Przejdź do treści

„Bergamotka jest prawdziwą skarbnicą witaminy A i C, pomaga przy przeziębieniach, ma pozytywny wpływ na psychikę, pomaga w stresie, ułatwia zasypianie oraz pogłębia sen” – mówi dr Grażyna Pająk

Bergamotka jest skarbnicą witaminy A i C
Bergamota. Zdj: iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
zupa z batatów
3 patenty na batata. Wytrawnie, na słodko, a może jako zupa-krem – co wybierasz?
lustrzane neurony
Lustrzany mózg, czyli zachowania zaraźliwe
cukier
Jak cukier wpływa na nasze zdrowie?
sok grejfrutowy
Nie popijaj tym leków! Na szczycie czarnej listy jest… sok grejpfrutowy
ryż i mango deser
Ryż kokosowy z mango. Pomysł na śniadanie idealne

Bergamotka, klejnot Kalabrii, hybryda pomarańczy i cytryny, to skuteczny pogromca cholesterolu. Przez wieki stosowana leczniczo, dopiero w ostatnich latach udowodniono, że ma sporo fitosteroli korzystnych dla organizmu. Dr Grażyna Pająk, legenda polskiej dietetyki, tłumaczy fenomen bergamoty.

Bergamotka robi ostatnio wielką karierę. W przyrodzie występują dwie rośliny pod tą samą nazwą.

Pierwsza to pysznogłówka (Monarda fistulosa, M. punctata), nazywana też bergamotką, gdyż ma cierpki cytrynowy aromat, przypominający ekstrakt ze skórki owoców pomarańczy bergamoty.
Do Europy przywędrowała z Ameryki Południowej. To atrakcyjna, aromatyczna, miododajna roślina o krzaczastym pokroju zachwycająca pięknymi kwiatami, które w zależności od odmiany, mogą być białe, różowe, czerwone lub fioletowe. Kwitną od czerwca do września, a nawet października. Indianie  z Ameryki Południowej  pysznogłówkę traktowali jako zioło, wykorzystując kwiaty, liście i korzenie do leczenia przeziębień, stanów zapalnych, wysypek, oparzeń oraz do odrobaczania organizmu. Roślina ta od wieków jest również stosowana do ozdabiania sałatek, aromatyzowania win i nalewek. Napar z kwiatów i liści pysznogłówki wzmacnia i relaksuje.

Druga bergamotka, o której ostatnio coraz częściej, słyszymy to pomarańcza bergamota (Citrus bergamina Risso & Poiteau), nazywana bergamotą lub bergamotką, jest gatunkiem rośliny cytrusowej z rodziny rutowatych. To charakterystyczny owoc cytrusowy, hybryda pomarańczy i cytryny. Miąższ wewnątrz owocu, oraz skórka zawierają wysokie stężenie unikalnej kompozycji polifenoli, nadając mu wyjątkowe właściwości. Wyciągi pozyskiwane z bergamoty wpływają  pozytywnie na gospodarkę węglowodanową i lipidową a także oddziałuje korzystnie na śródbłonek naczyniowy.

Określa się  ją „klejnotem Kalabrii”. 

Tak! Najczęściej owoce bergamotki  kojarzą się przede wszystkim z pięknymi wakacjami na południu Włoch i z herbatą Earl Gray.

Przypuszcza się, że bergamotka, właściwie pomarańcza bergamotka, pochodzi z Indii. Obecnie bergamota jest rośliną cytrusową rosnącą niemal wyłącznie we włoskiej Kalabrii na południu Włoch, choć można ją również spotkać w Maroku, Turcji, Tajlandii, a nawet w Brazylii.

Liść damiany łagodnie uspokaja, poprawia nastrój, działa przeciwlękowo

W celach handlowych pomarańcza bergamota jest uprawiana przede wszystkim w Kalabrii, na nieskażonych terenach, oddalonych od miast, na granicy Parku Narodowego Aspromonte. Jej nazwa pochodzi od włoskiego miasta Bergamo, które zasłynęło z produkcji eterycznego olejku  z bergamoty  i do dziś cieszy się mianem  jego stolicy Drzewo bergamoty ma białe, silnie pachnące kwiaty, mięsiste i błyszczące liście, żółtozielone owoce  wielkości 6-8 cm, które  przypominają małą pomarańczę o lekko gruszkowatym kształcie. Owoc jest pachnący, zawiera  miąższ o gorzko – kwaśnym smaku i nie jest owocem deserowym jadanym na surowo. Głównym surowcem jest gruba pomarszczona skórka, która zawiera duże ilości olejku bergamotowego.

Skąd tak duże ostatnio zainteresowanie bergamotką?

Bergamotka przez wieki była stosowana leczniczo, jednak dopiero w ostatnich latach  udowodniono, że bergamotka ma sporo fitosteroli korzystnych dla organizmu. Po badaniach klinicznych  przeprowadzonych  na Uniwersytecie Magna Graecia w Catanzaro („International Journal of Cardiology”, 2013 r.) .oraz  po pracach naszych polskich specjalistów z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi („Puls Farmacji”, nr 6 (126), 29 czerwiec 2018)  potwierdzono, że spożywanie bergamotki przyczynia się do kontroli poziomu cholesterolu. Zgodnie z wynikami badań, u 38 proc. osób z wysokim poziomem cholesterolu zmniejszył się LDL (zły cholesterol), u 42 proc. podwyższył się HDL (dobry cholesterol), u 41 proc. osób uległ zmniejszeniu poziom trójglicerydów. Dodatkowo o 25 proc. obniżyło się stężenie glukozy we krwi. Od tego momentu zaczęło się ponownie prozdrowotne zainteresowanie pomarańczą bergamotką.

Na czym polega jej wyjątkowość?

Bergamotka jest prawdziwą skarbnicą witaminy A, C. Ma witaminy z grypy B oraz składniki mineralne takie jak: sód, potas i wapń. Posiada również właściwości antyutleniające, czyli jest antyoksydantem, działa „dobrze” przy przeziębieniach, stanach zapalnych skóry, przyśpiesza gojenie się ran., poprawia krążenie krwi i ciśnienie, wspomaga pracę wątroby wyrównuje poziom cukru we krwi. Stymuluje krążenie więc wchodzi w skład produktów antycellulitowych. Ma  pozytywny wpływ na psychikę, pomaga w stresie, ułatwia zasypianie oraz pogłębia sen. Jest bardzo cenna, gdyż wprawdzie większość dostępnych w aptece leków rzeczywiście wpływa na zły cholesterol, ale niestety najczęściej równocześnie obniża przy okazji koenzym Q10 i poziom dobrego cholesterolu.

7 suplementów stworzonych z myślą o kobietach

Cholesterol…

Jest zmorą XXI wieku w krajach wysokorozwiniętych. Warto wiedzieć , że żadna roślina nie produkuje cholesterolu, a my bez niego nie moglibyśmy żyć. Tłuszcze pochodzenia zwierzęcego najczęściej kojarzą się nam z cholesterolem. I słusznie, ale skojarzenia te nie powinny być tylko negatywne. Cholesterol jest składnikiem strukturalnym błon komórkowych i wszystkich organów wewnątrz komórek. Warunkuje prawidłowe funkcje skóry i mózgu. Buduje otoczki mielinowe komórek nerwowych centralnego układu nerwowego. Zdrowa tkanka nerwowa potrzebuje przynajmniej 5 proc. cholesterolu. Dlatego mleko kobiet karmiących w porównaniu do mleka krowiego zawiera dwa razy więcej cholesterolu, co gwarantuje właściwy rozwój mózgu u dziecka. Cholesterol warunkuje również właściwą pracę nadnerczy, jest prekursorem hormonów stresu, hormonów płciowych., witaminy D3 i kwasów żółciowych. W skrócie, wysoki poziom oczyszczonych węglowodanów w diecie powoduje wzrost insuliny i magazynowanie tłuszczu. Z kolei gdy poziom insuliny maleje, do krwi uwalniają się kwasy tłuszczowe i tłuszcz znika. Z obserwacji wiadomo, że właśnie dieta węglowodanowa może nasilać produkcję cholesterolu. Zbyt niski poziom cholesterolu może zwiększać ryzyko chorób serca, cukrzycy, chorób nowotworowych, powodować zaburzenia hormonalne, bóle mięśni, nerwów, chroniczne zmęczenie, problemy z zapamiętywaniem, depresję.

W osoczu cholesterol występuje w postaci lipoprotein HDL i LDL. HDL jest cząsteczką  o dużej gęstości, odpowiedzialną za odtransportowanie utlenionego cholesterolu oraz trójglicerydów z tkanek całego organizmu do wątroby, gdzie jest przeistaczany w kwasy żółciowe, a następnie wydalany przez jelita. HDL chroni komórki przed przeładowaniem cholesterolem, ma działanie antymiażdżycowe, stąd w celach edukacyjnych nadano mu tytuł dobrego cholesterolu

LDL jest cząsteczką o bardzo małej gęstości. Dostarcza cholesterol i fosfolipidy do tkanek organizmu i nabłonka naczyń tętniczych, gdzie tworzą się blaszki miażdżycowe. Ma skłonność dostarczania zbyt dużych ilości utlenionego cholesterolu do komórki, przyczynia się do powstawania arteriosklerozy, stąd nazwany jest złym cholesterolem.

Mandarynki całe i obrane na stole

HDL buduje nasz organizm od wewnątrz, poprawia pracę mózgu, wyrównuje poziom hormonów, natomiast LDL w nadmiarze grozi miażdżycą, zwężeniem naczyń krwionośnych, co pogarsza przepływ krwi, podwyższa ryzyko udaru mózgu. Ponad 7,5 mln osób w Polsce ma podwyższony poziom cholesterolu.

Czy każdy, to ma problem z cholesterolem, może wspomóc się bergamotką?

Nie, jeśli dana osoba ma problem jaskrą, wtedy powinna  unikać bergamotki. Jeśli nie możemy spożywać wyciągów z gorzkiej pomarańczy, produktami, które również skutecznie obniżają  poziom złego cholesterolu w organizmie są np. suplementy ze sfermentowanego czerwonego ryżu czy wyciąg z czarciego pazura, dostępne w aptekach i sklepach zielarskich. Pomocny jest również czosnek i siemię lniane

Jak wybrać odpowiedni preparat?

To jest trudne pytanie.

Rzeczywiście, wiele preparatów dostępnych na rynku, zawierających bergamotkę, nie są do końca skuteczne. Wybierajmy preparaty z dobrych firm i takich, które mają w swoim składzie standaryzowaną kompozycję polifenoli BPF. Jak wynika ze stanowiska grupy ekspertów Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego stosowanie kompozycji polifenoli z bergamoty (BPF) może być szczególnie korzystne w przypadku osób z podwyższonym stężeniem cholesterolu o 20-40 proc., które nie mają jeszcze wskazań do stosowania leków na receptę, jak również u pacjentów, którzy nie tolerują statyn lub u których nie można zintensyfikować terapii statynami oraz tych z zespołem metabolicznym, zaburzeniami gospodarki węglowodanowej i z niealkoholowym stłuszczeniem wątroby.

Suplement powinien zawierać  minimum 100 ml wyciągu z rośliny, bo taka dawka obniża poziom złego cholesterolu w organizmie.

Warto też delektować się wspomnianą na początku herbatą Earl Gray.

Wszystko zależy od tego, jak ona jest przyrządzona. Jeśli do czarnej, mocnej, dobrej jakości herbaty jest dodany naturalny wyciąg z bergamotki, to polecam. Jeżeli ta herbata ma składniki zbliżone do naturalnych i tylko sztuczny zapach bergamotki, nie będzie to skuteczne. Bergamotkę można również spożywać w postaci dobrych marmolad, nalewek, może być dodawana do różnego rodzaju ciast i ciastek.

Czyli przed bergamotką bogata przyszłość?

Wszystkie sposoby uświadamiania, jak działają rośliny, są bardzo ważne.

W XXI wieku zależy nam, aby odnaleźć naturalne składniki do regeneracji organizmu, łatwo dostępne, nietoksyczne, a dodatkowo – niedrogie. Jeżeli masowa produkcja „nie zepsuje” bergamoty, to myślę, że mamy bardzo interesujący produkt.

Dr Grażyna Pająk działa od 1992 roku , pod marką DrGrace od 1992 roku. Polska legenda dietetyki. Autorka publikacji naukowych i prasowych, znana z audycji radiowych i telewizyjnych, założycielka Akademii Zdrowia DGD. Jest twórcą DIETY DGD (DrGraceDiet) oraz kompleksowego systemu ONKO HELP, który łączy rolę żywienia, pozytywnego myślenia i aktywności fizycznej w leczeniu i profilaktyce chorób nowotworowych i autoimmunologicznych.

W lutym 2018 ukazała się jej pierwsza książka „Każdy kęs ma znaczenie”. W kwietniu 2018 roku nagrodzona Holistic Beauty Award za odwagę wytyczenia własnej ścieżki w dietetyce oraz wypracowanie autorskiego, holistycznego podejścia wspomagającego zdrowie i terapie wielu schorzeń, w tym program Onko Help.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Picie wody z cytryną / istock

Picie wody z cytryną oczyszcza organizm z toksyn, odkwasza i chroni przed przeziębieniem? Dietetyczka wyznała, co o tym sądzi

Joanna Mudrowska: Kobiecość? To takie fajne pudełko z bardzo różnymi czekoladkami

„Z wiekiem pokochałam siebie i zaczęłam rozumieć, że nikt nie jest idealny”. Dominika Pliszka o słuchaniu swojego ciała

Chcesz zajść w ciążę? Najpierw zadbaj o siebie i swoją strefę emocjonalną. „Nie zajdziesz w ciążę, jeżeli będziesz traktowała to zadaniowo” – mówi psychoterapeutka Maria Król- Fijewska

owsianka

5 produktów, których lepiej unikać zimą

5 marek, które pokochałyśmy w 2019 roku

5 marek, które pokochałyśmy w 2019 roku

Aloes

Zadbaj o odporność. Poznaj 6 składników, które mogą uratować cię przez infekcją

Suplementy diety / istockphoto

Witaminy i składniki mineralne, które warto łykać w okresie jesienno-zimowym

Mum and the city

„Obraz macierzyństwa był lukrowany. Teraz coraz więcej matek nie boi się mówić, że nie zawsze jest kolorowo i cudownie” – mówi Ilona Kostecka z bloga „Mum and the city”

tabletka na dłoni

Cynk – jakie ma właściwości? W jakich produktach go znajdziemy?

kobieta

6 witamin i minerałów, których organizm może potrzebować zimą

para w kuchni

20 sposobów, żeby mieć lepszy seks po 40-tce

Kobieta w ciąży na szarej kanapie trzyma się czule za brzuch

Witamina C w ciąży – dlaczego jest ważna? Skąd ją czerpać? Odpowiada dietetyczka

„Poród w PRL był jak przejście przez taśmociąg. Kobiety były odarte z intymności, zmuszane do rodzenia na leżąco”- mówi Irena Chołuj, położna z 55-letnim stażem

Ciąża po 40. roku życia / gettyimages

Ciąża po 40. nie budzi już większego zaskoczenia. Co warto o niej wiedzieć? Wyjaśnia położna Alina Jedlińska

Pranamat, Wimin, KOPI - na co będziemy polowały w Black Friday?

Black Friday 2019: 5 marek, na które polujemy w Czarny Piątek

Czosnek / unsplash.com

Czosnek to naturalny antybiotyk. W czym tkwi jego sekret?

Cytryna wpada do wody

Jak myć cytrusy, aby pozbyć się toksycznej substancji ze skórki? Tłumaczy Mama Chemik

Trzy pomarańcze i nóż leżą na talerzy pokrytym ścierką

Nie jedz skórki z cytrusów! Może zawierać niebezpieczne substancje! Ostrzega Mama Chemik

kobieta w ciąży przy oknie

Cholesterol w ciąży – kiedy powinnaś go zbadać?

Kobieta siedzi w ręczniku i szczotkuje szczotką łydkę

Szczotkowanie ciała na sucho – jakie są korzyści? Wymienia kosmetolożka Natalia Borczyńska

kobieta

Jak mieć lepszy seks? 7 sposobów, żeby czerpać jeszcze więcej przyjemności w łóżku

Utrata miesiączki przez stres zdarza się bardzo często

Stres a okres. Utrata miesiączki przez stres zdarza się bardzo często. To niestety usypia czujność lekarzy i pacjentów

„Kobiety są o wiele bliżej”

„Partnerstwo w relacji z córką jest dla matki wielkim wyzwaniem. Podobnie jak i dla córki” – mówi socjolożka dr Elżbieta Korolczuk

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

8 sposobów na podniesienie libido

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?