Przejdź do treści

Malala Yousafzai: jedno dziecko, jeden nauczyciel, jedna książka i jeden długopis mogą zmienić świat

Malala Yousafzai Zdjęcie: Luiz Rampelotto/Pacific Press/LightRocket via Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Krowa za bramą
Hodowla zwierząt wyrządza większe szkody dla klimatu niż auta, podaje raport Greenpeace
Kobieta w ciąży
Włosy w ciąży. Co można a czego nie wolno? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan
Muesli/iStockphoto
Muesli – szczęście w proszku. 3 pomysły na zdrowe śniadanie
Dorośli stoją w szlafrokach
Duńska telewizja publiczna pokazuje dzieciom nagich dorosłych: „Tak wyglądają normalne ciała”
Mamy polski lek na COVID-19! To pierwszy taki produkt na świecie
Mamy polski lek na COVID-19. To pierwszy taki produkt na świecie

– Nie chcę być postrzegana jako dziewczynka postrzelona przez talibów, ale jako dziewczyna, która walczyła o prawo do edukacji – napisała w swojej autobiografii Malala Yousafzai, laureatka Pokojowej Nagrody Nobla. Ta 22-letnia Pakistanka jest dowodem na to, że zmiany może dokonać jeden człowiek.

W plemieniu Pasztunów bardzo znana jest bajka o Malalai z Maiwand, słynnej wojowniczce i poetce, która na polu walki okazała się być odważniejsza i bardziej waleczna, niż mężczyźni. To właśnie jej zawdzięcza swoje imię.  Ojciec Malali, Ziauddin Yousafzai, entuzjasta i propagator edukacji dla wszystkich dzieci,  nie tylko dla chłopców, założył własną szkołę. Matka rozpoczęła podstawową edukację, ale bardzo szybko jej zaprzestała, podobnie jak większość jej koleżanek.

Malala Yousafzai z bratem i ojcem
Zdjęcie: Dave J Hogan/Getty Images

W rodzinnym domu Malali wspomina się, jak kilka dni po jej narodzinach kuzyn przyniósł drzewo genealogiczne rodziny. Sięgało ono 300 lat wstecz i nie było na nim zapisanej żadnej kobiety. Ojciec Malali wziął pióro, narysował kreskę i napisał: Malala.

„Gdy byłam mała, wiele osób mówiło: dajcie Malali inne imię. To jest niedobre, oznacza smutek. Ale ojciec zawsze odpowiadał, że ma także drugie znaczenie: Odwaga”

W domu Ziauddina  o edukację dziewczynki dbano tak samo, jak o edukację jej brata. „Jeszcze nie umiałam mówić, a już we własnym języku wygłaszałam „mowy” w pustych klasach lekcyjnych” – opowiada. Od dziecka uczyła się angielskiego, czytała europejskie książki, brała udział w dyskusjach o polityce.

Kiedy w 2007 roku do doliny Swat, 160 km od stolicy Pakistanu Islamabadu,  przybyli talibowie, początkowo uważano ich za dobrych ludzi. Szczególnie szanowany był mułła Maulana Fazlullah, który  w radiowych wystąpieniach obiecywał mieszkańcom wspaniałe życie według zasad Koranu. Bardzo szybko jednak okazało się, że tłem działań talibów nie była wiara, ale władza.

Malala Yousafzai
Choćbym nie miała na czym siedzieć, choćbym musiała uczyć się na podłodze, zrobię to i będę się uczyła, żeby nie wiem co. Mam prawo śpiewać i chodzić na targ. Mówić, co myślę. Nikogo się nie boję

Rozpoczęły się represje. Talibowie jeździli po ulicach, zabierali i publicznie palili komputery i telewizory, każdego dnia mułła wyczytywał w radiu nazwiska osób, które sprzeniewierzyły się narzuconym przez fundamentalistów zasadom. Przeciwnicy talibów byli mordowani, musieli uciekać ze swoich domów. Ojciec Malali aktywnie włączył się w walkę przeciwko represyjnej polityce talibów.  Zarówno on, jak i jego przyjaciele, byli szykanowani i poniżani.

Wraz z nasilaniem się represji, talibowie skierowali swoją agresję przeciwko szkołom, szczególnie żeńskim. „Edukacja jest groźna dla talibów, bo pozwala kwestionować pewne rzeczy, poddawać je krytyce, być niezależnym”– tłumaczy Ziauddin Yousafzai.

W tym czasie z ojcem Malali skontaktował się korespondent BBC szukający kogoś, kto będzie relacjonował wydarzenia z doliny. Malala podjęła się tego zadania.  Ponieważ nie miała dostępu do internetu, co tydzień rozmawiała z dziennikarzami przez telefon, a ci zamieszczali jej relację w sieci.  Dziewczynka opowiadała o kolejnych wydarzeniach, zniszczonych szkołach, represjach wobec mieszkańców i własnym strachu.  Występowała jako Gul Makai, więc przez pewien czas pozostawała anonimowa. Strona z jej relacjami zdobywała popularność, a wydruki kolportowano wśród mieszkańców Swot.

Po jakimś czasie zgodziła się stanąć przed kamerą. W płomiennych wystąpieniach dziewczynka opowiadała o zbrodniach talibów, wymieniała po nazwisku ich liderów i głośno pytała świat, dlaczego nie zostali ukarani.

Jej wypowiedzi trafiły do kilku filmów dokumentalnych za granicą. W nakręconym przez reportera New York Timesa, Adama Ellicka filmie mówi: „Na świecie dziewczynki chodzą do szkoły bez żadnych problemów i niczego się nie boją. My, chodząc do szkoły, boimy się Talibów, bo mogą nas zabić, polać nam twarz kwasem, zrobić z nami wszystko, co tylko zechcą”. Odpowiedzią na wystąpienia Malali były pogróżki. Nie przestała jednak głośno mówić o prawie do edukacji kobiet.

„Choćbym nie miała na czym siedzieć, choćbym musiała uczyć się na podłodze, zrobię to i będę się uczyła, żeby nie wiem co. Mam prawo śpiewać i chodzić na targ. Mówić, co myślę. Nikogo się nie boję”

Na początku października 2012 roku zamachowiec wsiadł do autobusu, którym Malala i jej koleżanki wracały z tajnej szkoły i oddał strzał z niewielkiej odległości wprost w jej głowę.  Pocisk trafił w czoło i wgniótł czaszkę. Odłamki kości wbiły się w mózg. Uszkodzony został bębenek uszny i kostki ucha środkowego.  Nikt nie miał nadziei, że dziewczynka przeżyje, a kiedy zażegnano ryzyko śmierci, nie wiedziano, czy przy tak dużych uszkodzeniach mózgu, będzie chodzić i mówić. Malala przeszła operację i intensywną rehabilitację w specjalistycznym szpitalu w Birmingham w Wielkiej Brytanii.

 „Nieważne, że mam sparaliżowaną lewą stronę twarzy, że nie domykam lewego oka. Nieważne, że krzywo się uśmiecham i nie słyszę na lewe ucho. Islam uczy humanitaryzmu, równości, przebaczenia. Talibowie to okrutni ludzie, którzy zawłaszczyli islam, to wrogowie islamu”  

Dziewczynka, która przeżyła bestialski zamach, stała się ikoną walki o edukację dziewcząt na świecie. W 2014 roku jej działania uhonorowano  Pokojową Nagrodą Nobla. Była najmłodszą nominowaną do tej nagrody, a po otrzymaniu w całości przeznaczyła ją na odbudowę szkół w Strefie Gazy. „Dziękuję moim rodzicom za bezwarunkową miłość. Dziękuję mojemu ojcu, że nie podciął mi skrzydeł i pozwolił mi latać” – mówiła odbierając nagrodę.

Malala Yousafzai z Pokojową Nagrodą Nobla
Zdjęcie: rune hellestad/Corbis via Getty Images

„Talibowie postrzelili mnie w twarz, strzelali do moich koleżanek. Myśleli, że kule nas uciszą. Ale zmieniło się tylko jedno – umarła słabość, strach i beznadzieja. Narodziła się siła, moc i odwaga”

Pokojowy Nobel to nie jedyna nagroda przyznana młodziutkiej Pakistance. W  2013 roku została uznana przez magazyn „Time” za jedną z najbardziej wpływowych osób na świecie i otrzymała unijną Nagrodę Sacharowa.  Od 2016 roku jest także Kawalerem Orderu Uśmiechu w Polsce. Założona przez nią fundacja zajmuje się propagowaniem edukacji kobiet.

„Dopiero widok ciemności uświadamia nam, jak ważne jest światło. Dopiero gdy nas uciszą, wiemy jak ważny jest głos. Wierzymy w moc i siłę słowa. Dziś jest święto wszystkich kobiet, wszystkich dziewcząt i chłopców, którzy zabierali głos w obronie swoich praw. Weźmy do rąk książki i długopisy, to nasza najpotężniejsza broń. Jedno dziecko, jeden nauczyciel, jedna książka i jeden długopis mogą zmienić świat”

Choć pierwszą myślą Malali po operacji była sprawa powrotu do Pakistanu, okazało się to niemożliwe. Do zamachu z satysfakcją przyznał się Talibski Ruch Pakistanu, zapowiedziano też, że jeśli przeżyje, zostanie zaatakowana jeszcze raz. Wraz z rodzicami i dwoma młodszymi braćmi mieszka w Anglii. Zdała maturę w brytyjskiej szkole a w 2017 roku podjęła studia na Uniwersytecie w Oxfordzie.  Wybrała prestiżowy kierunek łączący kursy filozofii, ekonomii i polityki, który ukończyło wcześniej wielu światowej sławy polityków, naukowców i działaczy społecznych.

Malala Yousafzai
Zdjęcie: Carlos Tischler/NurPhoto via Getty Images

„Niektórzy myślą: Malala to ma farta. Poznała Hillary Clinton, Bono, gwiazdy rocka. Ale i tak muszę odrabiać lekcje. Gdybym pozostała w swoim kraju, gdybym miała tradycyjnych rodziców, miałabym teraz dwójkę dzieci”.

Malala Yousafzai
Nieważne, że mam sparaliżowaną lewą stronę twarzy, że nie domykam lewego oka. Nieważne, że krzywo się uśmiecham i nie słyszę na lewe ucho. Islam uczy humanitaryzmu, równości, przebaczenia. Talibowie to okrutni ludzie, którzy zawłaszczyli islam, to wrogowie islamu

W Pakistanie matka Malali zakrywała twarz, by zachować tradycję. W Wielkiej Brytanii zakrywa tylko włosy, podobnie zresztą jak jej córka.  Dla niej przeprowadzka do Europy okazała się być najtrudniejszym zadaniem. Niepiśmienna, ma problemy z nauką języka angielskiego.

„Moja matka wiele razy mówiła mi: zakrywaj twarz, bo uznają cię za nieprzyzwoitą, nie patrz na mężczyzn, patrz na ziemię. Ale z zakrytą twarzą czułam, że ukrywam kim jestem, że ukrywam swoją tożsamość”

W zeszłym roku, po raz pierwszy od zamachu, Malala wraz z rodziną odwiedziła Pakistan. Szczegóły podróży ze względów bezpieczeństwa były utrzymywane w tajemnicy.

 

Malala Yousafzai
Dopiero widok ciemności uświadamia nam, jak ważne jest światło. Dopiero gdy nas uciszą, wiemy jak ważny jest głos. Wierzymy w moc i siłę słowa

„Nie chcę być postrzegana jako „dziewczynka postrzelona przez talibów”, ale jako dziewczyna, która walczyła o prawo do edukacji. I temu chcę poświęcić życie” – napisała w swojej autobiografii.

Malala Yousafzai ma też swoją asteroidę.  Krąży wokół Słońca między Marsem i Jowiszem. Ma ok. czterech km średnicy i obiega Słońce w pięć i pół roku.

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ruth Bader Ginsburg

Sędzia Ruth Bader Ginsburg nie żyje. Ikona feminizmu i jedna z najbardziej wpływowych kobiet miała 87 lat

prof. Monika Płatek

Prof. Płatek o konwencji stambulskiej: chodzi to, żeby mężczyźni nie wmawiali kobietom, że jeżeli zupa była za słona, to można je pobić [WIDEO]

prof. Monika Płatek

Prof. Płatek o zapowiedzi wypowiedzenia konwencji stambulskiej: „Państwo okazuje pogardę dla ponad połowy społeczeństwa” [WIDEO]

Kobieta siedzi smutna na pomoście

Nowa definicja gwałtu w duńskim prawie. To historyczny krok!

Tour de France - koniec z buziakami na podium

Koniec z całowaniem zawodników przez hostessy na podium Tour de France. Kolejny pozytywny skutek pandemii?

Joanna Gzyra-Iskandar,Centrum Praw Kobiet

„Konwencja stambulska to parasol ochronny dla systemu, który mamy w tej chwili. Wypowiedzenie jej zdaje nas na łaskę i niełaskę przyszłych ustawodawców” – mówi Joanna Gzyra-Iskandar z Centrum Praw Kobiet

Magdalena Lamparska

Magdalena Lamparska: Starą panną nazwano przy mnie świadomą, niezależną finansowo kobietę. Miała 34 lata

#WomenSupportingWomen - akcja / Instagram

Miliony kobiet wrzuciły na Instagrama swoje czarno-białe zdjęcia. O co w tym chodzi?

Valentina Sampaio: bycie trans jest równoznaczne z walką o otwieranie głów i serc innych ludzi

Nasrin Sotoudeh: sprawiedliwość pojawia się dokładnie w czasie, kiedy większość porzuciła nadzieję

Women shaming / istock

Women shaming w Polsce ma kobiecą twarz? Matka i koleżanki są w czołówce krytykujących osób

Kobieta leży w łóżku, zakrywa twarz rękoma

Aż 1 na 3 mieszkanki UE doświadczyła przemocy fizycznej lub seksualnej. „Zbyt wielu ofiar przestępstw nie dopuszcza się do głosu”

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Co każda dziewczyna powinna wiedzieć? Zobacz grafikę, która podbiła serca kobiet!

„Mizoginistyczny język dba o to, byśmy nie zapominały, gdzie nasze miejsce, że nasze ciało to przedmiot” – Kayaszu o ocenianiu kobiecej seksualności

Stephanie Frappart: cieszę się, że uchyliłam kobietom drogę na boisko

Stephanie Frappart: cieszę się, że uchyliłam kobietom drogę na boisko

Nicole Kidman. Królowa śniegu czy walkiria ze stalowym kręgosłupem?

Ntailan Lolkoki: seksualność kobiet jest od wieków represjonowana, ograniczana przez religię, kulturę i inne formy nacisku

Bershan Shaw: Wojowniczka nie do zatrzymania

Bershan Shaw. Wojowniczka nie do zatrzymania

Sanna Marin

Ma 34 lata, dwie mamy, do pracy jeździ pociągiem a na obrady rządu zabiera córeczkę. Sanna Marin – najmłodsza premier na świecie

„Za dużo pokazuje! Kobieta powinna być skromna” – Ciałopozytywna terapia o toksycznych wzorcach kobiecości

Katherine Johnson

Katherine Johnson – kobieta, która wysłała rakietę na Księżyc: Dziewczęta są w stanie robić to samo co chłopcy. Czasem mają więcej wyobraźni

Cynthia Nixon, "Be a Lady They Said"

„Bądź damą, mówili”. Poruszający film „Girls. Girls. Girls. Magazine” o wymaganiach wobec kobiet

„Mężczyzna myśli: ‘Chyba sobie poradzę’. Kobieta: ‘Na pewno są lepsi niż ja’” – mówi Dobrosława Gogłoza, prezeska Otwartych Klatek

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm