Przejdź do treści

Najstarszy deszcz

Najstarszy deszcz
Kratery na Marsie? Nie, to skamieniałe ślady deszczu. Źródło: Roger Weller, Cochise College
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
surfująca dziewczyna
Światowa Liga Surferów wprowadziła takie same stawki dla kobiet i mężczyzn
Kampania Fundacji Arena i Świat
Wspaniałe bohaterki w kampanii „Badaj się i żyj pełną piersią. Nie daj się rakowi”
Agnieszka Hyży o macierzyństwie: wszystkie jedziemy na tym samym wózku!
Michał Lipa o dodatkowych kilogramach w ciąży. Ile może przytyć ciężarna?
Fryzjerka znalazła dziwną plamkę na jej głowie. Okazało się, że po 13 latach ma nawrót raka

Geologia podarowała nam wspaniały prezent: kaprys pogody zatrzymany w prastarym kamieniu.

Dawno, dawno temu – przed 2,7 mld lat – w miejscu, w którym dziś znajduje się farma Omdraaisvlei, nieopodal miasteczka Prieska nad wielką rzeką Oranje w Afryce Południowej, spadł deszcz.  Nie był zbyt intensywny i trwał dość krótko. Ponieważ gdzieś w pobliżu czynny był wulkan, krople wody spadły na świeżutki popiół wulkaniczny, pozostawiając w nim okrągłe zagłębienia podobne do kraterów meteorytowych. Gdy deszcz przeminął, nastąpiły rzeczy niezwykłe – wulkan jeszcze raz eksplodował, a wyrzucona przez niego kolejna porcja popiołu przykryła ślady deszczu.

Skały z najstarszymi śladami deszczu, a na skałach – surykatka. Źródło: Wlady Altermann, University of Pretoria

Jak opisać ten bezmiar czasu, który upłynął od tamtych zdarzeń? Może tak: odwróć się, odmierz jeden metr i zrób duży krok. W ten sposób cofnąłeś się o tysiąc lat, do początków państwa polskiego. Pokonaj następne dziewięć metrów, a zobaczysz, jak z północnej Europy znika ostatni wielki lodowiec. Pora na dłuższą podróż: 5 km – z drzewa schodzi przodek człowieka, 65 km – giną dinozaury, 700 km – pojawiają się pierwsze zwierzęta, 2700 km – jesteś u kresu podróży. Zobaczysz krajobraz wulkaniczny, który od dawna nie istnieje.

Ślady deszczu sprzed 2,7 mld lat w powiększeniu. Źródło: Wlady Altermann, University of Pretoria

Mijały dziesiątki, potem setki milionów lat. W tym czasie na Ziemi wiele się działo – powstawały i znikały oceany, góry i lądy. Lecz ślady najstarszego deszczu – ukryte we wnętrzu skał wulkanicznych niczym w kapsule czasu –  ocalały. Dopiero niedawno zostały odsłonięte przez erozję i odnalezione przez naukowców. Jeden z nich, fizyk Sanjoy Som z NASA Ames Research Center, zainspirowany odkryciem, przeprowadził dość niezwykły eksperyment.

Som zmierzył pradawne ślady, a następnie bombardował kropelkami wody spuszczanymi z 30 m warstwę popiołu wulkanicznego, który przywiózł z Islandii. Podczas niedawnej grudniowej konferencji amerykańskich geofizyków naukowiec wyjaśniał, że chciał w ten sposób sprawdzić, czy przed 2,7 mld lat atmosfera ziemska była znacznie gęstsza niż obecnie. Nie, nie była. Krople pędziły z podobną prędkością jak teraz, i pozostawiały podobne ślady – oznajmił.

Kropla deszczu uderza w popiół wulkaniczny.Źródło:USDA Natural Resources Conservation Service.

Zapytacie, po co nam ta wiedza? Aby wyjaśnić jedną z największych zagadek w dziejach globu: dlaczego za młodu, gdy już się uformował i ostygł, nie zamarzł natychmiast na miliardy lat? Teoretycznie powinien, bo młode Słońce świeciło znacznie słabiej i dawało mało ciepła. Naukowcy różnie tłumaczą ten paradoks, ale dwie hipotezy dominują. Pierwsza: atmosfera ziemska była gęstsza i niczym grubo tkany koc zatrzymywała dla siebie więcej ciepła. Druga: atmosfera zawierała duże ilości zmieszanych odpowiednio gazów cieplarnianych. Wygląda na to, że Sanjoy Som właśnie rozprawił się z pierwszą koncepcją. Pozostała druga.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Zainteresują cię również:

Kubek kawy

Kawa a jakość plemników. Okazuje się, że jest zależność!

Angelina Jolie najpierw szokowała, teraz ratuje życie

Strach przed bólem gorszy niż ból

Strach przed bólem gorszy niż ból

6 badań, dzięki którym diagnozujemy nowotwory

Nie odkrywaj swojej pasji – stwórz ją

Zdenerwowany? Zjedz coś

Fitness na zdrowe jelita

Owoce i warzywa bez przemycania

Owoce i warzywa bez przemycania

Pies kontra upał. Jak pomóc zwierzakowi?

10 ekokosmetyków idealnych na lato

10 rzeczy, które czyścisz źle, za rzadko lub wcale

Mamo, mam coś w oku!