Przejdź do treści

Dieta śródziemnomorska – jakie są zasady? Dietę śródziemnomorską ocenia ekspert

Dieta śródziemnomorska. Zdj: Dana DeVolk/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Alkohol a metryka
Alkohol a metryka. Im więcej mamy lat, tym mniej nam potrzeba?
6 związkowych pułapek
6 związkowych pułapek. Często wpadamy w nie przez samych siebie
Oporni na insulinę. Co powinnaś wiedzieć o insulinooporności?
Oporni na insulinę. Co powinnaś wiedzieć o insulinooporności?
Dlaczego decydujemy się na operacje plastyczne?
Dlaczego decydujemy się na operacje plastyczne? Odpowiada dr Zofia Bochen, specjalistka chirurgii plastycznej
Ćwiczenie wyobraźni pomoże ci schudnąć
Ćwiczenie wyobraźni pomoże ci schudnąć. To może być prostsze, niże ci się wydaje

Dieta śródziemnomorska to styl żywienia naturalnie praktykowany przez mieszkańców basenu Morza Śródziemnego – Greków, Hiszpanów, Włochów. Bywa wychwalana jako smaczna, zdrowa i wyszczuplająca. Dla kogo odpowiednia jest dieta śródziemnomorska, a kto nie może z niej korzystać? Jakie są opinie użytkowników, a jaka jest opinia eksperta? Sprawdzamy.

Dieta śródziemnomorska – zasady

Zasady diety śródziemnomorskiej można bardzo łatwo streścić. Jedz to, co rośnie, żyje w basenie Morza Śródziemnego. Czy to możliwe w polskich realiach? Tak, choć nie jest tak naturalne, jak dla rdzennych mieszkańców wspomnianych rejonów. My musimy się trochę postarać i trochę zapomnieć o naszych rodzimych zwyczajach.

Już dawno zauważono związki chorób serca i długości życia ze sposobem żywienia. Choć diety śródziemnomorskie różnią się między sobą w zależności od rejonu, zauważono wspólne elementy i uniwersalne zasady.

Jak najmniej:

przetworzonej żywności
czerwonego mięsa
soli

Nie powinno zabraknąć:

pełnoziarnistego pieczywa, makaronów i kaszy
owoców morza i ryb, a jako uzupełnienie diety w białko można sięgnąć również po jogurty, jajka, drób i sery
• co najmniej cztery porcje w ciągu dnia, w tym co najmniej jedna na surowo: owoców, warzyw, roślin strączkowych
• dodawanie do smaku naturalnych przypraw: ziół, oliwy z oliwek
wody do picia

Do tego obowiązkowo umiarkowanie: w piciu wina (maksymalnie jedna lampka dziennie), w trybie życia – czyli celebrowanie jedzenia, celebrowanie chwil, zdrowy ruch, zdrowe relacje z innymi ludźmi. To proste, smaczne i skuteczne rozwiązanie, sprzyjające zdrowiu ciała i duszy.

Bez spiny jem rośliny kampania

Dieta śródziemnomorska – dla kogo

Dietę śródziemnomorską może praktykować każdy, kto ma na to chęć – jej zasady na pewno nie zaszkodzą zdrowiu: obniża „zły” cholesterol, pozwala utrzymać odpowiedni poziom glukozy we krwi, bez jej skoków i spadków. Zauważono i udowodniono korzystny wpływ w przypadku istniejących już chorób układu krążenia oraz cukrzycy.

To dieta dla tych osób, które (jak ja) nie lubią spędzać zbyt wiele czasu w kuchni: liczyć, mierzyć, ważyć co do grama. Nie jest restrykcyjna, nie wymaga rezygnacji z ulubionych przysmaków. Jest tu miejsce na zdrowe desery, np. jogurt z miodem, bardzo smaczny, znany i lubiany na wyspach greckich.

Pełnoziarniste pieczywo, rośliny strączkowe, owoce, warzywa, oliwa z oliwek zapewniają energię przez cały dzień, korzystnie wpływają na układ trawienia, mogą pomóc zredukować nadmiar kilogramów. Jeśli chcesz schudnąć zdrowo i bez głodówki, to dieta idealna jako długofalowy plan.

Gluten to puszka Pandory

Dieta śródziemnomorska – kto nie może

Dieta śródziemnomorska to naturalny sposób żywienia, traktowany jako zbilansowany styl spokojnego życia.

Z wyjątkiem alergii na niektóre składniki, nie ma przeciwwskazań do jej stosowania. W przypadku uczulenia również można wyeliminować jedynie problematyczne substancje. Do najczęstszych alergenów, które można znaleźć w diecie śródziemnomorskiej, należą orzechy, ryby, również jajka i nabiał, w przypadku nietolerancji laktozy. Współcześnie bez trudu można jednak nabyć sojowe zamienniki lub produkty mleczne, ale bez laktozy.

avocado

Dieta śródziemnomorska – opinie

Dieta śródziemnomorska w rejonie Morza Śródziemnego ma różne oblicza. Dietetycy, lekarze i naukowcy, którzy zachwalają ten sposób żywienia, odnoszą się do wymienionych wyżej składników tej diety. Jednak z uwagi na różnorodność stylów żywienia w basenie Morza Śródziemnego, zdarzają się też krytyczne opinie.

Można spotkać się z zarzutem, że pełnoziarniste pieczywo i makarony nie są wcale preferowane przez rdzennych mieszkańców omawianego rejonu. Ponadto, kontrowersje budzi sama oliwa z oliwek. Choć przeważają zdania, że to najzdrowszy tłuszcz, niektórzy zwracają uwagę na fakt, że zawiera ona zbyt dużo kwasów omega-6, co z kolei może przyczyniać się do stanów zapalnych w organizmie.

Zwraca się również uwagę, że kontrastowana z dietą śródziemnomorską polska kuchnia, choć może z pozoru wypadać niekorzystnie w tym zestawieniu, ma również swoje uzasadnienie. Wiąże się to ze stylem życia i pracy w naszym kraju, a także z porami roku, a przede wszystkim z zimą, która jest obca w basenie Morza Śródziemnego. W tym kontekście nasze z pozoru tłuste i ciężkie potrawy mają sens – dostarczają siły, energii, ciepła. Tyjemy po polskich obiadkach, nie dlatego, że są złe, ale dlatego, że są zbyt duże, a my ruszamy się zbyt mało, w porównaniu z tym, ile zjadamy.

Osoby nastawione na szybką utratę masy ciała również mogą być nieusatysfakcjonowane dietą śródziemnomorską. Jeśli jednak priorytetem jest zdrowie i chudnięcie może nie szybkie, lecz skuteczne, to dieta idealna pod tym względem.

Dieta śródziemnomorska ma udowodniony naukowo szereg korzyści dla układu krążenia, zmniejsza ryzyko insulinooporności, zauważono też zmniejszone ryzyko zachorowań na nowotwory jelit, wątroby, piersi lub prostaty. Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne podaje również, że dzięki bogactwu witaminy D, dieta śródziemnomorska zmniejsza ryzyko depresji. Do takich samych wniosków doszli m.in. greccy uczeni z uniwersytetu w Patras. Witaminy C, E, foliany i korzystny wpływ na „dobry” cholesterol, mogą przełożyć się na zmniejszone ryzyko demencji i chorób otępiennych. W rankingach U.S. News & World dieta śródziemnomorska, obok diety DASH, stale utrzymuje się w ścisłej czołówce najlepszych i najzdrowszych diet świata.

Bagietka, dżemy, jedzenie na stole

Dieta śródziemnomorska okiem eksperta

Dieta śródziemnomorska to nie jest dieta odchudzająca. Jeśli działa korzystnie na masę ciała, to dlatego, że eliminujemy te składniki i zwyczaje, które przyczyniały się do przybierania na wadze. Warunkiem jest oczywiście redukcja kaloryczności posiłków i tryb życia, w którym więcej kalorii spalamy, niż zjadamy.

Katarzyna Trafisz, biolog, dietetyk, pasjonatka psychodietetyki i mikfoflory jelitowej oraz naturalnej suplementacji, autorka marki żywieniowy GPS, zwraca uwagę: – Mam taką refleksję, jeśli chodzi o polską kuchnię, nasz styl jedzenia: po prostu przesadzamy. Zbyt częsty jest u nas uginający się stół, jemy zbyt duże posiłki. Nawet gdy dużo się mówi o potrzebie i zaletach aktywności fizycznej, oraz o tym, żeby się nie objadać, my nadal trwamy w dawnych zwyczajach objadania się.

Tu wkracza dieta śródziemnomorska, rozumiana jako styl życia i jedzenia. Wbrew obawom nie jest ona pozbawiona przyjemności ze słodkości.

Kocham swoich bliskich, dlatego staram się przygotować zdrowsze wersje słodkości – podpowiada Katarzyna Trafisz. – Moje ciasto to tylko jabłka, kasza, cynamon, imbir i garść żurawiny. W przepisie wymienione były też orzechy, więc wypróbuję wariant i z nimi. Na pewno bez cukru- jabłka po upieczeniu są wystarczająco słodkie – zwraca uwagę dietetyczka. – „Traktuj swoje jedzenie jak lekarstwo, w przeciwnym wypadku lekarstwo będzie twoim jedzeniem” – cytuje specjalistka.

Zwraca uwagę na fakt, korzyści, jakie dobrze dobrana dieta może nieść w starciu z cukrzycą: – Mało kto myśli o konsekwencjach cukrzycy, szczególnie tej nieleczonej kompleksowo, czyli za pomocą diety, aktywności fizycznej odpowiedni dobranej dla każdego indywidualnie. Konsekwencje cukrzycy mają negatywny wpływ na cały organizm i nie jest to tylko wygląd! Nie tylko aspekt nadwagi czy otyłości powinien do nas przemawiać, ale to, co dzieje się w środku naszego organizmu. Wiele osób odpuszcza troskę o siebie i uznaje, że tak musi widocznie być. Jedyną aktywnością jest łykanie garści tabletek – na zmniejszenie łaknienia, na nadciśnienie, na zmniejszenie poziomu cukru we krwi. Wsłuchajcie się w siebie, przystańcie, zastanówcie, czy faktycznie robicie coś w kierunku, by poprawić sobie funkcjonowanie.

Styl żywienia bogaty w owoce i warzywa korzystnie wpływa również na odporność, także u najmłodszych. – Odporność u malucha zależy od zróżnicowanej i prawidłowej diety. Jeśli twoje dziecko nie jada warzyw i owoców, to bez składników, które się w nich znajdują – witaminy, antyoksydanty, błonnik, minerały – trudno zadbać o zdrowie – zaznacza dietetyk Katarzyna Trafisz.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ćwiczę, ale wciąż nie chudnę. Dlaczego tak się dzieje? Oto odpowiedź!

Ćwiczę, ale wciąż nie chudnę. Dlaczego tak się dzieje? Oto odpowiedź!

500 kcal mniej każdego dnia. W jaki sposób tego dokonać?

500 kcal mniej każdego dnia. W jaki sposób tego dokonać?

Zdrowo dla odmiany - Ania Makowska / x-news

Anna Makowska, czyli Doktor Ania: śmieszy mnie napis „bez konserwantów” na serku, który nigdy wcześniej ich nie zawierał

Sok z aronii - jak go zrobić i jakie ma właściwości?

Sok z aronii – jak go zrobić i jakie ma właściwości?

Weganizm a wegetarianizm - na czym polegają różnice?

Weganizm a wegetarianizm – na czym polegają różnice?

Kobieta je lody

7 dietetycznych mitów. O których definitywnie możesz zapomnieć?

krewetki żródłem cynku

Cynk – rola, zapotrzebowanie, skutki niedoboru i nadmiaru, źródła

Ewa Chodakowska / Purella

Ewa Chodakowska: ważne, aby określić realny cel, a w jego realizacji podążać małymi krokami

pęczek ziół

Dlaczego diety nie działają? Oto 5 psychologicznych powodów

zdrowe jedzenie

Naturalne odkwaszanie organizmu – czy ma sens? Jak to zrobić?

Kobieta z chorym dzieckiem - mokowiscydoza

Mukowiscydoza, czyli „choroba słonego potu”. Pediatra wyjaśnia, co powinno jeść dziecko, które się z nią zmaga

Spermidyna w jabłkach / istock

Spermidyna pomoże ci zachować długowieczność. Czym jest substancja, o której wszyscy mówią?

Twarz kobiety

Dieta dla skóry. Masz problemy z cerą? Przeczytaj, co powinnaś jeść

Ania Starmach / Purella

Ania Starmach o superfoods: Kraj pochodzenia jest gwarancją jakości. Jeśli produkty nie posiadają informacji o pochodzeniu surowca to znaczy, że są z Chin, a takich powinniśmy się wystrzegać

Owsianka w insulinooporności / istock

7 produktów, które warto spożywać w insulinooporności

Adele / gettyimages

Dieta Adele. Adele schudła kilkadziesiąt kilogramów dzięki specjalnej diecie. Chodzi o dietę sirtfood. Jakie są jej zasady?

pączki

Tłusty czwartek – jak go przeżyć? Oto kilka zasad dotyczących jedzenia słodyczy

pączki

Tłusty czwartek. Jak zjeść pączka i nie przytyć? Ile pączek ma kalorii?

miska z jedzeniem

Dieta wolumeryczna – przeciwieństwo powszechnych wyobrażeń na temat diet. Na czym polega?

Maja Bohosiewicz / Instagram

Maja Bohosiewicz podzieliła się z fankami sekretem swojej szczupłej sylwetki. „Stara, cudów nie ma…” – pisze aktorka

siatka na zakupy

Dieta powinna być dobrze przemyślana. „Odżywiaj się zdrowo, nie modnie” – apeluje dietetyczka Anna Reguła

Dieta a płodność / freepik.com

Płodność – czy da się wspierać ją zdrowym odżywianiem? Dietetyczka odpowiada

Dzień pod znakiem selera

Dzień pod znakiem selera

mięso

Dieta karniwora – jakie daje efekty? Co mówi o niej ekspert?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

Kobieta z grypą hiszpanką leży w łóżku

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?