Przejdź do treści

Bergamotka to skarbnica witamin A i C. Poznaj jej właściwości i działanie

Bergamotka jest skarbnicą witaminy A i C
Bergamotka to skarbnica witamin A i C. Poznaj jej lecznicze właściwości i działanie / iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Blisko 80 proc. kobiet niepełnosprawnych doświadcza przemocy. „Czują się uwięzione, bez wsparcia, boją się ubezwłasnowolnienia”
Blisko 80 proc. kobiet niepełnosprawnych doświadcza przemocy. „Czują się uwięzione, bez wsparcia, boją się ubezwłasnowolnienia”
Szczepienia na koronawirusa dla dzieci? Minister zdrowia odpowiada
Szczepienia na koronawirusa dla dzieci? Minister zdrowia odpowiada
Źle śpisz? Przyczyna może być prozaiczna
Ekstrawertycy i introwertycy powoli odchodzą do przeszłości. Sprawdź, czy jesteś ambiwertykiem
Kobieta ćwiczy
Ćwiczenia na poprawę mobilności barków oraz odciążenie kręgosłupa w części lędźwiowej. Spróbuj!

Pomarańcza bergamota to owoc cytrusowy o niezwykłych prozdrowotnych właściwościach. Działa przeciwutelniająco, pomaga przy przeziębieniach i stresie, ułatwia zasypianie, przyspiesza gojenie się ran. Jej aromat znamy m.in. z herbaty Earl Gray. Jest źródłem olejków eterycznych, które znajdują zastosowanie w aromaterapii i przemyśle perfumeryjnym. O fenomenie bergamoty – hybrydy pomarańczy i cytryny nazywanej „klejnotem Kalabrii” – opowiada dr Grażyna Pająk, dietetyczka i naturoterapeutka.

 

Bergamotka robi ostatnio wielką karierę. W przyrodzie występują dwie rośliny pod tą samą nazwą.

Pierwsza to pysznogłówka (Monarda fistulosa, M. punctata), nazywana też bergamotką, gdyż ma cierpki cytrynowy aromat, przypominający ekstrakt ze skórki owoców pomarańczy bergamoty.
Do Europy przywędrowała z Ameryki Południowej. To atrakcyjna, aromatyczna, miododajna roślina o krzaczastym pokroju zachwycająca pięknymi kwiatami, które w zależności od odmiany, mogą być białe, różowe, czerwone lub fioletowe. Kwitną od czerwca do września, a nawet października. Indianie  z Ameryki Południowej  pysznogłówkę traktowali jako zioło, wykorzystując kwiaty, liście i korzenie do leczenia przeziębień, stanów zapalnych, wysypek, oparzeń oraz do odrobaczania organizmu. Roślina ta od wieków jest również stosowana do ozdabiania sałatek, aromatyzowania win i nalewek. Napar z kwiatów i liści pysznogłówki wzmacnia i relaksuje.

Druga bergamotka, o której ostatnio coraz częściej słyszymy, to pomarańcza bergamota (Citrus bergamina Risso & Poiteau), nazywana bergamotą lub bergamotką, jest gatunkiem rośliny cytrusowej z rodziny rutowatych. To charakterystyczny owoc cytrusowy, hybryda pomarańczy i cytryny. Miąższ wewnątrz owocu, oraz skórka zawierają wysokie stężenie unikalnej kompozycji polifenoli, nadając mu wyjątkowe właściwości. Wyciągi pozyskiwane z bergamoty wpływają  pozytywnie na gospodarkę węglowodanową i lipidową a także oddziałuje korzystnie na śródbłonek naczyniowy.

Określa się  ją „klejnotem Kalabrii”. 

Tak! Najczęściej owoce bergamotki  kojarzą się przede wszystkim z pięknymi wakacjami na południu Włoch i z herbatą Earl Gray.

Przypuszcza się, że bergamotka, właściwie pomarańcza bergamotka, pochodzi z Indii. Obecnie bergamota jest rośliną cytrusową rosnącą niemal wyłącznie we włoskiej Kalabrii na południu Włoch, choć można ją również spotkać w Maroku, Turcji, Tajlandii, a nawet w Brazylii.

