Przejdź do treści

„Jak ktoś dobrze wygląda, ładnie pachnie i umie się wysłowić, to nie może mieć HIV – osoby, które myślą w ten sposób, trafiają do szpitala już na etapie AIDS” – mówi dr Aneta Cybula, specjalistka chorób zakaźnych

Aneta Cybula
Dr Aneta Cybula. Zdj: materiały własne
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kubek gorącej herbaty
8 zdrowych herbat, które poleciłabyś przyjaciółce. Wybór eksperta ze „Zdrowo czyli sexi”
Depilacja nóg / istock
Depilacja laserowa – od czego zacząć, ile to kosztuje, kiedy nie należy jej wykonywać? Odpowiada kosmetolożka, mgr Sylwia Gnas
Marie Fredriksson / GettyImages
Wokalistka Roxette nie żyje. Marie Fredriksson zmarła z powodu choroby nowotworowej
Migrena To Nie Ściema / Facebook
Migrena nie ma nic wspólnego z bólem głowy. Tutaj nie pomoże zwykła tabletka. Choroba odbiera wszystko
Wegańskie lody bakaliowe
Wegańskie lody bakaliowe. Nie zawierają dodatkowego cukru, śmietany ani mleka

– Na HIV bada się niewielu Polaków.  Jest to spowodowane stereotypowym myśleniem, że HIV mają tylko osoby o niskim statusie społecznym, najczęściej narkomani, bezdomni, alkoholicy i osoby świadczące usługi seksualne  – mówi dr Aneta Cybula specjalista chorób zakaźnych.

Marianna Fijewska: Poproszenie partnera o zrobienie testu na obecność wirusa HIV przed rozpoczęciem współżycia to przesada czy racjonalne zachowanie?

Aneta Cybula: Racjonalne i wskazane zachowanie. Żyjemy w czasach, w których internet niezwykle ułatwił możliwość nawiązywania kontaktów seksualnych. Ludzie, którzy nic o sobie nie wiedzą, idą do łóżka, nie zdając sobie sprawy z możliwego zagrożenia. W dodatku często uprawiają seks, nie używając prezerwatyw. Czują się bezpieczni, stosując farmakologiczną antykoncepcję, która chroni przed ciążą, ale nie przed zakażeniami przenoszonymi drogą płciową.

Pamiętam wiele kampanii, których celem było przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu osób zakażonych. Na przystankach autobusowych wisiały slogany obalające największe mity związane z chorobą, np. „Nie zarazisz się przez pocałunek, musiałbyś wypić wiadro śliny”. Może myślenie Polaków przechyliło się w drugą stronę – od wielkiego strachu, przeszliśmy do bagatelizowania zagrożenia?

Być może. Jeszcze dwadzieścia, czy nawet dziesięć lat temu HIV wywoływał wielką panikę i wzmożoną ostrożność.  Po pojawieniu się doniesień o  skutecznym leczeniu ludzie przestali traktować zakażenie HIV jak wyrok. „Najwyżej będę brał leki do końca życia, jak cukrzycy insulinę” – myśleli.  Z jednej strony to dobrze, ale z drugiej trzeba pamiętać, że w Polsce ludzie nadal umierają z powodu późno rozpoznanego AIDS. Medycyna nieprawdopodobnie posunęła się do przodu i dziś terapia osób zakażonych polega w większości przypadków na przyjmowaniu jednej lub dwóch tabletek dziennie, które skutecznie hamują namnażanie się wirusa w organizmie. Mimo tak dużych osiągnięć w obszarze terapii odczuwamy klęskę na polu edukacji seksualnej, dotyczącej zasad bezpiecznego współżycia. Ludzie nie zdają sobie sprawy, że odbycie choć jednego stosunku płciowego z niezbadanym partnerem, daje wskazanie do wykluczenia zakażeń przenoszonych drogą płciową. Z raportu „Seksualność Polaków 2017” przygotowanym m.in. przez prof. Zbigniewa Izdebskiego wynika, że test na HIV wykonało tylko 9 proc. Polaków. Szacuje się, że  około 29 proc. spośród wszystkich zakażonych mieszkańców Europy nie ma pojęcia, że do zakażenia doszło i nadal nieświadomie przekazuje wirusa innym. Temu zjawisku można zapobiec.

Dlaczego tak niewielu Polaków się bada?

Po pierwsze ze strachu. Myślą, że jeśli wynik testu będzie pozytywny, to i tak już po nich. To skrajnie egoistyczne podejście. Ci ludzie nie zdają sobie sprawy, że jeśli są zakażeni, będą zakażać innych. Ale jest też drugi powód, moim zdaniem znacznie powszechniejszy. Ludzie nie podejrzewają, że w ogóle mogą być zagrożeni. Jest to spowodowane stereotypowym myśleniem, że  HIV mają tylko osoby o niskim statusie społecznym, najczęściej narkomani, bezdomni, alkoholicy i osoby świadczące usługi seksualne. Jak ktoś dobrze wygląda, ładnie pachnie i umie się wysłowić, to nie może mieć HIV. Nic bardziej mylnego. Osoby, które myślą w ten sposób trafiają do szpitala już na etapie AIDS.

Kto najczęściej zakaża się HIV?

Najczęściej mężczyźni mający kontakty seksualne z mężczyznami po alkoholu lub substancjach psychoaktywnych. Ale to nie oznacza, że pacjentami są osoby tylko z tej grupy. W naszym ośrodku mamy pod opieką zarówno kobiety, jak i mężczyzn homo-, hetero- i biseksualni. To osoby z bardzo różnych środowisk – prawnicy, biznesmeni, handlowcy, budowlańcy, rolnicy, urzędnicy… HIV może dotyczyć każdego, kto ma  za sobą ryzykowne zachowania seksualne.

Bez względu na wiek?

Oczywiście. W maju na oddział trafił 72-letni mężczyzna. Jeszcze do niedawna dobrze zbudowany, wysportowany, przestrzegający diety. Nie wyglądał na swój wiek. Przyjechał do Warszawy na komunię wnuczka. Po uroczystości zaniepokojona rodzina zawiozła go do szpitala. Mężczyzna czuł się osłabiony i gorączkował. Trafił na SOR. Jakimś cudem od razu wykonano też badanie w kierunku HIV. Potwierdzono zakażenie i skierowano do Szpitala Zakaźnego. Podczas wywiadu lekarskiego zapytałam, czy wie, jak się zakaził. Odpowiedział: „Przez internet”.

Bardzo symboliczna odpowiedź.

Wielu Polaków zakaża się „przez internet”. Pacjent, o którym mówię, nie pasował do stereotypu osoby zakażonej HIV. Na emeryturze zaczął eksperymentować  lub odważył się spełnić swoje ukrywane preferencje i rozpoczął randkowanie z mężczyznami. No i miał pecha, bo został „trafiony”. W dobie portali randkowych średnia ilość partnerów seksualnych statystycznego Polaka na pewno wzrosła w stosunku do tego, co było np. 10 lat temu. Niestosowanie się do zasad bezpiecznego seksu owocuje chorobami przenoszonymi drogą płciową. Najgorsze jest to, że niczego nieświadomi ludzie potrafią przez lata zakażać innych, a sami dążą ku AIDS.

poranek po

Przypadek, o którym pani mówi sugeruje, że te ryzykowne zachowania seksualne, które doprowadzają do zakażenia, wcale nie muszą być tak częste.

Nie muszą. Niedawno do naszego oddział trafiła 40-letnia kobieta. W życiu miała trzech partnerów seksualnych – swojego pierwszego męża, kolejnego partnera, z którym była w krótkim związku po rozwodzie, a później drugiego męża, który towarzyszył jej, gdy do nas trafiła. Kobieta miała PML, czyli wieloogniskową leukonecefalopatię, jedną z najgorzej rokujących chorób definiujących AIDS. Aktualny mąż pacjentki nie miał HIV, więc prawdopodobnie  została  zakażona przez partnera, z którym spotykała się po rozwodzie. Pacjentce nie przyszło do głowy, żeby wcześniej się przebadać. Gdy do nas trafiła, było już za późno. Po rozpoznaniu PML czas przeżycia pacjenta wynosi około ośmiu miesięcy. Ona zmarła po trzech. Na naszych oczach rozgrywał się dramat akceptacji tej okrutnej sytuacji zarówno przez pacjentkę, jak i jej męża. Wytrwale towarzyszył jej do ostatnich chwil w szpitalu. Nam zostało uczucie bezradności, bo ta historia nie musiała się tak skończyć. Wcześniej wykryte zakażenie dałoby się wyleczyć.

Przez te wszystkie lata nie było żadnych objawów, które mogłyby zaniepokoić pacjentkę?

Od jakiegoś czasu czuła się coraz gorzej, lecz gdzie indziej szukała przyczyn swojego złego stanu. Zwykle okres bezobjawowy po zakażeniu HIV trwa  od 6 do 12 lat. Dopiero pod koniec tego okresu organizm zaczyna wysyłać  sygnały, że coś jest nie tak z odpornością. Mogą to być choroby układu oddechowego, np. nawracające zapalenia płuc, ale najczęściej są to schorzenia, z którymi zakażeni zgłaszają się do dermatologów. Nawracające opryszczki, grzybica jamy ustnej, rozległy półpasiec. Jeśli internista, dermatolog, czy lekarz innej specjalności nie zasugeruje diagnostyki pod kątem HIV, istnieje ogromne ryzyko, że pacjent trafi do szpitala dopiero wtedy, gdy w jego organizmie rozwinie się AIDS.

Jakie są objawy AIDS?

AIDS może objawić się tzw. zespołem wyniszczenia związanym z zakażeniem HIV. Takich pacjentów nigdy się nie zapomina – wyniszczenie doprowadza do tego, że mężczyźni mierzący 180 cm, ważą około 40 kg i nie mają siły się ruszyć. Ich organizm może przegrać walkę nawet z niegroźną dla zdrowego człowieka bakterią lub wirusem. Oprócz wyniszczenia AIDS objawia się szeregiem chorób: gruźlicą, zmianami w ośrodkowym układzie nerwowym spowodowanym np. toksoplazmozą czy grzybicą wielu układów. Groźne dla życia są też nowotwory, najczęściej chłoniaki i mięsak Kaposiego, które również są chorobami wskaźnikowymi AIDS. W tym przypadku walka o pacjenta nie zawsze jest wygrana. Najbardziej frustruje świadomość, że tragedii dało się uniknąć. Wystarczyłoby, by pacjent się przebadał i trafił do nas, choć pół roku wcześniej.

Czego potrzeba Polakom, by zaczęli się badać?

Przede wszystkim widocznych i dobrze zaprojektowanych kampanii społecznych. Pamięta pani taką kampanię w ostatnich latach?

Nie.

Bo nie ma pieniędzy i zgody na duże bilbordy, a wystarczyłoby hasło: „Masz za sobą kontakt seksualny bez prezerwatywy – wyklucz zakażenia przenoszone drogą płciową. Wyklucz HIV!”. Do tego jeszcze adresy Punktów Konsultacyjno-Diagnostycznych. W samej Warszawie są trzy takie punkty. Można tam za darmo wykonać badanie w kierunku HIV, HCV (wirusowe zapalenie wątroby typu C) i kiły. Jeśli wynik będzie dodatni, zakażony może od razu zostać skierowany na leczenie w ramach NFZ. Powstanie systemu diagnostyczno-leczniczego to ogromny sukces w walce przeciwko AIDS. Niestety, na mapie Polski jest jeszcze mnóstwo białych plam – wsi i miasteczek, na których terenie nie działają żadne grupy zapobiegające AIDS, a najbliższe punkty diagnostyczne oddalone są o kilkadziesiąt lub kilkaset kilometrów.

Pochwica

Wydaje mi się jednak, że temat zdrowia jest coraz częściej obecny w świadomości społecznej. W mediach i na portalach społecznościowych nie brakuje publikacji na ten temat, można wręcz odnieść wrażenie, że dbanie o swoje zdrowie jest dzisiaj w modzie.

Owszem, zauważam tendencje do prozdrowotnych i prewencyjnych zachowań. Bardzo mnie cieszy, gdy kobiety i mężczyźni przychodzą wykluczyć zakażenia przenoszone drogą płciową po kontach seksualnych lub przed rozpoczęciem nowych związków.

Co najczęściej składania ich do tego, by się przebadać?

Świadomość zagrożenia i troska o swoich partnerów. Bardzo szanuję i wspieram taką postawę. Zdarzają się też pacjentki, które mówią wprost, że podejrzewają, iż partner je zdradza. Nie wiedzą na pewno, ale boją się, że niewierność drugiej połówki może okazać się tragiczna w skutkach. Część kobiet mówi o tym, że razem z partnerem od wielu miesięcy nosili się z decyzją o diagnostyce pod kątem chorób przenoszonych drogą płciową, choć współżyją już od dawna. Oczywiście, powinni zbadać się na samym początku związku, ale sam fakt, że przychodzą, jest czymś, z czego bardzo się cieszę. Wykluczenie zakażeniem HIV jest niezwykle ważne – czasem kilka miesięcy może zadecydować o życiu pacjenta.

Aneta Cybula – dr. nauk medycznych pracująca w Klinice Chorób Zakaźnych , Tropikalnych i Hepatologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz Dermei – Klinice Dermatologicznej i medycyny estetycznej.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Osoby żyjące z HIV nie zawsze wiedzą, że mogą mieć zdrowe potomstwo”

Młoda kobieta zarażona AIDS ze smutkiem spogląda przez okno.

AIDS – zespół nabytego niedoboru odporności. Jak wygląda przebieg choroby i jakie są jej objawy?

„Kochanie, zrobisz test na HIV”? Seksuolog radzi, jak zachęcić partnera seksualnego do badań

Wstążka symbolizująca hiv na dłoniach

Oto lista największych zagrożeń dla naszego zdrowia i życia. Myślisz, że ciebie nie dotyczy?

hiv

Po jakim czasie wykonać test na HIV od ekspozycji na zakażenie? Rodzaje testów na HIV

hiv test

Zakażenie wirusem HIV. Kiedy do niego dochodzi i jakie są wczesne objawy?

fiolki z krwią i napsem hiv

Wirus HIV: dlaczego warto się badać?

czerwona wstążka leży na dłoniach

Ruszył Europejski Tydzień Testowania na HIV. Przebadaj się bezpłatnie

Dermatolog o wypryskach w okolicach bikini. Kiedy powinna się zapalić czerwona lampka?

Książę Harry o badaniach na obecność HIV. „Nie ma powodu do wstydu”

AIDS

„Kobiety cierpią w zaciszu własnej łazienki”. O tabu cewki moczowej rozmawiamy z ginekolożką dr Hanną Szwedą

„Dzień dobry, chciałabym zgłosić gwałt”. Ewa opowiada nam o najtrudniejszym momencie jej życia

Katarzyna Koczułap / Instagram

Psycholożka stworzyła adwentowy sekskalendarz. „Dziewczyny, lusterka w dłoń i oglądamy swoje cipki!” – mówi Katarzyna Koczułap

Jak poprawić libido? Oto 7 produktów na zwiększenie potencji

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

para w kuchni

20 sposobów, żeby mieć lepszy seks po 40-tce

Dla bardzo małej ilości Polek seks jest przyjemnością i sposobem na wyrażenie siebie

„Dla niewielu Polek seks jest przyjemnością i sposobem na wyrażenie siebie. Kobiety żywią nieufność wobec seksualności własnej i innych kobiet” – mówi seksuolożka Marta Niedźwiecka

Pierwszy antykoncepcyjny zastrzyk dla mężczyzn

Powstała pierwsza na świecie antykoncepcja dla mężczyzn w zastrzyku. Będzie działać zaskakująco długo

Używasz kulek gejszy? Pani Fizjotrener tłumaczy, jak działają na mięśnie Kegla

kobieta

Jak mieć lepszy seks? 7 sposobów, żeby czerpać jeszcze więcej przyjemności w łóżku

Łechtaczka to narząd służący wyłącznie kobiecej przyjemności! Czasem jednak boli podczas współżycia. Co wtedy? Radzi Katarzyna Galińska, fizjoterapeutka uroginekologiczna

„Udajemy orgazmy, bo przyjmujemy za dużo sygnałów, jak wygląda udany seks, za dużo w tym presji. A przecież udany seks to dla każdego coś innego” – mówi edukatorka seksualna Alicja Długołęcka

para w kuchni

Dieta na płodność. Dbaj o to, co jesz!

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Zbliżenie oka z wadą wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku