Przejdź do treści

Pektyny w diecie i medycynie

Pektyny w diecie i medycynie
Pektyny w diecie i medycynie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Seks po porodzie. Jak to zrobić?
Barbara Kurdej Szatan
Barbara Kurdej-Szatan dołączyła do akcji w mediach społecznościowych. To bardzo ważne!
"It`s not about hair". Świetna akcja Polek, które normalizują kobiece owłosione ciała!
„It`s not about hair”. Świetna akcja Polek, które normalizują kobiece owłosione ciała!
Gdy szczupła osoba cierpi na otyłość, czyli gorzka prawda o TOFI
Gotowi na wszystko, czyli co oprócz leków i opatrunków powinno znaleźć się w wakacyjnej apteczce

Pektyny to naturalnie występujące wielocukry pozyskiwane głównie z owoców cytrusowych. Dzięki właściwościom żelującym i zagęszczającym  są chętnie wykorzystywane przez przemysł spożywczy do produkcji m.in przetworów owocowych. Z medycznego punktu widzenia  regulują poziom cholesterolu, wspomagają odchudzanie, działają przeciwnowotworowo –  a to tylko jedne z wielu ich właściwości prozdrowotnych. 

Co to są pektyny? 

Najprościej mówiąc, pektyny są jednym ze składników błonnika pokarmowego, a dokładniej jego frakcji rozpuszczalnej w wodzie. Z chemicznego puntu widzenia należą do oligo i polisacharydów (wielocukrów). Zbudowane są z sacharydów takich jak: ramnoza, arabinoza, galaktoza, ksyloza i fukoza oraz kwasu d-galakturonowego. 

Po raz pierwszy wykryte zostały w roku 1790 w owocach tamaryndowca – egzotycznej rośliny pochodzącej z Afryki. Wyizolowano je dopiero 35 lat później, tym razem z jabłka. Wtedy też opisano ich właściwości oraz nadano związaną z nimi nazwę “pektos”, z greckiego oznaczającą krzepnąć, twardnieć. 

Kobieta / unsplash

Pektyny – gdzie ich szukać?

Pektyny występują w ścianach komórkowych owoców i warzyw. Można je znaleźć we wszystkich roślinach, ale najwyższa zawartość pektyn występuje w skórkach owoców cytrusowych: cytrynach, grejpfrutach, pomarańczach, limonkach. 

Inne źródła pektyn to m.in buraki cukrowe, główki nasion słonecznika bez pestek, fasola, morele, banany, jeżyny czy jabłka. 

Suszona pulpa jabłkowa zawiera zazwyczaj 15–20% pektyn, a suszona skórka cytrusów od 30 do 35%. Owoce takie jak pigwa, śliwki i agrest zawierają znacznie więcej pektyn w porównaniu do owoców miękkich, takich jak wiśnie, winogrona i truskawki, w których znajdziemy zaledwie 0,5- 1% pektyn.  

Miska z aronią

Pektyny – zastosowanie w diecie 

Pektyna (E 440i) i amidowana pektyna (E 440ii) są dopuszczone w Unii Europejskiej jako bezpieczne dodatki do żywności.  W przemyśle spożywczym pektyny pełnią funkcje: 

  • Żelujące i zagęszczające napoje owocowe i mleczne, dżemy, galaretki, marmolady, koncentraty i serki twarogowe. 
  • Emulgujące napoje z mleka acidofilnego, margaryny, majonezy i sosy sałatkowe. 
  • Stabilizujące soki, nektary i napoje. 

Stosuje się je do produkcji wyrobów cukierniczych, przetworów owocowych i warzywnych oraz żywności dietetycznejobniżonej zawartości tłuszczu i cholesterolu. 

jedzenie na talerzu w kształcie serca

Pektyny w domowym użytku 

Pektyny można kupić w supermarketach (zazwyczaj na półkach z dodatkami do pieczenia i żywnością bio), sklepach ze zdrową żywnością i sklepach internetowych. Mają postać białego, beżowego lub jasnobrązowego proszku. Są bezzapachowe i lekko słodkie w smaku.  

 Na opakowaniu znajdziemy informację z jakich roślin zostały wyekstrahowane.  Zazwyczaj są to jabłka i cytrusy.  Pektynę można stosować m.in. do zagęszczania przetworów owocowych, np. dżemów. W tym celu odpowiednią ilość proszku, zgodną z zaleceniami producenta miesza się z cukrem i dodaje do gotujących się owoców. 

Tańszą alternatywą będzie zrobienie domowej pektyny z jabłek. Jej wykonanie jest banalnie proste.  

Zgodnie z przepisem, jabłka należy dokładnie umyć a następnie pokroić wraz z pestkami i skórką w kostkę. Następnie wrzucić do garnka, zalać wodą i gotować przez 2 godziny, od czasu do czasu mieszając roztwór. Po upływie czasu pektynę trzeba przecedzić przez gazę, odcisnąć i przełożyć do słoika. Tak pozyskana pektyna powinna być zużyta w ciągu tygodnia.

Skończyłaś 30 lat? Sprawdź, jakie badania powinnaś robić

Zastosowanie pektyn w medycynie 

Pektyny nie są rozkładane w przewodzie pokarmowym ani trawione przez enzymy trawienne, a mimo to ich obecność jest niezbędna w zrównoważonej diecie. Z medycznego punktu widzenia pektyny: 

  • Wpływają korzystnie na gospodarkę węglowodanową

Pektyny wykazują działanie obniżające biodostępność glukozy oraz stężenie insuliny we krwi. Dzięki temu mogą przeciwdziałać insulinooporności oraz cukrzycy typu 2.

  • Zmniejszają przyswajanie cholesterolu i lipidów.

Wiążąc się z cholesterolem w przewodzie pokarmowym, pektyny zapobiegają jego wchłanianiu. W badaniu z udziałem 57 osób dorosłych, wśród ochotników, którzy otrzymywali 15  gram pektyny dziennie, zaobserwowano obniżenie zawartości cholesterolu LDL o 7 %. Poprawiając profil lipidowy, pektyny obniżają ryzyko wystąpienia chorób serca.

  •  Zmniejszają ryzyko nowotworu jelita grubego

Wykazano, iż pektyny powodują apoptozę komórek rakowych jelita grubego, a także potencjalne działanie bójcze w przypadku komórek nowotworowych piersi, wątroby, żołądka i płuc.

  • Pomagają w utrzymaniu prawidłowej masy ciała

Spożycie błonnika zmniejsza ryzyko nadwagi i otyłości.  Produkty bogate w pektyny zwiększają poziom sytości, dzięki czemu sprzyjają odchudzaniu.

  • Wspomagają trawienie

Rozpuszczalne włókna do których należą pektyny, zmiękczają stolec i przyspieszają czas przejścia treści pokarmowej przez przewód pokarmowy, zapobiegając zaparciom. Pektyny  są również prebiotykiem – źródłem pożywienia dla zdrowych bakterii żyjących w jelitach. W czterotygodniowym badaniu z udziałem 80 osób z zaparciami zaobserwowano, iż spożywanie  24 gram pektyn  dziennie znacząco zwiększało populacje zdrowych bakterii w jelitach i redukowało zaparcia.

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

Bibliografia:

[1] V. Nayak, B. Chogtu i wsp., “Pectin from fruit peels and it’s uses as pharmaceutical and food grade: a descriptive review. ”European Journal of Biomedical and Pharmaceutical science, 2014.

[2] Pranati Srivastava and Rishabha Malviya, “Sources of pectin, extraction and its applications in pharmaceutical industry – An overview,” Indian Journal of Natural Products and Resources, 2011.

[3] E. A. M. S. Almeida et al., “Synthesis and characterization of pectin derivative with antitumor property against Caco-2 colon cancer cells,” Carbohydr. Polym., vol. 115, pp. 139–145, Jan. 2015.

[4] Waszkiewicz-Robak “Pektyny i ich zastosowanie w przemyśle spożywczym,” Katedra Żywności Funkcjonalnej i Towaroznawstwa, pp. 25–27.

[5] Pińkowska H i in., Pektyny – występowanie, budowa chemiczna i właściwości, Wiadomości Chemiczne, 68, 683-700, 2014.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Co jeść, by być zdrowym i szczęśliwym?

Chcesz obniżyć cholesterol? Sięgnij po te produkty

Dieta przed urlopem, czyli jak stworzyć wymarzone beach body

Tendencja do tycia? Dietetyczka wyjaśnia, co tak naprawdę za tym stoi

Badanie moczu pokaże, czy dobrze się odżywiasz

Czy możemy uzależnić się od żywności? Dietetyk wyjaśnia

Potas - źródła w diecie oraz skutki niedoboru i nadmiaru.

Potas – źródła w diecie oraz skutki niedoboru i nadmiaru

Zespół jelita drażliwego / istock

Zespół jelita drażliwego – jak żyć z tą chorobą? Gastroenterolog wyjaśnia

Paulina Górska / Instagram

„Posiłek bez mięsa? Nie najem się!” Paulina Górska rozprawia się z mitami dotyczącymi roślinnego jedzenia

4 powody, dla których warto jeść błonnik. Chodzi nie tylko o zaparcia

Dr n. med. Jarosław Biliński o mikrobiocie

Dr n. med. Jarosław Biliński o mikrobiocie jelitowej: „Każdy z nas ma w jelitach 2 kilogramy bakterii. To nie jest obojętne dla naszego organizmu”

Jak przyśpieszyć metabolizm? Wypróbuj te trzy sposoby

Koktajl zamiast soku

Nabiał a trądzik - czy jest się czego bać? Wyjaśniamy.

Nabiał a trądzik – czy jest się czego bać? Wyjaśniamy!

Zatrzymanie wody w organizmie – jak sobie z tym poradzić? Odpowiadają eksperci z Czytamy Etykiety

Zatrzymanie wody w organizmie – jak sobie z tym poradzić? Odpowiadają eksperci z Czytamy Etykiety

Cynk – przedawkowanie i niedobór. Sprawdź normy na cynk

Cynk – przedawkowanie i niedobór. Jakie są normy na cynk?

Produkty, których nie należy jeść przed snem / istock

Produkty, których nie powinniśmy jeść przed snem

Wydaje ci się, że jesz dużo owoców i warzyw? Te sygnały mogą temu przeczyć

Kalorie a miesiączka / rawpixel

W drugiej połowie cyklu miesiączkowego można jeść więcej? Dietetyk Jakub Chwiłkowski odpowiada

Ciśnienie możesz obniżyć bez leków. Zobacz, jak to zrobić

Przyczyny wzdęć i zaparć / istock

Wzdęcia i zaparcia. Masz z nimi problem? Naturoterapeutka wyjaśnia możliwe przyczyny ich występowania

Ciągłe uczucie głodu – przyczyny. Jak się go pozbyć?

Jesz za mało? 8 sygnałów, że masz zbyt niskokaloryczną dietę

Czarna soczewica to samo zdrowie. Wypróbuj przepis z pomidorami

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Krwawię w różnych odcieniach czerwieni. Czy to powinno mnie niepokoić?