Przejdź do treści

Na czym polega hipotermia? Jakie są jej objawy i jak powinna wyglądać pierwsza pomoc?

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii
Fot. nikodash / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Frytki z batatów z domowym sosem aioli
Zdrowa przekąska na wieczór! Frytki z batatów z domowym sosem aioli
kobieta na ćwiczeniach
Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?
Ćwiczenia na nogi z obciążeniem
10 propozycji ćwiczeń na nogi z obcjążeniem
Obawiasz się zapalenia zatok? Oto co możesz zrobić, aby tego uniknąć
Oparzenia – czego nie robić, gdy się przydarzą
Oparzenia – dowiedz się, czego nie powinnaś robić, gdy ci się przydarzą

Jeśli temperatura ciała człowieka spada poniżej 35, można mówić o zjawisku hipotermii. Podczas wychłodzenia może ona obniżyć się nawet do 24 – wówczas istnieje poważne zagrożenie dla życia. Jak rozpoznać jej objawy i w jaki sposób pomóc przemarzniętym osobom?

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Hipotermia jest poważnym problemem. Wystarczy zimne i przemoczone ubranie, aby doprowadzić do wychłodzenia ciała. Dlatego też należy pamiętać, aby ubierać się odpowiednio do temperatury i pogody na zewnątrz. Jak się okazuje, do hipotermii może dojść nawet przy temperaturze 20, przy zimnym i gwałtownym wietrze.

Przyczyny hipotermii

Do hipotermii dochodzi wówczas, gdy w zbyt szybkim czasie następuje nadmierne wychłodzenie ciała. Może wpłynąć na to deszczowa i wietrzna pogoda oraz zanurzenie w zbyt zimnej wodzie – w niej dochodzi do wychłodzenia 20 razy szybciej niż na powietrzu.

Na hipotermię narażone są zwłaszcza osoby z przewlekłymi chorobami i po urazach oraz wszyscy zmagający się z zaburzeniami termoregulacyjnymi (czyli głównie starsi ludzie i dzieci w wieku niemowlęcym). Hipotermia częściej dotyka również osoby po alkoholu lub zażyciu leków.

Bezpośrednia przyczyna wychłodzenia to najczęściej promieniowanie, które jest efektem różnicy temperatur między ciałem człowieka a jego otoczeniem. Ciepło jest przewodzone z organizmu do chłodnych przedmiotów poprzez bezpośredni kontakt z zimnymi nawierzchniami, np. ubraniami, wodą czy śniegiem. Może też go ubywać w organizmie człowieka w wyniku chłodnych nawiewów.

Objawy hipotermii

W pierwszym stadium hipotermii, czyli tzw. fazie obronnej, ciało ma temperaturę 34–35. Pojawiają się wówczas dreszcze (organizm chroni się przed utratą ciepła poprzez ruchy mięśni) i gęsia skórka – najczęściej widoczna na kończynach. Osoba z hipotermią łagodną czuje się osłabiona, spowolnione są także jej funkcje motoryczne.

Drugie stadium tego stanu, czyli tzw. hipotermia umiarkowana, wiąże się z dodatkowymi objawami. Zaczynają boleć ręce i nogi, pojawiają się zawroty głowy, niepokój i dezorientacja, nieustanne uczucie marznięcia. W momencie, gdy temperatura ciała spada do 29–32, można zaobserwować zaburzenia mowy oraz spowolnienie psychoruchowe. Ustają drżenia mięśni.

W trzecim stadium hipotermii pojawiają się zaburzenia rytmu serca, spowolnienie oddechu, dochodzi do niedotlenia mózgu, a nawet do utraty świadomości. Od 24–28 można mówić o hipotermii głębokiej – skóra przybiera wówczas zabarwienie sinozielone. Potrzebna jest natychmiastowa hospitalizacja – zarówno w przypadku hipotermii u dzieci, jak i u osób dorosłych.

Czwarte stadium hipotermii wiąże się ze spadkiem temperatury poniżej 24 – zatrzymuje się wówczas krążenie. Piąte stadium oznacza hipotermię nieodwracalną, czyli śmierć.

Zobacz także

Pierwsza pomoc przy wychłodzeniu

Aby pomóc przemarzniętym osobom, należy je stopniowo ogrzewać, a najlepiej przetransportować je od razu do ciepłego pomieszczenia – nigdy nie wolno zostawiać chorego na otwartej przestrzeni, nawet jeśli będzie okryty. Trzeba pomóc mu zdjąć ubranie oraz przykryć ciepłym kocem. Jeżeli ochłodzenie nie jest zbyt wielkie, należy podać ciepłą herbatę. Poszkodowany nie powinien w tym momencie brać ciepłych kąpieli, gorącego prysznica, pić alkoholu, kawy ani palić papierosów.

Kiedy przemarznięta osoba straci przytomność, należy jak najszybciej zadzwonić po pogotowie, a także rozpocząć reanimację. Gdy nie ma możliwości przewieźć poszkodowanego szybko do szpitala, należy ułożyć go blisko źródła ciepła.

Osoby, które w wyniku przemarznięcia nie są świadome tego, co się dzieje, powinny pozostać w pozycji leżącej. Nie należy rozcierać ich kończyn, ponieważ w wyniku wykonywania tej czynności zimna krew może po dojściu do mięśnia sercowego doprowadzić do zatrzymania krążenia.

Leczenie hipotermii w szpitalu – wykorzystanie płucoserca

Podstawą leczenia hipotermii jest zastosowanie efektywnego sposobu ogrzewania. Zaawansowane stadia wychłodzenia wymagają jednak użycia specjalnych technik. Bardzo skuteczną metodą w leczeniu szpitalnym hipotermii jest krążenie pozaustrojowe. Do tętnic i żył poszkodowanego podłącza się kaniule, określane często mianem wenflonów. W ten sposób krew z ciała odprowadzana jest do aparatu ECMO (ang. extracorporeal membrane oxygenation – pozaustrojowe utlenowanie krwi), który działa jak płucoserce. Urządzenie to podgrzewa krew do 6–9 i utlenia ją, a następnie oddaje do organizmu pacjenta. Efektem tej terapii jest stopniowe podnoszenie temperatury ciała oraz pobudzenie narządów wewnętrznych do pracy.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Zaawansowane zabiegi resuscytacyjne i wybrane stany nagłe, J. Gucwa (red.), T. Madej (red.), M. Ostrowski (red.), 2017, Medycyna Praktyczna.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

lekarz przeprowadzający badania genetyczne

Jak przebiegają badania genetyczne i jakie choroby pozwalają wykryć?

Neurolog omawia z pacjentką wyniki badań

Neurolog, czyli specjalista od schorzeń i chorób układu nerwowego. Jakie dokładnie leczy choroby?

różne rodzaje opatrunków w postaci plastrów i bandaża

Opatrunki – rodzaje, wskazania oraz sposób doboru odpowiedniego środka

Wykonywanie badania elektromiograficznego

Badanie EMG – elektromiografia. Jak wygląda badanie i jakie są wskazania?

Zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej

Toksyna botulinowa w praktyce neurologicznej oraz kosmetologii

Pływające bakterie na odporność

Co to jest immunologia i jakie są jej rodzaje? Badania immunologiczne w diagnostyce

kobieta leży na stole do masażu i korzysta z talasoterapii

Talasoterapia – co to jest i jak działa? Czy zabiegi talasoterapii są skuteczne?

leki psychotropowe w postaci tabletek wysypane na stół

Działanie leków psychotropowych. Przebieg leczenia, skutki uboczne, efekty

Badanie psychologiczne u psychologa

Jak wyglądają badania psychologiczne kierowców oraz w wojsku?

kobieta cierpiąca na abulię spogląda z balkonu na ulicę

Abulia jako przykład zaburzeń woli i aktywności złożonej

kobieta dotyka szyi aby sprawdzić, czy nie znajdują się na niej wole tarczycy

Wole tarczycowe – jakie są przyczyny powiększenia się tarczycy?

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii

kobieta pokazuje w jaki sposób wykonywać sztuczne oddychanie

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa – jak wykonać sztuczne oddychanie i masaż serca?

Kobieta trzymająca trzęsące się ręce innej kobiety

Od czego trzęsą się ręce – czyli przyczyny i sposoby leczenia przypadłości

lekarze wykonujący zabieg kauteryzacji

Co to jest kauteryzacja? Wskazania do wykonania zabiegu i jego przebieg

Starsza kobieta z otępieniem

Otępienie – czym jest? Przyczyny i objawy chorób otępiennych

kobieta obejmuje za dłoń osobę cierpiącą na atetozę

Co to jest atetoza? Objawy oraz leczenie zaburzeń neurologicznych

Płaczące dziecko cierpiące na zaburzenia integracji sensorycznej

Zaburzenia integracji sensorycznej – jakie są ich przyczyny i jak z nimi walczyć?

Wykonywane procesu defibrylacji

Defibrylacja – czym jest ten zabieg i w jakim celu się go wykonuje?

ilustracja przedstawiająca adenowirus

Co to jest adenowirus? Charakterystyczne objawy i leczenie

Komar zakażający człowieka febrą

Febra – jakie są przyczyny i objawy żółtej gorączki? W jaki sposób można zarazić się febrą?

Chłopiec z zespołem Williamsa kulący się pod ścianą

Zespół Williamsa – jakie są przyczyny i objawy tej genetycznej choroby?

Kobieta cierpiąca z bólu przez ucisk śledziony

Przyczyny, objawy oraz metody leczenia powiększonej śledziony