Przejdź do treści

Jak odmówić dziecku prezentu? Wyjaśnia psycholożka Sylwia Skonieczna

prezenty
Jak odmówić dziecku prezentu? Wyjaśnia psycholożka Sylwia Skonieczna Unsplash.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Krowa za bramą
Hodowla zwierząt wyrządza większe szkody dla klimatu niż auta, podaje raport Greenpeace
Kobieta w ciąży
Włosy w ciąży. Co można a czego nie wolno? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan
Muesli/iStockphoto
Muesli – szczęście w proszku. 3 pomysły na zdrowe śniadanie
Dorośli stoją w szlafrokach
Duńska telewizja publiczna pokazuje dzieciom nagich dorosłych: „Tak wyglądają normalne ciała”
Mamy polski lek na COVID-19! To pierwszy taki produkt na świecie
Mamy polski lek na COVID-19. To pierwszy taki produkt na świecie

Każdy z nas chce dla najbliższych wszystkiego, co najlepsze. Dzieciom jesteśmy w stanie dać gwiazdkę z nieba. Co w sytuacji, gdy nie możemy sprostać oczekiwaniom maluchów? Psycholożka Sylwia Skonieczna w rozmowie z Hello Zdrowie mówi o odmawianiu mądrze i z miłością, marketingowej manipulacji i potędze obdarowywania.

Monika Słowik: Jakie przesłanie powinien nieść prezent, co oznaczać, co symbolizować, a jakie, czasami nieświadomie, nadają mu rodzice?

Sylwia Skonieczna: Ideą obdarowywania jest sprawianie przyjemności drugiej osobie, dlatego prezent powinien być odpowiednio dobrany dla danej osoby. Obdarowany powinien mieć poczucie, że darczyńca myślał o nim wybierając upominek. Prezent powinien „mówić” na ile znamy osobę, którą obdarowujemy, na ile jest ona nam bliska. Podarunek powinien być odpowiednio wcześniej przygotowany tzn. przemyślany, konkretny. Prezent wiele mówi również o darczyńcy. Kupując prezenty w ostatniej chwili, w świątecznym szale wśród tłumów jesteśmy narażeni na dużo większą manipulację. Gdy nie ma czasu na przemyślenia kupujemy więcej, drożej, byle jak i byle co. Zapominamy o najważniejszym – że obdarowywanie jest wartością samą w sobie. I tego powinniśmy uczyć nasze dzieci. Zamiast „kupować” miłość, dajmy dzieciom więcej uwagi, wspólnego czasu.

Czym kieruje się rodzic kupując prezent dziecku?

Wybór prezentu dla dziecka bywa ogromnym wyzwaniem. Kupujemy dzieciom drogie prezenty sugerując się modą lub własnymi , niespełnionymi marzeniami. Wielu rodziców lekceważy zainteresowania, pasje dziecka i wybiera prezent, z którego sam skorzysta (np. kupując małemu dziecku zaawansowaną grę komputerową). Wybierając prezent dla dziecka rodzic powinien przede wszystkim brać pod uwagę wiek dziecka. Warto inwestować w zabawki dobrej jakości, edukacyjne. Dobrze jest kupować zabawki, które stanowią część kolekcji. Kolejna część z kolekcji nie tylko sprawia radość dziecku, ale uczy cierpliwości, systematyczności w działaniu i poszanowania prezentu.

Który z rodziców ma zazwyczaj większe trudności w odmówieniu dziecku? Z czego mogą one wynikać?

Z moich obserwacji wynika, że bardziej wymagający i konsekwentny jest ten rodzic, który więcej czasu spędza z dzieckiem. Wprowadza zasady, egzekwuje ich przestrzeganie, stawia granice. Przypuśćmy, że jedno z rodziców pracuje często w delegacjach. Rzadko bywa w domu, mało czasu spędza z dzieckiem. Więc jeśli już w tym domu jest, to stara się wynagrodzić swoją nieobecność spełnianiem wszelkich zachcianek, robiąc dziecku przyjemności. I to właśnie taki rodzic często ma trudności z odmawianiem dziecku.

Jednomyślność rodziców jest kluczem do sukcesu?

