Przejdź do treści

Wyzwalacze złych nawyków

Ilustracja: Izabela Dudzik | www.izadudzik.pl
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
istockphoto.com
7 czynników pogarszających objawy alergii
minipizze z żurawiną
Minipizze z żurawiną i camembertem. Domownicy będą prosili o dokładkę
Przeklinanie ma swoje korzyści. Nie wierzysz? Sprawdź
Czego nie robić podczas infekcji intymnej?
rozstanie
„Nie bez kozery etapy rozstania porównuje się do tych, które są charakterystyczne dla przeżywania żałoby”. Psycholożka o rozstaniach, które bolą

Znasz schemat: śniadanie – papieros, kawa – papieros, seks – papieros? To powinieneś przeczytać ten tekst. Ale jeżeli nie znasz, to też powinieneś, bo na pewno masz inne nie najzdrowsze nawyki.

Nie ma ludzi, którzy nie mieliby żadnych złych nawyków. Zwykle kiedy o nich myślimy, koncentrujemy się na samych nawykach. Tymczasem, zwłaszcza kiedy chcemy nad nimi zapanować, równie ważne są ich wyzwalacze, o których się jednak zapomina. Nawyki, w tym i nałogi, opierają się bowiem na bardzo prostym mechanizmie. Nasze mózgi, szukając sposobów na ograniczenie wysiłku, starają się automatyzować tak wiele czynności, jak to tylko możliwe. Robią to za pomocą tzw. pętli nawyku, gdzie określona wskazówka wyzwala stałe działanie, które z kolei niekiedy wiąże się z nagrodą, a zawsze z brakiem kary.

„Po pierwsze, mamy wskazówkę, wyzwalacz, który mówi mózgowi, aby przeszedł w tryb automatyczny, i podpowiada, który nawyk należy wybrać. Potem jest zwyczaj, który może mieć charakter fizyczny, umysłowy czy emocjonalny. I na końcu mamy nagrodę pomagającą mózgowi zdecydować, czy dana pętla warta jest zapamiętania na przyszłość” – pisał Charles Duhigg w świetnej „Sile nawyku”. Mechanizm, generalnie korzystny, ma jednak swoje wady.

Nałóg – jak to działa?

Substancje, które zapewniają szybką nagrodę, potrafią wykorzystywać pętle nawyku. Rzecz działa wtedy tak, że jedna z nich – powiedzmy, że nikotyna – wiąże się z konkretnym wyzwalaczem i tworzy się automatyczna reakcja. To właśnie dlatego palacz, kiedy pije kawę, musi sięgnąć po papierosa. Kawa uruchamia reakcję. Innymi wyzwalaczami mogą być na przykład śniadanie, seks, alkohol i przerwa w pracy.

Dokładnie tak samo rzecz się ma z innymi nałogami, nie wyłączając behawioralnych. Są zresztą korporacje, które celowo wykorzystują psychologiczny mechanizm pętli, by wyrobić w nas niedobre nawyki. Na przykład ochotę na hamburgera. Tak robi na przykład McDonald’s, o którym Duhigg pisał tak: „Firma celowo standaryzuje architekturę w każdej placówce i kwestie wypowiadane przez pracowników do klientów, aby wszystko było bezustannym bodźcem wyzwalającym zwyczaje żywieniowe. Jedzenie w niektórych sieciach jest specjalnie przetwarzane w taki sposób, by dostarczało natychmiastowych nagród – na przykład frytki są specjalnie przygotowywane, by zacząć się rozpływać w chwili zetknięcia z twoim językiem”. Dzięki temu dostajesz zastrzyk tłuszczu, który jest nagrodą wiązaną przez mózg z określonym wyzwalaczem. Po pewnym czasie wystarczy, że zobaczysz znajomy łuk, byś zaczął mieć ochotę na hamburgera.

Pętla nawyku jest, na szczęście, prostym mechanizmem, który można kontrolować. Najważniejsze, by być świadomym tego, że istnieje i że każdy z naszych nawyków ma swój wyzwalacz. Wtedy, chcąc zapanować nad nawykami, możemy albo unikać wyzwalaczy, albo je zmienić, bo i to da się zrobić. Metod jest przynajmniej kilka, a świetnym podręcznikiem jest właśnie „Siła nawyku” Charlesa Duhigga.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

owsianka z bananami

Jak łączyć produkty na talerzu?

rzucenie palenia

Jak rzucenie palenia naprawdę wpływa na wagę?

dziewczyna na krześle

Wydaje ci się, że masz krótszą nogę? Fizjoterapeutka podpowiada, co za tym stoi

5 błędów, które popełniasz przed 10 rano

https://www.istockphoto.com/

Czy wegetarianie żyją dłużej?

Shinrin yoku. Japońska kąpiel, która koi człowieka

Portret matki borykającej się z uzależnieniem. Projekt "Letter to My Mother"

„Uzależnienie to nie słabość, lecz choroba”. Zobacz poruszające zdjęcia z projektu „Letter to My Mother”

8 błędów, które popełniamy tylko w ciągu jednej godziny

8 niezawodnych sposobów na niezdrowego grilla

8 niezawodnych sposobów na niezdrowego grilla

kobieta na plaży

Lek na kompleksy? Rozbierz się!

Po co mężczyźnie sutki?

Reklamy fast foodów mogą zostać zakazane w Wielkiej Brytanii. To plan walki z epidemią otyłości wśród dzieci. Brawo!

kobieta w czapce pali papierosa

Ruszyła Telefoniczna Poradnia Pomocy Palącym

8 nawyków, których warto się pozbyć przed trzydziestką

Alkohol wytrąca bakterie z równowagi

Aktywność mózgu wzrasta, gdy odpoczywasz

Depresja facebookowa

Depresja facebookowa

Poradniki dla rodziców unieszczęśliwiają

5 powodów, dla których warto być pesymistą

Dlaczego diety nie działają? – 5 psychologicznych powodów

Pięć pytań o sen

Siedem sygnałów demencji, których nie wolno zignorować

Nie da się wygrać z cyklem dobowym nastolatka

2 minuty do szczęścia