Przejdź do treści

Glejak – przyczyny powstawania i rozwoju najczęstszego pierwotnego nowotworu mózgu.

rak mózgu
Fot. Photographee.eu/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta stoi przed drzwiamy. Trzyma się za brzuch ciążowy
Trzeci trymestr ciąży – co dzieje się w organizmie ciężarnej? Tłumaczy Katarzyna Piotrowska, fizjoterapeutka uroginekologiczna
Victoria's Secret Show / gettyimages
Pokaz Victoria’s Secret 2019 odwołany. To już oficjalne!
Dzieci siedzą na krzesełkach na scenie teatralnej. Mówi do nich Tomasz Kot, który kuca przed nimi
Święta to czas (u)dawania – niezwykłe lekcje aktorstwa Tomasza Kota dla osieroconych dzieci
Pierwszy antykoncepcyjny zastrzyk dla mężczyzn
Powstała pierwsza na świecie antykoncepcja dla mężczyzn w zastrzyku. Będzie działać zaskakująco długo
Kiszona kapusta - Mercedes w walce z przeziębieniem
Kiszona kapusta to nie tylko świetne panaceum na przeziębienie. Poznaj inne magiczne właściwości kiszonej kapusty!

Najczęstszym pierwotnym nowotworem centralnego układu nerwowego jest glejak mózgu. Przyczyny glejaka są niejasne, udowodnione czynniki ryzyka rozwoju nowotworu to promieniowanie jonizujące na obszar głowy, niektóre czynniki genetyczne. Tylko w 5% przyczyną glejaka jest dziedziczność.

Nie istnieje obecnie profilaktyka, która skutecznie zabezpieczy przed zachorowaniem na glejaka. Przyczyny choroby, nad którymi nadal prowadzone są badania, obejmują nieprawidłową dietę, narażenie na czynniki kancerogenne znajdujące się w substancjach chemicznych oraz promieniowanie pochodzące z telefonów komórkowych.

Glejak – definicja i epidemiologia

Glejak to nowotwór tworzący się z tkanki mózgowej, a dokładniej z komórek glejowych stanowiących zrąb tkanki nerwowej. Powstaje w wyniku mutacji komórek mózgu – astrocytów i oligodendrocytów, które tracą swoją prawidłową funkcję i rozpoczynają niekontrolowany rozrost. Glejaki różnią się od siebie zróżnicowaniem oraz agresywnością. Zaobserwowano, że glejak częściej pojawia się u mężczyzn niż u kobiet. Szczyt zachorowań występuje między 45. a 65. rokiem życia oraz w wieku dziecięcym (najczęściej glejak wrodzony – rdzeniak). W ostatnich latach obserwuje się zwiększoną zachorowalność na ten nowotwór. Najczęstszym glejakiem jest glejak wielopostaciowy. Przyczyny glejaka nie są do końca poznane i wciąż prowadzone są badania na ten temat, ale większość czynników powodujących rozwój glejaka jest nieznana. Powstaje on w wyniku mutacji prawidłowych komórek nerwowych.

Alżbeta Lenska i Rafał Cieszyński

Przyczyny powstania glejaka mózgu

Czynniki ryzyka dotychczas poznane wskazują na zwiększoną zachorowalność na glejaka u osób:

  • narażonych na promieniowanie jonizujące – osoby narażone na testy bomb atomowych i broni nuklearnej, osoby, które przeszły w dzieciństwie radioterapię na obszar głowy lub szyi w celu leczenia nowotworów lub profilaktyczne napromienianie cewy nerwowej z powodu białaczki limfoblastycznej mają zwiększone prawdopodobieństwo zachorowania na glejaka,
  • mających w rodzinie co najmniej jeden przypadek zachorowania na glejaka – występowanie nowotworu w rodzinie zwiększa co najmniej dwukrotnie ryzyko zachorowania, ale tu mniej niż 5% pacjentów chorych na glejaka ma udowodnione występowanie guza mózgu w rodzinie,
  • z niektórymi zespołami genetycznymi, w których występuje ogólne zwiększone ryzyko zachorowania na nowotwory – zespół Cowden, zespół Turcota, zespół Lyncha, zespół Li-Fraumeni oraz nerwiakowłókniakowatość typu I, a także zespół Burkitta.

Naukowcy wciąż badają inne możliwe przyczyny powstawania glejaka. Czynnikiem ryzyka może być także zakażenie – pewne gatunki wirusów mogą indukować transformację złośliwą. Niektóre badania skupiają się nad możliwością wywołania choroby przez nieodpowiednią dietę zawierającą zwiększoną ilością konserwantów, które przedostając się z krwi do mózgu, mogą przyczyniać się do rozwoju glejaka. Zwiększone ryzyko zachorowania mają także osoby zatrudnione przy produkcji syntetycznych gum, chlorku poliwinylowego i pracujące w pewnych działach przemysłu petrochemicznego, olejowego i ropo-naftowego. Negatywny wpływ na tkankę mózgową (przyczyny glejaka) mogą mieć takie czynniki, jak narażenie na promieniowanie z telefonów komórkowych, urazy głowy, aspartam. Narażenie na pestycydy mogą również mieć negatywny wpływ na rozwój glejaka, nie jest on jednak jednoznacznie udowodniony. Wydaje się, że przyczyna powstawania glejaka to współistnienie predyspozycji genetycznych razem z czynnikami środowiskowymi – tylko mały odsetek zachorowań związany jest z dziedzicznością.

Zobacz także

Glejak – objawy

Przyczyną większości objawów, które pojawiają się w przebiegu glejaka, jest prawo masy, czyli ucisk na różne struktury znajdującego się w czaszce glejaka. Przyczyną powstania objawów jest również lokalizacja guza. Bóle głowy, nudności, wymioty, podwójne widzenie i senność wynikają ze zwiększonego ciśnienia w czaszce. Napady padaczkowe są najczęstszymi objawami glejaka. Występują głównie w guzach wolnorosnących, a ich charakter zależy głównie od umiejscowienia guza. Inne objawy związane z lokalizacją glejaka to tak zwane objawy ogniskowe. Jeśli glejak znajduje się w płacie czołowym, zaobserwować będzie można wyraźniej zaburzenia zachowania, w płatach skroniowych, potylicznych lub ciemieniowych – zaburzenia widzenia, natomiast zaburzenia czucia będą obecne, gdy nowotwór zlokalizowany będzie w płatach ciemieniowych. Glejak może rosnąć w móżdżku, co sprawi, że pojawią się u pacjenta problemy z równowagą, oczopląs, drżenia mięśniowe.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

W. Kozubski, Choroby układu nerwowego, Warszawa 2003.
R. Pazdur, L.D. Wagman, K.A. Camphausen, W.J. Hoskins, Nowotwory złośliwe – postępowanie wielodyscyplinarne, tom II, Lublin 2012.
K. Okła, A. Wawruszak, S. Bilska., Glejaki – epidemiologia, klasyfikacja i etiologia. Review and Research on Cancer Treatment Volume 1, Issue 1 (2015).

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Brachyterapia

Brachyterapia może uratować ci życie. Co powinnaś wiedzieć o tej metodzie leczenia nowotworów?

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

Rak żołądka - przyczyny powstania, objawy i rokowania

Rak żołądka – przyczyny powstania, objawy i rokowania

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

Rak krtani - objawy i metody leczenia

Rak krtani – objawy i metody leczenia

Dzieci z nowotworem siedzą przy stoliku na krzesełkach i czytają książki, uśmiechają się

„Wyprzedzamy nowotwór”. Kampania zwracająca uwagę na wczesne objawy raka u dzieci, które łatwo pomylić

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

6 mitów o raku, w które nadal wierzymy

„BreastFit. Kobiecy biust. Męska sprawa”. Relacja z debaty „Rak piersi w roli głównej”

dziecko z rotawirusem

Rotawirus u dzieci i niemowląt – jakie daje objawy?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

Danuta Stenka wspiera Krótką Instrukcję Obsługi Raka Piersi. „Możemy zrobić coś dobrego”

Vans / mat. prasowe

Samobadanie, profilaktyka, motywacja i wsparcie na butach z nowej kolekcji Vans. Tak marka wspiera walkę z rakiem piersi

kobieta trzyma frytki

6 produktów, które mogą powodować raka

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

Janina Ochojska wspiera Krótką Instrukcję Obsługi Raka Piersi. „To jest poradnik dla Was”

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Zbliżenie oka z wadą wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.