Przejdź do treści

Mindfulness w czasach zarazy. Czy uważność może nam pomóc nie zwariować? Aurelia Szokal odpowiada

Aurelia Szokal / arch. prywatne
Aurelia Szokal / arch. prywatne
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Bóle podżebrowe w ciąży - jak może pomóc osteopatia?
Bóle podżebrowe w ciąży – jak może pomóc osteopatia? Rozmowa z Eweliną Tyszko-Bury
dziewczyna z lodem - wakacje a koronawirus
Wakacje z koronawirusem. Jak bezpiecznie wyjechać na wczasy? Radzi Ola Dufour
Ciągłe uczucie głodu – przyczyny. Jak się go pozbyć?
Małgorzata Rozenek-Majdan po porodzie, z synem Henrykiem
„Jestem grubaską”. Małgorzata Rozenek-Majdan pokazała, jak naprawdę wygląda jej ciało po urodzeniu syna
kobieta i mężczyzna, aseksualność
Aseksualność to nowa orientacja seksualna? Tłumaczy Alicja Długołęcka

Czym jest mindfulness, czyli uważność? Istnieje już wiele jej definicji i interpretacji. To słynne bycie tu i teraz, które tak ładnie brzmi, ale często nie wiadomo, jak je sobie zrobić i po co. Czy uważność może nam pomóc nie zwariować, szczególnie teraz, gdy siedzimy zamknięci w domach, często ze swoimi dziećmi? Aurelia Szokal, certyfikowana nauczycielka uważności dla dzieci i młodzieży, jest pewna, że tak. 

Mindfulness – na czym polega?

Czym jest uważność? Aurelia Szokal wyjaśniła to na swoim przykładzie.

– Dla mnie uważność jest skupieniem uwagi na jednej rzeczy. To taki stan, kiedy mój umysł i ciało “robią” to samo, są w jedności. Czyli jeśli odbieram dziecko z przedszkola, to odbieram dziecko z przedszkola, w znaczeniu – ja mama spotykam się z moim dzieckiem. Nie spoglądam do telefonu, kiedy ono się ubiera, nie myślę o zakupach, które za chwilę muszę zrobić albo o tym, co mam przygotować na kolację.

Jestem wtedy tylko z dzieckiem i tylko ono się dla mnie liczy, z jego radością, wytęsknionymi oczami, potrzebą przytulania, potrzebą nieopowiadania, co było na obiad, tylko bycia razem i czucia mojej obecności. Czasem w smutku, czasem w żałości, czasem w euforii. A ja, dzięki temu, że jestem tu i teraz, mam pełną świadomość tego, co się dzieje z moim dzieckiem. Ale też tego, co się dzieje ze mną.

Bo inaczej jest, kiedy odbieram dziecko radosne, inaczej, kiedy jest smutne. Kiedy jestem z głową gdzieś indziej, to nie zauważam zbyt wiele. Ani tego, w jakim stanie jest moje dziecko (o ile nie ma rozbitej głowy), ani tego, co ten jego stan ze mną robi, jak na mnie wpływa. Czy powoduje troskę, zniecierpliwienie, jeszcze większą radość, a może uruchamia większą zadaniowość, a może większą relacyjność.

Dzięki uważności zyskuję ogromną świadomość siebie, ale też doświadczam w pełni tego, co się dzieje we mnie i wokół mnie – wyjaśnia.

Praca zdalna / unsplash

Mindfulness w czasach pandemii

Od tygodnia setki tysięcy rodziców nie odbiera jednak swoich dzieci ze żłobków, przedszkoli czy szkół. Siedzimy z dziećmi w domu.

– Kiedy mieszkasz na wsi, masz ogródek czy las obok – być może jest łatwiej. Ale sama zmiana rutyny, brak szkoły czy przedszkola, godzenie pracy z nauką i opieką nad dziećmi, bycie razem 24h na dobę zaczyna przypominać grę survivalową. Póki co znoszę to z dużym spokojem. Właśnie dzięki uważności… – dodaje Aurelia Szokal.

W jaki sposób uważność może nam pomóc nie zwariować? Przede wszystkim wpłynie na zachowanie większego spokoju i jasnego umysłu pozwalającego na racjonalne działanie, zamiast emocjonalnej reaktywności. Uważność redukuje stres. Rozluźnia ciało i przepełnioną myślami głowę.

Dziś ten spokój jest nam potrzebny bardziej niż jeszcze dwa tygodnie temu. Całymi dniami siedzimy zamknięci w domach. Musimy jednocześnie pracować, zabawiać dzieci, przejmować rolę nauczycieli, gotować, sprzątać.

