Przejdź do treści

„Język przemocy jest stosowany przez jednostki pragnące poklasku, władzy, podziwu”. Psycholożka o mowie nienawiści w internecie

kobieta z laptopem
iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Masz ochotę na burgera? Spróbuj pieczarkowego
Nowa kolekcja Victoria's Secret - czuć zapowiadane radykalne zmiany?
Victoria’s Secret zmienia się dla kobiet. Światło dzienne ujrzała nowa kolekcja
Pocałunek to samo zdrowie / istock
Dr Marian Majchrzycki: w czasie pocałunku pracuje 126 różnych mięśni, w tym 34 mięśnie twarzy, z których część można uaktywnić tylko podczas tej czynności
Syndrom widzenia komputerowego / istock
Ból oczu, rozmazujący się obraz czy coraz częstsze zmęczenie nie muszą być efektem przepracowania. To objawy CVS, czyli syndromu widzenia komputerowego
Molestowanie seksualne / Katarzyna Koczułap / Instagram
„Sama chciałaś”, „Brałbym”, „Spoko cycki”, „Niezła dupa” – te zdania każda z nas słyszała przynajmniej raz. To molestowanie seksualne

Szerzenie krytyki, sianie dyskryminujących postaw, promowanie autodestrukcyjnego stosunku do ciała, wytykanie błędów, niedoskonałości i braków osobom, które wyglądają inaczej – takie zachowania w mediach społecznościowych są na porządku dziennym. Najczęściej znajdziemy je w anonimowych komentarzach, ale nie tylko. Coraz częściej również znane osoby próbują motywować swoich obserwatorów taką postawą. O tym, dlaczego takie postawy przychodzą innym z łatwością, rozmawiamy z psycholożką i terapeutką, Kariną Milan-Szymańską.

Marta Dragan: Jak wygląda portret osoby, która szerzy w internecie mowę nienawiści?

Karina Milan-Szymańska: Zachowania takie jak poniżanie innych, ubliżanie, wyśmiewanie, szydzenie z odmienności, czy wręcz odbieranie prawa do bycia innym, są reakcjami nie wpisującymi się w kanon zachowań aprobowanych społecznie zaś z psychologicznego punktu widzenia – mogącymi świadczyć o zaburzeniach od nieprawidłowej kontroli impulsów po zaburzenia w strukturze osobowości. Wymienione zachowania często występują w przypadku braku akceptacji siebie i swoich ograniczeń, co nie pozwala akceptować braków u innych. Konsekwencją staje się rozwój cech uznawanych za niemoralne, takich jak egoizm, mściwość, podłość, lekceważenie uczuć tych osób, które nie zaspokajają potrzeby bycia uznawaną, podziwianą czy ważną. Pogardliwe podejście do innych ma na celu wywyższenie siebie, podniesienie swojego poczucia wartości poprzez zastosowanie porównania i kontrastu z innymi uznawanymi za „gorszych”.

W kontekście społecznym język przemocy, wulgaryzmów czy poniżania mniejszości zazwyczaj jest stosowany przez jednostki pragnące poklasku, władzy, podziwu, a przy tym bezwzględne w realizacji swojego celu. Jest swego rodzaju narzędziem manipulacji i wpływu społecznego, które, niezależnie od skali- lokalnej czy globalnej, może powodować negatywne skutki w postaci spadku jakości życia osób nim dotkniętych, stygmatyzacji, wykluczeń społecznych czy prześladowań.

Fit Matka Wariatka

W ostatnich dniach szeroko komentowany był wpis Fit Matki Wariatki, w którym trenerka porównuje osoby otyłe do śmietników czy słonic w ciąży, chcąc w ten sposób zmotywować je do zmiany nawyków. Jaki wpływ pani zdaniem na te osoby może mieć takie publiczne wytykanie im gabarytów?

Tego typu wypowiedzi – piętnujące osoby z sylwetką odbiegającą od mocno lansowanego w ostatnich latach kanonu fit – są bardzo szkodliwe. Mogą sprawić, że takie osoby poczują się stygmatyzowane. Nie sprzyja to utrzymaniu czy budowaniu pozytywnego obrazu siebie, za to wzmacnia poczucie bycie nieodpowiednim, gorszym. Może to stać się przyczyną wielu problemów natury psychicznej od zaburzeń odżywiania zaczynając a na depresji kończąc.

Często mowa nienawiści jest usprawiedliwiana szczerością. Gdzie kończy się krytyka a gdzie zaczyna hejt?

Szczerość nie oznacza możliwości przekraczania cudzych granic, braku szacunku dla drugiego człowieka. To, że nam osobiście coś nie odpowiada nie daje nam prawa, by omnipotentnie stwierdzać, iż jest to złe czy gorsze. Hejt jest czymś więcej niż stwierdzenie „nie podoba mi się”, czy „to nie jest w moim stylu”. To próba zgnębienia i poniżenia, obśmiania kogoś lub czegoś tak, by samemu poprzez porównanie się na korzyść, poczuć się lepiej. To prymitywny mechanizm poprawy własnego samopoczucia.

