Przejdź do treści

Kompulsywne objadanie się. Jak sobie z tym radzić?

Kompulsywne objadanie się
Kompulsywne objadanie się Igor Ustynskyy/Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czego nie warto robić na pusty żołądek
Nie tylko picie kawy czy gazowanych słodkich napojów. Sprawdź czego jeszcze nie warto robić na pusty żołądek
Ręce z pomidorami
Jak obniżyć ciśnienie? Podpowiada dietetyczka kliniczna z „Że Niby Fit”
Przechowywanie żywności / Ella Olsson, Unsplash
Opakowania, które nie szkodzą żywności. W co pakować posiłek, by nie tylko był smaczny, ale i zdrowy?
Stosunek seksualny a błona dziewicza / istock
Błona dziewicza – czy po latach bez seksu może się samoistnie odtworzyć? Ginekolog tłumaczy
Krótka Instrukcja Obsługi Poronienia
Pomóż nam zrobić kolejny krok w stronę stworzenia Krótkiej Instrukcji Obsługi Poronienia

Teoretycznie sporadyczne objadanie się nie jest tak groźne, jak anoreksja albo bulimia. W końcu zdarza się raz na jakiś czas. Później są wyrzuty sumienia i przestrzeganie racjonalnej diety oraz zdrowego trybu życia. Aż do następnego ataku.

Objadanie się – objawy

Współcześnie nie brakuje nam jedzenia. Nie musimy tyć na zapas, żeby przetrwać miesiące głodu. Mamy wszystkiego w bród o każdej porze. To m.in. z tego powodu pożądaną przez wiele osób figurą jest ta najtrudniejsza do osiągnięcia – szczupła, bardzo szczupła sylwetka. Jednocześnie jedzenie wciąż ma wymiar kulturowy, towarzyszy spotkaniom rodzinnym, randkom, imprezom z przyjaciółmi. Dla niektórych zaczyna mieć też wymiar osobisty – jedzenie staje się nagrodą, pocieszeniem.

Przysłowiowe „zjem coś słodkiego” czasem staje się obsesją. Od „czegoś słodkiego” dochodzi do opróżnienia lodówki i wszystkich szafek w kuchni. Objadanie się, kompulsywne jedzenie, ataki nocnego głodu – oto oblicza problemu, którego źródłem nie jest wcale głód, jakiego doświadcza ciało.Osoby z zaburzeniami odżywania mogą również cierpieć na chroniczne zmęczenie, utratę energii, obniżenie nastroju, stany depresyjne, które mogą zresztą leżeć u źródeł problemu. U niektórych osób atak poprzedzony jest całym rytuałem, pozornym rozpieszczaniem siebie. Atak może być też utratą kontroli po nadkontroli dnia powszedniego.

Kontrolowanie diety, planowanie zakupów spożywczych, czasu, rytualizacja procesu przygotowania posiłku to punkty podporządkowujące osobę chorującą radykalnej samodyscyplinie i dominujące jej zainteresowania i codzienną aktywność. Wszystko to ma na celu dążenie do poczucia pozornej kontroli nad tym, co dzieje się z nami samymi, naszym funkcjonowaniem, odczuciami, doznaniami, ciałem, wyglądem czy satysfakcją i samoakceptacją. Ma to również na celu redukcję napięcia – wyjaśnia psycholog Urszula Struzikowska – Marynicz. „Odurzanie się” kompulsywnym jedzeniem przynosi tylko chwilową ulgę.

Inne charakterystyczne objawy kompulsywnego objadania się to unikanie towarzystwa innych ludzi. Jedzenie w samotności daje komfort napychania się bez opamiętania, bez oceniających spojrzeń. Efektem może być niemal całkowite wycofanie z życia towarzyskiego lub podporządkowanie życia rytmowi podjadania:

Przyjaźniłam się z dziewczyną, która ciągle mówiła, że jest na zdrowej diecie -wspomina Karolina, która sama ma za sobą walkę z zaburzeniami odżywiania. – Problem w tym, że moja przyjaciółka miała bardzo dużą nadwagę i w ogóle nie było widać efektów tego odżywiania. Zwróciłam uwagę, że po każdym naszym wyjściu np. ze znajomymi do baru, ona zahaczała o fast food i z wielkimi torbami jedzenia jechała jak najszybciej do domu. Jeśli w okolicy nie było fast foodu, szła do sklepu po jedzenie. Zapytana o to wprost, urwała ze mną kontakt – komentuje Karolina. To dość typowy mechanizm ukrywania się i zaprzeczania, charakterystyczny dla uzależnionych nie tylko od jedzenia.

Anoreksja

Objadanie się – przyczyny

Statystycznie najczęściej doświadczają takich ataków osoby, które się odchudzają. Blisko co drugiej osobie na diecie zdarzyło się objadać bez kontroli. Jednak ma to wymiar dwojaki – odchudzają się, bo nie akceptują siebie. Nie akceptują, czyli źle się czują same ze sobą. Źle się czują, więc kompensują to sobie jedzeniem. Później chcą „wyjść na prostą” – zaczynają się odchudzać. Odchudzając się mają ataki objadania się. Z powodu wyrzutów sumienia zaczynają się odchudzać… Błędne koło się zamyka.

Objadają się także osoby samotne, znerwicowane, żyjące w stresie. Jedzenie pozwala rozładować napięcie, zagłuszyć poczucie smutku.

Kontrola nad odżywianiem niesie ze sobą nieco metaforyczny wymiar głodu– zauważa psycholog, Urszula Struzikowska-Marynicz. – Nie tyle tego fizycznego, ile emocjonalnego głodu. To głód niezaspokojonych potrzeb miłości, akceptacji, poczucia stabilności i bezpieczeństwa, własnej przestrzeni i autonomii. Spożywanie ma symboliczny charakter.

To tak, jakby w jednym ciele tkwiły dwie osoby – jedna całkiem racjonalna, ułożona. I ta druga – niepohamowana w jedzeniu i piciu, Mr Hyde wyłaniający się w okolicy lodówki. To kompulsywne zachowanie może mieć również odmienne realizacje. Nie każda osoba „pogrąża się” w jedzeniu. Są takie, które po „grzecznych” tygodniach kompulsywnie uprawiają seks z przypadkowo poznanymi osobami. I takie, które zwykle zachowują trzeźwość, ale jak już zaczną pić alkohol, to do upadłego. Albo ruszają na zakupy i przynoszą do domu nie tylko rzeczy z listy, ale 10 innych siatek z zakupami lub hurtowo zamawiają online niepotrzebne przedmioty. Każdemu z tych zachowań towarzyszy utrata kontroli i szczególny „haj”, odlot. I choć obiecujemy sobie, że już nigdy więcej, zwykle kompulsja jest silniejsza i za jakiś czas znowu następuje „atak”.

Karolina opisuje przebieg swoich ataków objadania się: – Potrafiłam zjeść wszystko, dosłownie wszystko, co było w domu. Mieszałam płatki śniadaniowe z tostami, lodami i dżemem, zjadałam sama obiad przygotowany dla całej rodziny, dopychałam się zapasami z lodówki. Potrafiłam wrzucać w siebie mrożone warzywa bez odgrzewania, zamrożone frytki. Nie mogłam czekać na podgrzanie, musiałam zjadać natychmiast. 

Bulimia

Sprawdź, czy objadasz się kompulsywnie

Nie wiesz, gdzie przebiega granica między „lubię zjeść” a „kompulsywnie się objadam”? Sprawdź, czy doświadczasz następujących problemów:

  • podczas napadu spożywasz nienaturalnie duże ilości pożywienia. Nie jest tak, że mając ochotę na pizzę zjesz pizzę (choćby i całą), ale po pizzy nastąpi zagryzanie, przekąszanie i desery, aż w domu nie zostanie praktycznie nic, co nadawałoby się do spożycia
  • jesz szybko w trakcie napadu i nie czujesz w ogóle uczucia sytości
  • masz dolegliwości pokarmowe będące skutkami napadów, np. silne bóle brzucha, ból żołądka, zaburzenia trawienia, ale to cię nie powstrzymuje przed kolejnym atakiem
  • masz wyrzuty sumienia po „wielkim jedzeniu”. Czujesz się beznadziejna, myślisz, że znowu zawiodłaś siebie jedząc ponad miarę, czujesz na siebie złość z tego powodu
  • jesz, gdy jest ci źle. To sposób na rozładowanie napięcia, poprawę humoru, rekompensowanie sobie niepowodzeń (prawdziwych lub domniemanych)
odchudzanie

Objadanie się – skutki

Skutki kompulsywnego jedzenia to m.in. nadwaga lub otyłość, cukrzyca, insulinooporność, zespół metaboliczny, a także choroby serca i układu krążenia m.in. wysoki poziom cholesterolu, miażdżyca, nadciśnienie, jak również choroby układu moczowego, choroby układu pokarmowego, zaburzenia emocjonalne, psychiczne i trudności w funkcjonowaniu społecznym.

Objadanie się – leczenie

Jak przepracować problem? Należy przede wszystkim nazwać go po imieniu. To podstawa walki z każdym nałogiem, a kompulsywne jedzenie jest uzależnieniem behawioralnym.

Trzeba przyznać się przed samym sobą do problemu. Potem – działać. Próbować znaleźć źródło problemu, określić „wyzwalacze” tej formy autoagresji. Warto też skierować swoje kroki do specjalisty, pod którego kierunkiem można poprawić samopoczucie i samoocenę i uwolnić się ze zgubnego schematu zachowań. Istnieją również grupy samopomocowe dla Anonimowych Jedzenioholików, w których można znaleźć wsparcie osób w podobnej sytuacji. Są to grupy dla osób cierpiących na zaburzenia odżywiania, działające na bazie zasad ze stowarzyszeń Anonimowych Alkoholików.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

zaburzenia odżywiania

Zaburzenia odżywiania – jakie są rodzaje? Jak wygląda leczenie?

pączek

Co cukier robi z twoim mózgiem? Nie będziesz zadowolona

Ile wynosi dawka śmiertelna alkoholu?

Ile wynosi dawka śmiertelna alkoholu?

„Pacjenci opowiadają, że kiedy zażywają, czują się bezpieczni, wolni, schronieni, mogą oddychać, czują, że żyją”

rzucenie palenia

Jak rzucenie palenia naprawdę wpływa na wagę?

„Odłącz się”, nie wszystko jest online. Mądra kampania we wrocławskim MPK

anorektyczka

„Dzisiaj uświadamiam kobiety, że mogą o siebie dbać, ale żeby robiły to z głową, bo jeśli tylko odłożą ją na półkę, a w zamian wybiorą ciało, to już po nich”. Rozmawiamy z Martą Kieniuk-Mędrala o zaburzeniach odżywiania

Portret matki borykającej się z uzależnieniem. Projekt "Letter to My Mother"

„Uzależnienie to nie słabość, lecz choroba”. Zobacz poruszające zdjęcia z projektu „Letter to My Mother”

Problem z alkoholem. Sprawdź 8 sygnałów ostrzegawczych, by wiedzieć, czy ciebie też dotyczy

Obsesyjne sprzątanie – jeszcze nawyk czy już choroba?

„Robią to często normalni ludzie, których nikt by o to nie podejrzewał, bo starannie się z tym ukrywają”. Dlaczego dorośli i nastolatki się samookaleczają?

dwie z dziewczyny wracają z zakupów

Idąc do sklepu po jedną rzecz, wracasz z torbami? Sprawdź, czy to znak, że jesteś zakupoholiczką

Nadmierna potliwość to sygnał od organizmu, że coś ci dolega. Poznaj 7 rzeczy, o których informuje twój pot

Dziewczyna uzależniona od komputera

Uzależnienie od komputera i Internetu u dzieci i młodzieży – objawy i sposoby leczenia

Julia Wieniawa w wideo Atari Wu

Julia Wieniawa, Maffashion i Gabi Drzewiecka w klipie o nerwicy lękowej. To część kampanii „Po drugiej stronie lustra”

Psycholog i psychoterapeuta Paulina Chojecka-Dragon: rosną kolejne pokolenia córek, których matki odchudzają się całe życie

Anna Pilińska - HelloZdrowie | Marzec 2019 Anna Pilińska - HelloZdrowie | Marzec 2019 100% 10 Dziewczynka podaje jabłko z wykrojonym sercem Obsługa czytników ekranu włączona. Dziewczynka podaje jabłko z wykrojonym sercem

Zespół alkoholowy FAS – diagnostyka i objawy u dzieci i dorosłych

uzależniające substancje

Co to są uzależnienia behawioralne? Przykłady oraz metody leczenia

kobieta lekarz trzyma w rękach zdjęcie rentgenowskie płuc

Zagrożenia związane z paleniem. Wygląd i oczyszczanie płuc palacza

młoda kobieta w kapeluszu opala się na plaży

Czym jest tanoreksja i jakie niesie zagrożenia? Leczenie tanoreksji

kobieta odczuwająca objawy zespołu abstynencyjnego trzymająca się za przedramiona

Charakterystyka alkoholowego zespołu abstynencyjnego i wskazówki dla osoby uzależnionej

„Postanowiłam, że to ja wydymam bulimię, a nie ona mnie”. Aleksandra Dejewska o wyjściu z zaburzeń odżywiania

kobieta siedzi zmartwiona za butelką alkoholu

Alkoholizm – jak leczyć to uzależnienie? Objawy, powikłania

Dziewczyna przeglądająca się w lustrze

„Dwukrotnie żałowałam, że wyszłam z tego, bo anoreksja była złudną przyjaciółką. Więcej zabierała niż dawała”. Rozmawiamy o anoreksji

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

8 sposobów na podniesienie libido

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?