– Wchodzimy sobie pod nogi i na głowę. Dosłownie i w przenośni. Ale też… martwimy się o przyszłość, szczególnie tę egzystencjonalną, finansową. Nie mamy pracy, zleceń, albo wręcz przeciwnie, musimy pracować z dzieckiem na kolanach, albo jechać do pracy do szpitala zakaźnego i wrócić do domu, w którym czeka – jeszcze może zdrowa rodzina… Więc martwimy się też o zdrowie – czy już jesteśmy zarażeni, czy jeszcze nas koronawirus szczęśliwie ominął? Czy ta gorączka to „ta” gorączka czy może (na szczęście) grypowa albo ze zmęczenia?

Dostajemy świra, bo nie możemy wyjść swobodnie z domu, a kiedy wychodzimy, to idziemy w dużym napięciu i sprawdzamy, czy czasem nie mijamy kogoś zbyt blisko. Złościmy się na „bezmyślną” młodzież, która realizując swoje potrzeby bycia w stadzie rówieśniczym, według innych roznosi wirusy i zaraża resztę społeczeństwa. Sprzedawcy w sklepach zbudowali ochronne zasieki. W mediach wciąż widzimy twarze w maskach albo w kombinezonach ochronnych – dodaje specjalistka.

To wszystko bardzo negatywnie wpływa na nasz umysł. Często nawet nie zdajemy sobie z tego sprawy. Zdaniem Aurelii Szokal, praktyka uważności może pomóc. Pozwoli ona spojrzeć na to wszystko bez oceniania, bez podkręcania atmosfery. Praktyka uważności oczyszcza umysł, dzięki czemu możemy na spokojnie przyjrzeć się rzeczywistości i stanąć z nią oko w oko, tak jakbyśmy patrzyli na najlepszego przyjaciela.

Mindfulness uwalnia od nakręcania się negatywnymi myślami, dystansuje, porządkuje chaos w głowie. Oducza automatycznego działania. Specjalistka uspokaja: to nie jest tak, że nagle przestajemy się przejmować losem naszej rodziny czy świata. Nie przestajemy. Ale to przejmowanie się zaczyna być zdrowe, pomocne, realistyczne i wspierające. Uważność wzmaga bowiem poziom empatii i życzliwości.

Joanna Zawanowska, psycholożka i psychoterapeutka/archiwum prywatne

Wdrażanie uważności w domu – od czego zacząć?

– Przede wszystkim w praktyce mindfulness skupiamy się na oddechu oraz na sygnałach płynących z ciała. Oddech jest kluczem do uważności. Mamy go zawsze przy sobie. Tylko mało kiedy zwracamy w ogóle uwagę na to, że oddychamy. A w oddechu jest wszystko. I wszystko możemy z niego wyczytać. Pewnie nie raz sprawdzałaś w nocy, czy dziecko oddycha.

I pewnie nie raz zauważyłaś, że kiedy ma gorączkę, to oddech jest szybszy i krótszy. Że głębokie westchnienie, tak zwane spuszczenie powietrza, słyszysz wtedy, kiedy dziecko się rozluźnia po jakimś ciężkim zadaniu. Ty zresztą też… – mówi Aurelia Szokal.

W sytuacji, w jakiej jesteśmy teraz, możemy zrobić kilka rzeczy, które nic lub prawie nic nie kosztują.

Poranek (2-3 minuty dla ciebie)

Troska o oddech

Powieś na wprost łóżka obrazek, na którym będzie coś na kształt półuśmiechu. Możesz poprosić dzieci, by go narysowały dla ciebie. Patrz na niego tuż po przebudzeniu, biorąc 3 świadome oddechy. Możesz też spróbować się lekko uśmiechnąć.

Troska o ciało

Wykonaj krótkie skanowanie ciała, jakkolwiek dziwnie to nie zabrzmi. To po prostu oznacza: sprawdź, jak się czują poszczególne części ciebie, stanowiące tak doskonałą całość. Przywitaj się z nimi. Nasze ciało to nasz najlepszy przyjaciel. Będziemy z nim do końca naszych dni. Więc poczuj, jak się ma twoja głowa, ramiona, klatka piersiowa, brzuch, pośladki, uda, łydki i stopy. Przeciągnij się powoli.

Troska o umysł

Spróbuj jeszcze nie myśleć o tym, co cię dziś czeka, ani przypominać sobie o wczorajszych rodzinnych spięciach. Zamiast tego pomyśl o intencji na ten dzień. Czego chcesz dla siebie i dla swoich bliskich. Potem w ciągu dnia zatrzymaj się od czasu do czasu, by sobie o tym przypomnieć.

