Przejdź do treści

W drodze do siebie. Psychoterapia czy spotkania z coachem?

W drodze do siebie. Psychoterapia czy spotkania z coachem?
Zdjęcie: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Pielęgiarka - W czepku urodzona
„Drodzy Państwo – oto jestem. Magister pielęgniarstwa, który pracuje przy łóżku chorego”. Na profilu W czepku urodzona pojawiły się ważne słowa
Wierząc w teorie pseudonukowe, niszczysz sobie zdrowie. Optyczka wymienia najpopularniejsze z teorii, przez które można popsuć sobie wzrok
Samobadanie piersi / istock
Pani Fizjoterapeutka o samobadaniu piersi: „Nagle wyczułam jakąś twardawą grudkę. Znajdowała się bezpośrednio pod prawą piersią. Mogłam ją nieco przesunąć, nic mnie nie bolało…”
Maść ichtiolowa (ichtiol) – na co i jak stosować?
Maść ichtiolowa (ichtiol) – na co i jak stosować?
Termometr
„Gorączka jest korzystna, pomaga zwalczać infekcje” – pisze lek. Dawid Ciemięga. Co dzieje się w organizmie przy podwyższonej temperaturze?

Polacy coraz chętniej korzystają z psychoterapii. Bycie w terapii rzadziej jest postrzegane jako temat wstydliwy. Modniejszy staje się także coaching. Jaki problem pomoże rozwikłać nam terapeuta, a jaki rozpracuje z nami coach? Jak wybrać, aby pracować z profesjonalistą? Z psychoterapeutą i coachem Pawłem Pilichem rozmawia Katarzyna Siedlik.

Katarzyna Siedlik: Z jakimi problemami najczęściej przychodzą do pana pacjenci?

Paweł Pilich: Z problemami w nawiązywaniu bliskich relacji, samotnością, trudnością w przeżywaniu i wyrażaniu uczuć, szczególnie złości. Część pacjentów zgłasza się w związku z różnego rodzaju objawami, np. obniżonym nastrojem, wzmożonym lękiem czy dolegliwościami psychosomatycznymi. Również w tych sytuacjach zazwyczaj okazuje się, że źródła tych stanów tkwią w konkretnej relacji lub jej braku.

Co wybierają chętniej – psychoterapię czy coaching?

Nasz ośrodek jest kojarzony przede wszystkim z psychoterapią. Mniej osób wie, że oferujemy też coaching. Z tego powodu zdecydowana większość osób zgłasza się na terapię. Wybór między psychoterapią a coachingiem nie jest sprawą oczywistą. Wynika to z tego, że dla wielu osób nie jest jasne, nad czym można pracować w coachingu, a co bezwzględnie wymaga terapii. W wielu środowiskach, szczególnie biznesowych, korzystanie z pomocy psychoterapeuty jest oznaką słabości. Można usłyszeć: „Chodzisz na terapię? Sam sobie nie potrafisz pomóc? Chyba coś z tobą nie tak”. Za to coaching postrzegany jest jako coś dopuszczalnego lub wręcz pożądanego – forma rozwoju czy doskonalenia.

Podobno to właśnie w słabości leży największa siła. Co możemy zyskać dzięki psychoterapii, a co dzięki coachingowi?

Czynnikiem leczącym w terapii jest relacja między pacjentem a terapeutą. To w niej pacjent odkrywa swoje wyparte uczucia, doświadcza ich i uczy się wyrażać je bez lęku, że zostanie odrzucony lub ukarany. Może mówić o swoich impulsach i pragnieniach bez konieczności realizowania ich. Zyskuje wgląd w to, co dotychczas było dla niego nieświadome. Dzięki tej wiedzy i nowym umiejętnościom może budować lepsze relacje, zaspokajać swoje potrzeby bez poczucia winy, a także odważnie realizować własne plany. W relacji z terapeutą pacjent może przeżyć nieuświadamiane lub tłumione dotychczas uczucia. Może je wyrazić wobec terapeuty i doświadczyć, że one, inaczej niż w dzieciństwie, nie niszczą relacji, lecz sprawiają, że staje się ona bliższa.

Coaching, choć czerpie z psychoterapii, psychoterapią nie jest. Korzysta głównie z dorobku psychologii pozytywnej, która koncentruje się na zasobach i możliwościach. Bierze pod uwagę przede wszystkim to, co świadome. Najkrócej mówiąc, jest procesem, w którym klient podczas pracy z coachem uświadamia sobie własne możliwości, wartości i przekonania. Zaczyna z nich świadomie korzystać dla realizacji swoich celów. Coaching też jest relacją, tyle że płytszą. I ona, inaczej, niż to się dzieje w terapii, nie jest przedmiotem analizy. Pełni funkcję wspierającą i motywującą do działania. Coaching jest skoncentrowany na celu, dlatego przynosi szybkie i konkretne rezultaty. Jednak nie gwarantuje trwałości zmian. Terapia jest dłuższym i głębszym procesem, pozwalającym dokonywać trwałych zmian w wielu obszarach życia.

Jak zatem wybrać dobrze właściwą ścieżkę rozwoju? Kiedy skonsultować się
z psychoterapeutą? A dla kogo korzystniejsza będzie praca z coachem?

Psychoterapia pozwala zrozumieć nieświadome motywy kierujące naszymi działaniami. Ta wiedza daje nam możliwość dokonywania głębszych zmian w swoim życiu. Upraszczając, terapeuta będzie pomocny, gdy mamy do czynienia z jakimś rodzajem cierpienia. Coaching będzie odpowiedni, kiedy chcemy przekuć pomysł czy marzenie na konkretne działania. Kiedy zależy nam np. na zmianie pracy, wyznaczeniu kierunku rozwoju zawodowego czy schudnięciu. Będzie też dobrym wyborem, jeśli chcemy pracować bardziej efektywnie, sprawniej zarządzać zespołem, lepiej gospodarować czasem albo podjąć nową aktywność życiową.

W drodze do siebie. Psychoterapia czy spotkania z coachem?

Pokażmy to na przykładzie.

Spróbujmy. Pani Katarzyna, lat 42, od kilku miesięcy przeżywa silny stres, ma kłopoty ze snem, częściej wybucha złością, ma znacznie mniejszą ochotę na seks. Wiąże to z pracą, którą zmieniła pół roku temu. Jest dyrektorem marketingu w firmie kosmetycznej. Od kilku miesięcy ma wrażenie, że ilość obowiązków przerasta jej możliwości. Zmieniając pracę, liczyła na to, że wreszcie będzie miała więcej czasu dla siebie. Tak się jednak nie dzieje. Znów zostaje po godzinach, przynosi pracę do domu, w którym też wypełnia obowiązki. Czuje, że dalej tak nie da rady. Postanawia udać się po pomoc do specjalisty.

Co zyska pani Katarzyna w procesie coachingu?

Mówiąc najkrócej – może rozwiązać bieżący problem. Po pierwsze, pani Katarzyna będzie mogła się zająć równowagą między pracą a życiem. Z pewnością dostrzeże, jak dużo czasu i energii poświęca firmie kosztem życia prywatnego. Prawdopodobnie uświadomi sobie, jakie wartości i przekonania stoją za jej dotychczasowymi wyborami. Po drugie, pod lupę zapewne pójdą relacje z mężem i dziećmi, zainteresowania i pasje. Pewnie zacznie robić więcej dla siebie, np. raz w tygodniu zacznie uprawiać jakiś sport, od czasu do czasu spotka się ze znajomymi. Po trzecie, kwestia pracy – zastanowi się, dlaczego zmieniła firmę, co sprawia, że ma tyle obowiązków, co w tej pracy lubi, w czym czuje się kompetentna, na ile jest zadowolona ze swojego wynagrodzenia, relacji z ludźmi. Czy rozwija się w tym, co robi? Czy ma poczucie sensu? Odpowiedzi na te i inne pytania pozwolą jej przeorganizować bieżące życie.

To już dużo. Mam jednak wrażenie, że to jej nie uwolni od kłopotów.

Z pewnością jest to krok ku zmianie. Ryzyko jest jednak takie, że pani Katarzyna, co prawda, rozwiąże w jakiejś mierze swoje bieżące problemy, jednak nie uchroni jej to w przyszłości przed podobnymi sytuacjami, np. braniem na siebie nadmiaru obowiązków, wybieraniem pracy kosztem przyjemności, a na skutek tego przeciążeniem i poczuciem osamotnienia.

Dlaczego?

Bo trudno dokonać trwałych zmian, nie mając dostępu do nieświadomych motywacji. Ten dostęp zyskuje się w procesie terapii.

Co to oznacza w przypadku pani Katarzyny?

W terapii mogłoby się okazać, że branie na siebie nadmiaru obowiązków jest najlepiej znanym pani Katarzynie sposobem funkcjonowania. Okazać by się mogło, że pacjentka była najstarszym z trojga rodzeństwa. Jej rok młodsza siostra była poważnie chora i to właśnie jej rodzice poświęcali większość uwagi i czasu. Pani Katarzyna, aby nie być dodatkowym obciążeniem dla rodziców, musiała zajmować się sobą i młodszym bratem. Szukając ich uwagi, starała się być idealna. Gdy była chwalona za dzielność, przykładała się jeszcze bardziej – przynosiła świadectwa z paskiem, wygrywała olimpiady szkolne, odbierała brata z przedszkola, robiła mu kanapki… Jednak nigdy nie czuła się dzieckiem. Chwalona za osiągnięcia, w głębi czuła się osamotniona. Odpowiedzialność i koncentracja na zadaniach pozwoliły jej odnieść sukcesy zawodowe, ale brak adekwatnej miłości i bliskości ze strony rodziców nie pozwolił jej zbudować bliskości we własnej rodzinie. W terapii mogłaby doświadczyć, jak bardzo czuje się samotna i opuszczona. I zobaczyć, jaki ma w tym udział. Być może odkryłaby, że podobnie jak w domu rodzinnym bliskość z mężem i dziećmi próbuje budować poprzez „staranie się”. Ale tej bliskości nie dostaje, ponieważ zarówno mąż, jak i dzieci mogą odbierać ją jako zdystansowaną, zasadniczą i skoncentrowaną na zadaniach. Oni też mogą czuć się samotni – każde z nich na swój sposób. W terapii pani Katarzyna może doświadczyć smutku, lęku, złości oraz poczuć, jak bardzo pragnie emocjonalnej bliskości. Przeżycie i zrozumienie tych uczuć w relacji z terapeutą może sprawić, że pani Katarzyna zacznie w inny sposób budować relacje z ludźmi – tymi najbliższymi i tymi w pracy. To może być początkiem głębszej zmiany.

W terapii pewnie ważne jest, by trafić na profesjonalistę. Jaki jest rzetelny psychoterapeuta? Czym się kierować przy wyborze?

Profesjonalny psychoterapeuta to osoba, która ukończyła czteroletnie szkolenie z zakresu psychoterapii, odbyła wymagane staże kliniczne, przeszła własną długoterminową psychoterapię oraz pracuje pod superwizją. Psycholog czy psychiatra nie jest z automatu psychoterapeutą. Potwierdzeniem kompetencji są certyfikaty, w Polsce szczególnie Polskiego Towarzystwa Psychologicznego i Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Warto wziąć też pod uwagę renomę ośrodka, w którym pracuje terapeuta.

A profesjonalny coach?

Tu też istotne są kompetencje. Niestety, w przypadku coachów system edukacji i certyfikacji nie jest tak miarodajny jak w przypadku terapeutów. Na rynku funkcjonuje wiele osób, które oferują coaching po przejściu kilkunasto- czy kilkudziesięciogodzinnych kursów. Warto zwrócić uwagę na to, gdzie szkolił się coach i czy ma certyfikaty (choć nie każdy certyfikat z tej dziedziny jest rzetelnym potwierdzeniem kompetencji). Do renomowanych, niezależnych organizacji można zaliczyć międzynarodowy ICF czy rodzimą Izbę Coachingu.

Wybór specjalisty mamy już za sobą. Co jeszcze wpływa na skuteczność psychoterapii
i coachingu?

Przede wszystkim myślę o dwóch czynnikach. Pierwszy to zaangażowanie pacjenta bądź klienta. Zarówno terapia, jak i coaching są procesami, w których coach czy terapeuta nie udzielają rad, nie mówią, co zrobić, jak żyć. Nie dokonają też za pacjenta czy klienta zmian w jego życiu. Drugim czynnikiem jest profesjonalizm coacha i terapeuty. Aby pomóc drugiej osobie, poza fachową wiedzą trzeba mieć świadomość swoich możliwości i ograniczeń oraz mieć przepracowane własne problemy. Psychoterapeuci w ramach szkolenia mają obowiązek odbycia własnej terapii. To sprawia, że w pracy z pacjentami potrafią odróżnić własne reakcje i problemy od problemów pacjenta. Ponadto terapeuci zobowiązani są superwizować swoją pracę. W środowisku coachów wymagania są zazwyczaj dużo mniejsze. Coachowie nie muszą przechodzić własnej terapii. To sprawia, że w trakcie pracy z klientami mogą łatwiej ulec nieświadomym procesom. Mogą też mieć problem z odróżnieniem problemu klienta od własnych reakcji. Przez to proces coachingu może się stać nieefektywny lub wręcz szkodliwy. Również superwizja nie jest tak powszechna jak wśród terapeutów. Skuteczność coachingu znacznie wzrasta, gdy coach regularnie superwizuje swoją pracę. Szczególnie pomocne może być, jeśli superwizor jest również psychoterapeutą.

Na koniec szczypta formalności – jakie są ceny i czas trwania sesji?

Koszt jednej sesji terapii indywidualnej waha się w granicach stu kilkudziesięciu złotych. Sesje odbywają się zazwyczaj raz, czasem dwa razy w tygodniu i trwają zwykle 50 minut. Na terapię grupową trzeba przeznaczyć 400–500 zł miesięcznie. Sesje również odbywają się raz w tygodniu i trwają dłużej, w zależności od liczby uczestników od 1,5 godziny do ok. 2 godzin. Sesje coachingowe odbywają się raz na dwa–trzy tygodnie i trwają ok. 1,5 godziny. Zakres cen jest bardzo zróżnicowany – przeciętnie od kilkuset do tysiąca kilkuset (a czasem i więcej) złotych za sesję.

Dziękuję za rozmowę.

Paweł Pilichpsychoterapeuta, coach i trener. Pracuje w Laboratorium Psychoedukacji. Prowadzi psychoterapię indywidualną i grupową w podejściu psychodynamicznym. Zajmuje się również coachingiem i szkoleniami, głównie w obszarze biznesu. Jest wykładowcą w Podyplomowym Studium Trenerów Biznesu Oświaty i Administracji i Podyplomowym Studium Coachingu i Mentoringu w Laboratorium Psychoedukacji.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta w okularach przeciwsłonecznych

Wytrenuj w sobie kompetencję emocjonalną. Bardzo pomaga w życiu!

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Psychoterapia / gettyimages

Pierwsza wizyta u psychoterapeuty. Co powinnaś o niej wiedzieć?

Czy to, że czasem nie chcecie się przytulać, jest powodem do zmartwienia? Kilka faktów o związkach i (nie)przytulaniu

„Nie wiem” - i dobrze mi z tym

„Nie wiem i dobrze mi z tym”! Dlaczego czasem takie podejście ma sens?

Bierna agresja / rawpixel

Psycholożka Anna Cyklińska o biernej agresji: „ona gości w naszych życiach tak często, że już nie zwracamy na nią uwagi”

Znajdź przestrzeń między myślami

Znajdź przestrzeń między myślami. Opłaci ci się to!

Kłamczuchy na FB

Kłamczuchy na FB. Czym grozi naginanie prawdy w mediach społecznościowych?

Żałoba w pandemii / pexels

Żałoba nie dotyczy tylko śmierci kogoś bliskiego. Masz do niej pełne prawo, jeśli twoje wesele czy matura zostały przełożone

Agnieszka Czapczyńska: Kobiece ciało po gwałcie robi się jak pole minowe. Nigdy nie wiadomo, kiedy wybuchną emocje

Agnieszka Czapczyńska: Kobiece ciało po gwałcie robi się jak pole minowe. Nigdy nie wiadomo, kiedy wybuchną emocje

Intuicjoniści - czym różnią się od innych i dlaczego często są postrzegani jako dziwacy?

Intuicjoniści – czym różnią się od innych i dlaczego często są postrzegani jako dziwacy?

Fikcja na emocje? Aktywuj się w domu z książką w ręce

Fikcja na emocje? Aktywuj się w domu z książką w ręce

Zazdrość to stan umysłu

Zazdrość to stan umysłu. Dlaczego jedni ją odczuwają, a inni nie?

6 związkowych pułapek

6 związkowych pułapek. Często wpadamy w nie przez samych siebie

Schizoidalne zaburzenie osobowości / freepik

Nie dla wszystkich kwarantanna jest ciężkim doświadczeniem. Istnieje grupa ludzi, dla których brak związków międzyludzkich jest czymś typowym

Samookaleczanie: co jest powodem i jak radzić sobie z takimi przypadkami?

Samookaleczanie: co jest powodem i jak radzić sobie z takimi przypadkami?

Kobieta

Spójrz krytycznie na krytykę. Dlaczego warto i jak to zrobić?

Czy mówienie do siebie jest zdrowe? Odpowiada psychiatra dr Sławomir Murawiec

nastolatka ukryta za różowym balonem

Dojrzewanie – co to takiego? Jak traktować nastolatka?

Trądzik neuropatyczny / istock

Rozdrapujesz skórę z powodu stresu? To może być objaw trądziku neuropatycznego

Kobieta trzyma przed sobą czerwoną folię

Rozpracuj negatywne emocje i wykorzystaj je. Przydadzą ci się w życiu!

Kobieta stoi na drodze

Brak ci pewności siebie? Popracuj z ciałem!

Kobieta ma orgazm

Orgazm – szczytowanie mózgu. Dlaczego warto w życiu mieć setki orgazmów?

Anna Boenish / Instagram

Anna Boenish szczerze o chorobie: lata anoreksji bulimicznej nauczyły mnie, że jedzenie to wróg, że trzeba liczyć kalorie, ważyć się codziennie, ćwiczyć i jeść mało albo wcale

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?