Przejdź do treści

Jak odmówić dziecku prezentu? Wyjaśnia psycholożka Sylwia Skonieczna

prezenty
Jak odmówić dziecku prezentu? Wyjaśnia psycholożka Sylwia Skonieczna Unsplash.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Pielęgiarka - W czepku urodzona
„Drodzy Państwo – oto jestem. Magister pielęgniarstwa, który pracuje przy łóżku chorego”. Na profilu W czepku urodzona pojawiły się ważne słowa
Wierząc w teorie pseudonukowe, niszczysz sobie zdrowie. Optyczka wymienia najpopularniejsze z teorii, przez które można popsuć sobie wzrok
Samobadanie piersi / istock
Pani Fizjoterapeutka o samobadaniu piersi: „Nagle wyczułam jakąś twardawą grudkę. Znajdowała się bezpośrednio pod prawą piersią. Mogłam ją nieco przesunąć, nic mnie nie bolało…”
Maść ichtiolowa (ichtiol) – na co i jak stosować?
Maść ichtiolowa (ichtiol) – na co i jak stosować?
Termometr
„Gorączka jest korzystna, pomaga zwalczać infekcje” – pisze lek. Dawid Ciemięga. Co dzieje się w organizmie przy podwyższonej temperaturze?

Każdy z nas chce dla najbliższych wszystkiego, co najlepsze. Dzieciom jesteśmy w stanie dać gwiazdkę z nieba. Co w sytuacji, gdy nie możemy sprostać oczekiwaniom maluchów? Psycholożka Sylwia Skonieczna w rozmowie z Hello Zdrowie mówi o odmawianiu mądrze i z miłością, marketingowej manipulacji i potędze obdarowywania.

Monika Słowik: Jakie przesłanie powinien nieść prezent, co oznaczać, co symbolizować, a jakie, czasami nieświadomie, nadają mu rodzice?

Sylwia Skonieczna: Ideą obdarowywania jest sprawianie przyjemności drugiej osobie, dlatego prezent powinien być odpowiednio dobrany dla danej osoby. Obdarowany powinien mieć poczucie, że darczyńca myślał o nim wybierając upominek. Prezent powinien „mówić” na ile znamy osobę, którą obdarowujemy, na ile jest ona nam bliska. Podarunek powinien być odpowiednio wcześniej przygotowany tzn. przemyślany, konkretny. Prezent wiele mówi również o darczyńcy. Kupując prezenty w ostatniej chwili, w świątecznym szale wśród tłumów jesteśmy narażeni na dużo większą manipulację. Gdy nie ma czasu na przemyślenia kupujemy więcej, drożej, byle jak i byle co. Zapominamy o najważniejszym – że obdarowywanie jest wartością samą w sobie. I tego powinniśmy uczyć nasze dzieci. Zamiast „kupować” miłość, dajmy dzieciom więcej uwagi, wspólnego czasu.

Czym kieruje się rodzic kupując prezent dziecku?

Wybór prezentu dla dziecka bywa ogromnym wyzwaniem. Kupujemy dzieciom drogie prezenty sugerując się modą lub własnymi , niespełnionymi marzeniami. Wielu rodziców lekceważy zainteresowania, pasje dziecka i wybiera prezent, z którego sam skorzysta (np. kupując małemu dziecku zaawansowaną grę komputerową). Wybierając prezent dla dziecka rodzic powinien przede wszystkim brać pod uwagę wiek dziecka. Warto inwestować w zabawki dobrej jakości, edukacyjne. Dobrze jest kupować zabawki, które stanowią część kolekcji. Kolejna część z kolekcji nie tylko sprawia radość dziecku, ale uczy cierpliwości, systematyczności w działaniu i poszanowania prezentu.

Który z rodziców ma zazwyczaj większe trudności w odmówieniu dziecku? Z czego mogą one wynikać?