Jeśli raz obydwoje coś ustaliliśmy i powiedzieliśmy „nie”, musimy tego konsekwentnie przestrzegać np. gdy umówiliśmy się na jakiś drobiazg raz w tygodniu, to nie możemy już kolejnego dnia ulec i ustąpić dziecku, bo akurat tak się złożyło. Gdy nasza odmowa spotka się z niezadowoleniem, złością lub atakiem furii musimy zignorować takie zachowanie i oddalić się od miejsca, w którym dziecko próbuje coś wymusić. Dzieci testują dorosłych, próbują przesuwać postawione granice, sprawdzają na ile mogą sobie pozwolić. Brak konsekwencji dorosłych gwarantuje coraz większe trudności w odmawianiu dziecku.

Utarło się, ze dawanie dzieciom prezentów uczy je obdarowywać innych, czy taką lekcję czerpią dzieci? Czy może one postrzegają to nieco inaczej niż dorośli?

Wiele zależy od naszego przekazu oraz od wieku dziecka. Obdarowywanie innych uczy dzielenia się, empatii. Dzieci z ogromnym zaufaniem powielają nasze zachowania, przyjmując je za jedyne i właściwe.

Paulina Górska

Ważne są  też motywy obdarowywania. Prezent może być dowodem uznania lub nagrodą za wysiłek (wybitne osiągnięcia szkolne) czy postawę (odwaga podczas wizyty u dentysty mimo strachu przed bólem). W takiej sytuacji doceniamy dziecko, umacniamy jego poczucie wartości, pokazujemy jak bardzo jesteśmy dumni. Inaczej jest gdy prezent staje się powszedni. Wówczas już nie jest prezentem, ale spełnianiem zachcianek.

Okres przedświąteczny, a zatem reklamy z Mikołajem, choinki w centrach handlowych podsycają chęć kupowania. Czy jest możliwe, by uchronić dziecko przed szaleństwem zakupowym?

Świąteczna aura widoczna na długo przed Bożym Narodzeniem dostarcza nam tysięcy bodźców, doznań wizualnych, dźwiękowych, zapachowych, którym trudno się oprzeć. W witrynach sklepowych bombki, choinki, świecidełka. Wszystko miga, błyszczy, dzwoni, przyciąga naszą uwagę. Coraz więcej świątecznych reklam zachęcających do kolejnych zakupów. Przecież to czas obdarowywania. Nie da się całkowicie odciąć od reklam, dlatego warto poświęcić czas na rozmowy i wyjaśnianie dzieciom mechanizmów marketingowych w sposób dostosowany do ich wieku. Najpewniej poprzez własny przykład uchronimy dzieci przed świąteczną manipulacją. Warto zastanowić się, jaki ja mam stosunek do zakupów i zwyczaje w tym względzie. Czy kupuję pod wpływem impulsu, czy zakupy są receptą na poprawę nastroju, czy jestem podatny na manipulację? Warto też przeanalizować, jakimi wartościami kieruję się w życiu? Przyglądając się sobie uważnie, dostrzeżemy na ile zachowania dzieci podczas zakupów są odzwierciedleniem naszych zachowań.

Sylwia Skonieczna, psycholożka
Wybierając prezent dla dziecka rodzic powinien przede wszystkim brać pod uwagę wiek dziecka. Warto inwestować w zabawki dobrej jakości, edukacyjne. Dobrze jest kupować zabawki, które stanowią część kolekcji. Kolejna część z kolekcji nie tylko sprawia radość dziecku, ale uczy cierpliwości, systematyczności w działaniu i poszanowania prezentu

Musimy mu coś podarować – myślą rodzice. Czy dawanie prezentu urosło już do rangi obowiązku?

Ideą obdarowywania jest sprawianie przyjemności innym, ale też jest przyjemnością dla obdarowującego. Jeśli dawanie prezentów nie sprawia nam radości, to możemy mówić o spełnianiu obowiązku.

Wiemy, że dziecko ma dużo zabawek. Niedługo będzie Gwiazdka, urodziny, Dzień Dziecka. Jak rozmawiać z dzieckiem, że czegoś mu nie kupimy?

