Przejdź do treści

Dr Izabela Zawisza: jeżeli skóra jest szczelna i nawilżona, może spełniać swoje funkcje i chroni nas przed przedostawaniem się elementów smogu

dr Izabela Zawisza / fot. Luka Lukasiak
dr Izabela Zawisza / fot. Luka Lukasiak
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
zupa w proszku
Potrawy z proszku – czy wiesz, co jest w ich składzie? Nie będziesz zadowolona
kortyzol
Kortyzol – walcz albo uciekaj!
chore dziecko
Jak rozpoznać rodzaj kaszlu? Nie z każdym trzeba natychmiast pędzić do przychodni
sprzątanie
Jak odkurzać, myć podłogi i czyścić szafki, żeby nie zaszkodzić kręgosłupowi? Sposoby na wygraną potyczkę z porządkami zdradza fizjoterapeuta Paweł Turski
Święta tuż-tuż, więc pora zacząć przygotowania. Przygotować się też musisz na coroczne docinki ze strony rodziny. Jak to zrobić? Radzi Kaya Szulczewska

Czym dzisiaj oddychamy w Polsce? Jeszcze „w miarę” czystym czystym powietrzem i smogiem typu Los Angeles. Ale spokojnie, dopiero zaczynamy palić w naszych piecykach. Na smog typu londyńskiego, o wiele bardziej groźny, też przyjdzie czas. A co w smogu? Metale ciężkie, kurze, wirusy, bakterie i mikroorganizmy. – W momencie, gdy metale osiadają na skórze, niszczą filagrynę. Tną ją. Nasza powłoka ochronna staje się dziurawa. Skóra robi się wtedy poszarzała, mniej promienna, sucha, wysuszona – mówi dr Izabela Zawisza, absolwentka Instytutu Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk.

Magdalena Bury: Czym dzisiaj oddychamy w Polsce?

Dr Izabela Zawisza: Jeszcze w miarę czystym powietrzem (śmiech) i smogiem typu Los Angeles. Mamy jesień, więc dopiero zaczynamy palić w naszych piecykach.

Smog typu Los Angeles…?

Już tłumaczę. W większych miastach Polski mamy dwa smogi. Pierwszy to smog typu londyńskiego. Powstaje on od opału, palenia nieodpowiednimi rzeczami i ogrzewania domu. Pojawia się głównie jesienią i zimą – wtedy, kiedy naprawdę musimy się ogrzać.

Drugi to smog typu Los Angeles, który w większości składa się ze spalin samochodowych, tworząc się w nieprzewietrzonych korytarzach powietrznych w miastach. Tam, gdzie są zakorkowane miasta i ruch samochodowy. Właśnie dlatego miasta powinny być budowane z takimi korytarzami, gdzie powietrze ma możliwość się rozpędzać i te spaliny mogą być wymiatane. W tym momencie powstaje też wiele budynków mieszkalnych, w zasadzie gdzie tylko można, na niekorzyść parków. To sprawia, że te spaliny nam „nieco” zalegają…

Tak jest w Warszawie?

Warszawa jest takim przykładem miasta, gdzie smog mamy cały rok. W wakacje jest to przewaga tego smogu Los Angeles, a zimą – jest to smog typu londyńskiego. Niestety, oddychamy nie tylko mieszaniną gazów, którą jest powietrze, ale zanieczyszczeniami.

dr Izabela Zawisza / fot. Luka Lukasiak

dr Izabela Zawisza / fot. Luka Lukasiak

Zmiany klimatyczne są wyzwaniem dla zdrowia?

Są ogromnym wyzwaniem dla zdrowia! Rozwój cywilizacji jest takim „obosiecznym ostrzem”. To nas ogromnie dotyka! Z jednej strony mamy świetnie działające leki, mamy antybiotyki, które pomagają nam poskromić ciężkie choroby. Z drugiej – powstają szczepy lekooporne, które są niekorzystne i mogą być bardzo szkodliwe. Mogą powodować sepsę, mogą powodować śmierć.

Cywilizacja idzie do przodu, ale i jest ogromnym wyzwaniem dla zdrowia. Jak patrzymy na statystyki, to pomimo tego, że np. kosmetyki nie mogą być zanieczyszczone metalami ciężkimi, różne przedmioty nie mogą uwalniać niklu w dużej ilości, cały czas wzrasta odsetek uczulonych.

Kolejny przykład? Papierosy. Z jednej strony konwencjonalne papierosy zostały zastąpione e-papierosami, które miały być lepsze. W zasadzie tylko nikotyna miała być dostarczana do organizmu, żadnych wielopierścieniowych węglowodorów, efektów spalania, które bardzo trują płuca. Widziałam jednak publikacje, że takie papierosy w niektórych obudowach przy rozgrzewaniu powodują wziewne przejścia metali do wnętrza organizmu. Taką bardzo dużą ekspozycję na metale ciężkie. Nowy wynalazek eliminuje jeden problem, ale niestety stawia nas w ryzyku kolejnego problemu.

Kobieta jadąca na rowerze w masce antysmogowej

Wracając do smogu. Czego o nim nie wiemy?

Wszystko zależy od miejsca, w którym jest on badany. Są tereny, gdzie w smogu zawieszone są nawet drobiny srebra. To głównie rejony miejskie, gdzie w smogu jest mieszanina mikroskopijnych pyłów (np. metale ciężkie – chrom, nikiel, pallad – z katalizatorów samochodowych, kurze, wirusy, bakterie, mikroorganizmy, mieszanina węglowodorów wielopierścieniowych ze spalania). Skład smogu jest różny, w zależności od miejsca.

Srebra? A to nie jest tak, że jest ono antybakteryjne?

Srebro jest antybakteryjne, natomiast niekoniecznie jest to dobre, byśmy oddychali albo przyjmowali na skórę takie mieszaniny drobnych pyłów czy metali ciężkich. Z najnowszych badań wynika, że w szpitalach, gdzie preparatami z dodatkiem metali dezynfekowane są powierzchnie, w wątrobach pacjentów odkrywano duże kumulacje srebra. A stosuje się je, by na stołach operacyjnych utrudnić wzrastanie szczepów lekoopornych. Niekoniecznie więc jest to dla naszego zdrowia korzystne.

A co z chromem i niklem? Też są niebezpieczne?

Mogą wywoływać one alergię kontaktową typu 4, to tzw. typ późny alergii. Taką alergię na metale nabywa się w trakcie życia. My się z nią nie rodzimy, ona nie jest przenoszona genetycznie, nabywamy ją poprzez wzmożoną ekspozycję na uczulacze.

Czy od smogu można nabyć taką alergię?

Raczej nie. W smogu te ilości metali są małe i one wpływają tylko na degradację naszej skóry. Oczywiście przedostają się do wnętrza i akumulują, natomiast myślę, że trzeba byłoby mieć kontakt ze smogiem przez bardzo długi czas, aby nabyć alergię kontaktową.

Metale są rozpowszechnione w różnych innych przedmiotach codziennego użytku – w tabletach, telefonach, sztućcach, biżuterii. Wtedy sumarycznie bardzo możliwe jest nabycie takiej alergii kontaktowej.

dr Izabela Zawisza / fot. Luka Lukasiak
Dr Izabela Zawisza, twórczyni marki nuev
Zawsze dbam, żeby zmyć po całym dniu ten osad z twarzy i nigdy nie kładę się spać przy nieoczyszczonej cerze. Nawilżam ją. Bardzo ważne jest, by skóra miała dobrą kondycję, by mogła spełniać swoje funkcje ochronne.

Dużo osób ją ma?

Jeśli chodzi o statystyki alergii kontaktowych, 40 proc. społeczeństwa ma jakąś jej odmianę. Wśród nich najbardziej rozpowszechnione są alergie na metale, w tym na nikiel. Ma ją 17 proc. populacji kobiet i 3 proc. populacji mężczyzn na świecie.

Dlaczego kobiety nabywają ją częściej?

Przez kolczykowanie, makijaż. W kosmetykach kolorowych jest mnóstwo metali ciężkich. Bardzo często spotykamy się z uczuleniami na tusz do rzęs, na cień do powiek, na barwniki, które są solami metali ciężkich i dają kolor kosmetykom. To właśnie na nie reagujemy.

matka z dzieckiem

Możemy się jakoś chronić?

Ja np. obecnie testuję kostkę przeciwsmogową, która jest w fazie prototypów. Używam kremu przeciwsmogowego z cząsteczką Chitathione. Zawsze dbam, żeby zmyć po całym dniu ten osad z twarzy i nigdy nie kładę się spać przy nieoczyszczonej cerze. Nawilżam ją. Bardzo ważne jest, by skóra miała dobrą kondycję, by mogła spełniać swoje funkcje ochronne.

Czym jest Chitathione?

To cząsteczka, która występuje w stworzonych przeze mnie kremach. Aktywnie działa, nie przepuszczając do wnętrza metali ciężkich. Dba o powłokę lipidową skóry, by była ona szczelna. Jeżeli skóra jest szczelna i nawilżona, może spełniać swoje funkcje i chronić nas przed przedostawaniem się do wnętrza przeróżnych niekorzystnych czynników.

dr Izabela Zawisza / fot. Luka Lukasiak
Dr Izabela Zawisza, twórczyni marki nuev
Nowotwory skóry powodowane są przez promieniowanie. I tak np. Australia ma bardzo wysoki odsetek melanomy, czyli raka skóry, dlatego, że ma bardzo czyste powietrze. Tam promieniowanie nie rozprasza się na pyłach i jest bardzo intensywne, stąd żyjące tam osoby mają ogromny problem z rakiem skóry.

A co z peelingiem skóry?

Skóra jest takim organem, że jeżeli się ją pilinguje, to kolagen jest pobudzony i włókna się odtwarzają. Zrogowaciały naskórek zostaje usunięty i odtwarza się nowy. Przesada nigdy nie jest wskazana, ale peelingi na pewno nie zaszkodzą, bo dobrze oczyszczą, a skóra będzie pobudzona do odnowy.

Czy w naszej kuchni znajdą się produkty, które ochronią nas przed smogiem?

Tak, to np. antyutleniacze – witamina C i witamina E. W domu mamy je w produktach spożywczych, tylko że ciężko byłoby faktycznie z takim przeciwutleniaczem wyjść gdzieś z domu. Możemy zastosować je jednak w formie maseczki, np. maseczka z żółtek jajek z odrobiną cytryny. W walce ze smogiem korzystne jest też nawilżenie, możemy stosować więc wszelkie olejki – np. z pestek moreli czy z pestek winogron. Polisacharydy, które się w nich znajdują, zapobiegają utracie wody, są korzystne. Wspomagają naturalną ochronę skóry.

A co z filtrami przeciwsłonecznymi?

Zadziałają! Istnieje coś takiego jak fotosmog, to procesy degradacji skóry spowodowane promieniowaniem UVA i UVB.

Smog w mieście / istockphoto.com

Powiedziałyśmy już o alergii kontaktowej, ale podejrzewam, że to nie koniec szkodliwego działania smogu na skórę…

Jeśli chodzi o skórę, mamy wieloraki wpływ smogu. Każda z nas ma florę bakteryjną, naturalną skóry. I te bakterie, drobnoustroje ze smogu, mogą na niej osiadać, zanieczyszczać ją. Ten układ mikroorganizmów na skórze jest bardzo charakterystyczny dla każdej z nas, tak jak tęczówka oka czy odcisk palca. I jeżeli te bakterie nam pomagają, to jest to ta część ochronna.

Jest też powłoka lipidowa. Tutaj smog może negatywnie oddziaływać i na te bakterie, i na powłokę lipidową, wysuszając ją, niszcząc. Musimy więc przeciwdziałać degradacji białka ochronnego, czyli tzw. filagryny, która jest niszczona przez metale ciężkie.

