Przejdź do treści

„Mamy w naszej szerokości geograficznej bardzo dzielne kobiety. Pokoleniowo przekazywano nam, że mamy być silne”. Doula Basia Purgał o swojej pracy i mitach związanych z ciążą

Basia Purgał. Zdj: archiwum prywatne
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
11 szkodliwych nawyków, które robimy codziennie pod prysznicem
Kiedy do okulisty, gdy bolą oczy
Bolą cię oczy? Sprawdź, w jakich przypadkach powinnaś udać się do okulisty
Czujesz, że dopada cię jesienna chandra? Poznaj proste triki na poprawienie nastroju
Nietolerancja histaminy - znasz jej objawy?
Nietolerancja histaminy – znasz jej objawy?
Nie chcesz jesieni spędzić na L4? Poznaj 5 sposobów na zwiększenie odporności

Kiedyś kobieta w ciąży i w połogu nie była zostawiona sama sobie. W przygotowaniu do porodu i potem, w opiece nad noworodkiem, pomagały jej inne kobiety. Dziś tę rolę przejęła doula, towarzyszka, na którą zawsze można liczyć. Basia Purgał jest jedną z nich.

Ewa Kaleta: Kim jest doula?

Basia Purgał: Doula to kobieta, która służy innej kobiecie, wspiera ją w czasie ciąży, porodu i połogu. Na całym świecie ten zawód nazywa się tak samo, a samo słowo pochodzi ze starogreckiego i znaczy: służąca, niewolnica. Ideą tego zawodu jest wsparcie okołoporodowe. Towarzyszenie, obecność, emocjonalne wsparcie, ale też wypełnianie luk w systemie. Doula może masować w czasie skurczy porodowych i oferuje różne niefarmakologiczne sposoby ulżenia kobiecie w tym czasie. Jest też wsparciem informacyjnym, czasem, kiedy lekarz mówi coś szybko lub niezrozumiałym medycznym slangiem, doula może to po prostu przetłumaczyć rodzicom i oswoić ich z tą wiedzą. Po porodzie, może pomóc przy karmieniu piersią, w okresie połogu, może być wsparciem w baby bluesie, ale też, w uczeniu się pielęgnacji malucha, i we wszelkich domowych czynnościach, które wtedy nie są tak proste, jak zazwyczaj.

Doula Basia.
Zdjęcie: Magdalena Uszyńska

Brzmi, jak kobiece wsparcie z przeszłości, kiedy poród odbierały inne kobiety z tej samej wsi albo plemienia. Czy to jest taka nowoczesna forma tych starych zwyczajów?

Sam zawód powstał w latach 70., ale jest nawiązaniem do tamtych starych czasów. Jeszcze sto lat temu nie było szansy, aby kobieta przed swoim własnym porodem, nie miała kontaktu z małymi dziećmi. Zazwyczaj już jako dziewczyna, nastolatka albo młoda kobieta opiekowała się małymi dziećmi w rodzinie, siostrzeńcami, bratankami albo własnym rodzeństwem. Praktycznie nie było szansy, żeby pierwsze dziecko jakie trzyma na rękach było jej własnym. Mogła też często widzieć czyjś poród. Tym samym młoda kobieta miała wiele możliwości i sporo czasu, żeby poród i macierzyństwo oswoić. W dawnych czasach po porodzie, kobiety przez 4-6 tygodni niewiele wstawały nawet z łóżka i nie wychodziły na dwór. Dziś, po pierwsze, nie mamy takiego otoczenia i takiego doświadczenia z kobietami i ich macierzyństwem. Kobiety w połogu często zostają same. W przypadku naszych przodków nie było takiej opcji.

Ilustracja - mama karmi piersią dziecko w wannie

Kobiety w mieście często mówią o samotności w macierzyństwie. Mąż pracuje, znajomi pracują, one same z dziećmi, zamknięte w mieszkaniu od rana do nocy.

Jest szczególnie trudno, kiedy rodzina jest daleko, chociaż nie zawsze kobieta może liczyć na wsparcie rodziny, nawet kiedy ta jest blisko. Najtrudniej mają te kobiety, które rodzą jako pierwsze w swoim otoczeniu i te, które rodzą jako ostatnie. Czasem kobiety, które mają starsze dzieci już nie są w temacie, są w innym świecie, nie mają już pewnych odruchów. bo nie pamiętają już jak to jest z niemowlakami.

Doula w tym okresie połogu, kiedy kobieta doświadcza zmian hormonalnych, i w ogóle przez pierwszy rok życia dziecka, zazwyczaj najbardziej intensywny dla kobiety w stawaniu się mamą, może być realnym oparciem.