Jeśli ci to pomoże, powieś jakiś magnes na lodówce albo w innym miejscu, który przypomni ci o tym, żeby się zatrzymać i ponowić tę intencję. I tak, możesz codziennie mieć tę samą intencję, np. “chcę spokoju w moim domu”.

Troska o dzieci

Jeśli nie musisz budzić dzieci do szkoły (a teraz nie musisz), pozwól im spać tyle, ile potrzebują. Wyspane dziecko wpływa dobrze na cały dom. Naucz dziecko wstawać powoli i z uśmiechem. Tak samo jak we wskazówkach dla ciebie. Możecie razem sprawdzić, jak się mają poszczególne części ciała twojego dziecka. Możesz to zrobić po prostu pytając: „jak się ma dzisiaj twoja głowa, a jak szyja, jak ramiona?, itd.” lub przywitać je: “dzień dobry głowo mojej córki, dzień dobry szyjo, dzień dobry plecki”.

Jeśli dołożysz do tego czuły, życzliwy dotyk – to już w ogóle fantastycznie. Możecie się zdziwić – młodzież też to może lubić! Sami znacie swoje dzieci najlepiej, więc sprawdzajcie, co na kogo dobrze działa.

Troska o dom

Pościelcie łóżko. Najlepiej każdy niech będzie odpowiedzialny za swoje. Pościelone łóżko to też czystszy umysł.

W ciągu dnia (5-10 minut rodzinnie)

Wspólne skupienie na oddechu

Zatrzymajcie się wszyscy. Całą rodziną. Możecie usiąść wygodnie albo się położyć. Jeśli macie w domu książkę “Uważność i spokój żabki” autorstwa Eline Snel, możecie włączyć ćwiczenia zawarte w tej książce. Jeśli macie w domu nastolatki, wówczas z pomocą przyjdą wam ćwiczenia z książki “Daj przestrzeń i bądź blisko” tej samej autorki.

Jeśli nie macie książek, wydawnictwo CoJaNaTo, udostępnia aktualnie kilka ćwiczeń za darmo na Facebooku. Możecie też szukać ćwiczeń na fanpage „Akademia Żabki”.

Możecie też zwyczajnie leżeć i liczyć oddechy w myślach. A kiedy złapiecie się na tym, że myślicie o czymś innym, wracacie do liczenia oddechów od jedynki. Niektórzy nie wychodzą poza dwójkę i to jest bardzo ok! Tutaj nie można nic źle zrobić. To nie klasówka. Tu wszystko jest w porządku, dokładnie tak, jak jest.

Wieczorem – troska o dobry sen

Na 2 godziny przed snem wyłączcie całą elektronikę w domu. To brzmi surrealistycznie, ale czy tak samo podejrzanie nie brzmiało jeszcze tydzień temu #zostańwdomu? A jednak siedzimy. Więc po prostu sprawdź, jak się zmieni jakość snu twojego i twoich dzieci, kiedy już od godz. 19:00 nic nie będzie grało i huczało.

Kiedy laptopy, tablety, telefony będą schowane głęboko i nic nie będzie atakowało twoich oczu i uszu. I łap się na każdej myśli, na każdym odruchu, kiedy będziesz automatycznie sięgać po telefon. To może być całkiem fajna zabawa. Ty versus twoje automatyczne zachowania.

Słoik wdzięczności

Przygotujcie słoik wdzięczności. Niech każdy co wieczór wrzuci do niego karteczkę z napisem, za co jest wdzięczny danego dnia. Jeśli macie dzieci, które jeszcze nie piszą, mogą narysować, albo wy napiszcie to za nie.

– Jak już się skończy to wariactwo, będziecie mieli piękną laurkę dla całej rodziny. Wysypiecie wszystkie karteczki i zrobicie z nich tablicę życzliwości. Albo i nie… Może po prostu niektóre tylko przeczytacie. Może wyrzucicie, żeby zrobić miejsce kolejnym. Może postanowicie pielęgnować wdzięczność już zawsze. Każdego dnia. Przed snem…” – dodaje Aurelia Szokal.