Wbrew pozorom odmowa nie musi kończyć się „dramatem”. Musimy jednak być świadomi emocji, które w tej sytuacji przeżywa dziecko. Warto rozmawiać z dziećmi i tłumaczyć, czym kierujemy się wybierając wartościowe prezenty, dobierając argumenty odpowiednio do wieku dziecka. Inaczej rozmawiamy z przedszkolakiem, a inaczej z nastolatkiem. W rozmowie z maluchami musimy być konkretni. Wybierając się na zakupy ustalmy zasady: kupujemy tylko zakupy z listy, zabawki możesz pooglądać, ale nie będziemy ich kupować .Albo: nie kupię ci prezentu dzisiaj, bo otrzymasz go np. na urodziny. Odraczanie jest dobrą metodą – uczy dzieci cierpliwości, a rodzica uczciwości. Musimy dotrzymać danego słowa. W przeciwnym razie dziecko przestanie nam ufać, będzie czuło się oszukane.

Odmawianie nastolatkowi to doskonała okazja do nauki argumentacji również dla dziecka. Polemizując, możemy niejako prowokować by pociecha nas przekonała, że prezent jest mu potrzebny, że to nie kolejna fanaberia czy zachcianka. Nie wstydźmy się też mówić, że dany prezent jest zbyt drogi. Ten argument też jest nauką. Uświadamiamy w ten sposób, że pieniądze umożliwiają spełnianie  marzeń, ale istnieje hierarchia potrzeb, które realizujemy za ich pomocą. Pozwólmy nastolatkowi uczestniczyć w planowaniu rodzinnego budżetu. To najlepsza lekcja odpowiedzialności i samokontroli. Dziecko podejmie refleksję, czy rzeczywiście chce mieć kolejny prezent, czy widzi sens posiadania go.

Zawsze trzeba pamiętać, że to my dorośli kreujemy nawyki u naszych dzieci i budujemy ich system wartości. Mówmy prawdę – zawsze należy dokładnie wyjaśnić dziecku, dlaczego mu odmawiamy.  Zaproponujmy ciekawe alternatywy.

Raport przygotowany przez wolontariuszy Szlachetnej Paczki podaje, ze wiele rodzin wciąż żyje na granicy ubóstwa. Co czują ci, których nie stać na prezent.? Jak w takich rodzinach postrzega się obdarowywanie?

Wciąż istnieją rodziny, w których otrzymywanie prezentu jest dla dzieci świętem, kojarzy się z luksusem. Dla rodziców z kolei obdarowywanie wiąże się z wyrzeczeniami. Niemożność sprawienia prezentu dziecku czy innej bliskiej osobie rodzi smutek, poczucie bezradności. Bywa też motorem napędowym kreatywności.  Własnoręczne wykonywanie zabawek, kupowanie w second handach, odkupywanie od znajomych to tylko przykłady zaradności rodziców, którzy robią wszystko by sprawić radość swoim pociechom zwłaszcza w okresie Świąt Bożego Narodzenia. Przecież wszystkie grzeczne dzieci dostają prezenty od Świętego Mikołaja. Rodzice są zdolni do wielu poświęceń, by obdarować dziecko choćby najmniejszym upominkiem. Mimo skromnych finansów starają się uszczęśliwić dziecko.

Pamiętajmy, że dla dziecka nie jest ważne, co dostaje, ale, w jaki sposób. Dziecko może nie ucieszyć się z najdroższego prezentu, jeśli nie może pobawić się nim razem z rodzicami. Szmaciana lalka może być niezwykła, jeśli razem z rodzicem dziecko wymyśli dla niej imię, pobawi się nią, gdy rodzic opowie bajkę, w której lalka będzie główną bohaterką.

Pokazujmy dzieciom zalety zabawek. Czasami więcej radości sprawimy dziecku tym, że z nim porysujemy albo zbudujemy zamek z klocków, niż że kupimy mu kolejną drogą i modną zabawkę. Może zamiast konsoli albo tabletu warto zagrać w chińczyka albo porysować z dzieckiem? W ten sposób uczymy, że prezentem nie muszą być wcale rzeczy materialne, ale coś więcej – emocje, czas, uwaga i troska o drugą osobę.

Co czują Ci, którzy nawet, jeśli chcieliby nie mogą dziecku nic podarować?

Badania psychologiczne potwierdzają istnienie wrodzonego altruizmu. Już dzieci w wieku poniżej 2 lat są szczęśliwsze dając cukierki, niż te maluchy, które je otrzymują. Za każdym razem, gdy coś dla kogoś zrobimy, przekonujemy się, że byliśmy skuteczni, pożyteczni, potrzebni. To poprawia samopoczucie, daje poczucie sprawczości i siły, a nawet przewagi. Rośniemy we własnych oczach, wzmacniamy swoją samoocenę.

W sytuacji, gdy nie możemy nic podarować, czujemy smutek, bezradność, czasem złość na własny los. Rozliczamy siebie z własnych porażek na gruncie rodzicielstwa sądząc, że decydują o nim to, czy stać nas na prezent czy nie.

Sylwia Skonieczna, psycholożka
Pamiętajmy, że dla dziecka nie jest ważne, co dostaje, ale, w jaki sposób. Dziecko może nie ucieszyć się z najdroższego prezentu, jeśli nie może pobawić się nim razem z rodzicami.

Nie zawsze to, co materialne jest bardziej atrakcyjne. Zawsze mamy coś do zaoferowania. Najważniejsze to zachować zdrowe proporcje. Sprawienie sobie lub innym prezentu jest bardzo miłe, ale ważne jest by racjonalnie podchodzić do zakupów i rozmawiać z dziećmi o otaczającej nas rzeczywistości. Wysłuchaj potrzeb dziecka i zaakceptuj je. Zaoferuj przytulenie, wspólną zabawę lub inną, atrakcyjną dla dziecka formę bycia razem.

Jakie alternatywy zamiast kupowania prezentów można wprowadzić w rodzinie?

Można robić zabawki samodzielnie lub kreatywnie wykorzystywać to, co jest pod ręką (klamerki, guziki, szmatki, kamyczki, pudełka). Nasza wyobraźnia jest najlepszą fabryką zabawek. Prezenty handmade wspierają rozwój wyobraźni, rozwój intelektualny i manualny, a przede wszystkim pozwalają cieszyć się ze wspólnej zabawy z rodziną. Żadne materialne prezenty nie są w stanie zastąpić czasu spędzanego z dzieckiem na łonie natury i w otoczeniu najbliższych. Zadbajmy o rozrywkę na świeżym powietrzu (rower, rolki, spacery, zabawy ruchowe, poszukiwanie skarbów, tematyczne wycieczki), o wartościowe rodzinne spędzanie czasu (czytanie, gry planszowe, wspólne gotowanie i wiele innych). To jest najlepsze, co możemy dać dzieciom.

Sylwia Skonieczna – psycholożka, doradca zawodowy, oligofrenopedagog, dogoterapeutka. Dyrektor niepublicznego żłobka „Centrum Edukacji i Rozwoju KOLOROWE KREDKI”. Mama Gabrysi i Zuzi.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Chwalenie wyglądu dziewczynek – dlaczego lepiej tego nie robić? Wyjaśnia Magda Korczyńska / Unsplash

Komplementowanie wyglądu dziewczynek – dlaczego lepiej tego nie robić? Wyjaśnia Magda Korczyńska

Edyta Pazura

Edyta Pazura krytycznie o kobietach, które skarżą się na trudy macierzyństwa. „To sztuczne i upozowane” – twierdzi

psychiatria dziecięca w Polsce

W psychiatrii dziecięcej brakuje lekarzy i kompleksowej opieki. Miażdżąca ocena NIK

UNICEF wskazuje, w jakich krajach najlepiej żyje się dzieciom. Polska nie ma powodów do dumy

UNICEF wskazuje, w jakich krajach najlepiej żyje się dzieciom. Polska nie ma powodów do dumy

Madison Presser

4-latka odgrywa sceny z filmowych hitów. W czasie pandemii zebrała ponad 12 tys. dolarów dla potrzebujących

