Przejdź do treści

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną
Jan Szyszko. Zdj: Arno Mikkor/Flickr
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kiedy nerki mówią STOP: Przewlekła Choroba Nerek – przyczyny, objawy, profilaktyka
Przewlekła Choroba Nerek – przyczyny, objawy, profilaktyka
Marta Żmuda-Trzebiatowska, Anna Dereszowska, Maja Bohosiewicz
„Gdy podmuch wiatru sprawia ból”, czyli dziś Światowy Dzień Autyzmu
Farmaceutka w aptece - koronawirus
Ministerstwo Zdrowia wprowadziło reglamentację leków Arechin i Plaquenil. Mają trafić przede wszystkich do szpitali z chorymi na COVID-19
Okładki magazynu Grazia UK z pielęgniarkami
Brytyjski magazyn „Grazia” zastąpił gwiazdy na okładce bohaterkami, które walczą z pandemią koronawirusa
Ekstrakcja ósemek / istock
Przed tobą ekstrakcja ósemek? Sprawdź, co powinnaś wiedzieć o tym zabiegu

Zator płucny polega na gwałtownym zamknięciu albo zwężeniu tętnicy płucnej lub części jej rozgałęzień poprzez czynnik zatorowy. Czynnikiem tym są najczęściej zakrzepy powstałe na skutek żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Zatorowość płucna to jedna z częstych przyczyn zgonów na całym świecie. W Polsce zmaga się z nią około 2000 osób rocznie. Według nieoficjalnych informacji, Jan Szyszko, były minister środowiska, zmarł w wyniki zatorowości płucnej.

W przypadku zatoru płucnego objawy pojawiają się natychmiast po zablokowaniu tętnicy – dominuje duszność połączona z bólem i uczuciem ucisku w klatce piersiowej. Chory wymaga niezwłocznej pomocy lekarskiej, która opiera się na leczeniu farmakologicznym i chirurgicznym. Jej brak może zakończyć się śmiercią.

Co to jest zator płucny?

Zator płucny, inaczej zatorowość płucna (łac. embolia arteriae pulmonalis), to choroba spowodowana zamknięciem lub zwężeniem tętnicy płucnej przez czynnik, który stanowi materiał zatorowy. Ze schorzeniem boryka się około milion osób na całym świecie. Uznaje się ją za jedną z przyczyn zgonów, ponieważ 7% chorych umiera pomimo otrzymanej pomocy medycznej.

Z zatorowością płucną zmagają się głównie ludzie starsi, choć choroba dotyka także i osób młodych.

Kobieta kaszle z powodu zachłystowego zapalenia płuc

Kiedy dochodzi do zatoru płucnego?

Główną przyczyną zatorów płucnych są skrzepliny powstałe na skutek zakrzepicy kończyn dolnych lub miednicy mniejszej. Oderwane od żyły mogą spowodować nie tylko zator w płucach, ale i udar mózgu lub zawał serca. Czynnikiem ryzyka przy zatorowości płucnej są także przebyte operacje chirurgiczne, które wiążą się z unieruchomieniem chorego, lub nowotwory w zaawansowanym stadium.

Materiał zatorowy może się tworzyć również pod wpływem urazów, takich jak złamania albo zwichnięcia, oraz na skutek wprowadzenia cewnika do żyły centralnej (lub jego usunięcia).

W przebiegu zatorów płucnych wyróżnia się trzy postacie kliniczne:

  • masywną postać zatorowości płucnej z obniżonym ciśnieniem rozkurczowym, czyli hipotonią trwającą około 15 minut, która nie jest spowodowana przez arytmię lub odwodnienie;
  • submasywną postać zatoru płucnego, której cechą charakterystyczną jest przeciążenie komór, mimo że ciśnienie tętnicze chorego jest prawidłowe;
  • niemasywną postacią, która przebiega z prawidłowym ciśnieniem tętniczym i bez cech upośledzenia prawej komory serca.

Przy rozpoznanym zatorze płucnym ICD 10 (kod klasyfikujący jednostkę chorobową) to I26.

Objawy zatoru płucnego

Przy zatorze płucnym objawy pojawiają się natychmiast po zamknięciu światła tętnicy. Zatorowość płucna manifestuje się poprzez:

  • narastającą duszność,
  • dolegliwości bólowe i uczucie ucisku w klatce piersiowej,
  • przyspieszone bicie serca,
  • gwałtowne napady suchego kaszlu,
  • sinica w okolicach ust spowodowana niedotlenieniem,
  • krwioplucie,
  • gorączka,
  • zlewne poty,
  • zasłabnięcia lub omdlenia.

Chory z zatorem płucnym powinien otrzymać natychmiastową pomoc medyczną. Jej brak może skończyć się śpiączką lub śmiercią.

Zobacz także

Zator płucny – diagnostyka

W diagnostyce zatoru płucnego EKG (elektrokardiogram) nie wystarczy, aby postawić diagnozę, Choć w EKG widać tachykardię i nadkomorowe zaburzenia rytmu serca, to i tak konieczne jest wykonanie szeregu badań laboratoryjnych i obrazowych. U chorego z zatorem zauważalne jest nie tylko wysokie stężenie troponin sercowych i D-dimeru w osoczu, ale też i płyn w opłucnej oraz powiększona sylwetka serca w badaniu rentgenowskim.

Gdy wynik tych badań jest niejednoznaczny, pacjentowi zaleca się scyntygrafię płuc albo spiralną tomografię komputerową. Pomocna będzie także arteriografia płucna z podaniem środka cieniującego, echokardiografia i badanie żył metodą Dopplera.

Zator płucny – leczenie i rokowania

Leczenie zatoru płucnego polega na rozpuszczeniu lub usunięciu skrzepu blokującego tętnicę. Choremu podaje się dożylnie środki trombolityczne, stosując jednoczesne leczenie przeciwzakrzepowe, które opiera się na heparynie, warfarynie albo acenokumarolu. Ich regularne stosowanie zapobiega kolejnym zatorom. Pacjent z zatorowością płucną powinien otrzymać tlen i silne środki przeciwbólowe.

Jeśli farmakoterapia nie przynosi oczekiwanych rezultatów, wdraża się leczenie chirurgiczne. Wykonywany jest zabieg embolektomii, który polega na otwarciu tętnicy i usunięciu materiału zatorowego poprzez założenie do żyły specjalnego filtra. Przeprowadza się go w sytuacjach zagrożenia życia.

Rokowania przy zatorze płucnym są z reguły niekorzystne, gdyż ma on nieprzewidywalny i gwałtowny przebieg. Chorobę cechuje wysoka śmiertelność, bez szybkiej diagnozy i natychmiastowego leczenia chory ma nikłe szanse na przeżycie.

Przy zatorach płucnych zapobieganie jest możliwe tylko wtedy, gdy chory regularnie przyjmuje leki przeciwkrzepliwe i przestrzega zaleceń lekarza.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Tom I, Medycyna Praktyczna, Kraków 2005, s. 408–412.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

książka do anatomii, płuca

Samoistne włóknienie płuc – informacje o chorobie, objawach i leczeniu

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Zatoki

Zapalenie zatoki klinowej – przyczyny, objawy, leczenie

Teofilina - czym jest i jak działa?

Teofilina – czym jest i jak działa?

Na czym polega intubacja?

Na czym polega intubacja?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Woda morska do nosa — przekonaj się, czym tak właściwie jest panaceum na katar i problemy z drożnością nosa!

Woda morska do nosa na katar i problemy z drożnością jamy nosowej

Bronchit - przyczyny, objawy i leczenie

Bronchit – przyczyny, objawy i leczenie

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

cynk w migdałach

Cynk – gdzie go szukać? Poznaj 5 naturalnych źródeł cynku

kobieta wycierająca nos

Grypa hiszpanka – przyczyny i objawy. Historia największej pandemii na świecie

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta trzymająca się obiema rękami z okolice mostka

Co oznacza ból w mostku? Charakter i różne przyczyny dolegliwości

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Produkty zawierające witaminę A

Witamina A – właściwości, występowanie i suplementacja. Za co odpowiada w organizmie?