Przejdź do treści

Kontuzje na feriach: krótki poradnik szybkiego reagowania

Zdjęcie: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Test Dermedic / Fot. Archiwum Hello Zdrowie
Redakcja HZ testuje: dermokosmetyki polskiej marki Dermedic
jajka
Cholesterol – wróg czy przyjaciel? Jak interpretować wyniki i jakie wartości są właściwe?
Migrena u kobiet / istockphoto.com
„Migrena jest chorobą powszechną, to żadna fanaberia hrabianek. Cierpi na nią 3 mln Polek” – mówi dr Marcin Straburzyński
Joanna Moro / Instagram.com
Joanna Moro morsuje w zaawansowanej ciąży. „A te wyczyny nie mogą zaczekać? Głupota!” Czy jednak na pewno? Ginekolog odpowiada
Lekarka bada gardło pacjentce, dotykając szyi w gabinecie lekarskim. Panie widać przez szybę
Angina bakteryjna a wirusowa – czym się różnią? Przy której podać dziecku antybiotyk? Z quizu lekarki Róży Hajkuś dowiesz się ciekawych faktów

Brawura i zbyt małe umiejętności – to według ratowników górskich główne powody urazów na stokach. Dorzućmy do tego oblodzone chodniki i mamy gotową listę zimowych pułapek. O uraz nietrudno. Co zrobić, gdy się już przydarzy?

Jazda na nartach czy łyżwach to świetne patenty na aktywność zimą, ale i spore ryzyko kontuzji. Ta prawda płynie też ze statystyk. W okresie od listopada 2016 do maja 2017 roku ratownicy na stokach narciarskich udzielili pomocy 2312 kontuzjowanym narciarzom i snowboardzistom. Spośród 2312 ratowanych 593 uległo lekkim, a 1702 ciężkim urazom. Jak podaje TOPR i GOPR, najczęstsze urazy w sezonie zimowym dotyczą kolejno: kończyn dolnych, kończyn górnych oraz głowy. O tym, jakie będą ich następstwa, decyduje nasza pierwsza reakcja, dobre rozpoznanie i działanie. Dlatego przed wyjazdem na ferie lub wyjściem na lodowisko warto zrobić sobie w głowie szybką powtórkę z tego, jak pomóc w razie niefartownego upadku.

Stłuczenie, zwichnięcie czy złamanie?

Najlepiej, gdybyśmy sprawnie problem zidentyfikowali – czy mamy do czynienia „tylko” z mniej groźnym stłuczeniem, czy jednak gorzej – doszło do zwichnięcia lub skręcenia stawu, lub jeszcze gorzej – złamania. Stłuczenie to stosunkowo łagodna kontuzja. Nie jest na tyle silna, aby doszło do przerwania skóry, ścięgien, mięśni czy złamania kości. Jeśli zauważymy i odczujemy w miejscu urazu obrzęk, siniak, wyższą temperaturę skóry, to może być stłuczenie. Za 7-10 dni będzie już po wszystkim, bo tyle zwykle goją się siniaki. W gorszym przypadku mogło dojść do skręcenia – to jeden z najczęstszych urazów kości i stawów. Przy skręceniu dochodzi do zamkniętego uszkodzenia stawu spowodowanego jego gwałtownym rozciągnięciem lub wykręceniem. W rezultacie pojawia się uraz torebki stawowej i więzadła. Z kolei – groźniejsze – zwichnięcie to całkowite przemieszczenie względem siebie powierzchni stawowych, które prowadzi do rozerwania torebki stawowej i więzadeł. Objawami skręcenia i zwichnięcia są przede wszystkim obrzęk, siniak i silny ból, który występuje samoistnie, przy ucisku i ruchu. Dodatkowo w przypadku zwichnięcia można zauważyć zniekształcenie stawu, nienaturalne ustawienia kończyny i opór podczas ruchu. Jeśli mamy wyjątkowego pecha, a nasz upadek był szczególnie niefortunny, może dojść do złamania – to całkowite przerwanie ciągłości kości. Objawami złamania są przede wszystkim nienaturalna ruchomoś kości, nieprawidłowe ułożenie, tarcie odłamów kości, rana z widocznymi odłamkami kości (złamanie otwarte), do tego dochodzą obrzęk, bardzo silny ból, krwiak. Warto wiedzieć, że przy złamaniu mogą się także pojawić objawy ogólnoustrojowe, jak np. spadek ciśnienia, przyspieszony oddech i tętno, wstrząs urazowy, utrata świadomości.

Plan A: Zimny okład i spokój

Jeśli podejrzewamy, że doszło do stłuczenia, przyłóżmy zimny okład w obolałe miejsce. Stłuczonego miejsca nie ogrzewamy (ciepło, podobnie jak ruch, zwiększy ukrwienie tego miejsca, a przez to również obrzęk). Możemy zastosować leki przeciwbólowe. Chłodny okład lub bardzo praktyczny spray chłodzący (np. Ultra Ice), dedykowany kontuzjom, takim jak stłuczenia, skręcenia, zwichnięcia, będą idealnym rozwiązaniem. Dzięki temu, że obkurczają naczynia krwionośne w miejscu urazu, pomagają przede wszystkim złagodzić obrzęk, zmniejszyć ból i zapobiec rozwojowi stanu zapalnego. Działanie chłodem jest niezastąpione w pierwszej fazie reagowania. Jeśli nie mamy przy sobie chłodzących preparatów z apteki, możemy wykorzystać to, co mamy pod ręką, np. śnieg czy lód – jednak nigdy bezpośrednio na skórę, bo możemy odmrozić i uszkodzić tkanki! Zimnego okładu nie stosujemy też zbyt długo: maksimum 10‒15 minut trzy razy dziennie albo co trzy godziny. Więcej na temat bezpiecznego stosowania zimnych kompresów przeczytacie tutaj.

Plan B: Ostry dyżur

Chłodny okład lub spray chłodzący, a także leki przeciwbólowe są na wagę złota również w przypadku skręcenia i zwichnięcia. Jednak to za mało. Należy ograniczyć do minimum ruch w obrębie skręconego lub zwichniętego stawu, usiąść lub się położyć. Okolicę po urazie powinniśmy doraźnie usztywnić (w przypadku zwichnięcia – w pozycji zastanej, w przypadku skręcenia – w pozycji zbliżonej do naturalnej). Co ważne, unieruchamiamy sąsiadujące ze stawem kości: jeśli doszło do urazu kolana, to unieruchamiamy łydkę względem uda, jeśli staw skokowy – stopę względem łydki. Jeżeli akurat nie mamy przy sobie chusty trójkątnej, szyny ortopedycznej i bandaża elastycznego (byłyby najlepsze), ruszmy głową – do usztywnienia możemy użyć kartonów, parasola, deseczki lub patyka i owinąć kontuzjowane miejsce szalikiem. Udajmy się, w miarę możliwości, do szpitala posiadającego oddział urazowo-ortopedyczny. Tam będzie można wykonać nie tylko zdjęcie rentgenowskie, które wykluczy lub potwierdzi złamanie. Konieczne może się okazać założenie gipsu, a nawet operacja. Lepiej nie lekceważyć urazów tego typu, ponieważ nawet jeśli obejdzie się bez pomocy lekarskiej, uraz może zagoić się nieprawidłowo, co w przyszłości może skutkować nawracaniem kontuzji.

Zawsze, jeśli nie mamy pewności, co się stało, nie wiemy, czy doszło do złamania, skręcenia, czy zwichnięcia, powinniśmy postępować tak jak przy złamaniu! Jeśli to konieczne, wezwijmy pomoc medyczną na miejsce, nie zmieniajmy pozycji złamanej ręki lub nogi, podajmy poszkodowanemu leki przeciwbólowe, wykonajmy odpowiednie unieruchomienie okolicy urazu (z sąsiadującymi stawami), a jeśli doszło do otwartego złamania i rana krwawi, zróbmy opatrunek uciskowy. W międzyczasie postarajmy się usunąć rzeczy, które mogą uciskać w miarę narastania obrzęku, tj. zegarek, obuwie, bransoletkę. Jeśli podejrzewamy złamanie ręki, należy ją ułożyć wszerz klatki piersiowej i unieruchomić przy użyciu chusty trójkątnej. Jeśli złamanie obojczyka – rękę należy ułożyć tak, by dłoń sięgała do przeciwległego ramienia i unieruchomić za pomocą chusty. Możemy wykorzystać do tego bluzę, kurtkę, sweter itp. Jeśli podejrzewamy uszkodzenie kręgosłupa, do przyjazdu ratowników jak najmniej ingerujmy w ułożenie poszkodowanego. W przypadku urazu szyi możemy pomóc, stabilizując rękami głowę i szyję poszkodowanego bez ich obracania.

Kiedy dzwonić po pomoc?

Jeśli osoba poszkodowana nie jest w stanie się podnieść i samodzielnie lub z pomocą innej osoby dotrzeć do szpitala, powinniśmy wezwać na miejsce ratowników. Jeśli wybieramy się w góry, miejmy przy sobie numery telefonów do TOPR i GOPR, można także wybrać ogólnoeuropejski numer alarmowy 112.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Domowe sposoby na siniaki

Siniaki na nogach? Oto kilka domowych sposobów, aby je zmniejszyć

Prowadzisz batalię o otwarte okna w pracy? Nic dziwnego! Kobietom jest zimniej!

Przeziębienie – jak długo zarażamy?

Składniki dla aktywnych

Kamienie nerkowe – pamiątka z wakacji

Komu owoce mogą szkodzić?

probiotyki brzuch

Jak wybrać dobry probiotyk?

istockphoto.com

Chcesz schudnąć? Poznaj 6 zaskakujących trików

istockphoto.com

Masz trądzik? Wszystkiemu winne może być to, co jesz!

istockphoto.com

Domowa piekarnia – dwa przepisy na chleb, który zrobisz sama w domu!

rzucenie palenia

Jak rzucenie palenia naprawdę wpływa na wagę?

miód

5 najlepszych zamienników cukru

istockphoto.com

Top 5 leków bez recepty, których lepiej nie łączyć z alkoholem

Wygoń papierosy biegiem!

Zrób to sama: ekodetergent do zmywarki

Seks zamiast siłowni? Niestety, niekoniecznie…

Chodzenie boso – naładuj się prosto z natury

rożek i makaroniki

7 mitów o cukrzycy, przez które chorujemy

Sok pomarańczowy – świeży, pasteryzowany czy mrożony?

Kolory migreny. Jakie światło zmniejsza ból głowy?

Najlepsza pozycja do spania. Jak spać, by się wyspać?

Gorące kąpiele – zdrowe czy nie?

Twój kręgosłup potrzebuje rozluźnienia? Oto kilka pomocnych ćwiczeń, skorzystaj

Dziewczynka w basenie

Martwisz się o swoje dziecko? Nie pozwalaj mu pływać w dmuchanych akcesoriach

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.