Przejdź do treści

Czy dwulatek powinien już mówić? Kiedy powinnaś iść z dzieckiem do logopedy? Na te pytania odpowiada dr Anna Zając

Dr Anna Zając. Zdj: archiwum prywatne
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Seks po porodzie. Jak to zrobić?
Barbara Kurdej Szatan
Barbara Kurdej-Szatan dołączyła do akcji w mediach społecznościowych. To bardzo ważne!
"It`s not about hair". Świetna akcja Polek, które normalizują kobiece owłosione ciała!
„It`s not about hair”. Świetna akcja Polek, które normalizują kobiece owłosione ciała!
Gdy szczupła osoba cierpi na otyłość, czyli gorzka prawda o TOFI
Gotowi na wszystko, czyli co oprócz leków i opatrunków powinno znaleźć się w wakacyjnej apteczce

Ile słów zna twoje dwuletnie dziecko? Za dużo, za mało czy w sam raz? Jeśli jesteś mamą dorastającego młodego człowieka, ta kwestia z całą pewnością zaprząta twoją głowę. Pamiętaj: nie wszystko, co przeczytasz w internecie, jest zgodne z prawdą. Razem z logopedą dr Anną Zając radzimy, kiedy faktycznie warto pomyśleć o spotkaniu ze specjalistą.

Młodzi rodzice, zwłaszcza mamy, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie, czy ich pociecha rozwija się prawidłowo, bardzo często zaglądają na fora dyskusyjne. Martwią się, że ich dwuletnie dziecko zna ledwie kilka słów. Albo nie mówi wcale. Niestety, nie znajdą tam fachowej porady. Przeciwnie. Wpisy w rodzaju: „Moja dwuletnia córka recytuje już wierszyki” tylko rodzą frustrację i potęgują niepokój rodziców.

O to, na jakim etapie powinna być mowa u dziecka w takim wieku, pytam logopedę – dr n. hum. Annę Zając z Gabinetu Logopedycznego Logozając, inicjatorkę akcji #dwulatekmówi. – Dwulatek powinien znać od kilkudziesięciu nawet do kilkuset słów. Mówi jeszcze troszkę po swojemu, ale rodzice wiele już rozumieją. Jest bardzo twórczy w języku, którym się posługuje, zaczyna budować wyrażenia dwuelementowe. Używa wyrażeń dźwiękonaśladowczych – tłumaczy specjalistka.

To nie muszą być doskonale brzmiące, pełne nazwy. Również „bu” jako „buty”, „brum-brum” jako samochód czy „papa” liczą się jako słowo. A nawet zupełnie zaskakujące, istniejące tylko w słowniku twojego dziecka (np. „kumkam” zamiast kocham, „kokole” zamiast przedszkole czy… „bamteni” na określenie dzwonu). To wszystko jest jak najbardziej w porządku. Jednocześnie mowa dwulatka z dnia na dzień coraz bardziej się rozwija.

Co umie już dwulatek?

Dziecko, które ukończyło 24. miesiąc życia:

  • Oprócz rzeczowników (nazw) powinno używać także liczebników.
  • Zaczyna używać zaimków osobowych ja–ty.
  • Oprócz zdań oznajmujących zaczyna budować pytania i zaprzeczenia.
  • Może już używać zaimka zwrotnego „się”.
  • Reaguje na swoje imię.
  • Wykonuje polecenia.
  • Łączy dwa wyrazy (np. „mamo daj” lub prościej – „mama da”).
  • Wskazuje różne części ciała.
  • Pokazuje palcem rzeczy, które zwróciły jego uwagę.
  • Potrafi się przywitać oraz pożegnać.
  • Udaje, że karmi lalki, że leczy chorego pieska itp.
  • Pokazuje ci to, co mu się podoba.
  • Potrafi przez dłuższy czas skupić się na zabawie.

Co jest sygnałem niepokojącym? Kiedy do logopedy?

Oczywiście każde dziecko rozwija się w swoim tempie. Rozwój mowy zależy od wielu czynników, m.in. od wpływu środowiska czy kontaktów malucha z otoczeniem. Mimo to pewne sygnały powinny zwrócić uwagę rodziców. – Dziecka nie należy porównywać do innych, a zwłaszcza do tych, które mówią więcej. Rozwój mowy to kamień milowy w życiu małego człowieka, równie wielka umiejętność jak np. chodzenie. Jednak brak mowy czy mowa bardzo niewyraźna u dwulatka są sygnałem ostrzegawczym – uważa dr Anna Zając.

Heidi Murkoff o tym, jak urodzić i nie zwariować

Niepokojące jest także mówienie wyłącznie w swoim języku – gdy dziecko używa niemal wyłącznie wymyślonych przez siebie słów i nie jest rozumiane przez otoczenie. – To wszystko może, choć nie musi być zwiastunem poważniejszych problemów. Nie jest jednak normą, dlatego wymaga konsultacji logopedycznej – dodaje specjalistka.

Czy dwulatek powinien mówić?

Dr Anna Zając. Zdj: archiwum prywatne

Czy dwulatek powinien mówić?

Nierzadko w parze z opóźnioną mową idą inne symptomy, które powinny zwrócić uwagę opiekunów – m.in. otwarta buzia, częsty katar, nawracające infekcje górnych dróg oddechowych czy nawracające zapalenie ucha. Omówcie to z laryngologiem. Dr Anna Zając podkreśla, że opóźniony rozwój mowy czy poważniejsze wady wymowy czasem współwystępują z innymi zaburzeniami w rozwoju, nie tylko w sferze werbalnej. Dziecko może być nadpobudliwe, nie reagować na swoje imię czy na zadawane mu pytania, unikać kontaktu wzrokowego czy mieć trudność ze skupieniem uwagi.

Mowa służy komunikacji

Jest pewna rzecz, o której musicie pamiętać. Opiekunowie (rodzice, dziadkowie) często powtarzają, że „Franek nie mówił do 3. roku życia, a teraz buzia mu się nie zamyka”. Według dr Anny Zając praktycznie niemożliwa jest sytuacja, w której niemówiące dziecko rozgaduje się z dnia na dzień. – Ono mówi, tylko po swojemu, np. „bu” na buty – wyjaśnia.

Pytam też dr Zając, czy prawdziwe jest przekonanie, że dziewczynki zaczynają mówić wcześniej. – Nie – odpowiada. – Rzeczywiście u chłopców częściej stwierdza się opóźniony rozwój mowy, ale norma dla obu płci jest jednakowa. Chłopiec i dziewczynka we wszystkich rozwijają się podobnie.

matka z dzieckiem

Dlatego jeśli cokolwiek was niepokoi, skonsultujcie to ze specjalistą. – Mózg dziecka do 3. roku życia rozwija się najintensywniej, jest więc ważne, by działania w kierunku wspierania mowy podejmować odpowiednio wcześnie – podkreśla dr Anna Zając. Pamiętaj, że mowa służy komunikacji. Jeśli twoja pociecha nie komunikuje się z otoczeniem, jest to sygnał alarmowy. – Zaniepokojonym rodzicom radzę, by liczyli słowa swojego dziecka. Jeśli niepokoi cię, że twój dwulatek mało mówi, załóż mu jego słownik zapisuj słowa i ich realizację. Sprawdzisz przy okazji, czy ta jakość wyrazu się poprawia, bo na przykład w maju zapiszesz „pi” na piłkę, ale w czerwcu już „pika” na piłkę. Przekonasz się w ten sposób, że w twoje dziecko mówi coraz lepiej – dodaje logopedka.

Konsultacja logopedyczna może być szczególnie wskazana, jeśli dziecko: urodziło się jako wcześniak, oddycha przez usta i ślini się obficie, mało gaworzy (albo wcale), jest nadpobudliwe bądź przeciwnie – apatyczne, długo było karmione butelką, ciągle ssie smoczek, stwierdzono u niego nieprawidłowe napięcie mięśniowe, nie rozwija się harmonijnie, nie reaguje na dźwięki otoczenia, wyraźnie odstaje od grupy rówieśniczej.