Aurelia Szokal – certyfikowana nauczycielka uważności dla dzieci i młodzieży metodą Eline Snel. Założycielka Akademii Żabki, zajmującej się organizacją i prowadzeniem treningów uważności dla dzieci i młodzieży w wieku 4-19 lat w szkołach, przedszkolach i grupach prywatnych.
Absolwentka Psychologii Pozytywnej w edukacji dzieci i młodzieży na SWPS. Sama praktykuje uważność od ponad 10 lat. Od 3 lat codziennie znajduje 20 minut na własną praktykę formalną, choćby nie wiadomo jak ważne sprawy próbowały jej to odebrać.
Fanka i propagatorka uważnego rodzicielstwa i świadomego, uważnego życia. Mama prawie 4-
letniej Amelii, która już wie, że oddech działa cuda i coraz częściej sama potrafi się oddechem wyregulować. Pisze bajki dla dzieci z zakresu self-reg, które wydane zostaną we wrześniu 2020 r.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta w maseczce ochronnej

Nie wierzysz, że maseczki ochronne zabezpieczają przed wirusem? Zobacz ten filmik

Poczucie lęku, niepewność jutra. Jak sobie radzić ze stresem?

Jennifer Aniston

Jennifer Aniston: Jeśli zależy wam na ludzkim życiu, proszę, noście cholerne maseczki

Probówki w laboratorium

Ile będzie kosztować remdesivir – lek na COVID-19? Za kurację trzeba będzie zapłacić prawie 10 tysięcy złotych

Pandemia zmieniła nasze przyzwyczajenia. Tych rzeczy nie będziemy chciały już nigdy dotykać

Koronawirus w Polsce. WUM: tylko co trzeci Polak skorzystałby ze szczepionki przeciw COVID-19

WUM: tylko co trzeci Polak skorzystałby ze szczepionki przeciw COVID-19

Lek na COVID-19? Krajowa Organizacja Weryfikacji Autentyczności Leków przestrzega: uważaj na fałszywe produkty

Lek na COVID-19? Krajowa Organizacja Weryfikacji Autentyczności Leków przestrzega: uważaj na fałszywe produkty

Koronawirus / istock

Brytyjscy psychiatrzy przestrzegają przed kolejnymi negatywnymi skutkami pandemii. To trauma, lęki czy zaburzenia snu

Wybory prezydenckie 2020 / istock

Wybory prezydenckie 2020. Ministerstwo Zdrowia wydało wytyczne dotyczące zasad bezpieczeństwa epidemiologicznego

Urlop macierzyński / istock

Ministerstwo chce skrócić o dwa miesiące opiekę nad dzieckiem po porodzie. To jeden ze skutków pandemii koronawirusa

Swój smartfon powinnaś czyścić codziennie, nie tylko w związku z pandemią

Plaża

Tłumy ludzi na brytyjskich plażach w trakcie pandemii koronawirusa. Za tydzień nad polskim morzem będzie podobnie?

Płuca z gałązek bzu

Szokujące zdjęcie płuc pacjentki z COVID-19. Pokazuje, jak groźny jest koronawirus

Tajemnice koronawirusa, których nikt nie potrafi wytłumaczyć

Koniec pracy zdalnej? Zobacz, jak uniknąć zarazków w publicznym transporcie

Kobieta stoi w maseczce w tramwaju

Kary do 30 tys. zł za brak maseczek w komunikacji miejskiej. W całym kraju ruszyły kontrole

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

Jak dbać o skórę w czasie epidemii?

Jak dbać o skórę w czasie epidemii? Sprawdź, co radzą specjaliści – dermatolog i chirurg

Kobieta z maseczką ochronną stoi obok pociągu

Ministerstwo Zdrowia apeluje do Polaków. „To, co widziałem, woła o pomstę do nieba”

7 dobrych rzeczy, które nadal możesz zrobić dla swojej psychiki podczas epidemii

#NieOczerniajGórnika. Sonia Bohosiewicz w poruszających słowach staję murem za górnikami

#NieOczerniajGórnika. Sonia Bohosiewicz w poruszających słowach staje murem za górnikami

Druga fala koronawirusa w Chinach. Władze zaostrzyły restrykcje, żeby uniknąć powrotu pandemii

Druga fala koronawirusa w Chinach. Władze zaostrzyły restrykcje, żeby uniknąć powrotu pandemii

Koronawirus w Polsce. Czy test na za 30 zł, który pokazał Marek Jakubiak na debacie prezydenckiej, rzeczywiście jest skuteczny?

Koronawirus w Polsce. Czy test za 30 zł, który podczas debaty prezydenckiej pokazał Marek Jakubiak, rzeczywiście jest skuteczny?

WHO ogłosiło przełom w poszukiwaniu leku na COVID-19. "To pierwsze sprawdzone leczenie, które zmniejsza śmiertelność u pacjentów z COVID-19"

WHO ogłosiło przełom w walce z COVID-19. Jest pierwszy lek, którego skuteczność została potwierdzona klinicznie

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?