Przejdź do treści

Czy dwulatek powinien już mówić? Kiedy powinnaś iść z dzieckiem do logopedy? Na te pytania odpowiada dr Anna Zając

Dr Anna Zając. Zdj: archiwum prywatne
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Za dużo pokazuje! Kobieta powinna być skromna” – Ciałopozytywna terapia o toksycznych wzorcach kobiecości
guma do żucia
Guma do żucia – zdrowa czy nie?
Jak bez wyrzeczeń zwiększyć ilość jedzonych warzyw? Zdradza dietetyczka Iza Dejda ze Zdrowo w Biegu
kobieta w stroju sportowym
Mięśnie pamiętają wszystko. Ile potrzeba czasu, by wrócić do formy?
Masz ochotę na burgera? Spróbuj pieczarkowego

Ile słów zna twoje dwuletnie dziecko? Za dużo, za mało czy w sam raz? Jeśli jesteś mamą dorastającego młodego człowieka, ta kwestia z całą pewnością zaprząta twoją głowę. Pamiętaj: nie wszystko, co przeczytasz w internecie, jest zgodne z prawdą. Razem z logopedą dr Anną Zając radzimy, kiedy faktycznie warto pomyśleć o spotkaniu ze specjalistą.

Młodzi rodzice, zwłaszcza mamy, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie, czy ich pociecha rozwija się prawidłowo, bardzo często zaglądają na fora dyskusyjne. Martwią się, że ich dwuletnie dziecko zna ledwie kilka słów. Albo nie mówi wcale. Niestety, nie znajdą tam fachowej porady. Przeciwnie. Wpisy w rodzaju: „Moja dwuletnia córka recytuje już wierszyki” tylko rodzą frustrację i potęgują niepokój rodziców.

O to, na jakim etapie powinna być mowa u dziecka w takim wieku, pytam logopedę – dr n. hum. Annę Zając z Gabinetu Logopedycznego Logozając, inicjatorkę akcji #dwulatekmówi. – Dwulatek powinien znać od kilkudziesięciu nawet do kilkuset słów. Mówi jeszcze troszkę po swojemu, ale rodzice wiele już rozumieją. Jest bardzo twórczy w języku, którym się posługuje, zaczyna budować wyrażenia dwuelementowe. Używa wyrażeń dźwiękonaśladowczych – tłumaczy specjalistka.

To nie muszą być doskonale brzmiące, pełne nazwy. Również „bu” jako „buty”, „brum-brum” jako samochód czy „papa” liczą się jako słowo. A nawet zupełnie zaskakujące, istniejące tylko w słowniku twojego dziecka (np. „kumkam” zamiast kocham, „kokole” zamiast przedszkole czy… „bamteni” na określenie dzwonu). To wszystko jest jak najbardziej w porządku. Jednocześnie mowa dwulatka z dnia na dzień coraz bardziej się rozwija.

Co umie już dwulatek?

Dziecko, które ukończyło 24. miesiąc życia:

  • Oprócz rzeczowników (nazw) powinno używać także liczebników.
  • Zaczyna używać zaimków osobowych ja–ty.
  • Oprócz zdań oznajmujących zaczyna budować pytania i zaprzeczenia.
  • Może już używać zaimka zwrotnego „się”.
  • Reaguje na swoje imię.
  • Wykonuje polecenia.
  • Łączy dwa wyrazy (np. „mamo daj” lub prościej – „mama da”).
  • Wskazuje różne części ciała.
  • Pokazuje palcem rzeczy, które zwróciły jego uwagę.
  • Potrafi się przywitać oraz pożegnać.
  • Udaje, że karmi lalki, że leczy chorego pieska itp.
  • Pokazuje ci to, co mu się podoba.
  • Potrafi przez dłuższy czas skupić się na zabawie.

Co jest sygnałem niepokojącym? Kiedy do logopedy?

Oczywiście każde dziecko rozwija się w swoim tempie. Rozwój mowy zależy od wielu czynników, m.in. od wpływu środowiska czy kontaktów malucha z otoczeniem. Mimo to pewne sygnały powinny zwrócić uwagę rodziców. – Dziecka nie należy porównywać do innych, a zwłaszcza do tych, które mówią więcej. Rozwój mowy to kamień milowy w życiu małego człowieka, równie wielka umiejętność jak np. chodzenie. Jednak brak mowy czy mowa bardzo niewyraźna u dwulatka są sygnałem ostrzegawczym – uważa dr Anna Zając.

Heidi Murkoff o tym, jak urodzić i nie zwariować

Niepokojące jest także mówienie wyłącznie w swoim języku – gdy dziecko używa niemal wyłącznie wymyślonych przez siebie słów i nie jest rozumiane przez otoczenie. – To wszystko może, choć nie musi być zwiastunem poważniejszych problemów. Nie jest jednak normą, dlatego wymaga konsultacji logopedycznej – dodaje specjalistka.

Czy dwulatek powinien mówić?

Dr Anna Zając. Zdj: archiwum prywatne

Czy dwulatek powinien mówić?

Nierzadko w parze z opóźnioną mową idą inne symptomy, które powinny zwrócić uwagę opiekunów – m.in. otwarta buzia, częsty katar, nawracające infekcje górnych dróg oddechowych czy nawracające zapalenie ucha. Omówcie to z laryngologiem. Dr Anna Zając podkreśla, że opóźniony rozwój mowy czy poważniejsze wady wymowy czasem współwystępują z innymi zaburzeniami w rozwoju, nie tylko w sferze werbalnej. Dziecko może być nadpobudliwe, nie reagować na swoje imię czy na zadawane mu pytania, unikać kontaktu wzrokowego czy mieć trudność ze skupieniem uwagi.

Mowa służy komunikacji

Jest pewna rzecz, o której musicie pamiętać. Opiekunowie (rodzice, dziadkowie) często powtarzają, że „Franek nie mówił do 3. roku życia, a teraz buzia mu się nie zamyka”. Według dr Anny Zając praktycznie niemożliwa jest sytuacja, w której niemówiące dziecko rozgaduje się z dnia na dzień. – Ono mówi, tylko po swojemu, np. „bu” na buty – wyjaśnia.

Pytam też dr Zając, czy prawdziwe jest przekonanie, że dziewczynki zaczynają mówić wcześniej. – Nie – odpowiada. – Rzeczywiście u chłopców częściej stwierdza się opóźniony rozwój mowy, ale norma dla obu płci jest jednakowa. Chłopiec i dziewczynka we wszystkich rozwijają się podobnie.

matka z dzieckiem

Dlatego jeśli cokolwiek was niepokoi, skonsultujcie to ze specjalistą. – Mózg dziecka do 3. roku życia rozwija się najintensywniej, jest więc ważne, by działania w kierunku wspierania mowy podejmować odpowiednio wcześnie – podkreśla dr Anna Zając. Pamiętaj, że mowa służy komunikacji. Jeśli twoja pociecha nie komunikuje się z otoczeniem, jest to sygnał alarmowy. – Zaniepokojonym rodzicom radzę, by liczyli słowa swojego dziecka. Jeśli niepokoi cię, że twój dwulatek mało mówi, załóż mu jego słownik zapisuj słowa i ich realizację. Sprawdzisz przy okazji, czy ta jakość wyrazu się poprawia, bo na przykład w maju zapiszesz „pi” na piłkę, ale w czerwcu już „pika” na piłkę. Przekonasz się w ten sposób, że w twoje dziecko mówi coraz lepiej – dodaje logopedka.

Konsultacja logopedyczna może być szczególnie wskazana, jeśli dziecko: urodziło się jako wcześniak, oddycha przez usta i ślini się obficie, mało gaworzy (albo wcale), jest nadpobudliwe bądź przeciwnie – apatyczne, długo było karmione butelką, ciągle ssie smoczek, stwierdzono u niego nieprawidłowe napięcie mięśniowe, nie rozwija się harmonijnie, nie reaguje na dźwięki otoczenia, wyraźnie odstaje od grupy rówieśniczej.

Jak wspierać rozwój mowy dziecka?

Razem z dr Anną Zając radzimy, co możecie zrobić jako rodzice, by wspierać wasze dziecko w rozwoju umiejętności werbalnych:

  • Czytajcie! Nie ma takiego momentu, w którym na czytanie książek jest za wcześnie. Czytać można dziecku od pierwszych dni życia. Ważne, by robić to systematycznie, np. codziennie przed snem. Jeśli starsze dziecko nie chce wspólnie czytać, zabierzcie je do biblioteki bądź księgarni i zaproponujcie, żeby samo wybrało dla siebie książkę.
  • Jak najwięcej mówcie do dziecka. Już kilkumiesięcznemu maluchowi możecie opowiadać np. co gotuje się na obiad.
  • Rozmawiajcie w sposób naturalny – o tym, co widzicie wokół siebie, o ciekawych wydarzeniach z waszego życia, o planach, jakie macie itp. Zadawajcie konkretne pytania: „W co masz ochotę się teraz pobawić?”, „Co zjesz na drugie śniadanie?” itp. Podpowiadajcie, jeśli dziecko nie potrafi jeszcze udzielić odpowiedzi.
  • Dopasujcie język do zainteresowań malucha. Jeśli bawi się samochodzikiem, zapytajcie, co to za samochód, jaki jest jego kolor itp. Młodszemu dziecku powiedzcie: „Tak, to samochodzik, brum-brum, ma kolor niebieski”.
  • Proponujcie zabawy angażujące wszystkie zmysły dziecka.
  • Ograniczcie maluchowi korzystanie z urządzeń elektronicznych takich jak telewizor, komputer, tablet, smartfon. Dziecko do półtora roku w ogóle nie powinno oglądać bajek tak samo jak niemówiący dwulatek (i starsze dziecko, gdy rozwój mowy budzi zastrzeżenia). Niech obejrzana bajka stanie się pretekstem do wspólnej rozmowy.
  • Wyjaśniajcie dziecku znaczenie słów w codziennych rozmowach.
  • Podawajcie dziecku pokarmy o różnej konsystencji. Kilkumiesięczne niemowlaki nie powinny jeść samych papek – grudki i kawałki są jak najbardziej wskazane, bo stymulują mięśnie do pracy, natomiast jedzenie posiłków wyłącznie o miękkiej konsystencji rozleniwia mięśnie warg, policzków, języka, przełyku. Rozwojowi mowy sprzyja rozszerzanie diety metodą BLW.
  • Malucha warto jak najdłużej karmić piersią. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca karmienie do 2. roku życia (lub dłużej, jeśli mama i dziecko mają na to ochotę). Według badań dziecko karmione naturalnie co najmniej przez 8. miesięcy ma zapewnione najlepsze warunki dla rozwoju artykulacji, co sprzyja rozwojowi mowy.
dzieci w przedszkolu

Mamo, tato! To też jest ważne:

  • Nie krytykujcie dziecka, jeśli mówi niewyraźnie albo nie potrafi czegoś po was powtórzyć.
  • Nie każcie dziecku powtarzać wszystkiego, co do niego mówicie.
  • Nie omawiajcie swoich obaw dotyczących rozwoju pociechy, gdy jest ona w pobliżu i was słyszy.
  • Nagradzajcie postępy w rozwoju.
  • Nie zdrabniajcie słów! Do dziecka należy mówić starannie, wyraźnie i powoli, ale zgodnie z prawidłową wymową. Nie powinno się używać słów typu „cio” zamiast co itp.
  • Nigdy nie wychodźcie z założenia, że dziecko nie zrozumie, gdy mu o czymś powiecie.
  • Zadbajcie o spokojny, harmonijny rozwój swojego dziecka – fizyczny, psychiczny oraz emocjonalny. Pozwalajcie mu eksplorować świat. Zadbajcie także o przyjemną atmosferę w domu. Nauka mówienia nie powinna budzić w dziecku nieprzyjemnych skojarzeń!

Dr n. hum. Anna Zając – logopeda, językoznawca. Absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autorka książki „Buba i jego świat”. Współtworzyła kampanię „Dwa słowa na dwa lata to za mało”. Prowadzi blog www.bubagada.pl.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Maria Konarowska / Instagram

Maria Konarowska: zamiast pouczać przerażoną młodą mamę i ją straszyć, mówmy do siebie językiem wsparcia

Chustowanie

„O chuście mówi się, że to «macica z widokiem». Dla mnie chusta jest wygodniejsza niż wózek. Przecież jest wiele miejsc, gdzie trudno jest przedostać się wózkiem” – mówi Marta Sitnik, Doradca Noszenia Dzieci

Chcesz zajść w ciążę? Najpierw zadbaj o siebie i swoją strefę emocjonalną. „Nie zajdziesz w ciążę, jeżeli będziesz traktowała to zadaniowo” – mówi psychoterapeutka Maria Król- Fijewska

Cameron Diaz została mamą

Cameron Diaz została mamą. To pierwsze dziecko 47-letniej aktorki!

Kobieta stoi na dworze w grubym swetrze. W rękach trzyma kubek

Zimą też trzeba pić! Wodę oczywiście!

„Każdy widz ma w sobie to coś “miękkiego”, co w naszym teatrze może wypuścić na wolność” – mówi Agnieszka Czekierda, twórczyni Teatru Małego Widza

kobieta na porodówce

7 grzechów głównych polskich porodówek

dzieci w czapkach świętego mikołaja

Warto wierzyć w Mikołaja!

Pozytywna Dyscyplina

„Jeśli chcemy wychować dziecko na pewnego siebie, decyzyjnego człowieka znającego swoja wartość, to nie wymagajmy od niego, żeby było zawsze posłuszne tu i teraz” – mówi Katarzyna Kamionka, prowadząca warsztaty o Pozytywnej Dyscyplinie

„Dziewczynka, którą surowo karano za okazywanie złości, w dorosłym życiu może odczuwać druzgoczącą niemoc i bezsilność”. O toksycznej matce i jej wpływie na życie córki mówi mediatorka Patrycja Juszkat

Eko Matka Lekarka

„Lekarz nie powinien krytykować naszych wyborów osobistych. Jeśli chcemy karmić długo piersią, nie powinien na nas krzywo patrzeć” – mówi Aleksandra Jagłowska-Pietraszek, założycielka grupy na FB „Eko Matka Lekarka”

katar u dzieci

Katar i kaszel nie chcą zniknąć? Może to nie przeziębienie, ale alergia?

Jak rozmawiać z dziećmi o śmierci

Jak rozmawiać z dzieckiem o śmierci? Wyjaśnia psychoterapeutka

Mum and the city

„Obraz macierzyństwa był lukrowany. Teraz coraz więcej matek nie boi się mówić, że nie zawsze jest kolorowo i cudownie” – mówi Ilona Kostecka z bloga „Mum and the city”

mama podaje lek dziecku

Jak bezpiecznie podawać lekarstwa dzieciom?

Śluz w kupce niemowlaka – czego może być objawem?

Śluz w kupce niemowlaka – czego może być objawem?

Metoda BLW (Baby Led Weaning), czyli samodzielne jedzenie przez niemowlęta

Metoda BLW (Baby Led Weaning), czyli samodzielne jedzenie przez niemowlęta

Zespół zastępczy Munchausena – co to za choroba? Czym się różni od hipochondrii? Wyjaśnia Jolanta Zmarzlik, specjalistka ds. ochrony dzieci przed krzywdzeniem

ulewanie u niemowlaka

Ulewanie u niemowlaka – przyczyny. Jak pomóc dziecku?

karmienie mieszane

Karmienie mieszane – jak łączyć karmienie piersią z karmieniem butelką?

Dzieci śmieją się i krzyczą, leżąc w łózku

Spodziewam się psa, oddam dzieci do adopcji! Rodzicielska prowokacja w ważnej sprawie. „Nie będzie dla nich już ani czasu ani miejsca, a chcemy się zachować odpowiedzialnie”

Monika Jagaciak / Instagram

„Tak, spałam w tym i chodzę tak nadal, a mamy południe” – Monika Jagaciak pokazała na Instagramie, jak wygląda jej prawdziwe życie po urodzeniu dziecka

Kiedy niemowlę siada?

Kiedy niemowlę siada?

Prawidłowy wzrost dziecka - normy

Prawidłowy wzrost dziecka – normy

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

8 sposobów na podniesienie libido

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia