Przejdź do treści

„Nie oceniaj, wspieraj” – apeluje psycholożka Karla Orban. Tłumaczy, dlaczego krytyka nie motywuje do zmiany

Nie oceniaj, wspieraj” – apeluje psycholożka Karla Orban. Tłumaczy, dlaczego krytyka nie motywuje do zmiany
Nie oceniaj, wspieraj” – apeluje psycholożka Karla Orban. Tłumaczy, dlaczego krytyka nie motywuje do zmiany / Pexels, Polina Tankilevitch
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta czesze córkę przed lustrem
Myjesz dziecku włosy raz w tygodniu? Ekspert Kosmetyczny ostrzega: droga do łupieżu, świądu jest krótka, a konsekwencją może być nadmierne wypadanie
Czym jest zarażenie afektywne i jak może do niego dojść? Tłumaczy psycholożka Sara Tylka
Czym jest zarażenie afektywne i jak może do niego dojść? Tłumaczy psycholożka Sara Tylka
Anna Boenish apeluje: przerwijmy milczenie na temat gwałtów. Nie ma zgody na obwinianie ofiar i wybielanie przestępców. I nigdy nie będzie
Anna Boenish apeluje: przerwijmy milczenie na temat gwałtów. Nie ma zgody na obwinianie ofiar i wybielanie przestępców
Kobieta podaje drugiej podpaskę
Szkocja pierwszym krajem, w którym środki higieniczne używane podczas okresu będą bezpłatne
dziewczyna z kręconymi włosami
Co musi się znaleźć w szamponie na porost włosów, żeby działał?

Jak często szukałaś pomocy, a zamiast tego spotykałaś się z krytyką? Ile razy zostałaś niesłusznie oceniona – przez lekarza, psychologa, przyjaciół czy rodzinę? A może na odwrót: zdarzało ci się wytknąć komuś błąd, nie znając całego obrazu sytuacji? Zobacz, co na ten temat ma do powiedzenia psycholożka Karla Orban. I weź to sobie do serca!

Sytuacja szczególnie wrażliwa

Psycholożka Karla Orban podkreśla, że sytuacja, w której człowiek zwraca się do drugiego człowieka o pomoc i wsparcie z uwagi na jego wiedzę, wykształcenie czy doświadczenie zawodowe, to sytuacja szczególnie wrażliwa. Wymagająca dużego zaufania. Dlaczego? Bardzo często specjalista słyszy o czymś, o czym nie słyszał nikt inny, nawet bardzo bliski. I dodaje, że wcale nie chodzi tylko o psychologa.

Ginekolog, który słyszy o bólu przy stosunku, dietetyk o podjadaniu w stresie, logopeda, któremu rodzic mówi, że nie zgłosił się wcześniej, bo nie wiedział, że to pora – wszyscy dostają kredyt zaufania, że wyjdą z gabinetu z godnością i szacunkiem” – podkreśla ekspertka.

Co jest tak naprawdę ważne?

Jak podkreśla psycholożka, wartością nadrzędną ponad rozwiązanie czyjegoś problemu jest to, żeby nie bać się szukać pomocy. Nawet jeśli specjalista czy członkowie grupy na Facebooku nie są w stanie pomóc osobie, która przyszła po wsparcie. Według niej ważne, żeby nie miała ona uzasadnionych podstaw do tego, żeby powiedzieć „Nie warto, nic ze mnie nie będzie”.

„Chciałabym to napisać z całą mocą: ludzie nie uczą się w stresie. A niewiele rzeczy stresuje tak bardzo, jak kategoryczna, często prześmiewcza ocena. Ba, ludzie nie uczą się także wtedy, gdy się ich straszy (i m.in. dlatego po zawale mięśnia sercowego tak niewielu pacjentów zmienia swój styl życia i dietę). Po prostu już tak mamy zbudowane mózgi, że możemy analizować, zastanawiać się, szukać rozwiązań, przyjmować perspektywę, tylko wtedy, gdy czujemy się bezpiecznie” – podkreśla ekspertka.

Psycholożka idzie dalej i podaje konkretne przykłady. Według niej nie ma uzasadnienia dla straszenia rodziców konsekwencjami współspania,„ochrzaniania, że nie przyszli pół roku wcześniej w sprawie opóźnienia mowy” (przecież i tak się przecież nie cofną w czasie) i mówienia, że „jeśli się szuka zamienników czekolady będąc na diecie, „to można sobie dać spokój z dietą„.

Forma ma znaczenie

„Forma przekazu ma znaczenie” – zaznacza Karla Orban. Być może dla wielu z nas to tzw. oczywista oczywistość, ale niestety często ciężko przekuć teorię w praktykę.

„Słyszę, że to współspanie jest bardzo ważne dla dziecka, a jednocześnie, że jest pani bardzo zmęczona. Jak wam się to sprawdza?”, „Przed nami trochę więcej pracy teraz, gdy maluch jest starszy, ale zrobię wszystko, żeby wam w tym pomóc”, „To normalne, że trudno jest odejść od starych nawyków. Zastanówmy się, jak to zrobić stopniowo, żeby było panu lżej, a jednocześnie, żebyśmy nie tracili efektów redukcji”.

Takie komunikaty wymagają znacznie więcej wysiłku i empatii, ale gdy już formułowanie ich wejdzie nam w krew, będzie znaczenie łatwiej niż na początku.

„I nie, nie chodzi o głaskanie wszystkich po głowie dla zasady, chodzi o podstawowy szacunek do osoby, która przyszła po wsparcie” – zaznacza Orban.

A co z przestrzenią w internecie?

Na Facebooku aż roi się od różnych grup, w których wiele z nas szuka wsparcia, porady, rozwiązań problemów. Niestety czasem zamiast tego spotykamy się z krytyką i brakiem zrozumienia. Psycholożka Karla Orban podkreśla, że przestrzeń internetowa nie rządzi się wcale innymi prawami niż te dotyczące spotkania ze specjalistą. 

„To nie tak, że w internecie można swobodnie krytykować otyłe dziecko przyuważone na urlopie czy rodziców, ‚co to im się nie chce’, w imię ‚motywowania do zmiany’. Tutaj tym bardziej nie znamy całej historii i oceniając, tracimy zaufanie” – zauważa. 

Według ekspertki poprzez tego typu ocenę tracą je również specjaliści, którzy wypowiadają się krytycznie w internecie. I tak buduje się obraz dietetyków, którzy „nie lubią otyłych”, psychologów, którzy „nie znoszą rodziców” i pedagogów, „nie cierpiących dzieci”.

„A na końcu traci ten, o którego dobrostan się martwiliśmy. Zróbmy to inaczej” – apeluje psycholożka.

Do dzisiaj pokutuje to, że główną rolą kobiety jest dbanie o dom

Karla Orban – kim jest?

Karla Orban jest psycholożką z ponad 10-letnim doświadczeniem we wspieraniu rodzin, dzieci i dorosłych. To absolwentka Uniwersytetu SWPS we Wrocławiu, specjalizuje się w psychologii klinicznej.

Nurt, który przyświeca jej w pracy z dziećmi i rodzicami, to Rodzicielstwo Bliskości. Podstawą RB są potrzeby całej rodziny, zasoby jej członków oraz ich osobiste granice.

Nie zajmuję się oceną czy krytyką twoich decyzji, sytuacji, w jakiej jesteś, stylu partnerstwa czy rodzicielstwa. Moją rolą jest pomóc ci usłyszeć siebie i nabrać zaufania do tego, co słyszysz” – podkreśla na swojej stronie.

 

Wyświetl ten post na Instagramie.

 

#nieoceniajwspieraj Zbierałam się do napisania tego wpisu więcej razy, niz mogę to policzyć. Pogadajmy o tym dzisiaj. Bycie zruganym przez specjalistę, nierzadko bez usłyszenia całej historii; bycie zruganym internetowo w czyimś oceniającym jakąś grupę wpisie – zdarzyło Wam się? A nie powinno. Sytuacja, w której człowiek zwraca się do drugiego człowieka o pomoc i wsparcie z uwagi na jego wiedzę, wykształcenie, doświadczenie zawodowe, to sytuacja szczególnie wrażliwa. Wymagająca dużego zaufania. Bardzo często specjalista słyszy o czymś, o czym nie słyszał nikt inny, nawet bardzo bliski. Nie tylko psycholog – ginekolog, który słyszy o bólu przy stosunku, dietetyk o podjadaniu w stresie, logopeda, któremu rodzic mówi, że nie zgłosił się wcześniej, bo nie wiedział, że to pora – wszyscy dostają kredyt zaufania, że wyjdą z gabinetu z godnością i szacunkiem. I wartością nadrzędną ponad rozwiązanie problemu, z którym ktoś przyszedł jest to, żeby nie bał się szukać pomocy. Nawet, jeśli ja mu nie pomogę; żeby nie miał uzasadnionych podstaw do tego, żeby powiedzieć „Nie warto, nic ze mnie nie będzie”. C.d. w komentarzach

Post udostępniony przez Karla Orban (@karla.orban)

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Trudno ci się skupić w niedzielę? Po 15:00 zaczynasz odczuwać niepokój? To może być sunday blues

Nie oceniaj wszystkiego. „Na przykładzie pogody zauważyć można, że często oceniamy to, na co nie mamy żadnego wpływu”

Kobieta przy liściach

Jak nie być zazdrosnym? Chorobliwa zazdrość a zdrada

Anya Taylor-Joy: W chwili stresu trzeba zrobić krok w tył i powiedzieć sobie: nikt nie umiera, nie jesteś chirurgiem, wszystko będzie dobrze

Jak zmotywować się do biegania, gdy zawodzi pogoda? Poznaj 5 skutecznych sposobów

Terapia zajęciowa – przebieg, korzyści, rodzaje terapii

Miłosne (nie)porozumienie stron, czyli 7 sposobów na udany związek

Odchudzanie – na co dajesz się nabrać?

Anja Franczak, towarzyszka w żałobie

Anja Franczak, towarzyszka w żałobie: „Nie da się obejść żałoby, przez żałobę trzeba przejść”

Chroniczne zmęczenie – psychotest, przyczyny, zapobieganie

Zakochana para na tle morza

Zakochanie a miłość. Na czym polega różnica?

„Z twoimi ocenami to skończysz na ulicy!”, „Jesteś do niczego!”, „Zamknij się, ryby i dzieci głosu nie mają”. Tak brzmi przemoc psychiczna wobec dzieci

"Krytyka w gabinetach specjalistów w żadnym, ale to absolutnie w żadnym przypadku, nie pobudza do zmiany". Karla Orban mówi, dlaczego tak często tam się z nią stykamy i co sprawia, że jest nieskuteczna

„Krytyka w gabinetach specjalistów w żadnym przypadku nie pobudza do zmiany”. Karla Orban mówi, dlaczego tak często tam się z nią stykamy

Kobieta i jej odbicie w lustrze

„Ten sukces to przypadek, miałam akurat szczęście”. Często mówisz takie zdanie? Prawdopodobnie cierpisz na syndrom oszusta

"Jak będziesz się tak zachowywać, to zaraz cię ten pan zabierze". Psycholożka o "rewelacyjnym" sposobie na wzbudzenie w dziecku strachu

„Jak będziesz się tak zachowywać, to zaraz cię ten pan zabierze”. Psycholożka o „rewelacyjnym” sposobie na wzbudzenie w dziecku strachu

Świadomy sen

Świadomy sen – jak kontrolować sen, jak świadomie śnić?

Hipochondria – objawy i leczenie. Kim jest hipochondryk?

Złośliwe żarty – jak na nie reagować? Porady psychologa

10 najważniejszych filmów o depresji

Kobieta z kwiatami na czole

Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. Jak zadbać o swój komfort psychiczny? Wyjaśnia psycholożka Anna Cyklińska

leczenie kryształami

„Niby żyjemy w tej samej rzeczywistości, ale nadajemy ze światów równoległych”. Z Łukaszem Lamżą rozmawiamy o pseudonauce

Monika Baryła-Matejczuk

„Wysoka wrażliwość rzadko jest wymieniana wśród cech efektywnego pracownika. Zupełnie niesłusznie” – zauważa Monika Baryła-Matejczuk

„Jakbyś nie była leniwa, to nie byłabyś taką tłusta świnią”. Czy wyzwiska mogą motywować?

Motywacja – nie wzbudzisz jej żadnym trickiem ani sztuczką. Sprawdź, jak się skutecznie zmotywować

Najpopularniejsze

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?