamotnienia.

Dlaczego?

Bo trudno dokonać trwałych zmian, nie mając dostępu do nieświadomych motywacji. Ten dostęp zyskuje się w procesie terapii.

Co to oznacza w przypadku pani Katarzyny?

W terapii mogłoby się okazać, że branie na siebie nadmiaru obowiązków jest najlepiej znanym pani Katarzynie sposobem funkcjonowania. Okazać by się mogło, że pacjentka była najstarszym z trojga rodzeństwa. Jej rok młodsza siostra była poważnie chora i to właśnie jej rodzice poświęcali większość uwagi i czasu. Pani Katarzyna, aby nie być dodatkowym obciążeniem dla rodziców, musiała zajmować się sobą i młodszym bratem. Szukając ich uwagi, starała się być idealna. Gdy była chwalona za dzielność, przykładała się jeszcze bardziej – przynosiła świadectwa z paskiem, wygrywała olimpiady szkolne, odbierała brata z przedszkola, robiła mu kanapki… Jednak nigdy nie czuła się dzieckiem. Chwalona za osiągnięcia, w głębi czuła się osamotniona. Odpowiedzialność i koncentracja na zadaniach pozwoliły jej odnieść sukcesy zawodowe, ale brak adekwatnej miłości i bliskości ze strony rodziców nie pozwolił jej zbudować bliskości we własnej rodzinie. W terapii mogłaby doświadczyć, jak bardzo czuje się samotna i opuszczona. I zobaczyć, jaki ma w tym udział. Być może odkryłaby, że podobnie jak w domu rodzinnym bliskość z mężem i dziećmi próbuje budować poprzez „staranie się”. Ale tej bliskości nie dostaje, ponieważ zarówno mąż, jak i dzieci mogą odbierać ją jako zdystansowaną, zasadniczą i skoncentrowaną na zadaniach. Oni też mogą czuć się samotni – każde z nich na swój sposób. W terapii pani Katarzyna może doświadczyć smutku, lęku, złości oraz poczuć, jak bardzo pragnie emocjonalnej bliskości. Przeżycie i zrozumienie tych uczuć w relacji z terapeutą może sprawić, że pani Katarzyna zacznie w inny sposób budować relacje z ludźmi – tymi najbliższymi i tymi w pracy. To może być początkiem głębszej zmiany.

W terapii pewnie ważne jest, by trafić na profesjonalistę. Jaki jest rzetelny psychoterapeuta? Czym się kierować przy wyborze?

Profesjonalny psychoterapeuta to osoba, która ukończyła czteroletnie szkolenie z zakresu psychoterapii, odbyła wymagane staże kliniczne, przeszła własną długoterminową psychoterapię oraz pracuje pod superwizją. Psycholog czy psychiatra nie jest z automatu psychoterapeutą. Potwierdzeniem kompetencji są certyfikaty, w Polsce szczególnie Polskiego Towarzystwa Psychologicznego i Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Warto wziąć też pod uwagę renomę ośrodka, w którym pracuje terapeuta.

A profesjonalny coach?

Tu też istotne są kompetencje. Niestety, w przypadku coachów system edukacji i certyfikacji nie jest tak miarodajny jak w przypadku terapeutów. Na rynku funkcjonuje wiele osób, które oferują coaching po przejściu kilkunasto- czy kilkudziesięciogodzinnych kursów. Warto zwrócić uwagę na to, gdzie szkolił się coach i czy ma certyfikaty (choć nie każdy certyfikat z tej dziedziny jest rzetelnym potwierdzeniem kompetencji). Do renomowanych, niezależnych organizacji można zaliczyć międzynarodowy ICF czy rodzimą Izbę Coachingu.

Wybór specjalisty mamy już za sobą. Co jeszcze wpływa na skuteczność psychoterapii
i coachingu?

Przede wszystkim myślę o dwóch czynnikach. Pierwszy to zaangażowanie pacjenta bądź klienta. Zarówno terapia, jak i coaching są procesami, w których coach czy terapeuta nie udzielają rad, nie mówią, co zrobić, jak żyć. Nie dokonają też za pacjenta czy klienta zmian w jego życiu. Drugim czynnikiem jest profesjonalizm coacha i terapeuty. Aby pomóc drugiej osobie, poza fachową wiedzą trzeba mieć świadomość swoich możliwości i ograniczeń oraz mieć przepracowane własne problemy. Psychoterapeuci w ramach szkolenia mają obowiązek odbycia własnej terapii. To sprawia, że w pracy z pacjentami potrafią odróżnić własne reakcje i problemy od problemów pacjenta. Ponadto terapeuci zobowiązani są superwizować swoją pracę. W środowisku coachów wymagania są zazwyczaj dużo mniejsze. Coachowie nie muszą przechodzić własnej terapii. To sprawia, że w trakcie pracy z klientami mogą łatwiej ulec nieświadomym procesom. Mogą też mieć problem z odróżnieniem problemu klienta od własnych reakcji. Przez to proces coachingu może się stać nieefektywny lub wręcz szkodliwy. Również superwizja nie jest tak powszechna jak wśród terapeutów. Skuteczność coachingu znacznie wzrasta, gdy coach regularnie superwizuje swoją pracę. Szczególnie pomocne może być, jeśli superwizor jest również psychoterapeutą.