W momencie, gdy metale osiadają na skórze, niszczą filagrynę. Tną ją. Nasza powłoka ochronna staje się dziurawa. Skóra robi się wtedy poszarzała, mniej promienna, sucha, wysuszona.

Smog wpływa na rozwój nowotworów?

Nowotwory skóry powodowane są przez promieniowanie. I tak np. Australia ma bardzo wysoki odsetek melanomy, czyli raka skóry, dlatego, że ma bardzo czyste powietrze. Tam promieniowanie nie rozprasza się na pyłach i jest bardzo intensywne, stąd żyjące tam osoby mają ogromny problem z rakiem skóry.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta i smog

Smog: jak powstaje i z czego się składa?

śmiejąca się kobieta

Jak zabezpieczyć cerę przed smogiem?

matka z dzieckiem

Nie dajcie się smogowi. Jak możesz zabezpieczyć swoje dziecko przed smogiem?

Smog w mieście / istockphoto.com

Smog i zanieczyszczenia powietrza pogarszają stan skóry i nasilają trądzik. Czy możemy coś z tym zrobić?

Wpływ smogu na skórę / unsplash

Smog a skóra. Kto w tej konkurencji jest na straconej pozycji?

pył saharyjski

Zasłaniaj oczy i gardło przed pyłem znad Sahary. Wpływa na nasze zdrowie podobnie jak smog

Pozwolisz swojemu dziecku pójść na wagary? W piątek odbędzie się Młodzieżowy Strajk Klimatyczny. „Nasza przyszłość decyduje się właśnie teraz” – piszą organizatorzy

Smog i Warszawa w tle. Beauty&theSmog to niezwykły projekt polskiego fotografa zwracający uwagę na zanieczyszczenie powietrza

Kobieta jadąca na rowerze w masce antysmogowej

„Połowa masek nie chroni przed smogiem”. Sprawdź oznaczenie swojej półmaski filtrującej

Jak uchronić dziecko przed smogiem? Oto kilka sprawdzonych sposobów

Grażyna Wolszczak w czarnym sweterku

Grażyna Wolszczak pozwała za smog i wygrała. Skarb Państwa musi wypłacić odszkodowanie

Chusta antysmogowa

Typowa maska antysmogowa ci się nie podoba? Pojawiła się alternatywa. Chroni przed szkodliwym pyłem i wygląda jak chusta

Wstążka symbolizująca hiv na dłoniach

Oto lista największych zagrożeń dla naszego zdrowia i życia. Myślisz, że ciebie nie dotyczy?

Chodnik antysmogowy w Warszawie. Są pierwsze efekty

kobieta w masce antysmogowej

„Rząd nadal przegrywa walkę ze smogiem”

Akcja „Rysuj dla ziemi” w trosce o ekologię. Zobacz najlepsze ilustracje

samochody na autostradzie a w powietrzu smog

Smog – Kraków rozdaje maski, a w Warszawie protest antysmogowy

Dziewczynka w różowymswetrze siedzi na podłodze w przedszkolu i bawi się klockami

Smog – oczyszczacze powietrza w poznańskich żłobkach

Dead Grey – to kolor roku 2019 dla Polski. Afirmacja życia PANTONE kontra polski smog

dzieci bujają się na huśtawce w maskach, wokół panuje smog

Smog. Powstaje zbiorowy pozew przeciwko Skarbowi Państwa

Kobieta w masce, za nią miasto w smogu

Smog – jego skutki widać na twojej twarzy

dziewczyna siedząca przy otwartm oknie, przed nią stoi laptop, okrywa się kocem

Smog a wietrzenie pomieszczeń. Co zalecają eksperci?

dachy domów z kominami, z których leci dym

Smog. W większości polskich gmin nadal bezkarnie spala się śmieci

Kosmetyki ekologiczne w otoczeniu jesiennych liści

Naturalne kosmetyki, które chronią skórę. Przeglądamy polskie marki

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Zbliżenie oka z wadą wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku