Przejdź do treści

Przed ważną prezentacją albo egzaminem sięgasz po batonik, ponieważ słyszałaś, że to „daje kopa”? Dietetyczka wyjaśnia, jak jest naprawdę

Zbilansowane śniadanie / istock
Zbilansowane śniadanie / istock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta kupuje mięso w sklepie
Sklep Aldi wycofuje ze sprzedaży mięso na pulpety. Powodem jest znalezienie pałeczek salmonelli
Noworodek w szpitalu
Pobranie krwi u noworodka. Jak wygląda? Skąd się pobiera? Wyjaśnia położna
Spermidyna w jabłkach / istock
Spermidyna pomoże ci zachować długowieczność. Czym jest substancja, o której wszyscy mówią?
Magdalena Mikołajczyk
Ból karku to coraz częstszy problem. Fizjoterapeutka Magdalena Mikołajczyk mówi, jak wykonać automasaż
Co musisz wiedzieć o koronawirusie? Ministerstwo Zdrowia opublikowało wytyczne

Czy słodki batonik to dobry pomysł przed egzaminem albo przed ważnym spotkaniem w pracy? I tak, i nie. – Zjedzenie takiego słodkiego batonika szybko podniesie poziom cukru we krwi i tym samym glukoza łatwo dotrze do komórek mózgu. Z tyłu głowy trzeba mieć jednak świadomość, że taka słodka przekąska to tylko niewielki element całodziennej diety… – mówi mgr inż. Paula Nagel, dietetyczka i specjalistka ds. żywienia z Instytutu Żywności i Żywienia. Po co warto więc sięgać, gdy potrzebujesz energii do pracy? 

Mózg – czy wiesz, jak pracuje?

Zacznijmy od początku. Mózg człowieka stanowi zaledwie 2 proc. masy ciała. I to właśnie glukoza pełni niezwykle istotną rolę w zachowaniu prawidłowej pracy tego organu. Wszystkie żywe komórki w ciele człowieka „odżywiają się” za pomocą glukozy.

– Mózg odżywia się tylko dzięki przemianom glukozy, a w sytuacjach ekstremalnych, czyli np. podczas silnego głodzenia, energię pobiera z przemiany tłuszczów (ciał ketonowych). Glukoza jest utleniana prawie w 100 proc. do dwutlenku węgla i wody. Pobieranie glukozy jest ściśle regulowane, co wpływa na wydajność i zapotrzebowania każdej komórki mózgu – tłumaczy mgr inż. Paula Nagel.

Glukoza – czyli co?

Ale czym tak w ogóle jest glukoza?

Jak wyjaśnia ekspertka, węglowodany, inaczej sacharydy lub cukry to związki, które stanowią jedno z podstawowych źródeł energii dla organizmu, w szczególności dla układu nerwowego, sercowo-naczyniowego, mięśniowego i dla wątroby.

– Wyróżniamy cukry proste i złożone. Glukozę zaliczamy do cukrów prostych. Jest węglowodanem łatwoprzyswajalnym. Podlega trawieniu i wchłanianiu w jelicie cienkim, skąd łatwo przechodzi do krwiobiegu, a organizm otrzymuje w ten sposób energię. Objawia się to m.in. zwiększaniem się stężenia glukozy we krwi. Glukoza w stanie wolnym występuje naturalnie w owocach, warzywach, sokach owocowych i warzywnych oraz w miodzie. Jej ilość jest zależna od rodzaju i stanu dojrzałości owoców i warzyw – dodaje mgr inż. Paula Nagel.

Gluten to puszka Pandory

Cukier a… cukier

Pojęcie „cukry” obejmuje zarówno cukry proste, jak i cukry złożone, gdyż ich działanie w organizmie jest zbliżone. Różnica polega na tym, że jedne są szybciej trawione i szybciej dostarczają energii, a niektóre są oporniejsze na działanie enzymów trawiennych.

– Racjonalna dieta powinna bazować na produktach dostarczających w odpowiednich proporcjach węglowodanów, tłuszczów i białka. W przypadku węglowodanów (cukrów) w diecie powinny dominować cukry złożone. Zarówno niedobór, jak i nadmiar węglowodanów w diecie może być bardzo niebezpieczny dla zdrowia. Minimalną ilość węglowodanów, jaką powinniśmy dostarczyć z pożywieniem w ciągu doby określają przede wszystkim potrzeby energetyczne komórek naszego mózgu – dodaje dietetyczka.

Normy na węglowodany dla dorosłych

  • dzienne zapotrzebowanie na węglowodany – nie mniej niż 130 g,
  • zalecany poziom węglowodanów w diecie – 45-65 proc. energii.

Źródłem węglowodanów powinny być: warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, nasiona roślin strączkowych, chude i półtłuste mleko oraz naturalne przetwory mleczne.

kobieta jedząca babeczkę

Słodki batonik przed egzaminem

Czy zjedzenie batonika przed ważną prelekcją albo przed egzaminem to dobry pomysł?

– Odpowiedź brzmi – to zależy. Nie będzie to stanowiło problemu u osoby, która regularnie uprawia sport i odżywia się zgodnie z zasadami zawartymi w Piramidzie Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej. Na jadłospis należy patrzeć całościowo. Jeśli w naszej diecie przeważają produkty zawierające węglowodany złożone tj. produkty z pełnego ziarna (chleb razowy, gruboziarniste kasze, ciemne makarony, ryż brązowy, płatki owsiane, otręby), strączki (soja, soczewica, fasola), orzechy, warzywa, nasiona oraz pełnowartościowe białko (chude mięso, ryby, jaja, mleko i produkty mleczne) i dbamy o produkty będące źródłem przeciwzapalnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (ryby, algi, oliwa z oliwek, olej rzepakowy, awokado, orzechy) takie odstępstwo nie zaszkodzi, lecz jednak powinna to być ostateczność.

Zjedzenie takiego słodkiego batonika szybko podniesie poziom cukru we krwi i tym samym glukoza łatwo dotrze do komórek mózgu. Z tyłu głowy trzeba mieć jednak świadomość, że taka słodka przekąska to tylko niewielki element całodziennej diety – wyjaśnia ekspertka.

Sytuacja, w której na taką przekąskę pozwala sobie osoba nieaktywna fizycznie i niedbająca o to, co ląduje na jej talerzu może przerodzić się jednak w poważny problem. Mózg nie tylko potrzebuje glukozy do pracy, ale i białek z których zbudowane są aminokwasy.

A jak wyjaśnia mgr inż. Paula Nagel, aminokwasy wchodzą w skład budowy neuroprzekaźników (neurohormonów) odpowiadających za przekazywanie impulsów nerwowych między synapsami. Istotne znaczenie dla pracy mózgu mają również kwasy tłuszczowe, zwłaszcza te nienasycone (EPA i DHA).

– Kwasy tłuszczowe stanowią podstawowy składnik strukturalny układu nerwowego. Ich deficyt może zaburzać stabilność błon komórkowych w neuronach oraz pracę neuroprzekaźników, a tym samym proces uczenia się, myślenia i zapamiętywania – dodaje dietetyczka.

Egzamin – co jeść przed nim?

Dzień, w którym mamy zaliczenie ważnego egzaminu zacznijmy od wartościowego śniadania. Wybierajmy spośród produktów mlecznych, płatków owsianych, jaglanych, gryczanych bądź płatków śniadaniowych o dobrym składzie na etykiecie.

– Sięgajmy po otręby, makaron, warzywa, owoce cechujące się niskim i średnim indeksem glikemicznym. Dzięki temu poziom cukru we krwi nie będzie ani za wysoki ani za niski, a tym samym przy spożywaniu kolejnego posiłku glikemia nie wzrośnie tak gwałtownie. Jeśli egzamin jest w późniejszych godzinach zadbajmy, aby do jego rozpoczęcia nie pozostawać głodnym i zjeść wartościowe drugie śniadanie czy obiad – wymienia dietetyczka.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Paula Nagel
mgr inż. Paula Nagel
specjalistka ds. żywienia

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

pączki

Tłusty czwartek – jak go przeżyć? Oto kilka zasad dotyczących jedzenia słodyczy

Mamy przepis na pączki nietłuściochy!

Tłusty czwartek. Mamy przepis na pączki nietłuściochy!

Jak cukier wpływa na mózg, wygląd i odporność?

Co cukier robi z twoim wyglądem, psychiką i odpornością?

Cukier waniliowy czy wanilinowy? Ekspertki z Czytamy Etykiety alarmują, żeby dokładnie czytać etykiety

Uważaj na pączki w dyskontach! Ich skład pozostawia wiele do życzenia!

Jaki skład mają pączki z supermarketów? Ekspertki z Czytamy Etykiety wzięły je pod lupę przed Tłustym Czwartkiem

Kobieta je czekoladę

Czekoladki na Walentynki? Dietetyk radzi, jakie wybrać, jeśli troszczysz się o zdrowie swojego partnera

GIS wycofał popularny cukier kokosowy. Powodem był gluten

Łyżeczki z przyprawami

Cukier biały a cukier brązowy. Który jest lepszym wyborem? Tłumaczy dietetyczka

Cukier / PSX, Unsplash

Nadmiar cukru zmniejsza płodność!

cukier

Jak cukier wpływa na nasze zdrowie?

Kobieta w basenie / istock

Zmagasz się z problemem zatrzymania wody w organizmie? To nie skutek alergii pokarmowej czy spożywania węglowodanów

Naturalne źródła cukru / istock

Cukru nie znajdziesz tylko w cukierniczce. Jego źródłem jest wiele innych produktów spożywczych

malina

Jak kupować sok malinowy?

Erytrytol – czy może zastąpić cukier? Czy jest bezpiecznym słodzikiem?

Makaron wstążki

Węglowodany – wybieraj mądrze

kobieta je ciastko

O zajadaniu stresu, czyli dlaczego sięgamy po słodycze a nie warzywa, kiedy się denerwujemy

bakalie

Jak kupować bakalie?

dziecko pisze list do świętego mikołaja

6 pomysłów na słodki prezent dla dzieci zamiast sklepowych słodyczy. Podpowiada dietetyczka i naturoterapeutka

pączek

Co cukier robi z twoim mózgiem? Nie będziesz zadowolona

badanie cukru

Cukier we krwi. Czym grozi podwyższony poziom glukozy i jak go obniżyć?

Glukoza w moczu - znaczenie, norma, badanie

Glukoza w moczu – znaczenie, norma, badanie

Jedzenie słodyczy / istockphoto.com

Chcesz skończyć z jedzeniem słodyczy? Zadaj sobie kilka pytań, a odpowiedzi spisz na kartce. To sposób dietetyczki Darii Rybickiej

poliole

Poliole – naturalne słodziki. Co warto o nich wiedzieć?

lody malinowe

Deser bez cukru? Niemożliwe nie istnieje! Te 3 przepisy to niebo dla podniebienia

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

8 sposobów na podniesienie libido

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?