Na koniec szczypta formalności – jakie są ceny i czas trwania sesji?

Koszt jednej sesji terapii indywidualnej waha się w granicach stu kilkudziesięciu złotych. Sesje odbywają się zazwyczaj raz, czasem dwa razy w tygodniu i trwają zwykle 50 minut. Na terapię grupową trzeba przeznaczyć 400–500 zł miesięcznie. Sesje również odbywają się raz w tygodniu i trwają dłużej, w zależności od liczby uczestników od 1,5 godziny do ok. 2 godzin. Sesje coachingowe odbywają się raz na dwa–trzy tygodnie i trwają ok. 1,5 godziny. Zakres cen jest bardzo zróżnicowany – przeciętnie od kilkuset do tysiąca kilkuset (a czasem i więcej) złotych za sesję.

Dziękuję za rozmowę.

Paweł Pilichpsychoterapeuta, coach i trener. Pracuje w Laboratorium Psychoedukacji. Prowadzi psychoterapię indywidualną i grupową w podejściu psychodynamicznym. Zajmuje się również coachingiem i szkoleniami, głównie w obszarze biznesu. Jest wykładowcą w Podyplomowym Studium Trenerów Biznesu Oświaty i Administracji i Podyplomowym Studium Coachingu i Mentoringu w Laboratorium Psychoedukacji.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Nie oceniaj, wspieraj” – apeluje psycholożka Karla Orban. Tłumaczy, dlaczego krytyka nie motywuje do zmiany

„Nie oceniaj, wspieraj” – apeluje psycholożka Karla Orban. Tłumaczy, dlaczego krytyka nie motywuje do zmiany

Koronawirus, Madonna, fake newsy

Instagram blokuje Madonnę za szerzenie teorii spiskowych na temat koronawirusa

Martwisz się o przyszłość? Oto 7 sposobów, przy pomocy których ze zmartwieniami radzą sobie specjaliści

Odpoczynek to sztuka. Jak nauczyć się odpoczywać?

Odpoczynek to sztuka. Jak nauczyć się odpoczywać?

Zakochanie a miłość. Czym się różnią?

Zakochanie a miłość. Na czym polega różnica?

Urlop wystarczająco dobry

Co roku wracasz z urlopu rozczarowana? Zmień to!

Miłosz Brzeiński

„Najbardziej wierzymy w to, o czym mało wiemy”. Miłosz Brzeziński o rosnącej popularności teorii spiskowych

Przytulanie mężczyzny. Dlaczego niektórzy ludzie nie chcą się przytulać?

kobieta i mężczyzna, aseksualność

Aseksualność to nowa orientacja seksualna? Tłumaczy Alicja Długołęcka

Kobieta płacze przed lustrem

Czy płacz jest zdrowy? Z czym może być związany? Wyjaśnia psycholożka Anna Cyklińska

Minimalizm – mniej znaczy więcej. Skuś się!

Kobieta wchodzi w obrazek

Fobia społeczna – jak sobie z nią poradzić? Poznaj 6 zasad pracy nad lękiem społecznym

Terapia Gestalt

Psychologia Gestalt – dla kogo jest terapia Gestalt (postaci)?

fobia społeczna

Jak czuje się osoba z fobią społeczną? „Pomnóżcie lęk razy sto. Aby był tak silny, że wręcz paraliżujący. Aż poczujecie, że naprawdę palicie się ze wstydu”

ADHD u dorosłych

ADHD u dorosłych – objawy, test. Leczenie ADHD u dorosłych

Toksyczne związki

Toksyczne związki okiem psychoterapeuty. Kiedy związek jest toksyczny?

„Kobiety nie wiedzą, że dzięki hipnozie poród może być praktycznie bezbolesny” – hipnotyzer Daniel Mach tłumaczy, jakie są efekty hipnozy

Efekty hipnozy – leczenie hipnozą, skutki, przeciwwskazania

Kobieta leżąca w łóżku, sprawia wrażenie niewyspanej

Chroniczne zmęczenie – psychotest, przyczyny i zapobieganie

Zgubny przerost ambicji

Ambicja i jej zgubny przerost – gdzie szukać równowagi?

Przytulanie mężczyzny. Dlaczego niektórzy ludzie nie chcą się przytulać?

Kobieta siedzi przed namalowanym obrazem i na niego patrzy

Perfekcjonizm. Czy da się go przezwyciężyć? Wyjaśnia psycholożka

Po co nam ta monogamia?

Monogamia – czym jest związek monogamiczny? Rozmowa z psychoterapeutą

Kobieta w okularach przeciwsłonecznych

Wytrenuj w sobie kompetencję emocjonalną. Bardzo pomaga w życiu!

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Krwawię w różnych odcieniach czerwieni. Czy to powinno mnie niepokoić?