Jak wspierać rozwój mowy dziecka?

Razem z dr Anną Zając radzimy, co możecie zrobić jako rodzice, by wspierać wasze dziecko w rozwoju umiejętności werbalnych:

  • Czytajcie! Nie ma takiego momentu, w którym na czytanie książek jest za wcześnie. Czytać można dziecku od pierwszych dni życia. Ważne, by robić to systematycznie, np. codziennie przed snem. Jeśli starsze dziecko nie chce wspólnie czytać, zabierzcie je do biblioteki bądź księgarni i zaproponujcie, żeby samo wybrało dla siebie książkę.
  • Jak najwięcej mówcie do dziecka. Już kilkumiesięcznemu maluchowi możecie opowiadać np. co gotuje się na obiad.
  • Rozmawiajcie w sposób naturalny – o tym, co widzicie wokół siebie, o ciekawych wydarzeniach z waszego życia, o planach, jakie macie itp. Zadawajcie konkretne pytania: „W co masz ochotę się teraz pobawić?”, „Co zjesz na drugie śniadanie?” itp. Podpowiadajcie, jeśli dziecko nie potrafi jeszcze udzielić odpowiedzi.
  • Dopasujcie język do zainteresowań malucha. Jeśli bawi się samochodzikiem, zapytajcie, co to za samochód, jaki jest jego kolor itp. Młodszemu dziecku powiedzcie: „Tak, to samochodzik, brum-brum, ma kolor niebieski”.
  • Proponujcie zabawy angażujące wszystkie zmysły dziecka.
  • Ograniczcie maluchowi korzystanie z urządzeń elektronicznych takich jak telewizor, komputer, tablet, smartfon. Dziecko do półtora roku w ogóle nie powinno oglądać bajek tak samo jak niemówiący dwulatek (i starsze dziecko, gdy rozwój mowy budzi zastrzeżenia). Niech obejrzana bajka stanie się pretekstem do wspólnej rozmowy.
  • Wyjaśniajcie dziecku znaczenie słów w codziennych rozmowach.
  • Podawajcie dziecku pokarmy o różnej konsystencji. Kilkumiesięczne niemowlaki nie powinny jeść samych papek – grudki i kawałki są jak najbardziej wskazane, bo stymulują mięśnie do pracy, natomiast jedzenie posiłków wyłącznie o miękkiej konsystencji rozleniwia mięśnie warg, policzków, języka, przełyku. Rozwojowi mowy sprzyja rozszerzanie diety metodą BLW.
  • Malucha warto jak najdłużej karmić piersią. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca karmienie do 2. roku życia (lub dłużej, jeśli mama i dziecko mają na to ochotę). Według badań dziecko karmione naturalnie co najmniej przez 8. miesięcy ma zapewnione najlepsze warunki dla rozwoju artykulacji, co sprzyja rozwojowi mowy.
dzieci w przedszkolu

Mamo, tato! To też jest ważne:

  • Nie krytykujcie dziecka, jeśli mówi niewyraźnie albo nie potrafi czegoś po was powtórzyć.
  • Nie każcie dziecku powtarzać wszystkiego, co do niego mówicie.
  • Nie omawiajcie swoich obaw dotyczących rozwoju pociechy, gdy jest ona w pobliżu i was słyszy.
  • Nagradzajcie postępy w rozwoju.
  • Nie zdrabniajcie słów! Do dziecka należy mówić starannie, wyraźnie i powoli, ale zgodnie z prawidłową wymową. Nie powinno się używać słów typu „cio” zamiast co itp.
  • Nigdy nie wychodźcie z założenia, że dziecko nie zrozumie, gdy mu o czymś powiecie.
  • Zadbajcie o spokojny, harmonijny rozwój swojego dziecka – fizyczny, psychiczny oraz emocjonalny. Pozwalajcie mu eksplorować świat. Zadbajcie także o przyjemną atmosferę w domu. Nauka mówienia nie powinna budzić w dziecku nieprzyjemnych skojarzeń!

Dr n. hum. Anna Zając – logopeda, językoznawca. Absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autorka książki „Buba i jego świat”. Współtworzyła kampanię „Dwa słowa na dwa lata to za mało”. Prowadzi blog www.bubagada.pl.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Breast crawl - co to jest i jakie daje korzyści mamie?

Breast crawl – co to jest i jakie daje korzyści mamie?

Maja przyszła na świat, ważąc prawie 7 kg. Jest jednym z największych noworodków w Polsce

Stołeczek i śpiewanie, czyli wizyta dziecka w toalecie. Rozmowa z Agnieszką Cytowicz, fizjoterapeutką uroginekologiczną

Jak odstawić dziecko od piersi? Wyjaśniają "Babki z piersiami"

Jak odstawić dziecko od piersi? Wyjaśniają „Babki z piersiami”

Ząbkowanie / istock

„Ząbkowanie to przekleństwo, ale i konieczność” – pisze lek. dent. Michał Kaczmarek. Co warto wiedzieć?

Rzucanie przedmiotami przez dziecko / unsplash

Twoje dziecko rzuca przedmiotami? Psycholożka wyjaśnia, co może mu pomóc

Magdalena Jutrzenka z synem Alexem / archiwum prywatne

Magdalena Jutrzenka: „Matka chorego dziecka nie może powiedzieć, że ma dość, bo wtedy jest egoistką”

Sanatoria dziecięce kiedyś i dziś. Jakie historie kryją się za ścianami uzdrowisk dla najmłodszych?

Kobieta ćwiczy pierwszą pomoc na modelu niemowlaka

Policjant okrzyknięty bohaterem! Uratował życie 3-tygodniowego dziecka, które zadławiło się mlekiem

Kobieta w ciąży siedzi na łóżku

Z czego składa się pępowina i jaka jest jej rola? Wyjaśnia Położna Kasia

Czy w ciąży można się opalać? Naukowcy mają odpowiedź

Czy w ciąży można się opalać? Naukowcy mają odpowiedź

Matka karmi dziecko butelką

Woda w diecie dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym. Czy dopajać niemowlę? Jaką wodę wybrać?

Schemat żywienia niemowląt w 2020 roku. Rozszerzanie diety

Niemowlak na basenie – kiedy i jak oswajać malucha z wodą

Nauka pływania dla niewowląt. Kiedy i jak oswajać malucha z wodą? Wyjaśnia instruktorka pływania

kobieta w ciąży pije kawę

Czy można pić kawę w ciąży? Kawa a ciąża – ile kofeiny?

ginekolog Marzena Dębska

Dni płodne – schorzenia, które mogą zaburzać płodność

pierwsze kroki/Pexels

Pierwsze kroki bywają chwiejne. Chcesz pomóc dziecku? Jest prosty trik

Matka karmi niemowlę butelką

Czy w trakcie upałów dopajać niemowlęta wodą? Jakie są objawy odwodnienia u małych dzieci?

Niemowlę - jak powinno leżeć? / istock

Gazetka z popularnego sklepu szerzy szkodliwe treści? Fizjoterapeutka komentuje

Alienacja rodzicielska – czym jest? Jaki ma wpływ na psychikę dziecka?

Skoki rozwojowe w pierwszym roku życia dziecka. Co warto o nich wiedzieć?

Skoki rozwojowe w pierwszym roku życia dziecka. Co warto o nich wiedzieć?

Zęby mleczne, zęby stałe – co trzeba wiedzieć o ich wymianie?

Zęby mleczne, zęby stałe – co trzeba wiedzieć o ich wymianie?

„Nastolatki są często nieświadome, że już pierwszy kontakt seksualny może prowadzić do ciąży” – mówi ginekolog dziecięcy prof. Agnieszka Drosdzol-Cop

„Nastolatki są często nieświadome, że już pierwszy kontakt seksualny może prowadzić do ciąży” – mówi ginekolog dziecięcy prof. Agnieszka Drosdzol-Cop

pediatra bada dziecko

Bilans czterolatka – kiedy wykonać; kalendarz bilansów

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Krwawię w różnych odcieniach czerwieni. Czy to powinno mnie niepokoić?