Co kryje się za mową nienawiści i jakie niepokojące sygnały powinny obudzić naszą czujność?

Autorzy nienawistnych wpisów świadomie bądź nie próbują w ten sposób uzyskać poczucie mocy, bycia kimś ważnym, znaczącym poprzez stawianie siebie po drugiej stronie i identyfikowanie się z „tą większą i lepszą grupą”. Takie wpisy zazwyczaj wywołują pewien rodzaj nagonki w stosunku do jednostki czy grupy społecznej. Może to doprowadzić do eskalacji agresji czy zachowań przemocowych.

Negatywna opinia gwarantująca rozgłos to w ostatnim czasie dość popularny sposób na zwrócenie uwagi wśród trenerek fitness. Czy skrajna krytyka może być sposobem na zarabianie?

Niestety coraz częściej tak się dzieje jeśli zarobek jest uzależniony od oglądalności. Skrajne wypowiedzi odbijają się szerokim echem, co zdaje się gwarantować oglądalność. To smutne, ale ludzie coraz częściej korzystają z takiej okazji. Stosują prowokacje, by zyskać rozgłos i zarobić na rozpoznawalności.

Co robić, gdy podejrzewamy, że ktoś szerzy mowę nienawiści?

Nie pozostawać biernym, ale też nie reagować agresją na agresję. Najlepszym rozwiązaniem zdaje się być zgłoszenie sprawy odpowiednim organom.


Karina Milan-Szymańska – psycholożka i terapeutka Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach (TSR). Absolwentka Psychologii Klinicznej na Uniwersytecie SWPS. Nauczycielka Mindfulness w trakcie certyfikacji w Mindfulness Association Poland. Na co dzień pracuje w Regionalnym Szpitalu Specjalistycznym w Grudziądzu na Oddziale Psychiatrycznym i Onkologii Klinicznej oraz prowadzi prywatny gabinet psychologiczn0-terapeutyczny IMAGO w Grudziądzu.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

para z noworodkiem

Przeżyliście wspólny poród, a on teraz nie chce uprawiać seksu? Psycholog wyjaśnia, jak rozwiązać ten problem

mobbing

Mobbing w miejscu pracy? Reaguj natychmiast! Co warto wiedzieć?

dłonie

Toksyczny związek zabija powoli

Jak dotrzymać noworocznych postanowień?

Jak dotrzymać noworocznych postanowień?

wigilia

W tym roku Wigilia u… ciebie! Jak przetrwać pierwsze samodzielnie organizowane święta?

„Troska o siebie to nie ucieczka do SPA od czasu do czasu. To trudne budowanie rzeczywistości, od której nie chcesz uciekać”. Poruszający wpis Nepenthe

ludzie w maskach

Masz problem z byciem sobą? Psycholodzy tłumaczą dlaczego, sama sobie szkodzisz

7 kroków by pokonać atak paniki

7 kroków by pokonać atak paniki. Jak się zachować, kiedy spotyka dziecko albo kogoś bliskiego?

zegar

5 porad, dzięki którym będziesz zarządzać swoim czasem jak mistrz

efekt halo

Na czym polega efekt halo w psychologii?

Jak sobie radzić z toksycznym szefem

Katarzyna Miller o toksycznym szefie: zostawi nas w złym stanie, żebyśmy się potem musieli pozbierać łyżeczką do kupy

męska depresja

Męska depresja. Inna niż kobieca?

Głusi bardzo często są odbierani jako nadmiernie ekspresyjni, a wręcz agresywni

„Głusi bardzo często są odbierani jako nadmiernie ekspresyjni, a wręcz agresywni” – mówi Anna Gronowska-Karolkiewicz, pierwsza w Polsce niesłysząca psycholożka

rozmyślająca kobieta

Jak przygotować się do zmiany? Poznaj 5 najważniejszych kroków!

Neurotyzm — czym jest ten typ osobowości?

Neurotyzm – czym jest ten typ osobowości?

młoda kobieta

Oreksyna – tajemniczy hormon

#chorobyniewidac / fot. Facebook - Żona z ADHD

„Najłatwiej wyrzygać się na kogoś anonimowo…” Blogerka Ania Suchecka ogłasza wyzwanie #chorobyniewidac

kobieta robiąca selfie, oświetlona na żółto

Jak rozpoznać narcyza? Sprawdź, co mówią psychologowie

HEJ To JA! Dołącz do akcji przeciwko hejtowi wymierzonemu w matki

Kim jest wysoko wrażliwa osobowość?

„Osoby wysoko wrażliwe (WWO) wchłaniają nastroje ludzi dookoła, silniej przeżywają stres, mają żywsze sny, bogatszą wyobraźnię i błyskotliwe poczucie humoru” – mówi dr psychologii Monika Baryła-Matejczuk

Czujesz, że dopada cię jesienna chandra? Poznaj proste triki na poprawienie nastroju

Jeszcze chandra czy już depresja?

Piątek 13-ego przysparza ci zmartwień? Nie przejmuj się tym, na co nie masz wpływu!

Smoczek – czy twoje dziecko na pewno go potrzebuje? Pyta psycholożka

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

8 sposobów na podniesienie libido

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia