Przejdź do treści

Ambicja i jej zgubny przerost – gdzie szukać równowagi?

Zgubny przerost ambicji
Zgubny przerost ambicji Dougal Waters/Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Krowa za bramą
Hodowla zwierząt wyrządza większe szkody dla klimatu niż auta, podaje raport Greenpeace
Kobieta w ciąży
Włosy w ciąży. Co można a czego nie wolno? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan
Muesli/iStockphoto
Muesli – szczęście w proszku. 3 pomysły na zdrowe śniadanie
Dorośli stoją w szlafrokach
Duńska telewizja publiczna pokazuje dzieciom nagich dorosłych: „Tak wyglądają normalne ciała”
Mamy polski lek na COVID-19! To pierwszy taki produkt na świecie
Mamy polski lek na COVID-19. To pierwszy taki produkt na świecie

Wygórowana ambicja może być zgubna. Masz dobrą pracę, poukładane życie osobiste, ale nadal chcesz czegoś więcej? Uczęszczasz na kolejne kursy, uczysz się czwartego języka, chcesz coraz więcej zarabiać, a do tego dochodzą medytacje, zdrowe odżywianie oraz crossfit? Cóż, niekoniecznie to jest dobre rozwiązanie. Co zatem zrobić, by zachować zdrową równowagę?

 

Co to jest ambicja? Znaczenie

Ambicja to – zdaniem psychologów –  stawianie sobie nowych celów, które jest związane z otwartością, zaciekawieniem i dociekliwością. Psychologowie chwalą chęć ciągłego rozwoju osobistego. Weryfikujemy, w jakim miejscu jesteśmy, co osiągnęliśmy, i nie popadamy w stagnację. Dzięki temu jesteśmy gotowi na rozwojowe zmiany – mówi Zofia Sabat, psycholog z Warszawskiego Ośrodka Psychoterapii i Psychiatrii. Warto jednak podkreślić, że mówimy tu o zdrowe ambicji.j

Chora ambicja – kiedy staje się problemem?

Problem pojawia się jednak wtedy, kiedy ambicja przestaje być czymś zdrowym i poszerzającym horyzonty. Mimo osiągania naszych celów i licznych sukcesów nie odczuwamy satysfakcji i nie cieszymy się tym, co mamy. Biegniemy w szaleńczym wyścigu, który nigdy nie ma końca.

– W takim przypadku wciąż jesteśmy sami sobą rozczarowani, towarzyszy nam nieustanny niedosyt. Działamy jak wielozadaniowe roboty, nie potrafimy się zatrzymać. Mamy poczucie braku głębszego sensu, cierpią przy tym nasze zdrowie i relacje z innymi ludźmi – zaznacza psycholog Agata Wilska.

Przerost ambicji – psychologia

Chorobliwa ambicja jako efekt porównywania się do innych

Przerost ambicji zwykle spowodowany jest porównywaniem się do innych i chęcią udowodnienia, że jesteśmy lepsi lub przynajmniej równie wartościowi. Niska samoocena sprawia jednak, że musimy coś nieustannie udowadniać i zewnętrzna aprobata jest nam potrzebna ciągle. Eksperci zwracają uwagę również na przekaz, który obecny jest w mediach. Zewsząd jesteśmy bombardowani hasłami mówiącymi o tym, że wszystko jest możliwe i w życiu trzeba sięgać jak najwyżej i jak najdalej. To powoduje, że świadomie lub nieświadomie usiłujemy nadążyć za narzucanym nam pędem. W ten sposób naszym problemem staje się… chora ambicja.

dwie dziewczyny rozmawiają

Chora ambicja a wychowanie

Źródło wewnętrznego niepokoju może tkwić także w dzieciństwie.

– Problemy z przerostem ambicji mają najczęściej osoby, których rodzice byli wobec nich nadmiernie wymagający. Tacy rodzice mieli wygórowane oczekiwania, porównywali dziecko do rodzeństwa i dzieci w klasie, nagradzali jedynie za sukcesy lub permanentnie krytykowali – mówi Agata Wilska.

Kiedyś wymagano od nas samych piątek i szóstek – dziś wymagamy od siebie „piątek” i „szóstek” w dorosłym życiu. Warto zaznaczyć, że chora ambicja jest również często rezultatem niespełnionych ambicji rodziców.

Jak wynika z obserwacji prof. Timothy’ego Judge’a, eksperta ds. zarządzania z amerykańskiego University of Notre Dame, osoby ambitne nie cieszą się bardziej satysfakcjonującym życiem od tych, które sobie „odpuszczają”. Judge przebadał dane dotyczące 700 osób na przestrzeni siedmiu dekad, by sprawdzić, jak ambicja wpływa na nasze życie. Jak się okazało, istniał rzeczywiście spory związek między ambicjami a sukcesem w edukacji i karierze zawodowej. Tymczasem ambitni, którym wiodło się w życiu, byli tylko odrobinę szczęśliwsi od „luzaków” i osiągali taką samą długość życia. Jeśli ich ambicje nie znajdowały odzwierciedlenia w rzeczywistości i ponosili porażki, istniało większe prawdopodobieństwo, że umrą szybciej.

– Ambicja jest bardzo ważna zarówno dla nas samych, jak i gospodarki. Ale musimy zdawać sobie także sprawę z ograniczeń, które mamy – stwierdził autor badania w rozmowie z CNN. – Jeśli chcemy zaszczepić w naszych dzieciach ambicję, wyjdzie im to na dobre, ale musimy zdawać sobie sprawę, że to nie wypełni ich życia. Nie doprowadzi ich do efektów, na których zależy nam najbardziej: ich szczęścia, dobrobytu i długowieczności – dodał.

Ambicja pod kontrolą – sposoby radzenia sobie z nią

Jak zatem sprawić, by chorobliwa ambicja nie kierowała naszym życiem? – Warto odpowiedzieć sobie na pytanie, co nas skłania do nieustannego wyznaczania sobie coraz to nowych celów, dążeń, do ciągłego zaabsorbowania nimi. Co chcemy w ten sposób uzyskać i od kogo? I czy tą drogą to rzeczywiście uzyskamy? – radzi Zofia Sabat.

Coach Sarah Vermunt proponuje, aby dokładnie ocenić, czy ludzie, do których się porównujemy, to rzeczywiście nasza „paczka”. – Może się okazać, że „paczka” zwodzi cię na manowce, daleko od miejsca, w którym chcesz być – tłumaczy w artykule na Forbes.com. Następnie powinniśmy oprzeć się pokusie obserwowania, co robią inni. A zamiast tego? – Spuść głowę w dół, podsumuj, czego chcesz, jak chcesz się tam dostać i jaką drogą – kontynuuje Vermunt. Cele powinny wypływać z wnętrza. Nie mogą mieć jednocześnie nic wspólnego z dorównywaniem innym i chęcią wysuwania się na prowadzenie. Kiedy już jesteśmy pewni, czego chcemy, możemy poszukać współtowarzyszy – nie konkurentów – z którymi możemy wzajemnie się wspierać, motywować w osiąganiu celu.

– Nie musisz przyspieszać ani zwalniać dla nikogo. Nie musisz czuć się winny dlatego, że nie nadążasz lub zostawiasz innych w tyle. Twoja droga to twoja sprawa. Ich droga to ich sprawa – mówi wprost Sarah Vermunt.

Warto spojrzeć na siebie z boku – jak na zupełnie obcą osobę – i po prostu potraktować siebie i swoje osiągnięcia z podziwem, życzliwością, a przede wszystkim sporą dawką wyrozumiałości.

– Przeciwwagą dla ambicji jest wdzięczność za to, co masz. To cecha, która wydaje się zapomniana przez społeczeństwo. Lekcja dla ambitnych ludzi: zatrzymaj się na moment, podsumuj to, co udało ci się osiągnąć, i ciesz się z tego – mówi Timothy Judge w rozmowie z CNN.

Przeanalizuj obiektywnie swoją sytuację – zawodową i prywatną. Szczerze odpowiedz sobie na pytanie, czy naprawdę potrzebujesz czegoś więcej lub czy twój obecny status jest w jakikolwiek sposób zagrożony. Czujność i unikanie stagnacji mogą zapobiec wielu życiowym katastrofom. Katastrofą może być jednak również wyjątkowa surowość wobec samego siebie i wewnętrzna niestabilność. Pomyśl, czy naprawdę warto?

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Chwalenie wyglądu dziewczynek – dlaczego lepiej tego nie robić? Wyjaśnia Magda Korczyńska / Unsplash

Komplementowanie wyglądu dziewczynek – dlaczego lepiej tego nie robić? Wyjaśnia Magda Korczyńska

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń

Zmuszam się lub rezygnuję. O seksualnej niesamodzielności

„Nie ma jednej definicji kobiecości”. Czego jeszcze nauczyłyśmy się od naszych nauczycielek?

Hipochondria - objawy i leczenie. Kim jest hipochondryk?

Hipochondria – objawy i leczenie. Kim jest hipochondryk?

Na Instagramie trwa akcja #szczereciało. Kobiety z całej Polski mówią o samoakceptacji

Kobiecy mózg – jaki jest naprawdę?

Postanowienia zmian, chodzenia na siłownię czy przejścia na dietę znów nie wypaliły? Brakuje ci silnej woli! Sprawdź, jak możesz ją trenować!

Nie oceniaj, wspieraj” – apeluje psycholożka Karla Orban. Tłumaczy, dlaczego krytyka nie motywuje do zmiany

„Nie oceniaj, wspieraj” – apeluje psycholożka Karla Orban. Tłumaczy, dlaczego krytyka nie motywuje do zmiany

Koronawirus, Madonna, fake newsy

Instagram blokuje Madonnę za szerzenie teorii spiskowych na temat koronawirusa

Martwisz się o przyszłość? Oto 7 sposobów, przy pomocy których ze zmartwieniami radzą sobie specjaliści

„Stary nawyk przypomina zarośniętą leśną ścieżkę. Jeśli znów na nią wejdziemy, to przypomnimy sobie, jak przyjemnie było się nią przechadzać, i zechcemy na nią wrócić” – mówi o trudzie zmian socjolożka Jadwiga Korzeniewska

Odpoczynek to sztuka. Jak nauczyć się odpoczywać?

Odpoczynek to sztuka. Jak nauczyć się odpoczywać?

Zakochana para na tle morza

Zakochanie a miłość. Na czym polega różnica?

Urlop wystarczająco dobry

Co roku wracasz z urlopu rozczarowana? Zmień to!

Miłosz Brzeiński

„Najbardziej wierzymy w to, o czym mało wiemy”. Miłosz Brzeziński o rosnącej popularności teorii spiskowych

Przytulanie mężczyzny. Dlaczego niektórzy ludzie nie chcą się przytulać?

NLP (programowanie neurolingwistyczne) - co to jest?

NLP – co to jest? Techniki programowania neurolingwistycznego

kobieta i mężczyzna, aseksualność

Aseksualność to nowa orientacja seksualna? Tłumaczy Alicja Długołęcka

Kobieta płacze przed lustrem

Czy płacz jest zdrowy? Z czym może być związany? Wyjaśnia psycholożka Anna Cyklińska

Świadomy sen

Świadomy sen – jak kontrolować sen, jak świadomie śnić?

Minimalizm – mniej znaczy więcej. Skuś się!

Kobieta wchodzi w obrazek

Fobia społeczna – jak sobie z nią poradzić? Poznaj 6 zasad pracy nad lękiem społecznym

Terapia kognitywna A. Becka - na czym polega?

Terapia kognitywna – na czym polega terapia poznawcza? Efekty

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm