Przejdź do treści

„Język przemocy jest stosowany przez jednostki pragnące poklasku, władzy, podziwu”. Psycholożka o mowie nienawiści w internecie

kobieta z laptopem
iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Letnia sałatka z kurkami. Odrobina lasu na talerzu
Jak być aktywną, nie chodząc na siłkę? Zdradzają Kasia Bigos i Andrzej Bogdał
5 największych kuchennych mitów
Twitter.com
W kobietach siła! 10-letnia alpinistka zdobyła siedmiotysięcznik. „To jak być królową świata” – mówi
Jabłka na patyku. Uważaj, ten deser może uzależnić!

Szerzenie krytyki, sianie dyskryminujących postaw, promowanie autodestrukcyjnego stosunku do ciała, wytykanie błędów, niedoskonałości i braków osobom, które wyglądają inaczej – takie zachowania w mediach społecznościowych są na porządku dziennym. Najczęściej znajdziemy je w anonimowych komentarzach, ale nie tylko. Coraz częściej również znane osoby próbują motywować swoich obserwatorów taką postawą. O tym, dlaczego takie postawy przychodzą innym z łatwością, rozmawiamy z psycholożką i terapeutką, Kariną Milan-Szymańską.

Marta Dragan: Jak wygląda portret osoby, która szerzy w internecie mowę nienawiści?

Karina Milan-Szymańska: Zachowania takie jak poniżanie innych, ubliżanie, wyśmiewanie, szydzenie z odmienności, czy wręcz odbieranie prawa do bycia innym, są reakcjami nie wpisującymi się w kanon zachowań aprobowanych społecznie zaś z psychologicznego punktu widzenia – mogącymi świadczyć o zaburzeniach od nieprawidłowej kontroli impulsów po zaburzenia w strukturze osobowości. Wymienione zachowania często występują w przypadku braku akceptacji siebie i swoich ograniczeń, co nie pozwala akceptować braków u innych. Konsekwencją staje się rozwój cech uznawanych za niemoralne, takich jak egoizm, mściwość, podłość, lekceważenie uczuć tych osób, które nie zaspokajają potrzeby bycia uznawaną, podziwianą czy ważną. Pogardliwe podejście do innych ma na celu wywyższenie siebie, podniesienie swojego poczucia wartości poprzez zastosowanie porównania i kontrastu z innymi uznawanymi za „gorszych”.

W kontekście społecznym język przemocy, wulgaryzmów czy poniżania mniejszości zazwyczaj jest stosowany przez jednostki pragnące poklasku, władzy, podziwu, a przy tym bezwzględne w realizacji swojego celu. Jest swego rodzaju narzędziem manipulacji i wpływu społecznego, które, niezależnie od skali- lokalnej czy globalnej, może powodować negatywne skutki w postaci spadku jakości życia osób nim dotkniętych, stygmatyzacji, wykluczeń społecznych czy prześladowań.

Fit Matka Wariatka

W ostatnich dniach szeroko komentowany był wpis Fit Matki Wariatki, w którym trenerka porównuje osoby otyłe do śmietników czy słonic w ciąży, chcąc w ten sposób zmotywować je do zmiany nawyków. Jaki wpływ pani zdaniem na te osoby może mieć takie publiczne wytykanie im gabarytów?

Tego typu wypowiedzi – piętnujące osoby z sylwetką odbiegającą od mocno lansowanego w ostatnich latach kanonu fit – są bardzo szkodliwe. Mogą sprawić, że takie osoby poczują się stygmatyzowane. Nie sprzyja to utrzymaniu czy budowaniu pozytywnego obrazu siebie, za to wzmacnia poczucie bycie nieodpowiednim, gorszym. Może to stać się przyczyną wielu problemów natury psychicznej od zaburzeń odżywiania zaczynając a na depresji kończąc.

Często mowa nienawiści jest usprawiedliwiana szczerością. Gdzie kończy się krytyka a gdzie zaczyna hejt?

Szczerość nie oznacza możliwości przekraczania cudzych granic, braku szacunku dla drugiego człowieka. To, że nam osobiście coś nie odpowiada nie daje nam prawa, by omnipotentnie stwierdzać, iż jest to złe czy gorsze. Hejt jest czymś więcej niż stwierdzenie „nie podoba mi się”, czy „to nie jest w moim stylu”. To próba zgnębienia i poniżenia, obśmiania kogoś lub czegoś tak, by samemu poprzez porównanie się na korzyść, poczuć się lepiej. To prymitywny mechanizm poprawy własnego samopoczucia.

Co kryje się za mową nienawiści i jakie niepokojące sygnały powinny obudzić naszą czujność?

Autorzy nienawistnych wpisów świadomie bądź nie próbują w ten sposób uzyskać poczucie mocy, bycia kimś ważnym, znaczącym poprzez stawianie siebie po drugiej stronie i identyfikowanie się z „tą większą i lepszą grupą”. Takie wpisy zazwyczaj wywołują pewien rodzaj nagonki w stosunku do jednostki czy grupy społecznej. Może to doprowadzić do eskalacji agresji czy zachowań przemocowych.

Negatywna opinia gwarantująca rozgłos to w ostatnim czasie dość popularny sposób na zwrócenie uwagi wśród trenerek fitness. Czy skrajna krytyka może być sposobem na zarabianie?

