Przejdź do treści

Dieta bezglutenowa

Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kręgosłup kocha siłownię, ale…
Owocowe chutneye – lato zamknięte w słoiku
„Nasz organizm nie przeżyje bez tkanki tłuszczowej”. Nie przejmuj się wystającym brzuchem! Fizjoterapeutka tłumaczy, dlaczego to jest zdrowe
istockphoto.com
Chcesz schudnąć? Poznaj 6 zaskakujących trików
Adidas
Adidas Originals wraz z Pharrellem Williamsem i znanymi w środowisku feministycznym działaczkami walczą o prawa kobiet

Inne nazwy: dieta w celiakii

Zasady: dieta lecznicza przeznaczona dla osób z celiakią – chorobą autoimmunologiczną o podłożu genetycznym, która powoduje stany zapalne śluzówki jelita cienkiego i niszczy kosmki jelitowe, co skutkuje upośledzonym wchłanianiem składników odżywczych. Dlatego też dieta w tej chorobie wyklucza wszelkie produkty zawierające białko glutenowe, a więc zboża takie jak pszenica, żyto, orkisz, kamut i jęczmień. Niedozwolony jest też owies ze względu na częste skażenie jego ziarna glutenem na etapie uprawy, transportu czy produkcji; większość chorych może jednak spożywać specjalnie wytwarzane „bezglutenowe” płatki owsiane. Niedopuszczone są przetwory ze zbóż glutenowych (a więc pieczywo, makarony, większość słodkich produktów, słone przekąski, piwo i wiele innych) oraz produkowane z nich dodatki do żywności. Ponieważ skutkiem nieleczonej celiakii jest zwykle rozwój nietolerancji laktozy, dieta bezglutenowa często wyklucza zawierające je produkty z laktozą, przede wszystkim mleko i jego przetwory. Źródłem węglowodanów w menu są za to ziarna takie jak kukurydza, ryż, dziki ryż, proso, sorgo, amarantus, komosa, tef, kasza gryczana, a także nasiona roślin strączkowych, ziemniaki, warzywa skrobiowe, banany, tapioka czy mączka chleba świętojańskiego; zalecane są też inne warzywa, zioła, orzechy, naturalne produkty zwierzęce, jak mięso, ryby i jaja.

Dla kogo: oprócz nietolerancji glutenu wskazaniem do stosowania diety jest nadwrażliwość na gluten oraz alergia na pszenicę. Dieta bez tego białka jest też pomocna przy chorobach autoimmunologicznych, m.in. stwardnieniu rozsianym, czy zaburzeniach neurologicznych, takich jak autyzm czy ADHD. Dieta bezglutenowa powinna być stosowana na polecenie i pod kontrolą lekarza, zwłaszcza przy niedożywieniu i specjalnych potrzebach organizmu, np. w okresie rozwoju, ciąży, karmienia czy problemów zdrowotnych.

Ze względu na restrykcyjny charakter menu bezglutenowe nie jest polecane dla osób zdrowych, zwłaszcza w celu odchudzania.

Plusy: dieta bezglutenowa jest jedyną skuteczną formą leczenia celiakii, a także jedyną zdrową dietą w przypadku nadwrażliwości na gluten. Wprowadzenie jej w tych przypadkach pozwala u większości chorych na zagojenie jelita w ciągu kilku tygodni lub miesięcy. Dzięki temu eliminuje przykre objawy, takie jak chroniczne zmęczenie, bóle brzucha, wzdęcia, wymioty, biegunki naprzemienne z zaparciami, wysypki, nadmierna bladość skóry, bóle stawów czy zaburzenia neurologiczne (choć często nietolerancja glutenu długo pozostaje bez objawów). Stosowanie przez chorych menu bez glutenu pomaga zabiegać powstawaniu niedoborów wielu związków odżywczych, m.in. białka, witamin, składników mineralnych, które skutkują niedorozwojem fizycznym u dzieci; a u dorosłych wywołują nadmierną utratę wagi, anemię, osteoporozę czy niepłodność. Leczenie dietą bezglutenową zmniejsza też ryzyko rozwoju nowotworów jelita. U osób chorych z niedowagą dieta umożliwia przybranie na wadze, a tym z nadwagą często ułatwia schudnięcie. W wielu przypadkach bezglutenowe menu pomaga też zlikwidować nietolerancję laktozy i umożliwia stopniowe wprowadzenie do diety produktów mlecznych. Dzięki istnieniu zamienników zbóż i produktów glutenowych stosowanie tej diety nie oznacza konieczności rezygnacji z ulubionych potraw; jest obecnie coraz łatwiejsze, bo na rynku przybywa specjalnych produktów bezglutenowych, oznaczonych międzynarodowym znakiem przekreślonego kłosa.

Minusy: dieta wymaga przestrzegania przez całe życie, a z powodu licznych restrykcji jest to trudne w praktyce. Wiąże się z koniecznością nie tylko wnikliwego czytania etykiet produktów spożywczych i zdobycia wiedzy na temat żywności, ale też zwiększenia nakładów czasu i pracy na przygotowanie posiłków od podstaw oraz pieniędzy na kosztowne produkty i dodatki dla bezglutenowców. Stosując tę dietę, należy wyeliminować nie tylko zboża i większość artykułów mlecznych, ale też produkty wysokoprzetworzone, zawierające dodatki pozyskiwane z pszenicy i innych zbóż glutenowych. To m.in. skrobia, hydrolizowane białko roślinne, a nawet czysty gluten, stosowany m.in. w produktach dla wegetarian czy tradycyjnych wędlinach; jest on też obecny w wielu lekach, suplementach diety czy kosmetykach do ust.

Dieta bezglutenowa wymaga dobrego zbilansowania, bo bywa uboga w węglowodany, żelazo, cynk, foliany i błonnik, a często też w wapń, wit. B1 i B2 i niacynę. Stosowana jako dieta odchudzająca, co lansują amerykańskie gwiazdy, przyczynia się do rozwoju niedoborów pokarmowych, a w konsekwencji – do anemii czy osteoporozy.

Chcesz lepszej ochrony organizmu?

Dobre bakterie są naszymi małymi sojusznikami. Sprawdź jak WIMIN może wesprzeć ochronę Twojego organizmu.

Sprawdź

Zainteresował Cię WIMIN?

Zobacz więcej

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

miód

5 najlepszych zamienników cukru

Mleko – pić czy nie pić? Rozwiewamy wątpliwości

Trzy kobiey tańczą na plaży. Przed nimi koc a na nim owoce i drink

„Jesteśmy rozpitym narodem i doskonale widać to w gabinetach lekarskich” – mówi dr Małgorzata Ponikowska. Nie wiesz, dlaczego tyjesz? Zajrzyj do swojego kieliszka!

Dieta na urlopie. Jak uniknąć niezdrowych pułapek?

Chcesz mieć piękną i zdrową skórę? Oto produkty, które powinny lądować na twoim talerzu

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi health coach Agnieszka Pająk

Istockphoto.com

Podejrzewasz u siebie nietolerancję glutenu? Podpowiadamy, jak to sprawdzić

dieta pcos

Jaka powinna być dieta przy PCOS? Objaśnia dietetyczka z profilu „Niekoniecznie dietetycznie”

lewandowska

„Jeżeli ktoś twierdzi, że się wyleczył z Hashimoto, bo zmienił coś w diecie, to jest to tylko dowód anegdotyczny” – mówi Agata Lewandowska, dietetyk i autorka książki „Hashimoto. Dieta i styl życia w chorobie”

Chora kobieta leży w łóżku

Dlaczego niektóre z nas chorują częściej?

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

Gluten w zdrowej diecie – może być czy lepiej sobie darować?

„Gluten w zdrowej diecie – może być czy lepiej sobie darować? – pyta (i odpowiada!) Monika Ciesielska, dietetyczka

Dwie dziewczyny trzymają arbuzy przy twarzy

Wiesz, czego nie powinnaś jeść, jeśli jesteś uczulona na trawy? O alergiach krzyżowych pisze lekarka Joanna Jamroz-Brzeska

„W dniu swoich urodzin dowiedziałam się, że mam cukrzycę. Dostałam przepiękny prezent w postaci skierowania do natychmiastowego stawienia się w szpitalu” – mówi Sandra Kaczmarska, młoda diabetyczka typu 1

Zdrowe pary na talerzu. Zobacz, co korzystnie jest łączyć w swoim menu

kosz warzyw

„Ruszaj się tak, jak robiły to nasze babcie”. O czym należy pamiętać przy insulinooporności, pisze dietetyk Kamila Urbaniak

Słabe paznokcie. Jak sobie pomóc dietą?

Chcesz mieć piękne włosy? Zmień dietę!

Nadwrażliwość na gluten – sprawdź, czy to masz

Nadwrażliwość na gluten – sprawdź, czy to masz

Trenujesz jak szalona i wciąż nie widzisz efektów? Diabeł tkwi w szczegółach!

Gluten – czym jest i kto powinien go unikać?

Gluten – czym jest i kto powinien go unikać?

ilustracja przedstawiająca adenowirus

Co to jest adenowirus? Charakterystyczne objawy i leczenie

Gdy jelita stają się leniwe. Jak je rozruszać, by poczuć się dobrze?

Wegański obiad? Czarna soczewica z pomidorami