Przejdź do treści

Glejak – przyczyny powstawania i rozwoju najczęstszego pierwotnego nowotworu mózgu.

rak mózgu
Fot. Photographee.eu/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Tort cytrusowo-szpinakowy
Tort cytrusowo-szpinakowy. Smak, którego nie sposób zapomnieć!
Twój kręgosłup potrzebuje rozluźnienia? Oto kilka pomocnych ćwiczeń, skorzystaj
Ciało bogini za nic się nie wini. Dzięki akcji Aleksandry Domańskiej tysiące kobiet pokochało swoje ciało
Czerniak – 8 rzeczy, których możesz o nim nie wiedzieć
Malinowo – morelowa pyszność pod owsianą kruszonką

Najczęstszym pierwotnym nowotworem centralnego układu nerwowego jest glejak mózgu. Przyczyny glejaka są niejasne, udowodnione czynniki ryzyka rozwoju nowotworu to promieniowanie jonizujące na obszar głowy, niektóre czynniki genetyczne. Tylko w 5% przyczyną glejaka jest dziedziczność.

Nie istnieje obecnie profilaktyka, która skutecznie zabezpieczy przed zachorowaniem na glejaka. Przyczyny choroby, nad którymi nadal prowadzone są badania, obejmują nieprawidłową dietę, narażenie na czynniki kancerogenne znajdujące się w substancjach chemicznych oraz promieniowanie pochodzące z telefonów komórkowych.

Glejak – definicja i epidemiologia

Glejak to nowotwór tworzący się z tkanki mózgowej, a dokładniej z komórek glejowych stanowiących zrąb tkanki nerwowej. Powstaje w wyniku mutacji komórek mózgu – astrocytów i oligodendrocytów, które tracą swoją prawidłową funkcję i rozpoczynają niekontrolowany rozrost. Glejaki różnią się od siebie zróżnicowaniem oraz agresywnością. Zaobserwowano, że glejak częściej pojawia się u mężczyzn niż u kobiet. Szczyt zachorowań występuje między 45. a 65. rokiem życia oraz w wieku dziecięcym (najczęściej glejak wrodzony – rdzeniak). W ostatnich latach obserwuje się zwiększoną zachorowalność na ten nowotwór. Najczęstszym glejakiem jest glejak wielopostaciowy. Przyczyny glejaka nie są do końca poznane i wciąż prowadzone są badania na ten temat, ale większość czynników powodujących rozwój glejaka jest nieznana. Powstaje on w wyniku mutacji prawidłowych komórek nerwowych.

Alżbeta Lenska i Rafał Cieszyński

Przyczyny powstania glejaka mózgu

Czynniki ryzyka dotychczas poznane wskazują na zwiększoną zachorowalność na glejaka u osób:

  • narażonych na promieniowanie jonizujące – osoby narażone na testy bomb atomowych i broni nuklearnej, osoby, które przeszły w dzieciństwie radioterapię na obszar głowy lub szyi w celu leczenia nowotworów lub profilaktyczne napromienianie cewy nerwowej z powodu białaczki limfoblastycznej mają zwiększone prawdopodobieństwo zachorowania na glejaka,
  • mających w rodzinie co najmniej jeden przypadek zachorowania na glejaka – występowanie nowotworu w rodzinie zwiększa co najmniej dwukrotnie ryzyko zachorowania, ale tu mniej niż 5% pacjentów chorych na glejaka ma udowodnione występowanie guza mózgu w rodzinie,
  • z niektórymi zespołami genetycznymi, w których występuje ogólne zwiększone ryzyko zachorowania na nowotwory – zespół Cowden, zespół Turcota, zespół Lyncha, zespół Li-Fraumeni oraz nerwiakowłókniakowatość typu I, a także zespół Burkitta.

Naukowcy wciąż badają inne możliwe przyczyny powstawania glejaka. Czynnikiem ryzyka może być także zakażenie – pewne gatunki wirusów mogą indukować transformację złośliwą. Niektóre badania skupiają się nad możliwością wywołania choroby przez nieodpowiednią dietę zawierającą zwiększoną ilością konserwantów, które przedostając się z krwi do mózgu, mogą przyczyniać się do rozwoju glejaka. Zwiększone ryzyko zachorowania mają także osoby zatrudnione przy produkcji syntetycznych gum, chlorku poliwinylowego i pracujące w pewnych działach przemysłu petrochemicznego, olejowego i ropo-naftowego. Negatywny wpływ na tkankę mózgową (przyczyny glejaka) mogą mieć takie czynniki, jak narażenie na promieniowanie z telefonów komórkowych, urazy głowy, aspartam. Narażenie na pestycydy mogą również mieć negatywny wpływ na rozwój glejaka, nie jest on jednak jednoznacznie udowodniony. Wydaje się, że przyczyna powstawania glejaka to współistnienie predyspozycji genetycznych razem z czynnikami środowiskowymi – tylko mały odsetek zachorowań związany jest z dziedzicznością.

Zobacz także

Glejak – objawy

Przyczyną większości objawów, które pojawiają się w przebiegu glejaka, jest prawo masy, czyli ucisk na różne struktury znajdującego się w czaszce glejaka. Przyczyną powstania objawów jest również lokalizacja guza. Bóle głowy, nudności, wymioty, podwójne widzenie i senność wynikają ze zwiększonego ciśnienia w czaszce. Napady padaczkowe są najczęstszymi objawami glejaka. Występują głównie w guzach wolnorosnących, a ich charakter zależy głównie od umiejscowienia guza. Inne objawy związane z lokalizacją glejaka to tak zwane objawy ogniskowe. Jeśli glejak znajduje się w płacie czołowym, zaobserwować będzie można wyraźniej zaburzenia zachowania, w płatach skroniowych, potylicznych lub ciemieniowych – zaburzenia widzenia, natomiast zaburzenia czucia będą obecne, gdy nowotwór zlokalizowany będzie w płatach ciemieniowych. Glejak może rosnąć w móżdżku, co sprawi, że pojawią się u pacjenta problemy z równowagą, oczopląs, drżenia mięśniowe.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

W. Kozubski, Choroby układu nerwowego, Warszawa 2003.
R. Pazdur, L.D. Wagman, K.A. Camphausen, W.J. Hoskins, Nowotwory złośliwe – postępowanie wielodyscyplinarne, tom II, Lublin 2012.
K. Okła, A. Wawruszak, S. Bilska., Glejaki – epidemiologia, klasyfikacja i etiologia. Review and Research on Cancer Treatment Volume 1, Issue 1 (2015).

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Laurie Penny

Laurie Penny: bez odwagi nasze pokolenie jest skazane na kolejną dekadę politycznego wykluczenia i gównianej muzyki

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi dietetyczka Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

„W Chinach medycyna chińska przygotowuje przyszłych rodziców już rok przed planowaną ciążą. Dzięki temu depresja poporodowa nie zdarza się tam często” – mówi Aneta Rosłon, terapeutka medycyny chińskiej

Zainteresują cię również:

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

Pamiętacie hit „Bal wszystkich świętych”? Romuald Lipko z Budki Suflera walczy z nowotworem

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

gettyimages.com

Rozwój czerniaka, jednego z najczęściej występujących nowotworów złośliwych u młodych dziewczyn, zależy też od ciebie! Dlaczego? Wyjaśnia lek. Agnieszka Kobyłka-Dziki

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta na wakacjach

5 chorób, które możesz przywieźć z wakacji

Zdrowe pary na talerzu. Zobacz, co korzystnie jest łączyć w swoim menu

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

kobieta cierpiąca na leukoplakię otwiera usta

Leukoplakia – jakie czynniki predysponują do jej powstania? Czym jest stan przedrakowy?

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?