Niestety coraz częściej tak się dzieje jeśli zarobek jest uzależniony od oglądalności. Skrajne wypowiedzi odbijają się szerokim echem, co zdaje się gwarantować oglądalność. To smutne, ale ludzie coraz częściej korzystają z takiej okazji. Stosują prowokacje, by zyskać rozgłos i zarobić na rozpoznawalności.

Co robić, gdy podejrzewamy, że ktoś szerzy mowę nienawiści?

Nie pozostawać biernym, ale też nie reagować agresją na agresję. Najlepszym rozwiązaniem zdaje się być zgłoszenie sprawy odpowiednim organom.


Karina Milan-Szymańska – psycholożka i terapeutka Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach (TSR). Absolwentka Psychologii Klinicznej na Uniwersytecie SWPS. Nauczycielka Mindfulness w trakcie certyfikacji w Mindfulness Association Poland. Na co dzień pracuje w Regionalnym Szpitalu Specjalistycznym w Grudziądzu na Oddziale Psychiatrycznym i Onkologii Klinicznej oraz prowadzi prywatny gabinet psychologiczn0-terapeutyczny IMAGO w Grudziądzu.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

„Hormony działają na podstawie tego, co jemy. Jeśli nie jemy zgodnie ze swoim metabolicznym IQ, brak nam energii, koncentracji i mamy kłopoty z układem pokarmowym” – mówi dietetyczka Agnieszka Pająk

„Zdarzyło mi się już dyskutować z 14-latką o tym, czy seks analny jest wystarczającym zabezpieczeniem przed ciążą” – mówi Milena Maria Sęp, lekarz rezydent ginekologii i położnictwa

„W Chinach medycyna chińska przygotowuje przyszłych rodziców już rok przed planowaną ciążą. Dzięki temu depresja poporodowa nie zdarza się tam często” – mówi Aneta Rosłon, terapeutka medycyny chińskiej

Milena Nosek

„Znam organizmy, które nie szczędzą sobie cukru, smażenia, jedzą na co i kiedy mają ochotę, osiągają przy tym sukcesy i czują się wspaniale. Pytanie tylko – do kiedy?” – mówi Milena Nosek, dietetyk tancerzy

Zainteresują cię również:

Unikaj psychologicznej pułapki 90:10 a twój dzień będzie lepszy

nuda

Kiepska pogoda pokrzyżowała twoje plany urlopowe? Zobacz, jak nudzić się w kreatywny sposób

5 razy TAK dla wakacji solo

Zastanawiasz się, czy wakacje solo to oby na pewno dobry pomysł? Poznaj 5 korzyści płynących z takiego urlopu

Warsztaty milczenia. Kasia Bem tłumaczy, jak działa potęga ciszy

Odebrali milion dwieście tysięcy połączeń. Wielu młodych ludzi uratowali przed samobójstwem. Teraz sami liczą na pomoc

„Pary homoseksualne są rodzicami bardzo odpowiedzialnymi. Ich miłość jest taka sama jak heteroseksualnych rodziców. Ale mają więcej niepokoju” – mówi psychoterapeutka Agnieszka Gudzowaty

„Nie bądź chamem”. Janusz Chabior kontra internetowi „Janusze promocji”. Zobacz kolejny świetny spot kampanii OLX

Dlaczego nie ustępujemy miejsca ciężarnym kobietom? „Generalnie jestem mocno zaskoczona ludzką ignorancją, obojętnością i brakiem empatii” – pisze autorka bloga „Bieganizm”

kobiety plotkują

Użalasz się nad sobą? Robisz sobie krzywdę…

Toksyczne związki

„Jeśli masz swoje przekonania, inne poglądy, to ta inność przez osobę toksyczną będzie odbierana jako zdrada”. Toksyczne związki okiem psychoterapeuty

dziewczyna zwiedza Włochy

Drobiazgi uszczęśliwiają. Mają większy wpływ na jakość życia, niż nam się wydaje

para rozmawia ze sobą

Rozstanie z klasą, kulturalne odejście z pracy. Eksperci podpowiadają, jak zamykać sprawy

Parodiują gwiazdy, modelki i celebrytów. Zobacz najlepszych Instagramerów, których warto obserwować

Stoicyzm dziś, czyli jak być szczęśliwą

Niedotykalscy. Dlaczego niektórzy ludzie nie chcą się przytulać?

kobieta z telefonem w ręku

Social media – co, zyskujesz, a co tracisz?

babcia, córka i wnuczka przytulają się

„Widzimy to, czego nam brak, zamiast być zadowolone z tego, co już mamy”. Kasia Bem o praktyce wdzięczności

Jak reagować na złośliwość? Oto kilka rad od psychologa

Patenty na zdrową przerwę w pracy

Idziesz na kawę czy szybki spacer? Poznaj patenty na zdrową przerwę w pracy

Depresja w masce. Jak ją zdekonspirować i zadziałać skutecznie?

Bałagan – czy ma wpływ na nasze decyzje?

Co pamiętamy z dzieciństwa?

Smutna kobieta stoi, oparta o belkę i rozmyśla.

Postanowienia zmian, chodzenia na siłownię czy przejścia na dietę znów nie wypaliły? Brakuje ci silnej woli! Sprawdź, jak możesz ją trenować!

uśmiechnięta dziewczyna

Pesymizm nie opłaca się. Podpowiadamy jak być optymistą!