Liść damiany łagodnie uspokaja, poprawia nastrój, działa przeciwlękowo

W celach handlowych pomarańcza bergamota jest uprawiana przede wszystkim w Kalabrii, na nieskażonych terenach, oddalonych od miast, na granicy Parku Narodowego Aspromonte. Jej nazwa pochodzi od włoskiego miasta Bergamo, które zasłynęło z produkcji eterycznego olejku  z bergamoty  i do dziś cieszy się mianem  jego stolicy Drzewo bergamoty ma białe, silnie pachnące kwiaty, mięsiste i błyszczące liście, żółtozielone owoce  wielkości 6-8 cm, które  przypominają małą pomarańczę o lekko gruszkowatym kształcie. Owoc jest pachnący, zawiera  miąższ o gorzko – kwaśnym smaku i nie jest owocem deserowym jadanym na surowo. Głównym surowcem jest gruba pomarszczona skórka, która zawiera duże ilości olejku bergamotowego.

Skąd tak duże ostatnio zainteresowanie bergamotką?

Bergamotka przez wieki była stosowana leczniczo, jednak dopiero w ostatnich latach  udowodniono, że bergamotka ma sporo fitosteroli korzystnych dla organizmu. Po badaniach klinicznych  przeprowadzonych  na Uniwersytecie Magna Graecia w Catanzaro („International Journal of Cardiology”, 2013 r.) .oraz  po pracach naszych polskich specjalistów z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi („Puls Farmacji”, nr 6 (126), 29 czerwiec 2018)  potwierdzono, że spożywanie bergamotki przyczynia się do kontroli poziomu cholesterolu. Zgodnie z wynikami badań, u 38 proc. osób z wysokim poziomem cholesterolu zmniejszył się LDL (zły cholesterol), u 42 proc. podwyższył się HDL (dobry cholesterol), u 41 proc. osób uległ zmniejszeniu poziom trójglicerydów. Dodatkowo o 25 proc. obniżyło się stężenie glukozy we krwi. Od tego momentu zaczęło się ponownie prozdrowotne zainteresowanie pomarańczą bergamotką.

Na czym polega jej wyjątkowość?

Bergamotka jest prawdziwą skarbnicą witaminy A, C. Ma witaminy z grypy B oraz składniki mineralne takie jak: sód, potas i wapń. Posiada również właściwości antyutleniające, czyli jest antyoksydantem, działa „dobrze” przy przeziębieniach, stanach zapalnych skóry, przyśpiesza gojenie się ran., poprawia krążenie krwi i ciśnienie, wspomaga pracę wątroby wyrównuje poziom cukru we krwi. Stymuluje krążenie więc wchodzi w skład produktów antycellulitowych. Ma  pozytywny wpływ na psychikę, pomaga w stresie, ułatwia zasypianie oraz pogłębia sen. Jest bardzo cenna, gdyż wprawdzie większość dostępnych w aptece leków rzeczywiście wpływa na zły cholesterol, ale niestety najczęściej równocześnie obniża przy okazji koenzym Q10 i poziom dobrego cholesterolu.

7 suplementów stworzonych z myślą o kobietach

Cholesterol…

Jest zmorą XXI wieku w krajach wysokorozwiniętych. Warto wiedzieć , że żadna roślina nie produkuje cholesterolu, a my bez niego nie moglibyśmy żyć. Tłuszcze pochodzenia zwierzęcego najczęściej kojarzą się nam z cholesterolem. I słusznie, ale skojarzenia te nie powinny być tylko negatywne. Cholesterol jest składnikiem strukturalnym błon komórkowych i wszystkich organów wewnątrz komórek. Warunkuje prawidłowe funkcje skóry i mózgu. Buduje otoczki mielinowe komórek nerwowych centralnego układu nerwowego. Zdrowa tkanka nerwowa potrzebuje przynajmniej 5 proc. cholesterolu. Dlatego mleko kobiet karmiących w porównaniu do mleka krowiego zawiera dwa razy więcej cholesterolu, co gwarantuje właściwy rozwój mózgu u dziecka. Cholesterol warunkuje również właściwą pracę nadnerczy, jest prekursorem hormonów stresu, hormonów płciowych., witaminy D3 i kwasów żółciowych. W skrócie, wysoki poziom oczyszczonych węglowodanów w diecie powoduje wzrost insuliny i magazynowanie tłuszczu. Z kolei gdy poziom insuliny maleje, do krwi uwalniają się kwasy tłuszczowe i tłuszcz znika. Z obserwacji wiadomo, że właśnie dieta węglowodanowa może nasilać produkcję cholesterolu. Zbyt niski poziom cholesterolu może zwiększać ryzyko chorób serca, cukrzycy, chorób nowotworowych, powodować zaburzenia hormonalne, bóle mięśni, nerwów, chroniczne zmęczenie, problemy z zapamiętywaniem, depresję.

W osoczu cholesterol występuje w postaci lipoprotein HDL i LDL. HDL jest cząsteczką  o dużej gęstości, odpowiedzialną za odtransportowanie utlenionego cholesterolu oraz trójglicerydów z tkanek całego organizmu do wątroby, gdzie jest przeistaczany w kwasy żółciowe, a następnie wydalany przez jelita. HDL chroni komórki przed przeładowaniem cholesterolem, ma działanie antymiażdżycowe, stąd w celach edukacyjnych nadano mu tytuł dobrego cholesterolu

LDL jest cząsteczką o bardzo małej gęstości. Dostarcza cholesterol i fosfolipidy do tkanek organizmu i nabłonka naczyń tętniczych, gdzie tworzą się blaszki miażdżycowe. Ma skłonność dostarczania zbyt dużych ilości utlenionego cholesterolu do komórki, przyczynia się do powstawania arteriosklerozy, stąd nazwany jest złym cholesterolem.

Cytrusy - owoce pełne witamin, bogate są w minerały i związki odżywcze.

HDL buduje nasz organizm od wewnątrz, poprawia pracę mózgu, wyrównuje poziom hormonów, natomiast LDL w nadmiarze grozi miażdżycą, zwężeniem naczyń krwionośnych, co pogarsza przepływ krwi, podwyższa ryzyko udaru mózgu. Ponad 7,5 mln osób w Polsce ma podwyższony poziom cholesterolu.

Czy każdy, to ma problem z cholesterolem, może wspomóc się bergamotką?

Nie, jeśli dana osoba ma problem jaskrą, wtedy powinna  unikać bergamotki. Jeśli nie możemy spożywać wyciągów z gorzkiej pomarańczy, produktami, które również skutecznie obniżają  poziom złego cholesterolu w organizmie są np. suplementy ze sfermentowanego czerwonego ryżu czy wyciąg z czarciego pazura, dostępne w aptekach i sklepach zielarskich. Pomocny jest również czosnek i siemię lniane

Jak wybrać odpowiedni preparat?

To jest trudne pytanie.

Rzeczywiście, wiele preparatów dostępnych na rynku, zawierających bergamotkę, nie są do końca skuteczne. Wybierajmy preparaty z dobrych firm i takich, które mają w swoim składzie standaryzowaną kompozycję polifenoli BPF. Jak wynika ze stanowiska grupy ekspertów Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego stosowanie kompozycji polifenoli z bergamoty (BPF) może być szczególnie korzystne w przypadku osób z podwyższonym stężeniem cholesterolu o 20-40 proc., które nie mają jeszcze wskazań do stosowania leków na receptę, jak również u pacjentów, którzy nie tolerują statyn lub u których nie można zintensyfikować terapii statynami oraz tych z zespołem metabolicznym, zaburzeniami gospodarki węglowodanowej i z niealkoholowym stłuszczeniem wątroby.

Suplement powinien zawierać  minimum 100 ml wyciągu z rośliny, bo taka dawka obniża poziom złego cholesterolu w organizmie.

Warto też delektować się wspomnianą na początku herbatą Earl Gray.

Wszystko zależy od tego, jak ona jest przyrządzona. Jeśli do czarnej, mocnej, dobrej jakości herbaty jest dodany naturalny wyciąg z bergamotki, to polecam. Jeżeli ta herbata ma składniki zbliżone do naturalnych i tylko sztuczny zapach bergamotki, nie będzie to skuteczne. Bergamotkę można również spożywać w postaci dobrych marmolad, nalewek, może być dodawana do różnego rodzaju ciast i ciastek.

Czyli przed bergamotką bogata przyszłość?

Wszystkie sposoby uświadamiania, jak działają rośliny, są bardzo ważne.

W XXI wieku zależy nam, aby odnaleźć naturalne składniki do regeneracji organizmu, łatwo dostępne, nietoksyczne, a dodatkowo – niedrogie. Jeżeli masowa produkcja „nie zepsuje” bergamoty, to myślę, że mamy bardzo interesujący produkt.

Dr Grażyna Pająk działa od 1992 roku , pod marką DrGrace od 1992 roku. Polska legenda dietetyki. Autorka publikacji naukowych i prasowych, znana z audycji radiowych i telewizyjnych, założycielka Akademii Zdrowia DGD. Jest twórcą DIETY DGD (DrGraceDiet) oraz kompleksowego systemu ONKO HELP, który łączy rolę żywienia, pozytywnego myślenia i aktywności fizycznej w leczeniu i profilaktyce chorób nowotworowych i autoimmunologicznych.

W lutym 2018 ukazała się jej pierwsza książka „Każdy kęs ma znaczenie”. W kwietniu 2018 roku nagrodzona Holistic Beauty Award za odwagę wytyczenia własnej ścieżki w dietetyce oraz wypracowanie autorskiego, holistycznego podejścia wspomagającego zdrowie i terapie wielu schorzeń, w tym program Onko Help.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Antykoncepcja u nastolatków. Co o tym mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa?

„Mam ochotę uciec na koniec świata”. Dlaczego przed okresem czujemy się czas tak beznadziejnie?

Pierwsza miesiączka/Pexels

„Pierwsza miesiączka? O nie, teraz już będziesz miała przechlapane do 50-tki…”. Seksuolożka o tym, jak nie rozmawiać z dzieckiem o menstruacji

„Nie chcę rozmawiać o swojej miesiączce jak o czymś odrażającym, bo przecież taka ona nie jest. To normalna funkcja biologiczna mojego ciała” – mówi Clara Henry, szwedzka blogerka, autorka książki „Tak, mam okres, a co?”

3 powody, dla których jesienią warto zacząć się suplementować

„W reklamach kobieta miesiączkująca jest ubrana na biało, tańczy, śpiewa i nie zachowuje się jak kobieta, która ma okres”. Czego o miesiączce (nie) dowiadujemy się od naszych mam?

Woda z miodem i cytryną – remedium na wiele dolegliwości czy przereklamowany specyfik?

Suplementy diety a witaminy i minerały. Czym się różnią?

Lubisz cytrusy? To super! Poznaj ich pięć zalet

Utrata miesiączki przez stres zdarza się bardzo często

Jak zatrzymać okres? Stres zaburza cykl miesiączkowy

kobieta karmi piersią

Karmienie piersią a ciąża. Czy można karmić piersią w ciąży?

Matka z dzieckiem po porodzie

Boję się porodu, a jestem w ósmym miesiącu ciąży. Co robić?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

ginekolog Marzena Dębska

Dni płodne – schorzenia, które mogą zaburzać płodność

Afrodyzjaki – naturalne produkty, które podniosą twoje libido

Dziewczyny z WIMIN świętują Dzień Mamy serią rozmów o macierzyństwie

kobieta patrzy w obiektyw

Jak skutecznie zajść w ciążę? Odpowiada psychoterapeuta

Anna Skura, WIMIN, OTOZ Animals

3 inicjatywy, które ratują nas w czasie kwarantanny. Też je pokochacie!

kobieta patrzy w obiektyw

Ile trwa okres i co ile się pojawia? Skąpy i obfity okres

Dziewczyny z WIMIN wspierają zdrowie kobiet podczas #zostańwdomu

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

5 prozdrowotnych ekstraktów roślinnych, które powinna znać każda kobieta

5 prozdrowotnych ekstraktów roślinnych, które powinna znać każda kobieta

Skórki z cytrusów zawierają szkodliwe substancje

Dodajesz plasterki cytrusów do herbaty? Mama Chemik podpowiada, których owoców lepiej unikać

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?