Przejdź do treści

Zostań miejską ogrodniczką!

Zostań miejskim ogrodnikiem!
Wiosenne zakupy, w tym sadzonki ‒ m.in. bakłażany balkonowe i nasturcje. Zdjęcie: Marta Wajda
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Marta Żmuda-Trzebiatowska, Anna Dereszowska, Maja Bohosiewicz
„Gdy podmuch wiatru sprawia ból”, czyli dziś Światowy Dzień Autyzmu
Farmaceutka w aptece - koronawirus
Ministerstwo Zdrowia wprowadziło reglamentację leków Arechin i Plaquenil. Mają trafić przede wszystkich do szpitali z chorymi na COVID-19
Okładki magazynu Grazia UK z pielęgniarkami
Brytyjski magazyn „Grazia” zastąpił gwiazdy na okładce bohaterkami, które walczą z pandemią koronawirusa
Ekstrakcja ósemek / istock
Przed tobą ekstrakcja ósemek? Sprawdź, co powinnaś wiedzieć o tym zabiegu
Lek. Dorota Kotowska / http://kotowskamedycyna.pl/
„U coraz większej liczby pacjentów, zwłaszcza młodych, pierwszym objawem koronawirusa są zaburzenia węchu i smaku”. Czym jest anosmia?

Nie musisz mieć ogrodu, by zostać ogrodniczką. Wystarczy balkon lub chociaż parapet, na którym można stabilnie ustawić wąską skrzynkę. Maj to idealny czas na założenie domowego ogródka a roślinom nie grożą już przymrozki. Gotowa? 

Zacznij od znalezienia miejsca

Najpierw trzeba sprawdzić, na którą stronę wychodzi nasz balkon. Jeśli na wschód, możemy wybierać wśród ziół, sałat i warzyw korzeniowych. Jeśli na zachód lub prawie zachód, to można z powodzeniem sadzić wszystko: od pomidorów koktajlowych, przez karłowate odmiany dyni, cukinię, fasolę (odmiany klasyczne lub skrzynkowe), bakłażany, groch, ogórki, poziomki (ostatnio pojawiły się nawet poziomki białe pnące!), po truskawki. W grę wchodzą też niezliczone gatunki ziół: mięta (czekoladowa, ananasowa, pieprzowa), tymianek (klasyczny lub cytrynowy), melisa, stewia, ziele greckie, bazylia (drzewiasta lub klasyczna), kolendra, lubczyk, lawenda, ziele życia, ruta, majeranek, rozmaryn, szałwia i wiele innych. Dzieciom, które koniecznie trzeba w te ogrodnicze eksperymenty zaangażować, najwięcej radości przyniosą poziomki, truskawki i pomidorki cherry ‒ wiem, sprawdziłam.

Janek w pomidorach. Zdjęcie: Marta Wajda

Wybieramy donice

Zostań miejskim ogrodnikiem!

Można sadzić rośliny w donicach z tworzywa lub drewnianych skrzynkach. Zdjęcie: Marta Wajda

Sadzić trzeba mieć w czym. Mogą to być donice ‒ polecam te z tworzywa, ponieważ gdy napełnimy je ziemią i roślinami, będzie je łatwiej przestawiać niż gliniane. Poza tym nie zniszczą się, gdy zostawimy je na zimę na zewnątrz.

Inną opcją są drewniane skrzynki (np. po winie lub jabłkach). Taką skrzynię trzeba wyłożyć folią i zrobić otwory w dnie, by nadmiar wody odpływał. Jeśli chcemy jej używać dłużej niż jeden sezon, dobrze ją zaimpregnować. Na bardzo małych balkonach fajnie sprawdzają się doniczki, które montuje się bezpośrednio na balustradzie lub na niej podwiesza. Idealnie nadają się do sadzenia ziół. Donica powinna mieć odpływ, jeśli go nie ma, konieczny będzie żwir lub keramzyt, dzięki któremu korzenie nie będą zalewane wodą, a jej nadmiar osiądzie na dnie, nie powodując gnicia podłoża. W sklepach ogrodniczych można kupić specjalną ziemię do hodowli warzyw, ale ta uniwersalna też świetnie da sobie radę.

Nasiona lub sadzonki

Teraz pozostaje tylko sprawa roślin. I tu mamy do wyboru dwie opcje ‒ możemy sadzić z nasion lub wybrać sadzonki. Szczerze mówiąc, na sianie jest już troszeczkę za późno, a poza tym wiąże się to z tworzeniem miniszklarni i kilkukrotnym przesadzaniem. Często zaś i tak na końcu się okazuje, że rośliny są marnej jakości. Tak naprawdę opłaca się jedynie siać takie warzywa jak rzodkiewki lub marchewka karłowata (ale to bardziej dla zabawy niż pożytku, bo zbyt wiele z nich nie skorzystamy w miejskich warunkach) oraz wszelkie rośliny strączkowe. Polecam więc wybrać gotowe sadzonki. Można je kupić w centrach ogrodniczych lub na bazarkach (od maja do końca czerwca jest ich całe mnóstwo, zwłaszcza że sadzenie staje się coraz modniejsze).

Sadzonki zgromadzone! Zdjęcie: Marta Wajda

Sąsiedztwo ma znaczenie

Zostań miejskim ogrodnikiem!

Zanim wykupimy wszystko, co jest dostępne (możecie mi wierzyć, że trudno się powstrzymać przed kupieniem kolejnej malutkiej uroczej sadzonki poziomek), zaplanujmy nasze skrzynki. Najlepiej sprawdza się układ kaskadowy ‒ z tyłu (najbliżej ściany lub na środku, gdy skrzynka jest wolno stojąca) umieszczamy warzywa pnące, takie jak fasola, groch (wsparte jak najwyższymi tyczkami ‒ ciężko je będzie zmieniać, gdy rośliny je oplotą) lub pomidorki koktajlowe (osiągają do 1,5 m wysokości). Niżej będą zioła, a na przedzie poziomki albo karłowate odmiany cukinii lub bakłażanów.

Warto też sadzić tak, by sąsiadujące rośliny różniły się kolorami, lub przeplatać je kwiatami (np. nasturcjami lub nagietkami, których kwiaty można jeść). Ostatnia rzecz, którą trzeba wziąć pod uwagę, to fakt, że niektóre rośliny bardzo się nie lubią ‒ np. pomidory z ogórkami czy bazylia z majerankiem. Ale to bardzo zawiły temat, o którym można wiele poczytać w książkach i na portalach poświęconych ogrodnictwu. Warto też pytać sprzedawców, przeważnie mają sporą wiedzę i chętnie doradzają, co zrobić, by ich rośliny rosły jak najdłużej. Polecam wszelkie eksperymenty! W końcu, skoro mamy po jednym krzaku, różnice w plonach i tak będą niewielkie, więc nawet jeśli któryś eksperyment się nie powiedzie, straty nie będą dotkliwe.

Sadzimy!

Gdy już wybierzemy sadzonki i napełnimy donice, czas się zabrać do pracy właściwej. Najlepiej sadzić rano lub po południu, gdy słońce nie operuje zbyt mocno, a jeszcze lepiej w dni pochmurne. Jedyne, czego będziemy potrzebować, to niewielki szpadelek, konewka, spryskiwacz i rękawice ochronne, by nie pobrudzić za bardzo rąk. Najpierw bez wkopywania układamy rośliny, tak by być pewnym, że wszystkie się zmieszczą. Weźmy pod uwagę, że niektóre bardzo się rozrosną – mięta i oregano zrobią to wszerz w ekspresowym tempie i doprawdy trudno to powstrzymać! Pomidorki koktajlowe zasuwają wzwyż nawet do 150 cm (i trochę na szerokość).

Gdy już każda roślina będzie miała miejsce, lekko ugniatamy osłonkę, w której znajduje się sadzonka, i delikatnie wyjmujemy roślinę, tak by nie uszkodzić korzeni. Umieszczamy ją w niewielkiej dziurze przygotowanej w ziemi w donicy i zasypujemy. Potem koniecznie obficie podlewamy. Można użyć nawozu do warzyw (i później stosować go raz w tygodniu).

Domowe pomidory prosto z krzaczka. Zdjęcie: Marta Wajda

Cierpliwość się opłaca

Zostań miejskim ogrodnikiem!

Teraz musimy uzbroić się w cierpliwość i konsekwentnie podlewać nasze roślinki dwa razy dziennie (jeśli padało, to oczywiście rzadziej). Ja pierwszy raz podlewam rano, a późnym popołudniem zraszam całość i delikatnie podlewam jeszcze raz. Czasem się zdarzy, że zapomnę i rośliny lekko oklapną… W takich wypadkach nie ma co się przejmować, po solidnym podlaniu powinny znów wrócić do formy.

Poza naszym zapominalstwem na nasz ogród czyhają też inne niebezpieczeństwa, m.in. szkodniki. Niestety na nie nie ma idealnej rady. Dobrze sprawdza się sadzenie roślin odstraszających, takich jak aksamitki, ogórecznik lub róże. Poza insektami w mieście można spotkać szpaki i inne ptaki, na te bestie działają wiatraki (najlepsze są te z mieniących się folii), plony można także skutecznie ochronić, okrywając siatką.

Wszystko to brzmi skomplikowanie? Nic podobnego. Pracy tak naprawdę jest niewiele, a cała masa radości i gigantyczne pole do eksperymentów. Moim zdaniem nie ma szans, żeby się nie udało!


Marta Wajda
 – artystka i projektantka, od 2 lat prowadzi firmę cateringową Made with Love, specjalizującą się w słodkościach i przetworach. Współtwórczyni 9 edycji imprezy kulinarnej Urban Market.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Czereśnie na talerzu

„Czysta 15-stka” i „Brudna 12-stka”. Które owoce i warzywa są najbardziej, a które najmniej zanieczyszczone? Mamy najnowsze listy na 2020 rok!

Agnieszka Pocztarska / Czytamy Etykiety

Agnieszka Pocztarska z „Czytamy Etykiety”: jeśli nie zaczniemy świadomie zmniejszać ilości „produkowanych” przez nas śmieci, to zalejemy nimi cały świat

ziemniaki

Kadm w żywności – to trzeba wiedzieć!

Orangutany / gettyimages

Co łączy orangutany, tłuszcze trans, detektywów na zakupach i olej palmowy? Wiele!

Żelki – pyszne, zdrowe, bo domowe! I tak niewiele potrzeba, żeby je zrobić

Awokado / istock

Często jesz awokado? Nie jest to zbyt ekologiczne. „Do uprawy trzech awokado potrzebne jest zużycie niemal tysiąca litrów wody” – mówi Paulina Górska

Jak bez wyrzeczeń zwiększyć ilość jedzonych warzyw? Zdradza dietetyczka Iza Dejda ze Zdrowo w Biegu

Patenty babci na bycie zero waste

7 sposobów naszych babć na bycie zero waste

chrzan

Chrzan – co warto o nim wiedzieć? Jak kupować?

marchewka

Warzywa – gotowane czy surowe?

folia aluminiowa

Folia aluminiowa – pożegnaj się z nią

Gruszki na stole

Szukasz zimą witamin, dzięki którym będziesz mieć zdrową skórę? Znajdziesz je w gruszce i pietruszce!

Sylwia Majcher / Arch. prywatne S. Majcher

Sylwia Majcher: statystyczna polska rodzina wyrzuca do kosza co roku jedzenie warte 2500 złotych

Eko Matka Lekarka

„Lekarz nie powinien krytykować naszych wyborów osobistych. Jeśli chcemy karmić długo piersią, nie powinien na nas krzywo patrzeć” – mówi Aleksandra Jagłowska-Pietraszek, założycielka grupy na FB „Eko Matka Lekarka”

Miska z brukselkami i orzechami

Brukselka – dlaczego warto ją jeść? tłumaczą dietetycy z „Czytamy Etykiety”

8 błędów w jedzeniu warzyw i owoców

naturalne mydła

8 sposobów na ekodetoks dla skóry. To prostsze niż myślisz

różne rodzaje sałaty

Graj w zielone! Poznaj rośliny pełne mocy

kiwi

Owoce i warzywa wolne od zanieczyszczeń. Poznaj listę „Czystej 15-stki”

Gruszka polewana wodą

Parszywa 12-stka. Które warzywa i owoce są najbardziej zanieczyszczone?

Dawid Podsiadło / https://mwmedia.pl/

Dawid Podsiadło: to może być nasze „być albo nie być”. Wokalista podczas koncertu na Stadionie Narodowym nawiązał do globalnego ocieplenia

Jesień to nie wymówka. Jedz zdrowo przez cały rok!

„Uwielbiam dzieci i to, co robię, to jest dla tych dzieci, co już chodzą po ziemi i dla tych, które przyjdą na świat. Ale sama nie chcę mieć dziecka. W jakim świecie miałoby żyć?” – mówi Monika Sadkowska, działaczka na rzecz klimatu i praw obywatelskich

„Rezygnacja z foliówek czy segregowanie śmieci są bardzo ważne, ale moim zdaniem nie uratują naszego świata” – mówi Ryszard Kulik doktor psychologii. Jak radzić sobie z depresją klimatyczną?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta wycierająca nos

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości