Przejdź do treści

Masło wcale nie jest takie złe, jak wszyscy o nim mówią. Lek. Katarzyna Świątkowska wyjaśnia, dlaczego

Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Policjantki
95-lecie powołania Policji Kobiecej. Z tej okazji policjantki nagrały film, w którym pokazują, jak łączą pracę z życiem prywatnym
Jakie błędy popełniamy, oddając mocz? Rozmowa z Agnieszką Cytowicz, fizjoterapeutką uroginekologiczną
Zespół złego wchłaniania/Getty Images
Zespół złego wchłaniania – z czego może wynikać? Jak go rozpoznać?
Czy możemy uzależnić się od żywności? Dietetyk wyjaśnia
woda butelkowana
Data ważności wody butelkowanej. Czy należy się nią przejmować?

– Wiele osób, smarując kanapkę masłem, nie zastanawia się wcale nad tym, czy to jest zdrowe i co na to powiedziałby kardiolog. Ważne dla nich jest, żeby było smacznie. I to jest OK. To się jednak zmienia, jeśli dopadnie kogoś nadciśnienie, „wieńcówka”, cukrzyca itp. – mówi lek. Katarzyna Świątkowska. Ostatni post lekarki wywołał wiele reakcji. Jak w końcu jest z tym masłem? 

Najczęściej, gdy po zdiagnozowaniu nadciśnienia, choroby wieńcowej czy cukrzycy trafiamy do lekarza, by porozmawiać z nim o ewentualnych zmianach dotyczących naszego sposobu odżywiania, słyszymy: „koniecznie musi pani zrezygnować z tłuszczów nasyconych”.

Czym są?

– Nazywamy je „nasyconymi”, ponieważ wiązania między ich cząsteczkami są nasycone wodorem. To sprawia, że w temperaturze pokojowej mają postać stałą. Bogate w nie masło, smalec, po pobycie w lodówce nabierają takiej konsystencji, że trzeba je kroić nożem.

Przez dziesięciolecia były poddawane miażdżącej krytyce, obwiniane o przyczynianie się do zawałów, udarów, ogólnie – miażdżycy. Autorytety medyczne/dietetyczne zachęcały, by zastąpić je olejami, czyli tłuszczami NIEnasyconymi.

(Tłuszcze NIEnasycone = oleje roślinne , m.in. sojowy, słonecznikowy, rzepakowy, mają inne, wysycone wiązania w cząsteczkach, co sprawia, że po wyjęciu z lodówki nadal mają płynną konsystencję) – pisze lekarka Świątkowska.

Przeterminowana żywność / unsplash

Jak mówi jednak ekspertka – masło wraca jednak do łask. I dodaje, że to kolejny przykład tego, jak niekiedy oficjalne rekomendacje różnią się od wyników aktualnych dowodów naukowych.

– W świetle badań, tłuszcze nasycone są neutralne, czyli ani dobre, ani złe dla serca,
a zarzuty wobec nich były formułowane na podstawie badań, które okazały się nierzetelnie przeprowadzone.

Zacznijmy od początku. Skąd wzięła się taka brzydka opinia o maśle? Masło jest bogate w tłuszcze nasycone. A one podnoszą poziom „złego” cholesterolu LDL.

To był tok rozumowania: Cholesterol jest składnikiem blaszek miażdżycowych => spożywanie tłuszczów nasyconych podnosi poziom cholesterolu we krwi => a uważa się oficjalnie, że za wysoki poziom cholesterolu przyspiesza rozwój miażdżycy.
Choć, przyznajmy, że w 2019 roku nie jest to takie proste, wokół tej kwestii wśród naukowców toczy się coraz bardziej zagorzała dyskusja – wyjaśnia specjalistka.

I opisuje „Badanie Siedmiu Krajów” z 1970 r.

– Ogromną rolę w powstaniu obecnych zaleceń odegrało też słynne „Badanie Siedmiu Krajów”, które opublikował w 1970 roku znany analityk żywieniowy Ancel Keys.

Porównał zdrowie i dietę 12 700 mężczyzn w średnim wieku we Włoszech, Grecji, Jugosławii, Finlandii, Holandii, Japonii i Stanach Zjednoczonych i wysnuł wniosek: w populacjach spożywających duże ilości tłuszczów nasyconych (mięso, tłusty nabiał), zdarza się więcej zgonów z powodu chorób serca. Jest tutaj pewien problem. W analizie w „Badaniu Siedmiu Krajów” nie wziął pod uwagę tych regionów, w których ludzie spożywali dużo tłuszczu zwierzęcego, ale choroby serca nie były za częste.

Zignorował dane z krajów, w których spożycie tłuszczu było niskie, ale wskaźnik chorób serca wysoki (Chile). Keys miał dostęp do większej bazy danych dotyczących diety i śmiertelności w 22 krajach. Dlaczego wybrał tylko siedem z nich, które poparły tę teorię, na zawsze pozostanie tajemnicą.

Choć, faktycznie, potem w późniejszych analizach, po wzięciu pod uwagę danych ze wszystkich 22 krajów, zauważono, że nie tyle tłuszcz, co większe spożycie białka zwierzęcego zwiększało choroby serca – opisuje.

Monika Prześlakowska

Badanie z 1970 r. nie jest jedynym, które przytacza lek. Świątkowska. Specjalistka w swoim poście prezentuje wyniki wielu badań, które wskazują na to, że nawet osoby zmagające się z chorobami serca nie muszą rezygnować z masła.

– W renomowanym piśmie BMJ (kiedyś znanym jako w British Medical Journal) w 2015 roku ukazała się metaanaliza, w której przyjrzano się dowodom z randomizowanych badań, które były znane, ale totalnie zignorowane przez ówczesny świat naukowy w momencie wydawania zaleceń, by ograniczyć tłuszcze nasycone. Sześć randomizowanych badań kontrolnych dostępnych w tamtym czasie wcale nie wykazało szkodliwości tłuszczów nasyconych wobec serca i naczyń – wymienia lekarka.

Aktualne zalecenia dietetyczne

Jakie są aktualne zalecenia dietetyczne dotyczące spożywania masła, tłustego mleka i innych produktów o dużej zawartości tłuszczów nasyconych? – Są one oparte na założeniach teoretycznych, a nie na faktycznych skutkach zdrowotnych. Istnieją nowe dowody sugerujące, że tłuszcze z produktów mlecznych (masło, sery żółte) mogą odgrywać rolę ochronną – wymienia lekarka.

Specjalistka wymienia także badanie PURE (z j. ang. Prospective Urban Rural Epidemiology)

– Jest jednym z największych badań dietetycznych w historii. Wyniki opublikowane w 2017 roku wstrząsnęły światem naukowym. Oceniano dietę 135 315 pacjentów z 18 krajów na pięciu kontynentach przez 7,4 roku. Wysokie spożycie węglowodanów zwiększało całkowitą śmiertelność. Wysokie spożycie tłuszczu wiązało się z niższym ryzykiem zgonu. I teraz najlepsze: wyższe spożycie tłuszczów nasyconych (czyli-też masła) było związane z 21% niższym ryzykiem udaru mózgu.

Oj, totalna sprzeczność z aktualnymi zaleceniami… (…) Nie stwierdzono ŻADNEGO ZWIĄZKU pomiędzy wyższym spożyciem masła, a wzrostem śmiertelności, ilości chorób układu krążenia, cukrzycy – dodaje.

Podsumowując, w świetle aktualnych badań masło jest dobrym produktem. – Nie ma więc sensu rezygnować z niego i „przestawiać się” na drogie, reklamowane, smarowidła masłopodobne – mówi lek. Świątkowska.

 

Produkt zawierający cholesterol hdl

Wymienia także inne plusy spożywania tłuszczów nasyconych:

  • Tłuszcze nasycone, szczególnie te w nabiale, mają neutralny lub nawet pozytywny wpływ na zdrowie sercowo-naczyniowe.
  • Istnieją sugestie, że spożycie żółtych serów (bogatych w tłuszcze nienasycone) może się wiązać ze zmniejszonym ryzykiem udaru i choroby wieńcowej.
  • Pełnotłusty nabiał zawiera bioaktywne cząsteczki.
  • Ludzie z wyższym stężeniem w ciele tłuszczów, które mamy w mleku przeżuwaczy, rzadziej cierpią na otyłość brzuszną, mają tkanki bardziej wrażliwe na insulinę, rzadziej zapadają na cukrzycę II typu, mają mniej stłuszczoną wątrobę stłuszczoną, a w ich ciele krąży mniej substancji mówiących o stanach zapalnych.

Może warto o tym pamiętać, gdy następnym razem zrezygnujesz z masła na kanapce?

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kwasy omega-6 i omega-3 - w jakich produktach je znajdziesz?

Kwasy omega-6 i omega-3 – w jakich produktach je znajdziesz?

Zawsze zapominasz o wyjęciu masła z lodówki? Ten trik ci się spodoba

Spalacze tłuszczu – które są najbardziej skuteczne? Podpowiada Arkadiusz Matras z Dietetyki #NieNaŻarty

Spalacze tłuszczu – które są najbardziej skuteczne? Podpowiada dietetyk Arkadiusz Matras

Na jakim tłuszczu smażyć?

Najzdrowszy olej do smażenia? Masło, olej rzepakowy czy inny tłuszcz?

Masło czosnkowe - przepis i pomysły na dania

Masło czosnkowe – jak zrobić i do czego dodawać?

Kefir na noc? Poznaj kefir z grzybka tybetańskiego

Kefir na noc? Poznaj kefir z grzybka tybetańskiego

Jak ćwiczyć, aby spalać tłuszcz? Naukowcy znają odpowiedź

masło shea

Masło shea. Jakie ma właściwości i zastosowanie?

dziewczyna w w rzepaku

Kwitnące pola rzepaku robią furorę w sieci. Czy wiesz, jaką furorę rzepak zrobi na twoim talerzu?

Butelka mleka na białym tle.

Mleko świeże czy UHT? Jak kupować mleko?

Mleko w proszku

Mleko w proszku – skład i zastosowanie. Jakie są jego wady i zalety?

jabłka

Przepis na masło jabłkowe. Banalne w przygotowaniu, przepyszne w smaku

Nabiał a lewotyroksyna / istock

Łykasz lewotyroksynę? Uważaj na to, kiedy (i w jakich ilościach) jesz nabiał

dieta

Osteoporoza. Jak pomóc sobie dietą?

Co jeść, żeby nie zachorować zimą? Jak wesprzeć swoją dietę, tłumaczy dietetyczka Katarzyna Stachurska

Fosfolipidy – czym są i jaką odgrywają rolę?

Fosfolipidy – czym są i jaką odgrywają rolę?

Masło czekoladowe – zdrowe, bo domowe!

Masło czekoladowe – zdrowe, bo domowe!

Słoik z mlekiem w proszku leży na stole, proszek wysypuje się

Mleko w proszku – czy jest zdrowe? W jakich produktach występuje?

istockphoto.com

Jedzenie nabiału powoduje trądzik? Modne Farmaceutki wyjaśniają

Laktoza – kiedy staje się problemem?

Trójglicerydy - ile wynosi norma? Co oznaczają podwyższone trójglicerydy?

Trójglicerydy – ile wynosi norma? Co oznaczają podwyższone trójglicerydy?

Czarnuszka (źródło - istockphoto.com)

Czarnuszka – czym jest i jakie ma właściwości?

nabiał

Masz Hashiomoto i chcesz wyeliminować z diety nabiał? Dowiedz się, co sądzi na ten temat dietetyczka

Lubisz jogurt naturalny? Tylko zobacz, ile ma cennych właściwości!

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wegański chłodnik z botwinką. Bez mleka i jajek, ale z zaskakującymi dodatkami