Wrzesień miesiącem świadomości nowotworów dziecięcych

Wrzesień miesiącem świadomości nowotworów dziecięcych. „Dzieci chorują inaczej” – pisze Magdalena Jutrzenka

Dziewczynka patrzy przez okno

Ważne telefony zaufania dla dzieci. Internautka stworzyła listę, która przyda się prześladowanym w szkole

Koronawirus a adaptacja w przedszkolach. „Dzieci były zdezorientowane, wystraszone i bezradne. Tak powstają traumy”

Koronawirus a adaptacja w przedszkolach. „Dzieci były zdezorientowane, wystraszone i bezradne. Tak powstają traumy”

Olaf Cirut, Szkoła Podstawowa nr 34 w Krakowie im. Obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku

Kreatywny tata wykorzystał pandemię w genialny sposób: pomalował korytarze w szkole swojego dziecka

Powrót do szkół

Powrót do szkół w obowiązkowych maseczkach? Jest stanowisko ministra edukacji

GIS złagodził zalecenia epidemiologiczne dla przedszkoli i żłobków

GIS złagodził zalecenia epidemiologiczne dla przedszkoli i żłobków

Zofia Zborowska

Zofia Zborowska komentuje pytania o plany posiadania dzieci: może poroniłam i boję się podjąć kolejną próbę?

Wakacyjna apteczka – co powinno się w niej znajdować?

Pielęgniarka trzymająca w ramionach trzy noworodki. To zdjęcie, zrobione tuż po wybuchu w Bejrucie, obiegło świat

Pielęgniarka trzymająca w ramionach trzy noworodki. To zdjęcie, zrobione tuż po wybuchu w Bejrucie, obiegło świat

Jesteśmy fabryką cudów – mówi Tisa Żawrocka-Kwiatkowska, prezes Fundacji Gajusz wspierającej rodziny i samotne matki w kryzysie

„Jesteśmy fabryką cudów” – mówi Tisa Żawrocka-Kwiatkowska, prezes Fundacji Gajusz wspierającej rodziny i samotne matki w kryzysie

Szkoła uczy siedmiolatków, jacy powinni być. Idealny chłopak? „Przystojny i silny”. A dziewczynka „słodka i zgrabna”

Szkoła uczy siedmiolatków, jacy powinni być. Idealny chłopak? „Przystojny i silny”. A dziewczynka „słodka i zgrabna”

dziecko w pieluszce wielorazowej

„Pieluchy wielorazowe są postrzegane dziś jako coś obrzydliwego”. O tym, czym różni się nowoczesne wielopielo od tego, które znały nasze babcie, mówi Helena Łysik, czyli Wielomatka

Schemat żywienia niemowląt w 2020 roku. Rozszerzanie diety

Ania Broda / fot. Renata Orlińska

„Granie dla młodszej publiczności jest fantastycznym doświadczeniem dla każdego artysty. Jest to bardzo szczery odbiorca” – mówi wokalistka Ania Broda

Odpieluchowanie - dlaczego w przypadku kupy jest trudniejsze i o jakich zasadach trzeba pamiętać? Wyjaśnia psycholożka

Odpieluchowanie – dlaczego w przypadku kupy jest trudniejsze i o jakich zasadach trzeba pamiętać? Wyjaśnia psycholożka

Niedosłysząca dziewczynka

Stowarzyszenie Słyszeć bez Granic ogłasza akcję #PanieMinistrzeUsłyszNas. Wesprzeć ją może każdy

Dzięki muzyce dzieci stają się bardziej skoncentrowane

„Dzięki muzyce dzieci stają się bardziej skoncentrowane, co w dobie nadmiernego korzystania ze smartfonów nawet przez dzieci 2 letnie jest bezcenne” – mówi Karolina Błasik,  prowadząca zajęcia „gordonki”

Matka z dzieckiem na łóżku

Zmuszasz się do zabawy z dzieckiem? Nie musisz. Psycholożka wyjaśnia dlaczego

Wigilijny kompot z suszonych owoców

Kompot z suszonych owoców. Ten sposób sprawi, że będzie przepyszny!

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm