Przejdź do treści

Cholesterol w ciąży – kiedy powinnaś go zbadać?

kobieta w ciąży przy oknie
Cholesterol w ciąży – kiedy powinnaś go zbadać? Freepik.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
maska ochronna, światłocień
Chirurg apeluje o noszenie masek. Zniechęcanie do tego nazywa „pograniczem głupoty i zbrodniczości”
Kobieta w ciąży / Unsplash
Jak zapobiec nudnościom w ciąży? Radzi Paulina Ihnatowicz
Pascha kokosowo-miodowa
Pascha kokosowo-miodowa. Wielkanocny deser w zdrowym wydaniu
Jedzenie na stole
Wielkanoc na diecie wegańskiej – jak poradzić sobie w święta bez jaj?
Jak wygląda i pracuje miednica w trakcie porodu? Tłumaczy położna Izabela Dembińska

Badanie poziomu cholesterolu i trójglicerydów nie jest w ciąży obowiązkowe, ale istnieją przesłanki do wykonania w tym okresie profilu lipidowego. Dotyczy to przede wszystkim kobiet, które zaburzenia gospodarki lipidowej wykazywały już przed zajściem w ciążę albo które są genetycznie obciążone hipercholesterolemią.

Na początek garść teorii. Cholesterol to lipid klasyfikowany jako alkohol steroidowy, który występuje w osoczu krwi oraz tkankach. Uczestniczy w wielu kluczowych procesach zdrowotnych i w organizmie pełni bardzo ważne funkcje. Jest prekursorem hormonów steroidowych, bierze udział w syntezie witaminy D3, buduje komórki nerwowe mózgu. Dlaczego więc mówi się o nim głównie w negatywnym kontekście? Cholesterol bowiem, mimo że pełni ważne funkcje biologiczne, ma swój udział w patogenezie chorób sercowo-naczyniowych. Dzieje się tak, gdy występuje w organizmie w nadmiarze.

jajka

Badaniem służącym oznaczeniu poziomu cholesterolu całkowitego, jego frakcji i trójglicerydów jest lipidogram (profil lipidowy). Nie jest to badanie wykonywane rutynowo u kobiet spodziewających się dziecka. – Cholesterol, jak i inne lipidy organizmu kobiety w ciąży, już od pierwszego trymestru ulegają podwyższeniu w sposób fizjologiczny. Cholesterol, który dzieli się na „dobry” (HDL) oraz „zły” (LDL), a także trójglicerydy rosną o ok. 10–20 proc. Dlatego w ciąży rzadko wykonywane są badania laboratoryjne mające na celu ocenić poziom cholesterolu i pozostałych lipidów, ponieważ wiemy, że ulegną one zwiększeniu – tłumaczy lek. med. Krzysztof Kucharski, ginekolog z Centrum Medycznego Damiana.

Produkty pomagające obniżyć cholesterol

Lipidogram w ciąży – kiedy wykonać?

Co nie znaczy, że każda ciężarna kobieta zwolniona jest z konieczności oznaczenia profilu lipidowego. – Cholesterol jest niezbędny do budowy nowych struktur dziecka, a także, jak wszystkie lipidy, stanowi magazyn energetyczny u kobiety. Łożysko, które w drugim trymestrze ciąży jest bardziej dojrzałe, również wymaga dużej ilości cholesterolu i lipidów czy trójglicerydów, nie tylko dlatego, że przekazuje je dziecku, ale także do produkcji hormonów (estrogenów, progesteronów). Pod tym kątem badane są kobiety, które przed ciążą miały zaburzenie gospodarki lipidowej czy rodzinne przypadki hiperlipidemii, czyli zespołu zaburzeń metabolicznych objawiających się podwyższonym poziomem cholesterolu bądź trójglicerydów we krwi – wyjaśnia lek. med. Krzysztof Kucharski.

Dlatego lipidogram najczęściej wykonuje się u ciężarnych kobiet, które:

  • Mają znaczną nadwagę lub są otyłe.
  • Prowadzą tryb życia odbiegający od wzorcowego (spożywają duże ilości tłuszczów nasyconych i wysokoprzetworzonej żywności, są nieaktywne fizycznie, palą papierosy).
  • Miały nieprawidłowy lipidogram przed zajściem w ciążę.
  • Chorują na nadciśnienie tętnicze.
  • Cierpią na hipercholesterolemię rodzinną, która jest diagnozowaną w dzieciństwie, jednogenową postacią hipercholesterolemii pierwotnej.
  • Mają w rodzinie przypadki chorób sercowo-naczyniowych.

 

mama cholesterol

Jeśli pacjentka będzie w grupie podwyższonego ryzyka, lekarz prowadzący ciążę skieruje ją na lipidogram. To ważne, bo – jak tłumaczy ginekolog lek. med. Krzysztof Kucharski – przy zaburzeniach metabolicznych w ciąży kobiety te mają większe skłonności do cukrzycy ciężarnych (cukrzycy ciążowej). A z tą nie ma żartów, stanowi bowiem ogromne zagrożenie zarówno dla rozwijającego się dziecka, jak i dla matki – u wielu kobiet, które zmagały się z cukrzycą ciężarnych, w ciągu kolejnych kilkunastu lat rozwija się cukrzyca typu 2. U dzieci matek, które chorowały na cukrzycę ciążową, mogą wystąpić wady rozwojowe, natomiast nieleczona cukrzyca ciężarnych może prowadzić u matki m.in. do zatrucia ciążowego, wielowodzia czy chorób układu moczowego (odmiedniczkowego zapalenia nerek, zapalenia dróg moczowych).

Lek. med. Krzysztof Kucharski: – Pacjentki, które mają zaburzony poziom lipidów jeszcze przed zajściem w ciążę, np. są otyłe lub mają udowodnioną chorobę związaną z magazynowaniem lipidów, zaczynamy diagnozować wcześniej – już w pierwszym trymestrze ciąży, w momencie, kiedy diagnozujemy cukrzycę ciężarnych.

Sposoby na utrzymanie właściwego poziomu cholesterolu w ciąży

Jeśli spodziewasz się dziecka i nie jesteś w grupie ryzyka wiążącego się z koniecznością wykonywania profilu lipidowego, nie tylko możesz, ale wręcz powinnaś zadbać o to, by utrzymać poziom cholesterolu na właściwym poziomie. Osiągniesz to przede wszystkim zdrową, zbilansowaną dietą i aktywnością fizyczną – o tej drugiej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym ciążę, zanim przystąpisz do ćwiczeń.

avocado
  • Stosuj dietę różnorodną, uwzględniającą produkty bogate w składniki odżywcze (minerały, witaminy, antyoksydanty, niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe).
  • W pierwszym trymestrze spożywaj warzywa w ilości 400 g dziennie. W drugim i trzecim – ok. 500 g każdego dnia.
  • Nie jedz surowego mięsa, serów pleśniowych ani surowych jajek.
  • Unikaj nadmiernych ilości soli oraz cukru.
  • Spożywaj produkty zbożowe z pełnego przemiału.
  • Włącz do diety fermentowane produkty mleczne.
  • Dwa razy w tygodniu jedną porcję produktów mięsnych zastąp porcją tłustej morskiej ryby.
  • Ogranicz produkty bogate w tłuszcze zwierzęce i tzw. tłuszcze trans.
  • Codziennie spożywaj 3 łyżki olejów roślinnych.
  • Nie spożywaj fast foodów, żywności wysokoprzetworzonej i typu instant.
  • Pij świeżo wyciskane soki owocowo-warzywne.
  • Każdego dnia wypijaj ok. 2 l płynów.
  • Ogranicz słodycze i słodzenie napojów.
  • Ogranicz spożycie mocnej herbaty oraz kawy (możesz sobie pozwolić na filiżankę słabej kawy dziennie).
  • Całkowicie zrezygnuj z alkoholu.
  • Wybieraj żywność gotowaną na parze, duszoną, grillowaną, pieczoną w piekarniku.
  • Wyklucz z diety: twarde margaryny, chipsy, zupy i sosy w proszku, wytwarzane przemysłowo ciasteczka, czekoladki, batoniki, tłustą śmietanę.

Zalecenia żywieniowe według Instytutu Żywności i Żywienia oraz Ministerstwa Zdrowia.

 

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziewczyny z WIMIN wspierają zdrowie kobiet podczas #zostańwdomu

Antydepresanty a ciąża i karmienie piersią. Czy można je wtedy stosować?

Ważne jest, by nie zaprzeczać, że poronienie miało miejsce, ale iść dalej

„Ważne jest, by nie zaprzeczać, że poronienie miało miejsce, ale iść dalej” – mówi terapeutka i psychiatra

„Poronienie jest społecznie ignorowane, bo przecież można mieć następne dziecko, więc po co się nad tym rozwodzić”. Malina Błańska o dwukrotnym poronieniu

Kobieta w ciąży

Kobiety całują klamki gabinetów ginekologicznych. „Myślałam, że czas mojej ciąży będzie najpiękniejszym okresem w moim życiu, przez koronawirusa tak nie jest”

Luteina podczas ciąży - jak i kiedy stosować oraz jakie ma działanie?

Luteina podczas ciąży – jak i kiedy stosować oraz jakie ma działanie?

Odczyn Coombsa - czym jest i jak interpretować wyniki?

Odczyn Coombsa – czym jest i jak interpretować wyniki?

Połóg - odchody połogowe / istock

Odchody połogowe. Położna Kasia wyjaśnia, czym są i jak powinna wyglądać higiena po porodzie

"Kazano mi wybierać: albo sekcja zwłok, albo wydanie ciała do pogrzebu"

„Nie, nie, na sali porodowej martwych dzieci się nie rodzi”

Tycie w ciąży - ile to zdrowo, ile zbyt dużo?

Tycie w ciąży – ile to zdrowo, ile zbyt dużo?

usg ciążowe

Drugi trymestr ciąży – czego powinnaś się spodziewać?

kobieta w ciąży

Ciąża a koronawirus. Co powinnaś wiedzieć?

Objawy poronienia – późnego i wczesnego

Poronienie wczesne i późne – objawy

Poronienie. Co dzieje się w psychice kobiety, która straciła nienarodzone dziecko? Odpowiada psycholog Anna Bajkowska

Dr Wojciech Falęcki

Odporność kobiet w ciąży. Dr Wojciech Falęcki o tym, jak powinno się o nią zadbać

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta w ciąży

Kolka nerkowa w ciąży – przyczyny, diagnostyka i leczenie. Co powinnaś o niej wiedzieć?

Głóg, krzew

Głóg – sprawdź jego działanie i właściwości

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

Izabela Dembińska / fot. Monika Ostrowska

,,Pierwsze chwile z noworodkiem” autorstwa położnej Izabeli Dembińskiej to spojrzenie na świat nowonarodzonego człowieka z jego perspektywy. Premiera książki już 11 marca 2020 r.!

zamyślona kobieta o jasnych włosach

Czy to już choroba?

Wypadanie włosów po ciąży / ArthurHidden/Freepik

Wypadanie włosów po ciąży. Kiedy to poważny problem, którego nie możemy bagatelizować?

badanie krwii, test, ciążą

Test ciążowy z krwi – kiedy go zrobić i jak interpretować wynik?

Dieta a płodność / freepik.com

Płodność – czy da się wspierać ją zdrowym odżywianiem? Dietetyczka odpowiada

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Archiwalne zdjęcie z czasów pandemii hiszpanki/Underwood Archives/Getty Images

Grypa hiszpanka. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.