Przejdź do treści

Chondromalacja – przyczyny i objawy. Kiedy stosować leczenie zachowawcze, kiedy konieczna jest operacja?

chondromalacja - ból kolana
Fot. yodiyim / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zadbaj o efektywny sen. Jakie dolegliwości mogą przeszkadzać w spaniu i jak je wyeliminować?
Agnieszka Włodarczyk
Agnieszka Włodarczyk: nigdy wcześniej nie chciałam mieć dziecka
Ratowniczka medyczna
Czeka nas kolejny lockdown? „Będziemy mieli naprawdę bardzo silną czwartą falę”
kobieta żuje gumę do żucia
Czy można żuć gumę przed operacją? Wyjaśnia anestezjolog
Jak uniknąć infekcji intymnej na wakacjach? Poznaj 12 sprawdzonych sposobów

Urazy okolicy stawu kolanowego są bardzo częste. W obrębie tego stawu dochodzi często do przeciążeń. Chondromalacja rzepki, czyli proces zwyrodnieniowy chrząstki, objawia się bólem i może znacząco utrudniać funkcjonowanie. Chondromalacja często dotyczy sprawnych, młodych osób. Do jej przyczyn można zaliczyć choroby metaboliczne i reumatyczne, ostre lub przewlekłe urazy.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Chondromalację można leczyć zachowawczo i operacyjnie. Bardzo duże znaczenie w leczeniu chondromalacji kolana ma odpowiednia rehabilitacja i wykonywanie odpowiednich ćwiczeń, które pozwolą powrócić do właściwego funkcjonowania oraz ograniczą dolegliwości bólowe.

Co to jest chondromalacja?

Chondromalacja to patologiczny stan, w którym dochodzi do rozmiękania chrząstki i jej powolnej destrukcji. Najczęściej występującą chondromalacją jest chondromalacja rzepki. W przebiegu tego procesu dochodzi do erozji chrząstki, powstawania szczelin, włóknienia oraz zwyrodnienia stawu rzepkowo-udowego. Najczęściej dotyka młodych kobiet między 17. a 30. rokiem życia. Zmiany rozpoczynają się od wewnętrznej warstwy chrząstki. Rozprzestrzeniają się na jej zewnętrze, dlatego często chondromalację zauważa się dopiero w późniejszym stadium.

Zmiany w chondromalacji kolana dotyczą rzepki oraz przeciwlegle do niej leżących kłykci uda. Uszkodzenie chrząstki doprowadza do zwiększonej podatności na urazy w tym miejscu i zmniejszenie odporności na obciążenia. Zaawansowanie chondromalacji można podzielić na 4 stopnie.

Chondromalacja rzepki stopnie:

  • chondromalacja 1. stopnia – rozmiękczenie i obrzęk, na tym etapie nie widać objawów,
  • chondromalacja 2. stopnia – fragmentacja i szczeliny – powierzchnia uszkodzenia 1,25 cm,
  • chondromalacja 3. stopnia – fragmentacja i szczeliny – powierzchnia uszkodzenia powyżej 1,25 cm,
  • chondromalacja 4. stopnia – najwyższe stadium zaawansowania, uszkodzenie drąży do warstwy podchrzęstnej.

Przyczyn chondromalacji rzepki jest wiele. Można wymienić: urazy, złamania, zwichnięcia rzepki, zaburzenia związane z nieprawidłowym napięciem mięśniowym, choroby metaboliczne, reumatoidalne zapalenie stawów, powtarzające się zastrzyki ze steroidów dostawowo, nadmiernie długie uruchomienie stawu i pierwotne zmiany zwyrodnieniowe.

Brzydkie kolana? To już nie problem.

Chondromalacja rzepki – objawy

Pacjent z chondromalacją rzepki skarży się przede wszystkim na ból przy dłuższym chodzeniu, przy wchodzeniu po schodach, po długotrwałym siedzeniu w pozycji siedzącej z nogami zgiętymi w stawach kolanowych. Ból nie jest umiejscowiony punktowo, zazwyczaj ma charakter rozlany, nasila się pod wpływem ucisku i powoduje niestabilność stawu kolanowego. Może pojawić się obrzęk w okolicy stawu.

W badaniu ortopedycznym oś kończyny jest zaburzona, podczas wykonywanych przez lekarza testów dochodzi do odchyleń. Ponadto chondromalację diagnozuje się, wykorzystując badania obrazowe: rentgen (RTG), ultrasonografię (USG), rezonans magnetyczny (RMI), a także poprzez wykonanie artroskopii.

Leczenie chondromalacji rzepki

Istnieje kilka strategii leczenia chondromalacji rzepki. Leczenie zastrzykami z kwasu hialuronowego lub komórek macierzystych wraz z przyjmowaniem doustnie niesteroidowych leków przeciwzapalnych oraz fizjoterapią, czyli leczeniem zachowawczym, to pierwszy sposób.

Drugą opcją jest leczenie operacyjne, które wykonuje się w przypadku, gdy leczenie zachowawcze nie przynosi skutku lub gdy zaburzone jest normalne funkcjonowanie pacjenta z powodu choroby. W leczeniu chondromalacji rzepki operacja, która jest najczęściej wykonywana, to chondrektomia endoskopowa, czyli usunięcie chrząstki w całości i wyrównanie powierzchni stawowych.

Zobacz także

Ćwiczenia po operacji chondromalacji rzepki

Metody rehabilitacyjne stosowane pooperacyjnie to fizykoterapia i kinezyterapia. Do metod fizykoterapeutycznych stosowanych w chondromalacji należą: magnetoterapia, laseroterapia, elektrostymulacja. Do kinezyterapii zalicza się: stosowanie szyny ciągłego ruchu biernego, ćwiczenia izometryczne mięśnia czworogłowego i pracę nad zwiększeniem zakresu ruchu. Dodatkowo stosuje się kinesiology taping – aplikacje przeciwobrzękowe i korygujące ustawienie rzepki.

Ćwiczenia wykonywane samodzielnie przez pacjenta w późniejszym, pooperacyjnym czasie to:

  • przysiady obunóż na stabilnym i niestabilnym podłożu,
  • przysiady na jednej nodze,
  • podskoki obunóż i na jednej nodze,
  • terapia w pozycjach niskich,
  • chód po stabilnym i niestabilnym podłożu.

Ćwiczenia te powinny być wykonywane w podanej kolejności, by zapobiec ewentualnym kontuzjom oraz powinny być nadzorowane przez fizjoterapeutę.

Chondromalacja rzepki – dieta

By zapobiec postępującej chondromalacji rzepki, warto zmodyfikować dietę i wdrożyć odpowiednie suplementy diety. Przyjmowane preparaty powinny zawierać: kolagen, kwas hialuronowy, glukozaminę oraz chondroitynę, które poprawiają stopień odżywienia chrząstki. Istotne jest odżywianie zgodne z piramidą zdrowego żywienia oraz o odpowiednie nawadnianie organizmu (około 2 l płynów na dobę).

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Książek - Czekaj A., Wiecheć M. Postępowanie fizjoterapeutyczne po chondroplastyce stawu kolanowego. Praktyczna fizjoterapia i rehabilitacja, s. 42-46

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kury

Zgłoszono pierwszy przypadek ptasiej grypy H10N3 u człowieka

„Polski ład” ogłoszony. Co nowego w ramach działań w zakresie ochrony zdrowia?

Opieka paliatywna – na czym polega i jakie są jej rodzaje. Dla kogo jest przeznaczona taka forma opieki?

Opieka paliatywna – komfort w chorobie w starszym wieku. Na czym polega? Czy możemy się tego nauczyć?

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Meteopaci to osoby chore na pogodę. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia meteopatii?

Suchość pochwy – problem kobiet z niskim poziomem estrogenów. Jak sobie radzić z tą dolegliwością?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Szpital

Lek. Bartosz Fiałek: Szpitalny oddział ratunkowy jest miejscem, do którego zgłaszamy się w stanie bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Nie w celu diagnostyki

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

prof. Krzysztof J. Filipiak

Prof. Krzysztof J. Filipiak: „Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że szczepionki znajdą się w Polsce najwcześniej jesienią 2021 r. Nadal więc czeka nas trudny rok walki z pandemią”

Karboksyterapia – co to jest, efekty, przeciwwskazania

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Lekarze odkryli nowy organ w naszych ciałach. Mamy go w głowie

Peeling kawitacyjny – efekty, przeciwwskazania, jak często robić?

kobieta u kosmetyczki

Fotoodmładzanie – co to jest, efekty, rodzaje, przeciwwskazania

Nagrodę Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii otrzymali: Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice

Nagroda Nobla 2020 w dziedzinie medycyny i fizjologii przyznana! Znamy laureatów

chory kręgosłup

Skolioza, skrzywienie boczne – przyczyny, objawy, ćwiczenia

lekarz wykonuje usg piersi pacjentki

USG piersi – kiedy i jak często robić? Jak wygląda USG piersi?

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

jęczmień na powiece

Jęczmień na oku – przyczyny, profilaktyka, leczenie

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Najpopularniejsze

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?