Z moich obserwacji wynika, że bardziej wymagający i konsekwentny jest ten rodzic, który więcej czasu spędza z dzieckiem. Wprowadza zasady, egzekwuje ich przestrzeganie, stawia granice. Przypuśćmy, że jedno z rodziców pracuje często w delegacjach. Rzadko bywa w domu, mało czasu spędza z dzieckiem. Więc jeśli już w tym domu jest, to stara się wynagrodzić swoją nieobecność spełnianiem wszelkich zachcianek, robiąc dziecku przyjemności. I to właśnie taki rodzic często ma trudności z odmawianiem dziecku.

Jednomyślność rodziców jest kluczem do sukcesu?

Jeśli raz obydwoje coś ustaliliśmy i powiedzieliśmy „nie”, musimy tego konsekwentnie przestrzegać np. gdy umówiliśmy się na jakiś drobiazg raz w tygodniu, to nie możemy już kolejnego dnia ulec i ustąpić dziecku, bo akurat tak się złożyło. Gdy nasza odmowa spotka się z niezadowoleniem, złością lub atakiem furii musimy zignorować takie zachowanie i oddalić się od miejsca, w którym dziecko próbuje coś wymusić. Dzieci testują dorosłych, próbują przesuwać postawione granice, sprawdzają na ile mogą sobie pozwolić. Brak konsekwencji dorosłych gwarantuje coraz większe trudności w odmawianiu dziecku.

Utarło się, ze dawanie dzieciom prezentów uczy je obdarowywać innych, czy taką lekcję czerpią dzieci? Czy może one postrzegają to nieco inaczej niż dorośli?

Wiele zależy od naszego przekazu oraz od wieku dziecka. Obdarowywanie innych uczy dzielenia się, empatii. Dzieci z ogromnym zaufaniem powielają nasze zachowania, przyjmując je za jedyne i właściwe.

Paulina Górska

Ważne są  też motywy obdarowywania. Prezent może być dowodem uznania lub nagrodą za wysiłek (wybitne osiągnięcia szkolne) czy postawę (odwaga podczas wizyty u dentysty mimo strachu przed bólem). W takiej sytuacji doceniamy dziecko, umacniamy jego poczucie wartości, pokazujemy jak bardzo jesteśmy dumni. Inaczej jest gdy prezent staje się powszedni. Wówczas już nie jest prezentem, ale spełnianiem zachcianek.

Okres przedświąteczny, a zatem reklamy z Mikołajem, choinki w centrach handlowych podsycają chęć kupowania. Czy jest możliwe, by uchronić dziecko przed szaleństwem zakupowym?

Świąteczna aura widoczna na długo przed Bożym Narodzeniem dostarcza nam tysięcy bodźców, doznań wizualnych, dźwiękowych, zapachowych, którym trudno się oprzeć. W witrynach sklepowych bombki, choinki, świecidełka. Wszystko miga, błyszczy, dzwoni, przyciąga naszą uwagę. Coraz więcej świątecznych reklam zachęcających do kolejnych zakupów. Przecież to czas obdarowywania. Nie da się całkowicie odciąć od reklam, dlatego warto poświęcić czas na rozmowy i wyjaśnianie dzieciom mechanizmów marketingowych w sposób dostosowany do ich wieku. Najpewniej poprzez własny przykład uchronimy dzieci przed świąteczną manipulacją. Warto zastanowić się, jaki ja mam stosunek do zakupów i zwyczaje w tym względzie. Czy kupuję pod wpływem impulsu, czy zakupy są receptą na poprawę nastroju, czy jestem podatny na manipulację? Warto też przeanalizować, jakimi wartościami kieruję się w życiu? Przyglądając się sobie uważnie, dostrzeżemy na ile zachowania dzieci podczas zakupów są odzwierciedleniem naszych zachowań.

Sylwia Skonieczna, psycholożka
Wybierając prezent dla dziecka rodzic powinien przede wszystkim brać pod uwagę wiek dziecka. Warto inwestować w zabawki dobrej jakości, edukacyjne. Dobrze jest kupować zabawki, które stanowią część kolekcji. Kolejna część z kolekcji nie tylko sprawia radość dziecku, ale uczy cierpliwości, systematyczności w działaniu i poszanowania prezentu

Musimy mu coś podarować – myślą rodzice. Czy dawanie prezentu urosło już do rangi obowiązku?

Ideą obdarowywania jest sprawianie przyjemności innym, ale też jest przyjemnością dla obdarowującego. Jeśli dawanie prezentów nie sprawia nam radości, to możemy mówić o spełnianiu obowiązku.

Wiemy, że dziecko ma dużo zabawek. Niedługo będzie Gwiazdka, urodziny, Dzień Dziecka. Jak rozmawiać z dzieckiem, że czegoś mu nie kupimy?

Wbrew pozorom odmowa nie musi kończyć się „dramatem”. Musimy jednak być świadomi emocji, które w tej sytuacji przeżywa dziecko. Warto rozmawiać z dziećmi i tłumaczyć, czym kierujemy się wybierając wartościowe prezenty, dobierając argumenty odpowiednio do wieku dziecka. Inaczej rozmawiamy z przedszkolakiem, a inaczej z nastolatkiem. W rozmowie z maluchami musimy być konkretni. Wybierając się na zakupy ustalmy zasady: kupujemy tylko zakupy z listy, zabawki możesz pooglądać, ale nie będziemy ich kupować .Albo: nie kupię ci prezentu dzisiaj, bo otrzymasz go np. na urodziny. Odraczanie jest dobrą metodą – uczy dzieci cierpliwości, a rodzica uczciwości. Musimy dotrzymać danego słowa. W przeciwnym razie dziecko przestanie nam ufać, będzie czuło się oszukane.

Odmawianie nastolatkowi to doskonała okazja do nauki argumentacji również dla dziecka. Polemizując, możemy niejako prowokować by pociecha nas przekonała, że prezent jest mu potrzebny, że to nie kolejna fanaberia czy zachcianka. Nie wstydźmy się też mówić, że dany prezent jest zbyt drogi. Ten argument też jest nauką. Uświadamiamy w ten sposób, że pieniądze umożliwiają spełnianie  marzeń, ale istnieje hierarchia potrzeb, które realizujemy za ich pomocą. Pozwólmy nastolatkowi uczestniczyć w planowaniu rodzinnego budżetu. To najlepsza lekcja odpowiedzialności i samokontroli. Dziecko podejmie refleksję, czy rzeczywiście chce mieć kolejny prezent, czy widzi sens posiadania go.

Zawsze trzeba pamiętać, że to my dorośli kreujemy nawyki u naszych dzieci i budujemy ich system wartości. Mówmy prawdę – zawsze należy dokładnie wyjaśnić dziecku, dlaczego mu odmawiamy.  Zaproponujmy ciekawe alternatywy.

Raport przygotowany przez wolontariuszy Szlachetnej Paczki podaje, ze wiele rodzin wciąż żyje na granicy ubóstwa. Co czują ci, których nie stać na prezent.? Jak w takich rodzinach postrzega się obdarowywanie?

Wciąż istnieją rodziny, w których otrzymywanie prezentu jest dla dzieci świętem, kojarzy się z luksusem. Dla rodziców z kolei obdarowywanie wiąże się z wyrzeczeniami. Niemożność sprawienia prezentu dziecku czy innej bliskiej osobie rodzi smutek, poczucie bezradności. Bywa też motorem napędowym kreatywności.  Własnoręczne wykonywanie zabawek, kupowanie w second handach, odkupywanie od znajomych to tylko przykłady zaradności rodziców, którzy robią wszystko by sprawić radość swoim pociechom zwłaszcza w okresie Świąt Bożego Narodzenia. Przecież wszystkie grzeczne dzieci dostają prezenty od Świętego Mikołaja. Rodzice są zdolni do wielu poświęceń, by obdarować dziecko choćby najmniejszym upominkiem. Mimo skromnych finansów starają się uszczęśliwić dziecko.

Pamiętajmy, że dla dziecka nie jest ważne, co dostaje, ale, w jaki sposób. Dziecko może nie ucieszyć się z najdroższego prezentu, jeśli nie może pobawić się nim razem z rodzicami. Szmaciana lalka może być niezwykła, jeśli razem z rodzicem dziecko wymyśli dla niej imię, pobawi się nią, gdy rodzic opowie bajkę, w której lalka będzie główną bohaterką.

Pokazujmy dzieciom zalety zabawek. Czasami więcej radości sprawimy dziecku tym, że z nim porysujemy albo zbudujemy zamek z klocków, niż że kupimy mu kolejną drogą i modną zabawkę. Może zamiast konsoli albo tabletu warto zagrać w chińczyka albo porysować z dzieckiem? W ten sposób uczymy, że prezentem nie muszą być wcale rzeczy materialne, ale coś więcej – emocje, czas, uwaga i troska o drugą osobę.

Co czują Ci, którzy nawet, jeśli chcieliby nie mogą dziecku nic podarować?

Badania psychologiczne potwierdzają istnienie wrodzonego altruizmu. Już dzieci w wieku poniżej 2 lat są szczęśliwsze dając cukierki, niż te maluchy, które je otrzymują. Za każdym razem, gdy coś dla kogoś zrobimy, przekonujemy się, że byliśmy skuteczni, pożyteczni, potrzebni. To poprawia samopoczucie, daje poczucie sprawczości i siły, a nawet przewagi. Rośniemy we własnych oczach, wzmacniamy swoją samoocenę.

W sytuacji, gdy nie możemy nic podarować, czujemy smutek, bezradność, czasem złość na własny los. Rozliczamy siebie z własnych porażek na gruncie rodzicielstwa sądząc, że decydują o nim to, czy stać nas na prezent czy nie.

Sylwia Skonieczna, psycholożka
Pamiętajmy, że dla dziecka nie jest ważne, co dostaje, ale, w jaki sposób. Dziecko może nie ucieszyć się z najdroższego prezentu, jeśli nie może pobawić się nim razem z rodzicami.

Nie zawsze to, co materialne jest bardziej atrakcyjne. Zawsze mamy coś do zaoferowania. Najważniejsze to zachować zdrowe proporcje. Sprawienie sobie lub innym prezentu jest bardzo miłe, ale ważne jest by racjonalnie podchodzić do zakupów i rozmawiać z dziećmi o otaczającej nas rzeczywistości. Wysłuchaj potrzeb dziecka i zaakceptuj je. Zaoferuj przytulenie, wspólną zabawę lub inną, atrakcyjną dla dziecka formę bycia razem.

Jakie alternatywy zamiast kupowania prezentów można wprowadzić w rodzinie?

Można robić zabawki samodzielnie lub kreatywnie wykorzystywać to, co jest pod ręką (klamerki, guziki, szmatki, kamyczki, pudełka). Nasza wyobraźnia jest najlepszą fabryką zabawek. Prezenty handmade wspierają rozwój wyobraźni, rozwój intelektualny i manualny, a przede wszystkim pozwalają cieszyć się ze wspólnej zabawy z rodziną. Żadne materialne prezenty nie są w stanie zastąpić czasu spędzanego z dzieckiem na łonie natury i w otoczeniu najbliższych. Zadbajmy o rozrywkę na świeżym powietrzu (rower, rolki, spacery, zabawy ruchowe, poszukiwanie skarbów, tematyczne wycieczki), o wartościowe rodzinne spędzanie czasu (czytanie, gry planszowe, wspólne gotowanie i wiele innych). To jest najlepsze, co możemy dać dzieciom.

Sylwia Skonieczna – psycholożka, doradca zawodowy, oligofrenopedagog, dogoterapeutka. Dyrektor niepublicznego żłobka „Centrum Edukacji i Rozwoju KOLOROWE KREDKI”. Mama Gabrysi i Zuzi.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

dziewczynka wśród zieleni

„Wstyd z powodu płodzenia dzieci”. Czy ekologię i chęć posiadania dziecka można pogodzić?

dziecko bawiące się zabawkami

Choroba Kawasakiego dotyka coraz więcej dzieci. Może mieć związek z koronawirusem i infekcją COVID-19

Kobieta z niemowlęciem

Materiałowa maseczka na twarz wykonana samodzielnie? Dr Łukasz Durajski ostrzega, że nie powinny z niej korzystać dzieci poniżej 2. roku życia

Rozwód. Jak przygotować dzieci do rozwodu i jak się nimi później zaopiekować? Odpowiada mediatorka Agnieszka Wojewoda

Rząd wprowadza stan epidemii/Artur Widak/NurPhoto via Getty Images

Koronawirus w Polsce. Rząd wprowadza stan epidemii. Placówki oświatowe zamknięte do świąt

Puste łóżko - koronawirus w Polsce

Koronawirus w Polsce. Pacjent „zero” wyszedł ze szpitala w Zielonej Górze

Koronawirus u dzieci

Koronawirus u dzieci – jakie są objawy i skala zachorowań? Odpowiada pediatra Anna Ratajczak

Jak rozmawiać z dziećmi o koronawirusie?

Jak rozmawiać z dziećmi o koronawirusie? Wyjaśnia terapeutka

Kobieta leży na łóżku i karmi dziecko piersią

Czy kobieta w trakcie infekcji koronawirusem powinna karmić piersią? Czy może brać leki? Lekarka wyjaśnia

Dziewczynka myje ręce

Jak dobrze zadbać o higienę rąk u dzieci? Radzi farmaceutka

Współczesne dzieci żyją w stresie, depresja jest coraz bardziej powszechna/gettyimages

„Nie bójmy się chwalić naszych dzieci” – psycholog dziecięcy Monika Chrapińska-Krupa opowiada o stresie i depresji wśród młodych ludzi

„Nie kąp dziecka codziennie, bo będzie miało za cienką skórę”, „Nie obcinaj mu włosów, bo szybko wyłysieje”. Jak młode mamy powinny reagować na takie porady, wyjaśnia socjolożka

dysgrafia - dziewczynka pisząca w zeszycie

Dysgrafia – co to jest i jakie są jej objawy? Ćwiczenia na dysgrafię

płaczące dziecko

High Need Babies

Nietrafiony prezent? Sprawdź, gdzie lub komu możesz go oddać

Świąteczne resztki - co z nimi zrobić?

Co zrobić z resztkami po świętach? Znana blogerka zdradza sprawdzone patenty

„Zadbaj o siebie, skorzystaj z metod, które są ci znane. Spotkaj się ze znajomymi, wyjdź z domu, obejrzyj serial” – mówi socjoterapeuta Marcin Miller. Jak przetrwać świąteczny czas po rozstaniu?

Święta – jak polepszyć trawienie? O czym warto pamiętać?

kobieta święta

4 patenty na odpoczynek w święta

kobiety w przymierzalni

Szybkie diety oczyszczające przed Sylwestrem. Dietetyczka wyjaśnia, czy któraś z nich naprawdę działa

mandarynki

5 przysmaków, którymi możesz się objadać w święta

Święta dla cukrzyka – na co zwrócić uwagę?

trzy kobiety podczas świąt

Jak nie pokłócić się w czasie świąt? Psycholog ma na to 4 skuteczne sposoby

Dwie kobiety i jeden mężczyzna biegną ulicą wśród pól pokrytych śniegiem

Trenuj z nami w te święta!

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?