Przejdź do treści

Zgubny przerost ambicji

Zgubny przerost ambicji
Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dziewczyna hamak
5 patentów na wiosenne przemęczenie. Sprawdź, jak ustrzec się przed kacem po zimie
Zdrowy posiłek na stole
Odchudzanie a efekt jo-jo. O gubieniu kilogramów opowiada diabetolog prof. Leszek Czupryniak
Pomysł na małże
Masz ochotę na makaron? Spróbuj małży w towarzystwie koperku i białego wina
Kobieta siedzi na podłodze i je
Znów spóźnia ci się okres? Trenujesz? Odchudzasz się? Poznaj możliwe przyczyny zaburzonego cyklu miesiączkowego
10 sposobów na to, by nie zwariować. Radzi Kasia Bem

Masz dobrą pracę, poukładane życie osobiste, ale nadal chcesz czegoś więcej. Uczęszczasz na kolejne kursy, uczysz się czwartego języka, chcesz coraz więcej zarabiać. Do tego koniecznie zdrowe odżywianie, crossfit i medytacje. Wszystko fajnie, ale… Szaleńcza pogoń za rozwojem osobistym może być zgubna. Co zrobić, by zachować zdrową równowagę?

Psychologowie chwalą chęć ciągłego rozwoju osobistego. – Zdrowa ambicja i stawianie sobie nowych celów to oznaka otwartości, zaciekawienia i dociekliwości. Weryfikujemy, w jakim miejscu jesteśmy, co osiągnęliśmy, i nie popadamy w stagnację. Dzięki temu jesteśmy gotowi na rozwojowe zmiany – mówi Zofia Sabat, psycholog z Warszawskiego Ośrodka Psychoterapii i Psychiatrii.

Problem pojawia się jednak wtedy, kiedy ambicja przestaje być czymś zdrowym i poszerzającym horyzonty. Mimo osiągania naszych celów i licznych sukcesów nie odczuwamy satysfakcji i nie cieszymy się tym, co mamy. Biegniemy w szaleńczym wyścigu, który nigdy nie ma końca. – W takim przypadku wciąż jesteśmy sami sobą rozczarowani, towarzyszy nam nieustanny niedosyt. Działamy jak wielozadaniowe roboty, nie potrafimy się zatrzymać. Mamy poczucie braku głębszego sensu, cierpią przy tym nasze zdrowie i relacje z innymi ludźmi – zaznacza psycholog Agata Wilska.

Zwykle spowodowane jest to porównywaniem się do innych i chęcią udowodnienia, że jesteśmy lepsi lub przynajmniej równie wartościowi. Niska samoocena sprawia jednak, że musimy coś nieustannie udowadniać i zewnętrzna aprobata jest nam potrzebna ciągle. Eksperci zwracają uwagę również na przekaz, który obecny jest w mediach. Zewsząd jesteśmy bombardowani hasłami mówiącymi o tym, że wszystko jest możliwe i w życiu trzeba sięgać jak najwyżej i jak najdalej. A to powoduje, że świadomie lub nieświadomie usiłujemy nadążyć za narzucanym nam pędem.

Źródło wewnętrznego niepokoju może tkwić także w dzieciństwie. – Problemy z przerostem ambicji mają najczęściej osoby, których rodzice byli wobec nich nadmiernie wymagający. Tacy rodzice mieli wygórowane oczekiwania, porównywali dziecko do rodzeństwa i dzieci w klasie, nagradzali jedynie za sukcesy lub permanentnie krytykowali – mówi Agata Wilska. Kiedyś wymagano od nas samych piątek i szóstek – dziś wymagamy od siebie „piątek” i „szóstek” w dorosłym życiu.

Jak wynika z obserwacji prof. Timothy’ego Judge’a, eksperta ds. zarządzania z amerykańskiego University of Notre Dame, osoby ambitne nie cieszą się bardziej satysfakcjonującym życiem od tych, które sobie „odpuszczają”. Judge przebadał dane dotyczące 700 osób na przestrzeni siedmiu dekad, by sprawdzić, jak ambicja wpływa na nasze życie. Jak się okazało, istniał rzeczywiście spory związek między ambicjami a sukcesem w edukacji i karierze zawodowej. Tymczasem ambitni, którym wiodło się w życiu, byli tylko odrobinę szczęśliwsi od „luzaków” i osiągali taką samą długość życia. Jeśli ich ambicje nie znajdowały odzwierciedlenia w rzeczywistości i ponosili porażki, istniało większe prawdopodobieństwo, że umrą szybciej.

– Ambicja jest bardzo ważna zarówno dla nas samych, jak i gospodarki. Ale musimy zdawać sobie także sprawę z ograniczeń, które mamy – stwierdził autor badania w rozmowie z CNN. – Jeśli chcemy zaszczepić w naszych dzieciach ambicję, wyjdzie im to na dobre, ale musimy zdawać sobie sprawę, że to nie wypełni ich życia. Nie doprowadzi ich do efektów, na których zależy nam najbardziej: ich szczęścia, dobrobytu i długowieczności – dodał.

Zgubny przerost ambicji

Ilustracja: shutterstock

Ambicje pod kontrolą

Jak zatem sprawić, by ambicja nie kierowała naszym życiem w sposób negatywny? – Warto odpowiedzieć sobie na pytanie, co nas skłania do nieustannego wyznaczania sobie coraz to nowych celów, dążeń, do ciągłego zaabsorbowania nimi. Co chcemy w ten sposób uzyskać i od kogo? I czy tą drogą to rzeczywiście uzyskamy? – radzi Zofia Sabat.

Coach Sarah Vermunt proponuje, aby dokładnie ocenić, czy ludzie, do których się porównujemy, to rzeczywiście nasza „paczka”. – Może się okazać, że „paczka” zwodzi cię na manowce, daleko od miejsca, w którym chcesz być – tłumaczy w artykule na Forbes.com. Następnie powinniśmy oprzeć się pokusie obserwowania, co robią inni. A zamiast tego? – Spuść głowę w dół, podsumuj, czego chcesz, jak chcesz się tam dostać i jaką drogą – kontynuuje Vermunt. Cele powinny wypływać z wnętrza. Nie mogą mieć jednocześnie nic wspólnego z dorównywaniem innym i chęcią wysuwania się na prowadzenie. Kiedy już jesteśmy pewni, czego chcemy, możemy poszukać współtowarzyszy – nie konkurentów – z którymi możemy wzajemnie się wspierać, motywować w osiąganiu celu. – Nie musisz przyspieszać ani zwalniać dla nikogo. Nie musisz czuć się winny dlatego, że nie nadążasz lub zostawiasz innych w tyle. Twoja droga to twoja sprawa. Ich droga to ich sprawa – mówi wprost Sarah Vermunt.

Warto spojrzeć na siebie z boku – jak na zupełnie obcą osobę – i po prostu potraktować siebie i swoje osiągnięcia z podziwem, życzliwością, a przede wszystkim sporą dawką wyrozumiałości. – Przeciwwagą dla ambicji jest wdzięczność za to, co masz. To cecha, która wydaje się zapomniana przez społeczeństwo. Lekcja dla ambitnych ludzi: zatrzymaj się na moment, podsumuj to, co udało ci się osiągnąć, i ciesz się z tego – mówi Timothy Judge w rozmowie z CNN.

Przeanalizuj obiektywnie swoją sytuację – zawodową i prywatną. Szczerze odpowiedz sobie na pytanie, czy naprawdę potrzebujesz czegoś więcej lub czy twój obecny status jest w jakikolwiek sposób zagrożony. Czujność i unikanie stagnacji mogą zapobiec wielu życiowym katastrofom. Katastrofą może być jednak również wyjątkowa surowość wobec samego siebie i wewnętrzna niestabilność. Pomyśl, czy naprawdę warto?

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Nie kąp dziecka codziennie, bo będzie miało za cienką skórę”, „Nie obcinaj mu włosów, bo szybko wyłysieje”. Jak młode mamy powinny reagować na takie porady, wyjaśnia socjolożka

„Jak to możliwe, że nie mam rąk i nogi, a mam chłopaka i pracę, kiedy ona jest zdrowa i ładna, a tego nie ma” – mówi w rozmowie z Hello Zdrowie Aldona Plewińska, modelka inna niż wszystkie

„Miednica to nasze kobiece centrum dowodzenia”. Mięśnie Kegla potrzebują treningu, fizjoterapeutka wyjaśnia jak to robić i w jaki sposób ciało nam się odwdzięczy

„Nie bójmy się negatywnych emocji, nie ukrywajmy ich, pokażmy dziecku, że one też są w porządku”. Psycholog Ewa Sękowska-Molga o depresji wśród dzieci

Zainteresują cię również:

„Moja znajoma też miała takie objawy i nic jej nie było”, „Weź się w garść”, „Nie dzwoń do niego”. Zastanów się, zanim udzielisz komuś rady

kobieta i mężczyzna

Czy aseksualność to wolność od seksu? Tłumaczy edukatorka seksualna Alicja Długołęcka

kobieta myśli leżąc w łóżku

Intuicja – wierzyć jej czy nie?

„Przestań się smucić”, „weź się w garść” – takie słowa mogą zadziałać odwrotnie. Czego nie mówić osobie z depresją? Tłumaczy psycholog Katarzyna Binkiewicz

Kobieta jest w gabinecie lekarskim, widac jej plecy. Na przeciwko siedzi młoda lekarka, która słucha pacjentki.

„Niektórzy pacjenci w sposób celowy zatajają informacje. Może chcą się przedstawić w lepszym świetle”. Skąd lekarz wie, że pacjent kłamie? Tłumaczy psycholog Milena Marczak

„Pozwalajmy dziecku na spontaniczność, ciekawość świata i zadawanie pytań”. Psycholog Agnieszka Zapart tłumaczy, jak mówić do dziecka, by wychować pewnego siebie człowieka

Ktoś cię skrzywdził i nie potrafisz o tym zapomnieć? Zamiast pielęgnować w sobie urazę, wybacz. Dla siebie!

Terapeutka Izabela Kielczyk o związkach: „Łatwiej czuć się zazdrosnym niż o tym po prostu powiedzieć”

Foch w związku jest mile widziany, ale nie dla ciebie

Gorsza od innych. Jak żyć z kiepskim poczuciem wartości?

Anhedonia – gdy nic nie cieszy

Nic mnie nie cieszy. Czy to już depresja?

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń

Wybrali samotność, zamknięci w czterech ścianach. Kim są Hikikimori?

Czujesz że twój mózg potrzebuje pozytywnego doładowania? Ale jak to zrobić? Podpowiadamy

Zakochanie czy pożądanie? Mózg zwodzi nasz umysł, nie tylko w dniu walentynek

Kobieta robiąca notatki

„Kultura narzuca nam bycie superludźmi we wszystkim. I choć wiemy, że superczłowiek nie istnieje, jednak wielu chce nim być”. Perfekcjonista – złoty człowiek?

Ty czy twój mózg. Kto podejmie decyzje o tym, co dziś obejrzysz na Netfliksie?

To jajko na Instagramie zyskało ponad 52 mln polubień. Okazało się się, że cała akcja miała szczytny cel

Znalazłaś na Tinderze partnera swojej przyjaciółki i nie wiesz, czy jej o tym powiedzieć? Co w tej sytuacji radzi psycholog Karolina Piórkowska – Tarka?

Gdańsk po śmierci Pawła Adamowicza

„Tam jest ogrom cierpienia i duża potrzeba zrozumienia”. Psycholog o rodzinie zabójcy Pawła Adamowicza

Kilka faktów o (nie)przytulaniu

Dziewczyna w żółtym swetrze przed komputerem

– Do pasji w pracy trzeba podchodzić ostrożnie. Psycholog Sylwia Michalczyk o pracoholiźmie

Czy mówienie do siebie jest zdrowe?

Kobieta leżąca w łóżku

Orgazm – szczytowanie mózgu. Dlaczego warto w życiu mieć setki orgazmów?