Pojawia się wtedy wymaganie wobec mężczyzn, żeby byli bardziej obecni bardziej zaangażowani.

W latach 90. otwarto porodówki, i fantastycznie, partnerzy zaczęli móc być przy porodzie jeśli chcieli. Ale razem z tym pojawiła się presja, że panowie powinni być obecni a kobiety powinny tego chcieć. Nawet w rozmowach między sobą panowie słyszą – jak to nie będziesz rodził z żoną? Między kobietami jest podobnie – nie chcesz rodzić z mężem? Coś jest nie tak z waszym związkiem.

Myślisz o dziecku?

Sprowadzić na świat nowe życie to nie lada wyczyn. Ciała przyszłych mam przechodzą szereg zmian, warto wtedy skupić się na sobie. Sprawdź jak może Cię wesprzeć WIMIN.

Sprawdź
Oczekuje się od mężczyzn żeby byli wsparciem, tymczasem oni też potrzebują wsparcia. Panowie często działają zadaniowo, gorzej im wychodzi cierpliwe czekanie na rozwój wydarzeń. Panie czasem nie chcą żeby je dotykać albo nawet do nich mówić, a panowie patrzą na swoje partnerki, które fizycznie cierpią i próbują działać. Doule są od tego żeby w tych sytuacjach zdejmować tę presję partnerów wobec siebie i wypełniać luki, wspierać obie strony.

Bo panowie też są w nowej sytuacji, niekoniecznie można od nich wymagać żeby się zdystansowali. Też po raz pierwszy stają się ojcami.

Trudno zostać doulą?

I tak, i nie. Sam proces szkolenia nie jest tak wymagający, jak praca potem. Stowarzyszenie „Doula w Polsce” powstało w 2011 roku, i przez nie są prowadzone były prowadzone kilkudniowe kursy podstawowe, potem dalsze szkolenia uzupełniające, staż, czyli praca pod mentoringiem doświadczonej douli. Na koniec jest egzamin i tym samym zdobycie certyfikatu. Bodajże 3 lata temu powstało też prywatne studium w Poznaniu, w formie szkoły podyplomowej. Stowarzyszenie również idzie teraz w kierunku prowadzeniu kursów w formie studium.

Z jakimi mitami dotyczącymi ciąży spotykasz się w swojej pracy najczęściej?

Pierwszy mit to, że doula pomaga tylko kobiecie i tylko w czasie porodu, albo tylko przy porodzie siłami natury. Zdecydowanie pomagamy również odciążyć partnera, który jest w stresie i jest bezpośrednio zaangażowany emocjonalnie, podpowiadamy mu jak najlepiej pomóc kobiecie. Nawet partner, który był w szkole rodzenia nie jest przygotowany tak, jak profesjonalna doula, która przeszła ileś godzin szkoleń i ma wiele porodów za sobą. Poza tym moja praca bardzo często dotyczy też samego okresu ciąży lub samego połogu. Wspieram też przed i po porodzie. Poród to punkt. To co dzieje się wcześniej i później jest równie ważne.

 

Drugi mit to wąska miednica. Na Zachodzie np. w Belgii ginekolog za stwierdzenie ”za wąska miednica” może zostać pozwany do sądu. Wizualna szerokość miednicy ma niewiele wspólnego z porodem. Liczą się wymiary w środku, które zmieniają się w trakcie porodu pod wpływem relaksyn.

Kolejny problem to społeczne biegunowe podejście do porodu. Albo rodzimy naturalnie i każda ingerencja nie wchodzi grę, albo tylko cesarka i znieczulenie, bo nie żyjemy przecież w średniowieczu. Oczywiście zdrowo, jest jeśli kobieta rodzi fizjologicznie, ale znieczulenie też ma swoje plusy, np.: dzięki znieczuleniu kobiety miewają siłę urodzić w przypadku długich porodów. Cesarskie cięcie bywa potrzebne, ale jest poważną operacją.

Faktem jest, że w Polsce jest bardzo dużo cesarskich cięć, bo aż 40%, tymczasem przez WHO zalecane jest 15%. W Skandynawii cesarskie cięcia to tylko 10% wszystkich porodów.

Kobieta z dzieckiem

Skąd ta różnica? Dlaczego tak dużo jest u nas cesarskich cięć?

Są różne powody dlaczego kobiety rodzą przez cesarskie cięcie. Na pierwszym miejscu są powody zdrowotne, niektóre kobiety po prostu muszą rodzić przez cesarskie cięcie. W Polsce teoretycznie nie ma cesarki na życzenie, ale w praktyce często jest, kobiety dzielą się różnymi sposobami „jak załatwić” wskazanie. W Skandynawii, kiedy kobieta zgłasza taką potrzebę cesarskiego cięcia, to spotyka się wielokrotnie z psychologiem, dostaje wsparcie od systemu służby zdrowia, ma szansę przeanalizować swoją decyzję, przegadać to i ostatecznie się zdecydować. W Polsce kobieta, która zgłasza potrzebę cesarki, jest pozostawiona sama sobie.

Po drugie, poród fizjologiczny może długo trwać, trzeba czekać, przyglądać się kobiecie, być czujnym. Łatwiej jest skierować na zabieg. Poza tym ginekolodzy są najczęściej pozywaną sądowo grupą lekarzy, więc łatwo zrozumieć lekarzy, którzy w sytuacjach potencjalnie problematycznych wolą od razu skierować kobietę na cesarskie cięcie.

Może to dlatego, że znamy tak dużo trudnych historii porodowych, wszyscy narzekają na służbę zdrowia, szczególnie na położnictwo. Wybór cesarskiego cięcia wydaje się być formą oszczędzenia sobie dodatkowego cierpienia.

To kolejny mit. W społecznym sensie cesarskiego cięcia nie traktuje się jak operacji. Jeśli ktoś ma operację wątroby i trzeba otworzyć jamę brzuszną, to musi mieć rekonwalescencję i rehabilitację, musi odpocząć, mówimy wtedy żeby na siebie uważał i niczego nie dźwigał. Ale kobieta po cesarskim cięciu powinna szybko wziąć prysznic i od razu wstać do dziecka. Więc po cesarce, jak po każdej operacji kobiety są w gorszym stanie, muszą mieć czas żeby dojść do siebie.

Negatywna narracja dookoła porodów ma duży wpływ na to jak rodzimy w Polsce. Mamy w naszej kulturze duże przyzwolenie na negatywne historie porodowe, i mało jest miejsca na pozytywne. Polecam pięknporód.pl i vivatporod.pl, żeby trochę odczarować ten obraz. Jest też taka już dość stara, ale nadal moja ulubiona książka w temacie : „Poród naturalny” Iny May Gaskin, amerykańskiej położnej; są tam pozytywne historie i różne triki kobiet jak sobie ulżyć w porodzie naturalnym.

 

Kobiety w ciąży często słyszą, że nie mogą się nad sobą użalać, że nie mogą za bardzo się na sobie skupiać, nie histeryzować.

Mamy na naszej szerokości geograficznej bardzo dzielne kobiety. Pokoleniowo przekazywano nam, że mamy być dzielne i silne. To jest taki syndrom kraju postkomunistycznego i wspomnień wojennych.

Mężczyzn nie było, nie było pomocy, trzeba było sobie radzić. Są nam przekazywane bardzo trudne historie porodowe. Bohaterem jest ten który przetrwał, martyrologia porodowa jest bardzo mocno zakorzeniona.

Często rozmawiam z koleżankami doulami i wszystkie mówią to samo: kobiety nie proszą o pomoc w trakcie połogu. Czasem mimo, że mają wykupiony cały pakiet porodowy u douli – w skład którego wchodzą spotkania po porodzie – to rezygnują z ostatnich spotkań połogu. Długo zastanawiałam się dlaczego tak jest, aż dotarło do mnie, że kobiety nie chcą prosić o pomoc bo musza udowodnić, że dadzą sobie radę.

Jak się czujesz w roli douli? Jesteś przyjaciółką, opiekunką? Jak na ciebie wpływa ta praca?

Wpływ pracy douli na życie – to duży temat: kiedy jestem w gotowości nie wyjeżdżam nigdzie dalej niż półtorej godziny od miejsca, które kobieta wybrała na poród; jestem pod telefonem 24 godziny na dobę i tak ustawiam zajęcia, by móc je w razie czego odwołać, kiedy poród się rozpocznie. Bardzo wpływa to na codzienność.

Nie nazwałabym się opiekunką, bo w opiece to nie jest równa relacja. A ja odbieram moje relacje z klientkami jako partnerskie. Jestem bardziej towarzyszką, przechodzę razem z kobietą, czy parą, jakiś fragment ich życia: taki nie najprostszy dla nich, ale ja już parę razy z kimś go przeszłam, więc wiem gdzie w tym lesie może być kamień, gdzie dołek, kiedy będzie najpewniej wiało, a kiedy jest polana, dobra na odpoczynek, i podpowiadam którędy można iść. Ale to oni wybierają drogę, bo oni znają najlepszą dla siebie. Dla mnie to jest zaszczyt i radość iść z nimi. Zapraszają mnie do jednego z najważniejszych wydarzeń w życiu.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Patty McCord: Zaufanie musi się opierać na szczerej komunikacji. Pracownicy stają się cyniczni, kiedy słyszą półprawdy

Gimnastyka słowiańska

„Większość ćwiczących kobiet przyznaje, że zapominają, co to PMS, klimakterium i bolesne miesiączki, płaczliwość i drażliwość” – mówi Katarzyna Majak, trenerka gimnastyki słowiańskiej

Wszyscy potrzebujemy wsparcia. Potrzebujemy więzi, bycia zauważonym, zrozumianym.

„Mamy problem ze słowem „wsparcie”, bo sugeruje, że sobie z czymś nie radzimy. A przecież matki, z którymi się spotykamy, radzą sobie ze wszystkim” – mówią Katarzyna Dołęgowska-Urlich i Janka Rykowska z Fundacji Sto Pociech

Jak wygląda życie po udarze

„Potwornie bolało mnie dosłownie wszystko. Potem mąż mi opowiadał, że nie dawałam się dotknąć, bo dosłownie wyłam z cierpienia” – mówi 30-letnia Natalia, która przeszła udar mózgu

Zainteresują cię również:

Trzy kobiety z sesji ciążowej. Mają na sobie zwiewne sukienki i pokazują brzuchy

Sesja ciążowa w eleganckiej i subtelnej odsłonie. Zdjęcia zapierają dech w piersiach!

5 rad, jak wrócić do udanego seksu po porodzie

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

Grypa i ciąża: co trzeba wiedzieć?

Instagram.com

Znana blogerka pokazała, jak wygląda jej brzuch po ciąży. Post daje do myślenia wszystkim matkom

Czy musisz odstawić dziecko od piersi, jeśli zaszłaś w kolejną ciążę? Wyjaśnia ginekolog

„Moje porody były na tyle piękne, że gdy zaczynałam o nich opowiadać, otoczenie brało mnie za dziwoląga” – mówi Beata Meinguer, hipnodula

„Najczęstszym błędem ciężarnych jest to, że odmawiają sobie wszystkiego” – mówi profesor Marzena Dębska, ginekolog i położnik

Ula Chincz

Ula Chincz: kiedy nagrywałam ten film byłam w ciąży, ale potem poroniłam

freepik.com

„Wepchnę ci arbuza w brzuch tak, że wszystkie twoje narządy wewnętrzne przemieszczą się do klatki piersiowej i zobaczę, jak dobrze śpisz”. Zobacz, jak mamy opisują stan ciąży

Szczepienia w ciąży na grypę i krztusiec – szczepić się czy nie? Tłumaczy lek. med. Dagmara Chmurzyńska-Rutkowska, Mama Pediatra

38 tydzień ciąży

38 tydzień ciąży – ciąża donoszona

Kwas foliowy (źródło - unsplash.com)

Kwas foliowy – jego rola w organizmie

Ashley Graham inspiracją dla kobiet, które pokazują swoje pociążowe ciała

Karmienie piersią to skuteczna metoda antykoncepcji?

Dlaczego i w jakich dawkach powinno się brać kwas foliowy w trakcie ciąży? Tłumaczy farmaceutka

istockphoto.com

„Czy podoba mi się moje ciało poporodowe? Nieszczególnie, ale jestem z niego bardzo dumna”. Kobiety pokazały, jak wyglądały po porodzie

Szczepienia noworodka w szpitalu – dlaczego tak wcześnie? Odpowiada immunolożka

Objawy poronienia

Objawy poronienia – późnego i wczesnego

30 tydzień ciąży

30 tydzień ciąży – zmiany w organizmie matki, rozwój dziecka

18 tydzień ciąży

18 tydzień ciąży – co dzieje się w tym okresie ciąży i jakie zachodzą zmiany w organizmie matki i dziecka?

Instagram

Młoda matka pokazała inny rodzaj macierzyństwa. W komentarzach zawrzało

36 tydzień ciąży - już tylko 4 tygodnie do porodu

36 tydzień ciąży – już tylko 4 tygodnie do porodu

Okres po porodzie

Okres po porodzie – kiedy pierwsza miesiączka po ciąży?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta trzyma w ręce miniaturę nienarodzonego dziecka

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

ucho kobiety

Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą? Skuteczne domowe sposoby na zatkane ucho

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

dłonie

Drętwienie palców u rąk – skąd się bierze i co oznacza?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

https://www.istockphoto.com

To, co wydalamy, wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o… kupie

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.